Στο τρέχον τεύχος του JRA / In the current issue of JRA

Journal of Roman Archaeology 32 (2019)

• Katherine A. Larson, "Cheap, fast, good: the Roman glassblowing revolution reconsidered," 7-22 (abstract) 
• Giorgio Rizzo - Violeta Moreno Megías, "Roma e le prime importazioni di alimenti ispanici trasportati in anfora," 23-38 (abstract)
• Philip T. Stinson, "The multifaceted architectural refinements in the Julio-Claudian Sebasteion at Aphrodisias," 39-65 (abstract)
• Imed Ben Jerbania - J. Andrew Dufton - Elizabeth Fentress - Ben Russell, "Utica’s urban centre from Augustus to the Antonines," 66-96 (abstract)
• Francesca Bologna, "Water and stone: the economics of wall-painting in Pompeii (A.D. 62-79)," 97-128 (abstract)
• Irene Bragantini, "Towards a cultural biography of Roman painting," 129-147 (abstract)
• John Bodel - Andreas Bendlin - Seth Bernard - Christer Bruun - Jonathan Edmondson, "Notes on the elogium of a benefactor at Pompeii," 148-182 (abstract)
• Myles Lavan, "The manpower of the Roman fleets," 183-200 (abstract)
•  Select Capricorno Alae VII Phrygum … (i) Interim report on the fort near Tel Shalem
• Benjamin Arubas - Michael Heinzelmann - David Mevorah - Andrew Overman, "Capricorno Alae VII Phrygum … (i) Interim report on the fort near Tel Shalem," 201-213 (abstract)
• Avner Ecker, - Benjamin Arubas - Michael Heinzelmann - David Mevorah, "(ii) Interim report on the inscriptions from the aedes of the fort near Tel Shalem," 214-222 (abstract)
• Matthew M. McCarty - Mariana Egri - Aurel Rustoiu, "The archaeology of ancient cult: from foundation deposits to religion in Roman Mithraism," 279-312 (abstract)
• Katherine M. D. Dunbabin - Işık Adak Adıbelli - Mehmet Çavuş - Doğukan Alper, "The man who came late to dinner. A sundial, a raven, and a missed dinner party on a mosaic at Tarsus," 329-358 (abstract) 

Advances in the archaeology of the Roman conquest

• Nico Roymans - Manuel Fernández-Götz, "Reconsidering the Roman conquest: new archaeological perspectives," 415-420 
• Hannah Cornwell, "Roman attitudes to empire and imperialism: the view from history," 478-484 

Archaeological Notes

• Francesco D’Andria, " The Ploutonion of Hierapolis in the 5th-7th c. A.D.," 505-515 (abstract)
• Ursula Quatember, "The Bouleuterion and its environs in Early Imperial Aphrodisias," 516-528 (abstract)

Παράσταση μονομάχων στην Πομπηία / Depiction of gladiators in Pompeii

Παράσταση των δύο μονομάχων από την Regio V της αρχαίας
Πομπηίας (Φωτο:  Italian Cultural Ministry ©2019)

Μία νέα παράσταση μονομαχικού αγώνα εντοπίστηκε από τους αρχαιολόγους που εργάζονται στη Regio V της αρχαίας Πομπηίας. Πρόκειται για τοιχογραφία ενός murmillo και ενός Θράκα μονομάχου, όπου ο πρώτος φαίνεται να έχει καταφέρει σημαντικά κτυπήματα στον δεύτερο. Εντύπωση μάλιστα προκαλεί η ρεαλιστική απεικόνιση των πληγών του νικημένου μονομάχου. Η παράσταση βρέθηκε στο υπόγειο ενός κτιρίου που μάλλον λειτουργούσε ως ταβέρνα και στην οποία σύχναζαν μονομάχοι της πόλης. Άλλωστε κοντά στην περιοχή υπήρχε το στρατόπεδό τους. Από την ίδια περιοχή προέρχονται κι άλλες τοιχογραφίες, οι οποίες ήρθαν στο φως την άνοιξη του 2019:

• "Pompeii dig unearths fighting fresco in 'gladiators' tavern'" (The Guardian)
• "A Harrowingly Realistic Fresco of Gladiators in Life-or-Death Combat Has Been Unearthed in Pompeii" (Art World)

 

Iudaea recepta

Iudaea recepta (Φωτο: JewishPress)

Ένας aureus, που κυκλοφόρησε μετά την καταστολή της ιουδαϊκής επανάστασης που κατέληξε στην καταστροφή του 70 μ.Χ. είναι το θέμα της μελέτης της ιστορικού Linda Zollschan, το οποίο θα δημοσιευθεί στο τεύχος του 2020 του περιοδικού Israel Numismatic Research Journal. Το τέλος του Ιουδαϊκού Πολέμου και η υποταγή των επαναστατημένων Ιουδαίων υπήρξε το θέμα πολλών νομισμάτων αυτής της περιόδου σε όλη την αυτοκρατορία και προσέδωσε στον Βεσπασιανό και στη δυναστεία των Φλαβίων εξαιρετική δύναμη και αίγλη. Δύο θρίαμβοι, του Βεσπασιανού και του Τίτλου, οργανώθηκαν μέσα σε έναν χρόνο -κάτι εξαιρετικά σπάνιο στη ρωμαϊκή ιστορία- με απόφαση της Συγκλήτου για να εορτάσουν το γεγονός. Ανάμεσα στις κοπές νομισμάτων ξεχωρίζει ο σπάνιος aureus με την επιγραφή Iudaea recepta (φωτο). Η γενική εκτίμηση στην έρευνα είναι ότι η λέξη recepta δηλώνει την επιστροφή της Ιουδαίας στο διοικητικό σύστημα της αυτοκρατορίας. Η Zollschan, ωστόσο, συνδέει το συγκεκριμένο νόμισμα με το τελετουργικό της παράδοσης ενός κράτους στην εξουσία των Ρωμαίων. Έτσι, δεν πρόκειται για μία περισσότερο ήπια έκφραση της κατάκτησης αλλά μάλλον παραπέμπει στην ίδια την πράξη και το λεκτικό της τελετής παράδοσης. Επομένως, σκοπό είχε να προσδώσει τιμή και κύρος στον Βεσπασιανό και να τον κατοχυρώσει πολιτικά στη Ρώμη:

Historian Linda Zollschan Challenges World Opinion on Roman Coin’s “Judaea Recepta” Inscription

Οι αναστάσιμες αφηγήσεις στην Καινή Διαθήκη / The New Testament resurrection narratives

Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου με τον τίτλο Resurrection Logic (Baylor Univ. Press, 2019), o Bruce Chilton παρουσιάζει την πολυμορφία των ευαγγελικών αφηγήσεων για την ανάσταση και τις εμφανίσεις του αναστημένου Ιησού κι αναδεικνύει τα βασικά ζητήματα αυτών των διαφορετικών μεταξύ τους εκδοχών της Ανάστασης του Ιησού:

The Logic of Jesus’ Resurrection

Τρία άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στα πρόσφατα τεύχη του Concordia Theological Quarterly / Three articles of biblical interest in the recent issues of Concordia Theological Quarterly

Concordia Theological Quarterly 83 1/2 (2019)

• James G. Bushur,  "The Early Christian Appropriation of Old Testament Scripture : The Canonical Reading of Scripture in 1 Clement," 63-83

Concordia Theological Quarterly 83 3/4 (2019)

• Adam C. Koontz, "Scripture as Philosophy in Origen’s Contra Celsum," 237-250
• Peter J. Scaer, "Passion and Persecution in the Gospels," 251-266

Στα τελευταία τεύχη του Reformed Theological Review / In the most recent issues of Reformed Theological Review

Reformed Theological Review 78/1 (2019)

• Larry James Kraskevich, "Isaiah 14 and the problem of Baal worship," 1-27
• Jaime Wright, "Ambitious translations? : The meaning of Ἐριθεία in the New Testament," 28-50

Reformed Theological Review 78/2 (2019)

• Daryn Graham, "The apostle Paul and the success of the Jerusalem donation," 117-140
• Paul Barnett, "Did Jesus speak Greek?" 141-151

Η αρχαιότερη παράσταση ενός θαύματος του Ιησού / The very first depiction of a miracle by Jesus

Φωτο: Yale University Art Gallery

Στην ηλεκτρονική εφημερίδα Aleteia ο Daniel Esparza παρουσιάζει την αρχαιότερη παράσταση θαύματος του Ιησού, της θεραπείας του παραλυτικού στην Καπερναούμ (Μκ 2,1-12). Προέρχεται από την εκκλησία των μ. 3ου αι. στην Dura Europos. H παράσταση -η οποία μαζί με τις υπόλοιπες από τον ίδιο αρχαιολογικό χώρο βρίσκονται σήμερα στην Πινακοθήκη του Πανεπιστημίου του Yale- στόλιζε κάποιους από τους τοίχους του βαπτιστηρίου αυτού του αρχαίου κτίσματος. Η παρουσία της εκεί δεν φαίνεται να ήταν τυχαία· το βάπτισμα ήταν για τους αρχαίους χριστιανούς ένα ανάλογο θαύμα ανόρθωσης και θεραπείας διά της αφέσεως των αμαρτιών:

The first painting of any of Jesus’ miracles dates from the 3rd century

Αρχαία αργυρά νομίσματα από την κεντρική Ελλάδα / Ancient silver coins from central Greece

Στη σελίδα CoinWeek διαβάστε μία σύντομη παρουσίαση αργυρών νομισμάτων των ελληνιστικών κυρίως χρόνων από την αρχαία Ελλάδα:

NGC Ancients: Silver Coin “Pocket Change” of Central Greece

Τα σημαντικότερα υπομνήματα στις Ποιμαντικές Επιστολές / The most important contemporary commentaries on the Pastorals

Στην ιστοσελίδα theLAB οNujay Gupta ανάρτησε έναν χρήσιμο κατάλογο των σημαντικότερων κατά την κρίση του υπομνημάτων στις Ποιμαντικές Επιστολές:

Best Commentaries on Paul with Nijay Gupta: Pastoral Epistles (1-2 Timothy, Titus)

[Α.Τ.: Και πάλι να προσθέσω σε αυτόν τον χρήσιμο κατάλογο τα εξής επίσης πολύ σημαντικά υπομνήματα. Το υπόμνημα του William D. Mounce στη σειρά Word Biblical Commentary και του George W. Knight III στη σειρά New International Greek Testament Commentary. Γερμανόφωνα αξιόλογα είναι τα υπομνήματα στη σειρά Evangelisch-Katholischer Kommentar (Roloff, Weiser) και του Oberlinner στη σειρά Herders Theologischer Kommentar zum NT. Tέλος, ελληνόφωνα υπομνήματα είναι το πρόσφατο του καθηγητή της Καινής Διαθήκης στο ΕΚΠΑ Σωτήριου Δεσπότη στην Α΄ προς Τιμόθεον και το παλαιότερο υπόμνημα στην προς Τίτον του καθηγητή Γεώργιου Γαλίτη]. 

Τι είναι η επίμονη αναζήτηση για τις πηγές (sourceomania) / What is sourcemania

Στην ομιλία του ως προέδρου της Society of Biblical Literature το 1961 o ραββίνος κι ειδικός στη μελέτη του αρχαίου Ιουδαϊσμού, Samuel Sandmel, εισήγαγε τον όρο parallelomania για να υπογραμμίσει την τάση συχνά των ειδικών να αποδώσουν όλες οι ομοιότητες των βιβλικών κειμένων (και στην περίπτωση της Καινής Διαθήκης) στην εξάρτηση του ενός από τον άλλο. Ο Mark Goodacre συζητά έναν εντελώς διαφορετικό νεολογισμό, την sourceomania (τη μανία για τις πηγές) σε μία σύντομη διαδικτυακή ραδιοφωνική μετάδοση (podcast). Πρόκειται για την τάση των καινοδιαθηκολόγων με μεγάλη ευκολία να αποδίδουν υλικό των ευαγγελιστών στις πηγές τους, για τις οποίες όμως τις περισσότερες φορές δεν έχουμε απτές αποδείξεις. Η ανασύνταξη αυτών των πηγών είναι συχνά μία εντελώς υποθετική εργασία με αμφίβολα και αντικρουόμενα σε κάποιες περιπτώσεις αποτελέσματα. Αντίθετα, περισσότερο συγχρονικές προσεγγίσεις, όπως η αφηγηματολογική ή λογοτεχνική ανάλυση, μπορούν να αναδείξουν τη δυναμική του κειμένου και το ρόλο του συντάκτη του: 

NT Pod 85: What is Sourceomania?

Ανάλογη ανάρτηση είχε ο Goodacre και στο ιστολόγιό του το καλοκαίρι, όπου μπορείτε να δείτε πολλά από τα στοιχεία που αναφέρει στην εκπομπή του.