Ιερουσαλήμ: ανακάλυψη σήραγγας νερού της εποχής του Πρώτου Ναού

Από τον Jim West πληροφορούμαστε για τη δημοσίευση στην ηλεκτρονική έκδοση της Jerusalem Post μιας ενδιαφέρουσας αρχαιολογικής ανακάλυψης. Η καθ. του Hebrew University της Ιερουσαλήμ, Eilat Mazar, και η ομάδα της έφεραν στο φως μία σήραγγα νερού, η οποία χρονολογείται στην εποχή του Πρώτου Ναού και ίσως και νωρίτερα στην εποχή της εγκατάστασης του Δαυίδ στην πόλη της Ιερουσαλήμ . Η σήραγγα ανακαλύφθηκε κάτω από ένα μεγάλο κτίριο του 10ου αι. π.Χ., το οποίο η Mazar ταύτισε με το παλάτι του Δαυίδ. Η προϋπάρχουσα σήραγγα ενσωματώθηκε στο νέο κτίριο και ίσως κατέληγε σε μία δεξαμενή που βρισκόταν ΝΑ του ανακτόρου. Κατά τα τέλη της εποχής του Πρώτου Ναού η σήραγγα μετατράπηκε σε πέρασμα διαφυγής κάτι που θυμίζει όσα λέγονται στο 2 Βασ 25,4 για τη διαφυγή του Εζεκία. Την ίδια εποχή επιπλέον τείχη κατασκευάστηκαν για να εμποδίσουν την πρόσβαση στο τούνελ από τις πλαγιές του λόφου ή την είσοδο λάσπης. Μέσα στη σήραγγα βρέθηκαν λυχνίες της εποχής του Πρώτου Ναού. Η Mazar υποθέτει ότι η συγκεκριμένη σήραγγα είναι αυτή που ονομάζεται "tsinor" στις αφηγήσεις κατάκτησης της Ιερουσαλήμ από τον Δαυίδ (2 Σαμ 5,6-8. 1 Χρον 11,4-6). Οι νέες αυτές ανακαλύψεις προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της αρχαίας Ιερουσαλήμ της Π.Δ. Για να διαβάσετε το πλήρες άρθρο, πατήστε εδώ.

Η ιστορία της Πεντατεύχου

Από το ιστολόγιο Hebrew Scriptures and More πληροφορούμαστε για την ανάρτηση από τον P. Bekins δύο σύντομων κειμένων σχετικά με τη δημιουργία της Πεντατεύχου και μία ανασκόπηση της έρευνας μέχρι σήμερα. Για να βρεθείτε στη σχετική ανακοίνωση κι από εκεί στα δύο άρθρα, πατήστε εδώ.

Bίβλος: Ιστορία ή μύθος

Από τον καθηγητή της Κ.Δ. στο Τμήμα Ορθοδόξου Θεολογίας του Παν/μίου Μονάχου, Κ. Νικολακόπουλο, έχουμε την παρακάτω πληροφορία:
Το Κέντρο Θρησκευτικών Σπουδών του Παν/μίου Μünster διοργανώνει μία σειρά ημερίδων και διαλέξεων με τον τίτλο:

"Ιστορία ή Μύθος. Εναλλακτικές θεωρίες για τη γένεση της Π.Δ., της Κ.Δ. και για την ιστορία του πρώιμου Ισλάμ".
Για να διαβάσετε το πλήρες πρόγραμμα αυτών των συναντήσεων στα αγγλικά πατήστε εδώ. Επίσης υπάρχει μία σύντομη περιγραφή των επιμέρους θεμάτων και πάλι στα αγγλικά. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Ο λαός του Ισραήλ και η Βίβλος του στην Κ.Δ.

Στο ιστολόγιο Ancient Hebrew Poetry βρίσκουμε την πληροφορία για την ύπαρξη στο διαδίκτυο ενός κειμένου του καρδινάλιου, καθηγ. της Κ.Δ. και γραμματέα της Pontifical Biblical Commission, Α. Vanhoye, σχετικά με τη σχέση Π.Δ. και Κ.Δ. Το κείμενο αυτό υπάρχει σε δύο εκδοχές: γαλλική και αγγλική (έχει σύμφωνα με το ιστολόγιο κάποια λάθη).

Για να διαβάσετε το πολύ εμπεριστατωμένο κείμενο του Vanhoye, πατήστε για την κάθε εκδοχή του κειμένου στον τίτλο της:

• Le peuple Juif et ses Saintes Écritures dans la Bible Chrétienne
• The Jewish People and Their Sacred Scriptures in the Christian Bible

Μετάφραση της Π.Δ. των Ο' στα αγγλικά

Ο συνάδελφος επίκ. καθ. της Θεολογικής Σχολής του Παν/μίου Αθηνών κ. Χ. Καρακόλης, μας έστειλε την είδηση ότι στη σελίδα του προγράμματος New English Translation of the Septuagint έχει αναρτηθεί η μετάφραση των βιβλίων της Π.Δ. των Ο΄ (στο μενού Electronic edition). Στην ίδια σελίδα μπορεί κανείς να βρει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το πρόγραμμα της NETS. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Μεταλλεία χαλκού της εποχής του Σολομώντος

Η είδηση έγινε σήμερα θέμα σε πολλά ιστολόγια συναδέλφων σε όλον τον κόσμο. Σύμφωνα ωστόσο με το ιστολόγιο Bible Places Blog η είδηση δεν είναι και τόσο νέα. Αφορμή για το ανανεωμένο ενδιαφέρον είναι το άρθρο του καθ. Thomas Levy του Παν/μίου του San Diego στα πρακτικά της National Academy of Sciences. Ο καθηγητής παρουσιάζει την ανακάλυψη μεταλλείων χαλκού Khirbat en-Nahas (Ν. της Ν. Θαλάσσης, στην περιοχή της Εδώμ), τα οποία χρονολογούνται ήδη στο 10ο αι. π.Χ., είναι σύγχρονα δηλαδή με τη βασιλεία του Δαυίδ και του Σολομώντα. Ο Levy μάλιστα τα συνδέει μάλιστα με την πληροφορία της Βίβλου ότι ο Σολομών είχε δικό του χαλκό.

Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο και να δείτε κι ένα σχετικό μικρό φιλμ, πατήστε εδώ.

Βίντεο βιβλικού ενδιαφέροντος

Από το ιστολόγιο του Antonio Lombatti πληροφορούμαστε ότι το Franciscan Multimedia Centre της Ιερουσαλήμ έχει δημιουργήσει μία όμορφη σελίδα, όπου αναρτημένες μπορεί να βρει κανείς μικρές ταινίες (3-4'), ανάμεσά τους και κάποιες βιβλικού ενδιαφέροντος σε διάφορες γλώσσες (γαλλικά, ιταλικά, αγγλικά).

Για παράδειγμα: η Κ.Δ., η Π.Δ., οι μεταφράσεις της Βίβλου, Πάσχα των Σαμαρειτών, κάποιες αρχαιολογικές τοποθεσίες κτλ.
Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Ψηφιακή Πύλη για τους παπύρους

Από το ιστολόγιο What's New in Papyrology πληροφορούμαστε τη δημιουργία μία νέας Ψηφιακής Πύλης Πληροφοριών "Papyrus Portal" η οποία ως σκοπό έχει να παρέχει στον ερευνητή πρόσβαση σε όλες τις ψηφιοποιημένες και καταχωρημένες ηλεκτρονικά συλλογές παπύρων που υπάρχουν στη Γερμανία καθώς και συγκεντρωτικές πληροφορίες για κάθε συγκεκριμένο πάπυρο. Θα υπάρχουν επίσης links που θα οδηγούν στις βιβλιοθήκες όπου φυλάσσονται οι σχετικοί πάπυροι και όπου ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να βρει περισσότερες πληροφορίες. Θα είναι συμβατό με το APIS (Advanced Papyrological Information System) και άλλες βάσεις δεδομένων. Το πρόγραμμα εκπονήθηκε με τη χρηματοδότηση του Deutsche Forschungsgemeinschaft.

Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του Horizons in Biblical Theology

Στο νέο τεύχος του Horizons in Biblical Theology 30:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Huizenga, Leroy Andrew, "Matt 1:1: “Son of Abraham” as Christological Category", 103-113

Το Μτ 1,1 θέτει σημαντικά ζητήματα καθώς εμφανίζεται ως ο τίτλος του βιβλίου και εισάγει τις φράσεις "υιός του Δαυίδ" και "υιός του Αβραάμ". Ο συγγρ. υποστηρίζει ο τίτλος "υιός του Αβραάμ" εισάγει ένα σημαντικό θυσιαστικό χριστολογικό χαρακτηρισμό, που επικεντρώνεται στο πρόσωπο του Ισαάκ και ο οποίος συμπληρώνει τη μεσσιανική πλευρά του Ιησού, όπως αυτή δηλώνεται με το χαρακτηρισμό του ως "υιού του Δαυίδ". Οι δύο τίτλοι λοιπόν στην αρχή του ευαγγελίου λειτουργούν ως τίτλοι δύο χριστολογικών χαρακτηριστικών, τα οποία είναι σημαντικά για το κατά Ματθαίον: Μεσσίας και νέος Ισαάκ. Έτσι επιλύεται το πρόβλημα του σταυρωμένου Μεσσία: ο Ιησούς είναι Μεσσίας αλλά και ο αντίτυπος του Ισαάκ, του οποίο η θυσία είχε παραδειγματικό χαρακτήρα στην ιουδαϊκή παράδοση. Ο τίτλος επομένος "υιός του Αβραάμ" δίπλα σε εκείνον του "υιού του Δαυίδ" καλύπτει το σκεπτικό όλου του ευαγγελίου.

Celsor, Scott, "The Human Response in the Creation and Formation of Faith: A Narrative Analysis of John 12:20-50 and its Application to the Doctrine of Justification", 115-135

Ένα θέμα συζήτησης μεταξύ των Λουθηρανών και Καθολικών είναι το θέμα της δικαίωσης και ειδικά της αναγκαιότητας ή της δυνατότητας της ανθρώπινης ανταπόκρισης σε αυτήν τη δικαίωση. Ο συγγρ. υποστηρίζει ότι το Ιω ασχολείται με το θέμα και λειτουργεί ως αντίβαρο στα παύλεια κείμενα. Το Ιω 12,20-50 πληροφορεί τον αναγνώστη ότι ο Ιησούς Χριστός, το φως του κόσμου, εστάλη από τον Πατέρα στους ανθρώπους. Σε αυτήν τη σημαντική περικοπή, τη στιγμή που ο Χριστός, το φως του κόσμου, πρόκειται να φύγει από αυτόν τον κόσμο, ο Ιω συμφωνεί με την καθολική άποψη ότι η χάρη του Θεού, το φως του Θεού, δίνει δύναμη και απαιτεί μία ανθρώπινη ανταπόκριση. Αυτή όμως δε μπορεί να υπάρξει χωρίς τη χάρη του Θεού και το φως του.

Allen, Michael, "Theological Politics and the Davidic Monarchy: Three Examples of Theological Exegesis", 137-162

Οι Karl Barth, Oliver O'Donovan και Walter Brueggemann συνέδεσαν σαφώς το πολιτικό τους έργο με μία εκτενή ερμηνεία της Βίβλου. Ο συγγρ. εξετάζει τον τρόπο που αυτοί ερμήνευσαν το ρόλο της δαυιδικής μοναρχίας μέσα στον αρχαίο Ισραήλ και αμφισβητεί τον τρόπο που αυτοί τον χρησιμοποιήσουν για να μιλήσουν για μία κεντρική κυβερνητική εξουσία. Ειδικότερα ο συγγρ. εστιάζει την προσοχή του σε τρία σημεία της θεολογικής τους σκέψης: την κατ' αναλογία υποταγή της ανθρώπινης διακυβέρνησης στη θεϊκή διακυβέρνηση, την ενθάρρυνση της προφητικής αντιπολίτευσης ως αντίβαρο στην αυτοκρατορική ειδωλολατρεία και την κατάφαση σε μία θετική μαρτυρία της θεϊκής δράσης μέσω της δημιουργίας.

Peterson, Brian K., "Being the Church in Philippi", 163-178

Αντίθετα με τη γενική αντίληψη ο συγγρ. υποστηρίζει ότι η ούτε η ίδρυση από μέρους του Παύλου εκκλησιαστικών κοινοτήτων ούτε ο τρόπος που αντιλαμβανόταν την ιεραποστολή αυτών των κοινοτήτων εστιαζόταν στην προσπάθεια αυτών των κοινοτήτων να αποκτήσουν περισσότερα μέλη. Αντίθετα το ενδιαφέρον του στρεφόταν στη ζωή αυτής της κοινότητας, στις σχέσεις των μελών της μεταξύ τους και σε εκείνες προς τους γείτονές τους καθώς επίσης στην κλήση της και στην αποστολή της. Για τον Παύλο η αποστολή της εκκλησίας είναι να βιώσει την ταυτότητά της εν Χριστώ ως η νέα δημιουργία του Θεού μέσα στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

Το νέο τεύχος του JSHJ

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of Historical Jesus 6:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Bird, Michael F., "Textual Criticism and the Historical Jesus", 133-156

Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η έρευνα για τον ιστορικό Ιησού θa πρέπει να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στην κριτική του κειμένου και στη μελέτη των αρχαίων χριστιανικών χειρογράφων. Η κριτική των κειμένων μπορεί να συμβάλει στην έρευνα με τρεις τρόπους: να καταδείξει α) την ακεραιότητα του κειμένου της Κ.Δ., β) τη σημασία των αγράφων και γ) τη συνεισφορά της κριτικής του κειμένου σε ιστορικά ζητήματα της ζωής του Ιησού.

Byrskog, Samuel, "The Eyewitnesses as Interpreters of the Past: Reflections on Richard Bauckham's, Jesus and the Eyewitnesses", 157-168

Ο Bauckham με τη μελέτη του Jesus and the Eyewitnesses συνέβαλε αποφασιστικά στη συζήτηση για το ρόλο των αυτοπτών μαρτύρων στον αρχέγονο Χριστιανισμό και υπογράμμισε την ιστορική και θεολογική του σημασία. Όπως παλαιότερα αμφισβήτησε την κριτική των μορφών με τη μη-κριτική αναφορά της στις κοινότητες των ευαγγελίων, τώρα αμφισβητεί την ύπαρξη δημιουργικών ομάδων, οι οποίες καθορίζονται από απρόσωπους νόμους σχετικούς με τον τρόπο που γεννιέται και αναπτύσσεται η παράδοση. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου θέτει με τη σειρά του υπό αμφισβήτηση τη βεβαιότητα με την οποία ο Bauckham χρησιμοποιεί τα ονόματα, που αναφέρονται στα ευαγγέλια, και ζητά διευκρινίσεις για την ακριβή σχέση μεταξύ των αυτοπτών μαρτύρων και της ιστορίας καθώς και για τη φύση των αναμνήσεών τους. Επίσης παρουσιάζειτο ρητορικό χαρακτήρα του κατά Μάρκον ως παράδειγμα του τρόπου που ερμηνεύονται γεγονότα του παρελθόντος και απέκτησαν ένα ρητορικό και αφηγηματικό χαρακτήρα και θέτει το ερώτημα για τον τρόπο με τον οποίο οι αυτόπτες μάρτυρες μπορεί να συνέχισαν να ασκούν επιρροή, όταν δεν υπήρχαν πια στις χριστιανικές κοινότητες που μετέφεραν τα γεγονότα.

Catchpole, David, "On Proving Too Much: Critical Hesitations about Richard Bauckham's Jesus and the Eyewitnesses", 169-181

To βιβλίο του Bauckham υπήρξε σημαντικό από πολλές απόψεις, προϋποθέτει όμως μία a priori προσέγγιση των παραδόσεων των ευαγγελίων, η οποία ωστόσο αντιμετωπίζει δυσκολίες με τα φαινόμενα του κειμένου, τα οποία θέτουν τη βάση για μια a posteriori προσέγγιση. Ο συγγραφέας εξετάζει επιμέρους παραδείγματα από το εν λόγω βιβλίο και τονίζει την ανάγκη για μία πιο κριτική και πιο προσανατολισμένη στην ιστορία της παράδοσης αντιμετώπιση.

Marshall, Howard I., "A New Consensus on Oral Tradition? A Review of Richard Bauckham's Jesus and the Eyewitnesses", 182-193

Ο συγγραφέας εξετάζει την πρόταση του Bauckham για τους αυτόπτες μάρτυρες με βάση την άποψη του D.E. Nineham. Η ανάγκη να παρουσιασθεί με περισσότερο κατανοητό τρόπο το υλικό των συνοπτικών καλύπτεται εν μέρει από τη λεπτομερή συμπληρωματική δουλειά του J. Dunn. Χρειαζόμαστε κάτι παρόμοιο και για τον Ιωάννη για να μπορέσουμε να δούμε, εάν πραγματικά ο Bauckham έκανε καλύτερη δουλειά με το κείμενο από ό,τι ο A.T. Lincoln. Ο συγγραφέας του άρθρου γενικά υποστηρίζει ότι ο Bauckham έκανε πολύ καλή δουλειά και παρουσίασε με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο οι αυτόπτες μάρτυρες είχαν έλεγχο του υλικού που καταγράφηκε στα ευαγγέλια.

Patterson, Stephen J., "Can You Trust a Gospel? A Review of Richard Bauckham's Jesus and the Eyewitnesses", 194-210

Ο συγγραφέας του άρθρου διατυπώνει αμφιβολίες για τη θέση του Bauckham ότι τα ευαγγέλια είναι η καταγραφή της μαρτυρίας των αυτοπτών μαρτύρων. Αν δεχθούμε την υπόθεση των δύο πηγών, όπως κάνει ο Bauckham, o συγγρ. εκτιμά ότι δεν υπάρχει λόγος να συζητήσουμε για το Ματθαίο και το Λουκά: και οι δύο χρησιμοποιούν πηγές, που δεν είναι αυτόπτες μάρτυρες αλλά γραπτές πηγές. Εκφράζει επίσης αμφιβολίες για την περίπτωση του Μάρκου και του Ιωάννη. Η αναφορά των ονομάτων στη συνοπτική παράδοση, το οποίο ο Bauckham θεωρεί ότι είναι απόδειξη της θεωρίας του, δε δίνει ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα. Επίσης η θεωρία της inclusio της μαρτυρίας των αυτοπτών καταρρίπτεται γιατί αυτοί οι μάρτυρες (Πέτρος για το Μκ και ο αγαπημένος μαθητής για το Ιω) δεν είναι παρόντες στα γεγονότα-κλειδιά που αφηγούνται. Και η μετάθεση από τον πληθ. στις φωνές στο γ΄ ενικού θα ήταν πειστικότερη, αν τα ευαγγέλια χρησιμοποιούσαν με συνέπεια το α΄ πρόσωπο ενικού ή πληθ. Η υιοθέτηση από τον Bauckham του μοντέλου του Gerhardsson για την ύπαρξη μίας σχολής της Ιερουσαλήμ, όπου ο Παύλος έμαθε να απομνημονεύει τις παραδόσεις του Ιησού, δε λύνει τα προβλήματα.

Weeden Sr., Theodore J., "Polemics as a Case for Dissent: A Response to Richard Bauckham's Jesus and the Eyewitnesses", 211-224

Ο συγγραφέας παρουσιάζει εδώ στοιχεία ενάντια στη θέση του Bauckham ότι τα ευαγγέλια στηρίζονται στη μαρτυρία αυτοπτών μαρτύρων. Υποστηρίζει στηριζόμενος στην προηγούμενη δουλειά των Loveday Alexander και Joseph Tyson ότι ο πρόλογος του Λκ είναι αντιμαρκιωνιτική προσθήκη του 2ου αι. μ.Χ. Στην περίπτωση του Μκ ο συγγρ. υποστηρίζει ότι ο συγγρ. του ευαγγελίου έκτισε τη διήγησή του για το Πάθος με στοιχεία από την ιστορία του Δαυίδ και του Ιωσήφ.

Bauckham, Richard, "In Response to My Respondents: Jesus and the Eyewitnesses in Review", 225-253

O R. Bauckham απαντά στις κριτικές παρατηρήσεις των παραπάνω άρθρων. Θέματα, τα οποία συζητά: η παρουσία ονομάτων ως ενδείξεις ύπαρξης αυτοπτών μαρτύρων, παραλλαγές μεταξύ των ευαγγελίων, η ταυτότητα του ηγαπημένου μαθητή στο Ιω, μοντέλα προφορικής παράδοσης, το Μκ ως ευαγγέλιο που στηρίζεται στην παράδοση του Πέτρου.