Το χρονικό του Ναβονίδη

Στο ιστολόγιο LacusCurtius και Livius.org έχει αναρτηθεί το κείμενο του λεγόμενου Χρονικού του Ναβονίδη (556-539), τελευταίου βασιλιά της Βαβυλώνας, ο οποίος ηττήθηκε τελικά από τον βασιλιά της Περσίας Κύρο. Στο κείμενο αυτό, χαραγμένο σε μία πέτρα που εκτίθεται σήμερα στο Βρεττανικό Μουσείο, παρουσιάζονται τα έργα του Ναβονίδη, η άνοδος του Κύρου και η πτώση της Βαβυλώνας. Στην παραπάνω ιστοσελίδα δημοσιεύεται ολόκληρο το κείμενο του Χρονικού με βάση την έκδοση .K. Grayson, Assyrian and Babylonian Chronicles (1975, 1977²) καθώς και σχόλια σε αυτό.

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.
(Φωτ. Η επιγραφή στο Βρεττανικό Μουσείο)

Διαχρονία και συγχρονία

Κείμενα που ασχολούνται με μεθοδολογικά ζητήματα, που παρουσιάζουν την ιστορία της έρευνας μέχρι σήμερα ή τις σύγχρονες τάσεις σε αυτήν είναι πάντα ευπρόσδεκτα και αναμφισβήτητα ωφέλιμα. Ένα τέτοιο κείμενο σαφές και κατατοπιστικό είναι και το άρθρο του καθ. της Κ.Δ. στο Πανεπιστήμιο της Βόννης, Günter Röhser, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο ThZ 64:3 (2008) 271-293. Φέρει τον τίτλο „Von der Welt hinter dem Text zur Welt vor dem Text“ και στόχο έχει να παρουσιάσει τις νέες τάσεις στην ερμηνευτική. Σε αυτές το ενδιαφέρον μετατίθεται από τον κόσμο πίσω από το κείμενο σε εκείνον μπροστά από αυτό, από την ιστορική-διαχρονική προσέγγιση του κειμένου στη συνολική-συγχρονική.
Σημειώνουμε στην παρούσα ανάρτηση μερικά από τα κεντρικά σημεία αυτού του άρθρου, που θεωρούμε διαφωτιστικά:

Διάκριση διαχρονίας / συγχρονίας
Οι διαχρονικές μέθοδοι εξετάζουν το κείμενο από απόψεως της δημιουργίας του (προφορική παράδοση, επεξεργασία γραπτών παραδόσεων, πηγές, παραδόσεις). Αντιλαμβάνονται δηλ. το κείμενο ως το αποτέλεσμα μίας μεγάλης εξέλιξης.
Οι συγχρονικές μέθοδοι εξετάζουν το κείμενο στην παρούσα του μορφή (περιγραφή των φαινομένων του κειμένου). Παρατηρούν δηλαδή το κείμενο ως δομή και στοιχείο επικοινωνίας.
Υφίσταται το ερώτημα της σχέσης των δύο τάσεων, το οποίο ακόμη δεν έχει επαρκώς απαντηθεί: είναι συμπληρωματικές η μία προς την άλλη ή μπορούν να ιεραρχηθούν;

Διάκριση ιστορικού / συνολικού
Σαφώς η έννοια «ιστορικό» συνδέεται με τη διαχρονία. Όμως και μία συγχρονική ερμηνεία μπορεί επίσης να είναι «ιστορική». Το κείμενο ως στοιχείο επικοινωνίας είναι ένα ιστορικό μέγεθος, έχει μία πρόθεση, η οποία ενεργοποιείται σε ένα ιστορικό επίπεδο (την εποχή σύνταξης του κειμένου ή και αργότερα) και σε ένα παροντικό επίπεδο => ένα κείμενο είναι πάντα συγχρονικό όσον αφορά στους αναγνώστες του.
Η έννοια «συνολικό» παραπέμπει α) στις συναισθηματικές, δημιουργικές και κοινωνικές μεθόδους βιβλικής ερμηνείας (π.χ. διαδραστική ερμηνεία, με βάση την ψυχολογία του βάθους κτλ.) και β) στην «ολιστική» ερμηνεία του κειμένου.

Αιτίες για την ανάπτυξη των νέων τάσεων στην ερμηνευτική
Ο Röhser κατονομάζει τρεις βασικές ομάδες αιτίων που οδήγησαν σε αυτήν τη στροφή:
α) Επιστημονικοί λόγοι: οι κλασικές μέθοδοι της ιστορικοκριτικής ερμηνείας έχουν ως ένα σημείο οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Η εφαρμογή της φιλολογικής κριτικής, της ιστορίας των μορφών και παραδόσεων καθώς και της κριτικής παραδόσεων οδήγησαν στη διαπίστωση ότι αυτές οι μέθοδοι μάλλον απομακρύνουν από το κείμενο παρά οδηγούν στην ερμηνεία του. Προσανατολίζονται στην εξέλιξη του κειμένου κι όχι στο κείμενο ως φιλολογικό και δομημένο μέγεθος. Μία νέα κατεύθυνση στην έρευνα διαπιστώνεται με την εφαρμογή της Redaktionskritik και στη συνέχεια με την επιστήμη της λογοτεχνίας και τη δομική γλωσσολογία (αρχικά στην Π.Δ. με τον W. Richter και στη συνέχεια στην Κ.Δ. με τον K. Berger).

β) Γενικότεροι θεολογικοί λόγοι: Ο R. Τοποθετεί τις απαρχές του νέου προσανατολισμού στην έρευνα στα 1940 στον αγγλοαμερικανικό βιβλικό χώρο και μάλιστα σε σχέση με τη διαλεκτική θεολογία, η οποία τόνισε την ανάγκη σύνδεσης της πίστης με την Αγία Γραφή και μάλιστα με το σύνολό της (Π.Δ. και Κ.Δ.). Ο R. αναφέρει επίσης το ρόλο που διαδραμάτισε στις νεότερες εξελίξεις η έρευνα στις ΗΠΑ. Εντοπίζει δύο τάσεις: από τη μία οι νεότερες και προοδευτικές τάσεις στη βιβλική ερμηνεία (new literary criticism, narrative criticism, canonical criticism, rhetoricall criticism, φεμινιστική ερμηνεία, reader response criticism, cultural studies) και από την άλλη συντηρητικές και περισσότερο επηρεασμένες από το συστηματικό τομέα τάσεις (βλ. π.χ. τον B.S. Childs). Στις γενικές θεολογικές αιτίες ο R. συγκαταλέγει τον χριστιανικό-ιουδαϊκό διάλογο και τα ερεθίσματα που δέχθηκε η χριστιανική ερμηνευτική από την ιουδαϊκή.

γ) Διεπιστημονικοί λόγοι. Ερεθίσματα που δέχθηκε η βιβλική ερμηνευτική από τις μη θεολογικές επιστήμες. Κατά την εκτίμηση του R. αυτοί οι λόγοι υπήρξαν σημαντικότεροι από ό,τι οι θεολογικοί. Η λεγόμενη «γλωσσολογική στροφή» (linguistic turn) εφαρμόστηκε αρχικά στη φιλολογική επιστήμη και στη συνέχεια άρχισε να επηρεάζει και τις υπόλοιπες ανθρωπιστικές σπουδές (κοινωνιολογία, ανθρωπολογία, εθνολογία, ψυχολογία).

Με τις επιμέρους συγχρονικές τάσεις, όπως τις παρουσιάζει ο R. θα ασχοληθούμε σε επόμενη ανάρτηση.

Jesus Project και η παραδοσιακή ιστορική αντίληψη

Το θέμα του ιστορικού Ιησού και της νέας ερευνητικής προσπάθειας, που φέρει το όνομα Jesus Project, εξακολουθεί να αποτελεί θέμα συζήτησης στα θεολογικά fora του διαδικτύου. Πριν από λίγο αναρτήθηκε ένα νέο άρθρο σχετικά με το Jesus Project στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation. Ο συγγραφέας του νέου άρθρου είναι ο James Crossley, Senior Lecturer in New Testament Studies του Παν/μίου του Sheffield, μέλος του νέου προγράμματος για τον ιστορικό Ιησού.

Το κείμενό του ασχολείται στο πρώτο μέρος με μία σύντομη συζήτηση ορισμένων θέσεων των δύο άρθρων που δημοσιεύθηκαν στην ίδια ιστοσελίδα πιο πριν, του Bruce Chilton και του Joseph Hoffmann και στα οποία αναφερθήκαμε σε προηγούμενες αναρτήσεις. Στο δεύτερο μέρος ο Crossley προτείνει κάποιες νέες κατευθύνσεις, στις οποίες θα μπορούσαν οι συμμετέχοντες στο νέο πρόγραμμα να επικεντρώσουν το ενδιαφέρον τους.

Η τελευταία συζήτηση σίγουρα επιβεβαιώνει ότι το ζήτημα του ιστορικού Ιησού δεν έχει ακόμη κλείσει. Η ανασκόπηση της μέχρι σήμερα έρευνας οδηγεί επίσης στο συμπέρασμα ότι παρά τα πολλά υποθετικά πορτραίτα του Ιησού (εσχατολογικός προφήτης, ραββίνος, Κυνικός φιλόσοφος, επικριτής της κοινωνίας, χαρισματούχος κτλ.), που έχουν μέχρι σήμερα προταθεί, η ανάγκη μελέτης του αραμαϊκού υπόβαθρου του ιστορικού Ιησού εξακολουθεί, όπως τόνισε και ο Chilton στο άρθρο του, να είναι υπαρκτή. Αυτός λοιπόν θα μπορούσε να είναι ένας από τους νέους στόχους του Jesus Project.

Μία δεύτερη παρατήρηση του Crossley είναι ότι όλες οι προσεγγίσεις του ιστορικού Ιησού μέχρι σήμερα έγιναν με βάση την αντίληψη της ιστορίας των μεγάλων ανδρών:

"The sheer amount of scholarly attention to Jesus’ words and deeds and the massive range of lives of Jesus suggest the dominance of the “great man” paradigm. "

Μετά από αυτήν τη σύντομη κριτική ο Crossley προτείνει κάποιες νέες κατευθύνσεις, στις οποίες θα μπορούσε να κινηθεί το νέο project.

α) προσανατολισμός στην κοινωνική και ανθρωπολογική ανάλυση της κοινωνίας της εποχής του ιστορικού Ιησού. Ο Crossley αναφέρει μάλιστα συγκεκριμένους τομείς, στους οποίους θα μπορούσε να επικεντρωθεί η έρευνα:

"...social networks, ethnic interaction, and the origins of gentile inclusion; class-conflicts and the emergence of a new religion; universal monotheism, developments in communication, and the origins of the deification of Jesus; and so on. In each case, the influence of Jesus the individual could be tested."

Συζητώντας την πιθανή σχέση Ιησού και διαμόρφωσης της χριστιανικής ταυτότητας παρατηρεί:

"Perhaps broader socio-economic developments better explain change than the individual; in this case, we could add a further question: why was the figure of Jesus the object of affection?"

Ο Crossley συγκεκριμενοποιεί τα παραπάνω στο παράδειγμα της θεοποίησης (deification) του Ιησού, την οποία συνδέει με την προσπάθεια του αρχέγονου χριστιανισμού να δημιουργήσει τη δική του ιδιαίτερη ταυτότητα:

"... as part of developing Christian distinctiveness over the world and as a way of bringing an international and disparate group of people together."

Κι ένα ερώτημα που συνδέεται με τα παραπάνω και το οποίο ο Crossley το συζητά στη συνάφεια των εξορκισμών είναι το ποια ήταν η αυτοσυνειδησία του ίδιου του ιστορικού Ιησού.

Ένα άλλο θέμα που θα μπορούσε να συζητηθεί από τα μέλη του Jesus Project είναι οι γενικότερες τάσεις που κρύβονται πίσως από τις μεγάλες ιστορικές αλλαγές. Μία ευρύτερη ανάλυση των απαρχών του χριστιανισμού είναι αναγκαία.

Ο Crossley παρατηρεί κλείνοντας το σύντομο άρθρο του ότι η μέχρι σήμερα έρευνα είναι θεολογικά και ιδεολογικά φορτισμένη, ενώ δεν απουσιάζουν και το εμπορικό / δημοσιογραφικό ενδιαφέρον στην έρευνα από τη δεκαετία του ΄80 του προηγούμενου αιώνα κι εξής.

[Α.Τ.: στη νέα φάση συζήτησης για τον ιστορικό Ιησού θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν όλα τα νεότερα συμπεράσματα περί ιστορικότητας και ιστορικής αλήθειας παράλληλα με εκείνα της πολιτισμικής ανθρωπολογίας και της κοινωνιολογίας, για τα οποία κάνει λόγο ο Crossley. Η μέχρι σήμερα συζήτηση για τον ιστορικό Ιησού, ακόμη και ο ίδιος ο τρόπος με τον οποίο τέθηκε το συγκεκριμένο ζήτημα, θεωρώ ότι είναι γέννημα του θετικισμού και ιστορικισμού. Σήμερα έχουμε απεμπολήσει κατά πολύ την αισιοδοξία μίας τέτοιας θετικιστικής αντίληψης της ιστορίας. Είναι επομένως αναγκαίο πρώτα από όλα όχι να δοθούν νέες απαντήσεις αλλά να τεθούν εκ νέου οι ερωτήσεις από διαφορετική οπτική γωνία. Για παράδειγμα τι εννοούμε με τον όρο "ιστορικό", ποια είναι η σχέση παράδοσης -προφορικής και στη συνέχεια γραπτής- και ιστορικού προσώπου, ποια η σχέση διαμόρφωσης της παράδοσης και του πολιτισμικού περιβάλλοντος (αυτό που ο Craffert στο νέο του βιβλίο, στο οποίο ήδη αναφερθήκαμε χαρακτηρίζει ως "enscripturation") κτλ. Νέα εργαλεία ιστορικής έρευνας θα μπορούσαν επίσης να αξιοποιηθούν στη νέα φάση έρευνας, όπως για παράδειγμα η μικροϊστορία, πολιτισμική ιστορία κτλ.]

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο του Crossley, πατήστε εδώ.

Ερμηνευτικές προσεγγίσεις της Αποκάλυψης

Ο Alan Bandy δημοσιεύει στο ιστολόγιό του Café Apocalypsis ένα κείμενο σχετικά με τις διάφορες ερμηνευτικές προσεγγίσεις του κειμένου της Αποκάλυψης. Παραθέτουμε εδώ τα κεντρικά σημεία αυτής της ανάρτησης.

Ο Alan Bandy διακρίνει 4 βασικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις (σχολές, όπως τις ονομάζει):

(1) "Σύγχρονη ιστορική ερμηνεία" (preterist / contemporary historical / zeitgeschichtliche Deutung). Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση η σχέση Αποκάλυψης και ιστορίας ορίζεται από τη θέση ότι τα γεγονότα που προφητεύονται στην Αποκάλυψη έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στον 1ο αι.

(2) "Ερμηνεία από απόψεως της εκκλησιαστικής ιστορίας" (kirchengeschichtliche Deutung). Σύμφωνα με αυτήν την ερμηνευτική προσέγγιση, η οποία επικράτησε στη Δύση κατά το Μεσαίωνα και την εποχή της Μεταρρύθμισης, τα γεγονότα που προφητεύονται στην Αποκάλυψη αφορούν σε εκκλησιαστικά γεγονότα της ιστορίας της Δυτικής Εκκλησίας.

(3) "Ιδεαλιστική ερμηνεία" (spiritualisierende Deutung). Σύμφωνα με αυτήν τη θέση τα γεγονότα που περιγράφει η Αποκάλυψη δεν πρέπει να ενταχθούν μέσα στο ιστορικό γίγνεσθαι, αλλά συμβολικά απεικονίζουν την πνευματική και αένναη μάχη μεταξύ του καλού και του κακού.

(4) "Εσχατολογική ερμηνεία" (Futurist / endzeitliche Deutung). Δείγματα μιας τέτοιας τέτοιας εσχατολογικής ερμηνείας, γνωστής και ως χιλιαστικής, απαντούμε ήδη στους αρχαίους εκκλησιαστικούς συγγραφείς (Ιουστίνο, Ειρηναίο, Τερτυλλιανό, Ιππόλυτο). Διακρίνονται δύο επιμέρους τάσεις: α) dispensational futurism (A.T.: εσχατολογία που θα πραγματοποιηθεί επίγεια σε ένα μελλοντικό βασίλειο του Ιησού, θεοκρατικής φύσης) και β) modified / moderate futurism (Α.Τ.: η χιλιετής βασιλεία θα προηγηθεί της βασιλείας του Χριστού).

Τέλος ο Alan Bandy αναφέρει και μία πέμπτη νέα ερμηνευτική τάση, την οποία ονομάζει "εκλεκτισμό", μία προσέγγιση, η οποία αξιοποιεί εκλεκτικά στοιχεία από όλες τις παραπάνω τάσεις, και τα εφαρμόζει στα σημεία εκείνα του κειμένου που θεωρεί ότι η καθεμιά τάση μπορεί να βοηθήσει ερμηνευτικά. Ένα πρόβλημα που συνδέεται με αυτήν την τάση είναι ο υποκειμενικός της χαρακτήρας. Ο Bandy αναφέρει διάφορα παραδείγματα επιλεκτικής ερμηνευτικής προσέγγισης από διάφορους ερμηνευτές της Αποκάλυψης. Ωστόσο θεωρεί πως παρά τις ατέλειές της αυτή η νέα προσέγγιση είναι συνολική κι έχει τη δυνατότητα να τηρεί την ισορροπία μεταξύ της ιστορικής, συμβολικής και εσχατολογικής πλευράς του κειμένου της Αποκ.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, πατήστε εδώ.

Το πολιτικό πλαίσιο της δράσης του Ιησού

Με αφορμή σημερινή μας δημοσίευση, όπου δώσαμε περιλήψεις των άρθρων του νέου τεύχους του περιοδικού Protokolle zur Bibel, ο συνάδελφος Θεολόγος-Ιστορικός κ. Νίκος Παύλου, μας πληροφόρησε ότι έχει δημοσιεύσει άρθρο σχετικό με το πολιτικό πλαίσιο της δράσης του Ιησού, όπου παρέχει στοιχεία για την ιστορικοκοινωνική κατάσταση στην Παλαιστίνη του 1ου αι. μ.Χ. αξιοποιώντας κυρίως τις πληροφορίες του Φλ. Ιωσήπου. Το σχετικό άρθρο έχει δημοσιευθεί στη σελίδα Μικρός Απόπλους. Για να βρεθείτε στο σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Με την ευκαιρία αναφέρουμε ότι στην ίδια ιστοσελίδα είναι αναρτημένο κι ένα άλλο κείμενο του συναδέλφου, με θέμα την παρουσία των τελωνών στα ευαγγέλια. Για να διαβάσετε το κείμενο, πατήστε εδώ.

Ένα άρθρο για το απόκρυφο ευαγγέλιο του Θωμά

Στο νέο τεύχος του Vigiliae Christianae 63:1 (2009) δημοσιεύεται ανάμεσα σε άλλα ενδιαφέροντα άρθρα κι ένα άρθρο για το ευαγγέλιο του Θωμά:

P.J. Williams, "Alleged Syriac Catchwords in the Gospel of Thomas", 71-82

O Nicholas Perrin στη μονογραφία του με τον τίτλο "Thomas and Tatian: The Relationship between the Gospel of Thomas and the Diatessaron" (2002) και σε μία σειρά από άλλες δημοσιεύσεις πρότεινε πως, εάν το ευαγγέλιο του Θωμά μεταφραστεί στα συριακά, τότε θα διαπιστώσει την ύπαρξη λέξεων κλειδιών που απαντούν σε όλο το ευαγγέλιο. Σύμφωνα με τον Perrin αυτός ο αριθμός είναι μεγαλύτερος από εκείνων των λέξεων-κλειδιών στα κοπτικά (269) ή στα ελληνικά (263) και καταδεικνύει ότι το ευαγγέλιο του Θωμά αρχικά συντάχθηκε στα συριακά κι ότι είναι πολύ πιθανόν να γράφηκε έχοντας υπόψη το Δια τεσσάρων του Τατιανού. Στο άρθρο εξετάζεται ένα μικρό δείγμα των υποτιθέμενων λέξεων-κλειδιών που προτείνει ο Perrin και υποστηρίζεται ότι η υπόθεσή του δεν ισχύει. Επομένως δε μπορεί να υποστηριχθεί μία χρονολόγηση του απόκρυφου ευαγγελίου σε μία νεότερη εποχή.

Αφιέρωμα στον Ιώσηπο στο νέο τεύχο PzB

Το νέο τεύχος του Protokolle zur Bibel 17:2 (2008) συνεχίζει το αφιέρωμα στον Φλ. Ιώσηπο. Το πρώτο μέρος του αφιερώματος είχε δημοσιευθεί στο τεύχος 17:1 του ίδιου έτους:

Michael Zugmann, "Josephus Flavius und der Hellenismus", 73-90

Ο Ιώσηπος φαίνεται να είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα Ιουδαίου συγγραφέα της ελληνιστικής Διασποράς. Δεν πρέπει όμως να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι ήταν "Ιουδαίος της Διασποράς καθ' υιοθεσίαν" κι ότι πέρασε το πρώτο μισό της ζωής του στην ιουδαϊκή Παλαιστίνη. Πώς μπόρεσε λοιπόν και συνέταξε το έργο του Ιουδαϊκός Πόλεμος σε πολύ καλό ελληνικό ύφος μόνο πέντε χρόνια μετά την άφιξή του στη Ρώμη; Χρησιμοποίησε " βοηθούς" (πρβλ. Κατά Αππίωνος 1,50), οι οποίοι τον βοήθησαν να γράψει το ελληνικό κείμενο ή ίσως οι ίδιοι συνέταξαν τμήματά του; Ή μήπως γνώριζε την ελληνική γλώσσα ήδη από την εποχή στην Παλαιστίνη και κατόρθωσε γρήγορα να μάθει πώς να γράφει μία ιστορία σε αυτήν τη γλώσσα (πρβλ. Ιουδ. Αρχαιολ. 20,262-264); Στο άρθρο υποστηρίζεται η δεύτερη εκδοχή και επισημαίνονται κάποιες πληροφορίες που δίνει ο ίδιος ο Ιώσηπος για τις γνώσεις που είχε της ελληνικής γλώσσας.

Martin Stowasser, "Pontius Pilatus in der Darstellung des Bellum Iudaicum", 91-103

Η εικόνα του Ποντίου Πιλάτου, του πέμπτου διοικητή της Ιουδαίας, είναι γενικά αρνητική, αλλά αποδεικνύεται αποτέλεσμα μίας σύνθετης λογοτεχνικής στρατηγικής στο έργο του Ιωσήπου Ιουδ. Πόλεμος. Η μορφή του Πιλάτου ορίζεται κατά πολύ από τον αφηγηματικό ρόλο που επέλεξε ο Ιώσηπος να έχει αυτός μέσα στην πλοκή της ιστορίας του. Οι αντιπαραθέσεις του Πιλάτου και των υπηκόων του υποδεικνύουν στους Ιουδαίους αναγνώστες τη σωστή στρατηγική που πρέπει να υιοθετήσουν σε μελλοντικές καταστάσεις σύγκρουσης με τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Επιπλέον ο τρόπος που απεικονίζεται έχει και κοινωνιολογικές διαστάσεις. Ο διοικητής Πόντιος Πιλάτος χρησιμοποείται ως το σκοτεινό φόντο με σκοπό να αναδειχθεί ο αυτοκρατορικός legatus στη Συρία, ο Πετρώνιος, ως ο τέλειος Ρωμαίος πολίτης που προέρχεται από τις ανώτερες τάξεις. Ο χαρακτήρας του Πετρώνιου έχει σκοπό να ενθαρρύνει τον εθνικό αναγνώστη να υιοθετήσει μία θετική και προστατευτική στάση απέναντι στην ιουδαϊκή θρησκεία και παράδοση. Επομένως ο Πετρώνιος λειτουργεί ως πρότυπο, ενώ ο Πιλάτος είναι το αρνητικό παράδειγμα. Η συνηθισμένη σύγκριση μεταξύ του Πόντιου Πιλάτου και των άλλων Ρωμαίων διοικητών της Ιουδαίας δε συμβάλλει τόσο πολύ στο λογοτεχνικό του χαρακτήρα, ακριβώς όπως ο συχνός τονισμός της ευθύνης του Πιλάτου και των συναδέλφων του για την Ιουδαϊκή εξέγερση είναι μία μη πειστική ερμηνεία της λογοτεχνικής αντίληψης που έχει ο Ιώσηπος στον Ιουδ. Πόλεμο.

Markus Tiwald, "ΕINAI BEBAIWS IOUDAIOS (Ant XX,38). "Authentisches Jude-Sein" bei Josephus und Paulus", 105-125

Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα οι ερμηνευτές τόνιζαν τη διάσταση μεταξύ της θεολογίας του Παύλου και της ραββινικής σκέψης. Η σύγχρονη όμως έρευνα για τον Ιουδαϊσμού της εποχής του Δεύτερου Ναού κατέδειξε ότι ο ραββινικός Ιουδαϊσμός γεννήθηκε κατά το 2ο αι. μ.Χ. Επομένως η απαρίθμηση των διαφορών μεταξύ του Παύλου και της ραββινικής διδασκαλίας δεν είναι πια μια έγκυρη απόδειξη ότι ο Παύλος ως μαθητής του Ιησού απέρριψε την ιουδαϊκή του ταυτότητα ή "απεμπόλησε" την Τορά. Στον αρχαίο Ιουδαϊσμό ήταν δυνατό να υπάρχειωμία μεγάλη ποικιλία ιουδαϊκών θέσεων. Επομένως ο Παύλος, ακόμη κι όταν ήταν χριστιανός, εξακολουθούσε να είναι Ιουδαίος. Μία μελέτη του Ιωσήπου και άλλων συγγραφέων της εποχής του αρχαίου Ιουδαϊσμού μπορεί να χρησιμεύσει ως απόδειξη γι' αυτήν την ερμηνεία.

Andreas Vonach, "Josephus Flavius’ Bedeutung hinsichtlich der Topographie und Geographie der Levante in hellenistisch-römischer Zeit", 127-137

Τα σημαντικότερα έργα του Φλ. Ιωσήπου, Ιουδ. Πόλεμος και Ιουδ. Αρχαιολ., περιέχουν πολλές εκτενείς αναφορές στη γεωγραφία και τοπογραφία της Παλαιστίνης και πληροφορίες για την οικονομία, το κλίμα και την κοινωνία. Αυτές οι σημειώσεις είναι συνήθως πολύ ακριβείς κι επομένως εκτιμάται ότι είναι έργο του ίδιου του συγγρ., ο οποίος είχε μια πολύ καλή γνώση της χώρας του. Ωστόσο στα έργα αυτά περιέχονται και κάποια δείγματα "ιδανικής γεωγραφίας", ειδικά όταν δίνονται πληροφορίες για τις σημαντικότερες ιουδαϊκές περιοχές - για παράδειγμμα για τη Γαλιλαία και την Ιερουσαλήμ - ή για τα χαρίσματα του Ηρώδη του Μεγάλου. Γενικά αυτά τα κείμενα είναι μία πολύ σημαντική πηγή για τη γεωγραφία της Παλαιστίνης κατά τη ρωμαϊκή εποχή.

Βιβλιοπαρουσιάσεις του Review of Biblical Literature, 20/01/2009

Στη νέα ηλεκτρονική έκδοση του Review of Biblical Literature (20/1/2009) δημοσιεύονται οι βιβλιοκρισίες των εκής βιβλίων:

Dwayne H. Adams, The Sinner in Luke
Reviewed by Bruce Chilton
Reviewed by I. Howard Marshall

Barry Bandstra, Genesis 1-11: A Handbook on the Hebrew Text
Reviewed by Paul L. Chen

Diane Banks, Writing the History of Israel
Reviewed by Susanne Scholz

Wesley J. Bergen and Armin Siedlecki, eds., Voyages in Uncharted Waters: Essays on the Theory and Practice of Biblical Interpretation in Honor of David Jobling
Reviewed by James West

William Sanger Campbell, The "We" Passages in the Acts of the Apostles: The Narrator as Narrative Character
Reviewed by Deborah Prince

Philip R. Davies, The Origins of Biblical Israel
Reviewed by K. L. Noll
Reviewed by Thomas L. Thompson

Wilfried Eckey, Das Lukasevangelium: Unter Berücksichtigung seiner Parallelen. Teilband I: 1,1-10,42; Teilband II: 11,1-24,53
Reviewed by Joel B. Green

Gershon Galil, The Lower Stratum Families in the Neo-Assyrian Period
Reviewed by Michael S. Moore

Katrin Keita, Gottes Land: Exegetische Studien zur Land-Thematik im Hoseabuch in kanonischer Perspektive
Reviewed by Marvin A. Sweeney

Clemens Leonhard, The Jewish Pesach and the Origins of the Christian Easter: Open Questions in Current Research
Reviewed by Jeffrey L. Morrow

Victor H. Matthews, Studying the Ancient Israelites: A Guide to Sources and Methods
Reviewed by Trent Butler

Madeline Gay McClenney-Sadler, Recovering the Daughter's Nakedness: A Formal Analysis of Israelite Kinship Terminology and the Internal Logic of Leviticus 18
Reviewed by Deborah W. Rooke

Wayne A. Meeks and John T. Fitzgerald, eds., The Writings of St. Paul: Annotated Texts, Reception and Criticism
Reviewed by V. George Shillington

Hyung Dae Park, Finding Herem? A Study of Luke-Acts in the Light of Herem
Reviewed by Darin H. Land

John Riches, Galatians through the Centuries
Reviewed by John Dunnill
Reviewed by Martin Meiser

Todd D. Still, ed., Jesus and Paul Reconnected: Fresh Pathways into an Old Debate
Reviewed by Otis Coutsoumpos

Paul Trebilco, The Early Christians in Ephesus from Paul to Ignatius
Reviewed by Markus Oehler

Το νέο τεύχος του TC

Στο νέο τεύχος του TC: A Journal of Biblical Textual Criticism 13 (2008) δημοσιεύονται τα ακόλουθα άρθρα. (Πατώντας επάνω στον τίτλο μπορείτε να βρεθείτε στο κείμενο σε μορφή pdf):

P. J. Williams, An Evaluation of the Use of the Peshitta as a Textual Witness to Romans
Ο συγγραφέας αξιολογεί τον τρόπο που παρουσιάζει η N27 την P ως μάρτυρα του κειμένου της Κ.Δ. Από τις 150 παραλλαγές, όπου οι εκδότες της Ν27 παραπέμπουν στην Ρ, ο συγγρ. συζητά τις 48, οι οποίες θεωρεί ότι είναι αμφιβόλου αξίας ή λάθος.

Gerald Donker, "Athanasius's Contribution to the Alexandrian Textual Tradition of the Pauline Epistles: An Initial Exploration"

Ο Αθανάσιος συχνά παραπέμπει στα παύλεια κείμενα στα έργα του. Ο συγγρ. εξετάζει και ταξινομεί τις αναφορές σε αυτά τα κείμενα ως κατά λέξη παραθέσεις, παραφράσεις ή έμμεσες αναφορές. Στη συνέχεια εξετάζει κατά πόσο ο Αθανάσιος παραθέτει από μνήμης ή αντιγράφει ένα γραμμένο κείμενο. Τέλος συζητά τη συμφωνία του κειμένου του Αθανασίου με τους πρωτεύοντες και δευτερεύοντες μάρτυρες του Αλεξανδρινού κειμένου καθώς κι επίσης με εκείνους του Βυζαντινού.

Peter Hill, "Matthew 16:18 in the Philoxenian Version"
Πολύ λίγα διασώζονται από τη Φιλοξένια εκδοχή του κειμένου της Κ.Δ. πέρα από μερικές παραθέσεις σε μεταγενέστερα κείμενα του ίδιου του Φιλοξέως. Ο συγγρ. προσφέρει μία επισκόπηση του προβλήματος ταύτισης των παραθεμάτων από αυτήν την εκδοχή κειμένου και στη συνέχεια προχωρά στην ανάλυση ενός στίχου, του Μτ 16,18 - όπως αυτό μαρτυρείται στο Φιλοξένιο κείμενο και στους συριακούς μάρτυρες κειμένου (Κουρετώνιο, Πεσσιτώ, Ηρακλέωνος).

Peter Head, The Gospel of Mark in Codex Sinaiticus: Textual and Reception-Historical Considerations
Το ευαγγέλιο του Μάρκου δε μαρτυρείται συχνά στους μάρτυρες κειμένου της Κ.Δ. κι επομένως η μαρτυρία του Σιναϊτικού Κώδικα για το κείμενο του κατά Μάρκου είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς προέρχεται από έναν από τους δύο αρχαιότερους πλήρεις μάρτυρες. Ο συγγρ. εξετάζει τον τρόπο που παρουσιάζεται το κατά Μάρκον στο Σιναϊτικό κώδικα, όχι μόνο το κείμενό του αλλά επίσης στοιχεία όπως παράγραφοι, διορθώσεις αντιγραφέων, το δέσιμο των φύλλων, συντομεύσεις, nomina sacra, τα τμήματα του Αμμωνίου και οι κανόνες του Ευσεβίου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ερώτημα εάν κάποιο από τα χαρακτηριστικά του κειμένου και της παρουσίασής του επηρεάζουν τον τρόπο θεώρησης από την πλευρά του ερευνητή του τρόπου που κατανοούνταν το ευαγγέλιο κατά τους πρώτους αιώνες του χριστιανισμού.

Maria Teresa Ortega-Monasterio, Textual Criticism of the Bible in the Spanish Renaissance
Η κριτική του κειμένου της εβραϊκής Βίβλου είχε αναπτυχθεί ιδιαίτερα κατά τον 16ο αι. στην Ισπανία, ιδιαίτερα σε σχέση με την ίδρυση του Παν/μιου της Alcalá και την κυκλοφορία της Κομπουλτεσιανής Πολύγλωσσης έκδοσης (Compultensian Polyglot). Οι δύο σημαντικότερες μορφές που συνδέθηκαν με αυτό το εγχείρημα ήταν οι Francisco Jiménez Cardinal de Cisneros και Benito Arias Montano.

Curt Niccum, Ms 2345: A 15th Century Ethiopian Manuscript of Acts and the Catholic Epistles

Ο συγγρ. περιγράφει το σημαντικό χειρόγραμα του 15ου αι. με αρ. 1245, το οποίο ήταν τμήμα μίας συνολικής έκδοσης της Κ.Δ. στο Ge'ez. Το χειρόγραφο αυτό περιέχει το κείμενο των Πράξεων και των Καθολικών επιστολών. Ο συγγρ. παρέχει μία αποκατάσταση κειμένου των καθολικών διαφορετική από το κριτικό κείμενο που εξέδωσαν οι Hofmann και Uhlig.

Επίσης δημοσιεύονται οι ακόλουθες βιβλιοκρισίες:

• Peter Arzt-Grabner, Ruth Elisabeth Kritzer, Amphilochios Papathomas, and Franz Winter, 1. Korinther (Thomas J. Kraus, reviewer)
• Christfried Böttrich, ed., Eschatologie und Ethik im frühen Christentum (Albert Hogeterp, reviewer)
• Brock, Sebastian, The Bible in the Syriac Tradition, 2d ed. (P.J. Williams, reviewer)
• Peter Busch, Magie in neutestamentlicher Zeit (Tobias Nicklas, reviewer)
• Linda M. Day, Esther, Abingdon Old Testament Commentaries (Marie-Theres Wacker, reviewer)
• P.W. Flint, E. Tov, and J.C. VanderKam, eds., Studies in the Hebrew Bible, Qumran, and the Septuagint Presented to Eugene Ulrich (Heinz-Josef Fabry, reviewer)
• James M.M. Francis, Adults as Children: Images of Childhood in the Ancient World and the New Testament (Reidar Aasgaard, reviewer)
• Josef Hainz, Neues Testament und Kirche: Gesammelte Aufsätze (Nicole Chibici-Revneanu, reviewer)
• James Rendel Harris, New Testament Autographs and Other Essays (Thomas J. Kraus, reviewer)
• L.W. Hurtado, ed., The Freer Biblical Manuscripts: Fresh Studies of an American Treasure Trove (Tommy Wasserman, reviewer)
• Othmar Keel and Silvia Schroer, Die Ikonographie Palästinas/Israels und der Alte Orient: Eine Religionsgeschichte in Bildern, Vol. 1: Vom ausgehenden Mesolithikum bis zur Frühbronzezeit (Thomas Hieke, reviewer)
• Ralph W. Klein, 1 Chronicles, Hermeneia (Korinna Zamfir, reviewer)
• Bart J. Koet, Dreams and Scripture in Luke-Acts: Collected Essays (Heike Braun, reviewer)
• André Lemaire, Congress Volume, Leiden 2004 (Thomas Hieke, reviewer)
• Johannes Marböck, Weisheit und Frömmigkeit: Studien zur alttestamentlichen Literatur der Spätzeit (Géza G. Xeravits, reviewer)
• Séamus O'Connell, From Most Ancient Sources: The Nature and Text-Critical Use of the Greek Old Testament Text of the Complutensian Polyglot Bible (Siegfried Kreuzer, reviewer)
• L. Painchaud and P.-H. Poirier, eds., Coptica – Gnostica – Manichaica: Mélanges offerts à Wolf-Peter Funk (Tobias Nicklas, reviewer)
• B. Palme, ed., Akten des 23. Internationalen Papyrologenkongresses, Wien 22.-28. Juli 2001 (Tobias Nicklas, reviewer)
• Hermann Josef Riedl, Anamnese und Apostolizität: Der Zweite Petrusbrief und das theologische Problem neutestamentlicher Pseudepigraphie (Tord Fornberg, reviewer)
• Gottfried Schimanowski, Juden und Nichtjuden in Alexandrien: Koexistenz und Konflikte bis zum Pogrom unter Trajan (117 n. Chr.) (Michael Tilly, reviewer)
• Tor Vegge, Paulus und das antike Schulwesen: Schule und Bildung des Paulus (Uta Poplutz, reviewer)
• Géza G. Xeravits and József Zsengellér, eds., The Book of Tobit: Text, Tradition, Theology. Papers of the First International Conference on the Deuterocanonical Books, Pápa, Hungary, 20-21 May, 2004 (Michaela Hallermayer, reviewer)
• G.G. Xeravits and J. Zsengellér, eds., The Books of the Maccabees: History, Theology, Ideology (Jan Willem van Henten, reviewer)

Για να βρεθείτε στη σελίδα του περιοδικού, όπου μπορείτε να βρείτε παλαιότερα άρθρα, πατήστε εδώ.

Πηγή: PaleoJudaica

Μία ημερίδα για τους Φιλισταίους

Από το ιστολόγιο BiblePlaces.com πληροφορούμαστε ότι ο Aren Maeir δημοσίευσε στο ιστολόγιό του περιλήψεις των εισηγήσεων που διαβάστηκαν στο πλαίσιο της ημερίδας για τους Φιλισταίους στη Beersheba. Για να διαβάσετε τη σχετική ανάρτηση του Aren Maeir, πατήστε εδώ.