Τετάρτη 27 Οκτωβρίου 2010

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον ηλεκτρονικό τεύχος του JHS / A new article in the current JHS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχος του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο (σε μορφή pdf):

Elie Assis, "Zechariah 8 as Revision and Digest of Zechariah 1-7"

Μωυσής και Γένεση / Moses and Genesis

Στη γνωστή ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκε ένα σύντομο άρθρο του Konrad Schmid, καθηγητή της Εβραϊκής Βίβλου και του Αρχαίου Ιουδαϊσμού στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, στο οποίο υποστηρίζει ότι η ιστορία της Γένεσης και του Μωυσή είναι φιλολογικά και ιδεολογικά ανεξάρτητες μεταξύ τους, που η καθεμιά επιδίωκε να εξηγήσει το πώς δημιουργήθηκε ο Ισραήλ.
Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2010

Thesaurus Herculanensium Voluminum online

Το Διεθνές Κέντρο Μελέτης των Παπύρων του Herculaneum "Marcello Gigante" σε συνεργασία με την Έδρα Κλασικής Φιλολογίας Ι του Παν/μίου του Würzburg ανακοινώνουν την δημιουργία της διαδικτυακής μάσκας αναζήτησης των παπύρων που βρέθηκαν στο Herculaneum. Ήδη στη βάση έχουν καταλογογραφηθεί στοιχεία από 15 παπύρους, ενώ μελλοντικά προβλέπεται η καταχώρηση πολύ περισσοτέρων (μεταξύ των οποίων και η Ρητορική του Φιλόδημου. Όσοι αναγνώστες επιθυμούν να προτείνουν νέες αναγνώσεις των κειμένων που συμπεριλαμβάνονται στη βάση δεδομένων, μπορούν να το κάνουν, αφού αποκτήσουν πρώτα password (το ζητούν στη διεύθυνση info@cispe.org).

Η διεύθυνση της βάσης Thesaurus Herculanensium Voluminum είναι:

http://www.thvproject.it/

Στο τρέχον τεύχος του JAJ / In the current issue of JAJ


Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Ancient Judaism 1:2 (2010) περιέχει τις εισηγήσεις ενός διεθνούς συμποσίου το οποίο ήταν αφιερωμένο σε ένα ιουδαϊκό φυλακτό που βρέθηκε σε μία νεκρόπολη κοντά στα Αυστροουγγρικά σύνορα στην πόλη Halbturn. To μικρό αυτό αντικείμενο θεωρείται σημαντικό, διότι παρέχει πληροφορίες για την ιουδαϊκή παρουσία και ζωή στην αρχαία Παννονία. Το φυλακτό, το οποίο ανήκε σε ένα παιδί περίπου 2 χρονών, είναι ένα χρυσό φύλλο σε μορφή ειληταρίου και φέρει στα ελληνικά επιγραφή με την γνωστή εβραϊκή προσευχή Shema Israel: ΣΥΜΑ ΙΣΤΡΑΗΛ ΑΔΩNΕ ΕΛΩΗ ΑΔΩN Α. Χρονολογείται στον 3ο αι. μ.Χ. (Για μία κριτική παρουσίαση του αρχαίου αυτού αντικειμένου βλ. E. Eshel, H. Eshel, and A. Lange, “‘Hear, O Israel’ in Gold: An Ancient Amulet from Halbturn in Austria,” JAJ 1 (2010): 43–64)
  • Falko Daim, "The Halbturn Excavation (1988 through 2009) – a Perspective", 143-145
  • Nives Doneus, "The Roman Child and the Jewish Amulet", 146-153
  • Hans Taeuber, "Reading and Dating the Halbturn Amulet", 154-158
  • Peter Kovacs, "Notes on the “Jewish” Inscriptions in Pannonia", 159-180
  • György Nemeth, "Jewish Elements in the Greek Magic of Pannonia", 181-188
  • Esther Esher / Rivka Leiman, "Jewish Amulets Written on Metal Scrolls", 189-199
  • Matthias Pfisterer, "Ethnic Identity, Coin Circulation, and Selective Interest", 200-206
  • Armin Lange, "The Shema Israel in Second Temple Judaism", 207-214
  • Gerhard Langer, "'Hear, O Israel: The Lord Our God, the Lord is One' (Deut 6:4)", 215-226
  • Moshe Bar-Asher, "The Verse (‘Hear, O Israel’) in Greek Transcription on an Ancient Amulet", 227-232
  • Klaus S. Davidowicz / Armin Lange, "A Jewish Magic Device in Pannonia Superior?", 233-245

Συνέντευξη του Charlesworth για τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης / Charlesworth's interview on the DDS

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Τhe Jewish Chronicle Online τα χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης θα ψηφιοποιηθούν και τα αναρτηθούν στο Google Archive. Με αφορμή αυτό το νέο project ο γνωστός καθηγητής James Charlesworth έδωσε σχετική τηλεφωνική συνέντευξη στο BBC Radio 4. Για να την ακούσετε πατήστε εδώ.
(Πηγές: ΝΤ Blog, PaleoJudaica)

Νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του HTS / A new article in the current issue of HTS

Στην ιστοσελίδα της ηλεκτρονικής έκδοσης του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Hervormde teologiese studies 66:1 (2010) προστέθηκε ένα ακόμη άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Man Ki Chan, Pieter M. Venter, "Midrash as exegetical approach of early Jewish exegesis, with some examples from the Book of Ruth"
Στο άρθρο οι συγγραφείς πραγματεύονται την εξηγητική προσέγγιση της αρχαίας ιουδαϊκής ερμηνευτικής σχολής. Συζητούν τη σημασία και τον ορισμό του Midrash ως ενός ιδιαίτερου τρόπου ιουδαϊκής ερμηνείας. Εξετάζεται η σχέση μεταξύ Midrash και εξήγησης καθώς επίσης και ο τρόπος με τον οποίο η διαδικασία της ερμηνείας επηρεάζεται από τη χρήση των αρχών του midrash. Τονίζεται επίσης ότι η αρχαία ερμηνευτική μέθοδος του midrash είχε κοινωνική αναφορά, καθώς οι ερμηνευτές διατηρούν το ενδιαφέρον για την κοινότητα και προσπαθούν να απαντήσουν στις ανάγκες της εποχής τους. Συμπεραίνεται ότι οι αρχαίοι Ιουδαίοι εξηγητές δεν εξηγούσαν το κείμενο με βάση το εγγενές νόημά του αλλά μάλλον με βάση τη χρήση του σε προσωπικό επίπεδο. Είχαν την τάση να "διαβάζουν" μέσα στο κείμενο κάποιες θεολογικές θέσεις και κάποια ζητήματα, που απασχολούσαν τους εξηγητές και το περιβάλλον τους και σκοπό είχαν να ανταποκριθούν στις κοινωνικές και πολιτικές απαιτήσεις των αναγνωστών τους. Η ερμηνεία ήταν ένα εργαλείο σε αυτήν την προσπάθεια. Αυτή η τάση διαφαίνεται σαφώς σε κάποια παραδείγματα ερμηνείας του Βιβλίου της Ρουθ.

Κυριακή 24 Οκτωβρίου 2010

Στο τρέχον τεύχος του JThS / In the current issue of JThS

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal of Theological Studies 61:2 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Timothy H. Lim, "The Defilement of the Hands as a Principle Determining the Holiness of Scriptures", 501-515
H αρχή που διατυπώνεται στο Mishnah Yadayim 3:5 ότι "κάθε αγία γραφή μολύνει τα χέρια" είναι μία από τις περισσότερο προβληματικές ρήσεις μέσα στη ραββινική γραμματεία, διότι πώς μπορεί κάτι που είναι άγιο να μεταφέρει ακαθαρσία στα χέρια. Το αίνιγμα έγκειται μέσα στην ίδια την αρχή: ακριβώς επειδή οι γραφές είναι άγιες, μολύνουν. Κείμενα, τα οποία δεν είναι άγια, όπως τα βιβλία του Ομήρου (m.Yad. 4:6), τα ευαγγέλια ή άλλα αιρετικά βιβλία και το βιβλίο Σοφία Σειράχ t.Yad. 2:13) δεν μολύνουν, Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου αποπειράται να εξηγήσει την αρχή του tum’at yadayim θεωρώντας ότι η αντίληψη της αγιότητας είναι ένας είδος ιερής μόλυνσης. Οι άγιες γραφές, όπως και τα άλλα ιερά αντικείμενα της λατρείας, θεωρούνται πηγές μόλυνσης. Αντίθετα όμως με εκείνα, οι άγιες γραφές δεν μολύνουν τα αντικείμενα που έρχονται σε επαφή μαζί τους αλλά τα ίδια τα χέρια. Ο συγγραφέας εντοπίζει το κλειδί της κατανόησης αυτής της αρχής στις παραδόσεις για την Κιβωτό της Διαθήκης και στη δύναμή της να σκοτώνει εκείνους που τολμούν να την αγγίξουν.

Jane Heath, "Nomina Sacra and Sacra Memoria Before the Monastic Age", 517-549
Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι τα nomina sacta μάλλον σε μια πρώιμη φάση δεν λειτουργούσαν ως "βοηθήματα ανάγνωσης" που συνέβαλλαν στην αποκωδικοποίηση του κειμένου. Η σύγκριση με τις συνήθειες ανάγνωσης και απομνημόνευσης των Ιουδαίων του ελληνορωμαϊκού κόσμου μαζί με τις πρώιμες χριστιανικές συζητήσεις για τη Γραφή, οδηγούν στην υπόθεση ότι είναι πιθανό τα nomina sacra να βοηθούσαν στην απομνημόνευση της σελίδας, στο να συλλογισθούν οι αναγνώστες το σκοπό του κειμένου και να εξασκηθούν στην ανάμνηση του θείου ονόματος. Αυτό παραπέμπει σε μία συνέχεια μεταξύ των αρχαίων χριστιανικών πρακτικών ανάγνωσης και στην sacra memoria η οποία αναπτύχθηκε σε μεγαλύτερο βαθμό στο χώρο του μοναχισμού από τον 4ο αι. κι εξής.

Tim Carter, "Marcion’s Christology and Its Possible Influence on Codex Bezae", 550-582
Είναι τυχαίο ότι η παράλειψη των λεγόμενων "δυτικών σύντομων γραφών" του Κώδικα Βέζα μπορούν να χρονολογηθούν σε εκείνην την εποχή, όταν, σύμφωνα με τον Τερτυλλιανό, ο Μαρκίωνας επεξεργαζόταν το κατά Λουκάν ευαγγέλιο; Οι διάφορες παραθέσεις από την έκδοση του Μαρκίωνα του Λκ 24,39 παραπέμπουν σε ένα βαθμό διαφοροποίησης μεταξύ των διαφορετικών εκδόσεων του κειμένου του Μαρκίωνα και επιτρέπουν μία κατανόηση του τρόπου που εκείνος ερμήνευε το στίχο. Μία σύγκριση με την παράδοση του κατά Λουκάν που απαντά στην επιστολή του Ιγνατίου προς τους Σμυρναίους 3 καταδεινύει ότι ο Μαρκίων πραγματικά επεξεργάστηκε το κατά Λουκάν με βάση τις δοκητικές του πεποιθήσεις και είναι επίσης εμφανές ότι ο Μαρκίων είδε τον Ιησού ως πνεύμα. Η παράλειψη των "δυτικών σύντομων αναγνώσεων" ευθυγραμμίζει την αφήγηση του κατά Λουκάν σχετικά με το Μυστικό Δείπνο και τις εμφανίσεις του Αναστάντος με τη μαρκιωνιτική χριστολογία κι ίσως είναι και αποτέλεσμα της μαρκιωνιτικής επεξεργασάις. Το Λκ 24, 39 στον Κώδικα Βέζα μπορεί να είναι μία διόρθωση της θέσης του Μαρκίωνα είτε από έναν ορθόδοξο αντιγραφέα είτε από τον Απελλή.

Joel Marcus, " The Testaments of the Twelve Patriarchs and the Didascalia Apostolorum: A Common Jewish Christian Milieu?", 596-626
H πρόσφατη συζήτηση για τις Διαθήκες των 12 Πατριαρχών έχει εγκλωβιστεί στο τέλμα της συζήτησης εάν το έργο είναι ιουδαϊκό ή χριστιανικό. Η κοινή αποδοχή το 19ου αι. ωστόσο ήταν πιο κοντά στο στόχο: το έργο είναι τόσο ιουδαϊκό όσο και χριστιανικό, δηλ. προέρχεται από ένα ιουδαιοχριστιανικό περιβάλλον. Στη μελέτη ο συγγραφέας στην αρχή διατυπώνει κάποιες γενικές σκέψεις υπέρ αυτής της θεωρίας και στη συνέχεια τονίζει τις ομοιότητες μεταξύ των Διαθηκών και της Διδασκαλίας των Αποστόλων. Τα δύο κείμενα προέρχονται από την ίδια εποχή και περιοχή (τη Συρία του ύστερου 2ου ή των αρχών του 3ου αι. μ.Χ.), αλλά υιοθετούν αντίθετες θέσεις: η Διδασκαλία επιχειρηματολογεί εναντίον του πιστού στο Νόμο Ιουδαιοχριστιανισμού που προβάλλουν οι Διαθήκες.

Bernard M. Levinson, "The Bible’s Break with Ancient Political Thought to Promote Equality—‘It Ain’t Necessarily so’", 685-694 (review article)

Πρώτη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής / First Meeting of the Seminar of Orthodox Exegetical Theology

Την Πέμπτη 4 Νοεμβρίου 2010 και ώρα 18:00 θα λάβει χώρα η πρώτη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τομέα Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. Το Σεμινάριο, του οποίου το έργο παρουσιάσαμε αναλυτικά σε παλαιότερες συναντήσεις, απευθύνεται σε μεταπτυχιακούς και υποψήφιους διδάκτορες και προσφέρει τη δυνατότητα ενημέρωσης και επιστημονικού προβληματισμού σε θέματα βιβλικής ερμηνείας και ερμηνευτικής. Το γενικό θέμα της φετινής χρονιάς θα είναι "Πατερικές και σύγχρονες προσεγγίσεις στην Αγία Γραφή"

Ομιλητής κατά την πρώτη συνάντηση θα είναι ο Daniel Gerber, καθηγητής της Κ. Διαθήκης, Université de Strasbourg, Faculté de Théologie Protestante.

Τίτλος της εισήγησής του:
«Ton salut que tu as préparé». Les hymnes de Lc 1–2 et leurs fonctions dans l’oeuvre à Théophile. Le cas particulier du cantique de Siméon (Τό σωτήριόν σου ὅ ἡτοίμασας. Οι ύμνοι του Λκ, κεφ. 1-2 και η λειτουργία τους στο έργο προς τον Θεόφιλο. Η ιδιαίτερη περίπτωση του άσματος του Συμεών)
.

H πρώτη συνάντηση του Biblicum / The first meeting of Biblicum

Στις 8 Νοεμβρίου 2010 και ώρα 19:30 θα λάβει χώρα η πρώτη συνάντηση του Biblicum του τομέα Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. Το Biblicum, όπως αναφέραμε σε παλαιότερες αναρτήσεις, είναι μία μηνιαία επιστημονική συνάντηση και απευθύνεται σε μεταπτυχιακούς, υποψήφιους διδάκτορες, διδάκτορες, μέλη του διδακτικού προσωπικού κ.ά. Στις συναντήσεις αυτές παρουσιάζονται θέματα βιβλικής ερμηνείας και ζητήματα σύγχρονου ερμηνευτικού προβληματισμού.

Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 το κεντρικό θέμα του BIBLICUM θα είναι: «Προβλήματα μετάφρασης των ιερών κειμένων»

Η πρώτη εισήγηση θα γίνει από την αναπληρώτρια καθ. και διευθ/τρια του Τομέα κ. Άννα Κόλτσιου-Νικήτα με θέμα: «Η ταυτότητα της χριστιανικής μετάφρασης»

Σάββατο 23 Οκτωβρίου 2010

Ευαγγέλια: προφορικότητα και γραπτό κείμενο / Gospels: orality and written text

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένας νέος συλλογικός τόμος σχετικά με τη σχέση μεταξύ προφορικής παράδοσης και γραπτού κειμένου κατά την αρχαιότητα στον κόσμο της Μεσογείου.

Annette Weissenrieder & Robert B. Coote (εκδ.), The Interface of Orality and Writing. Speaking, Seeing, Writing in the Shaping of New Genres, (WUNT I 260), Mohr Siebeck Tübingen 2010
ISBN: 978-3-16-150445-7
129 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου

  • Susan Niditch, "Hebrew Bible and oral literature : misconceptions and new directions", 3-18
  • Teun Tieleman, "Orality and writing in ancient philosophy : their interrelationship and the shaping of literary forms", 19-35
  • Catherine Hezser, "From oral conversations to written texts : randomness in the transmission of rabbinic traditions", 36-51
  • Antoinette C. Wire, "Mark: news as tradition", 52-70
  • Werner Kelber, "The history of the closure of biblical texts", 71-99
  • John M. Foley, "Plenitude and diversity : interactions between orality and writing", 103-118
  • Kristina Dronsch, "Transmissions from scripturality to orality : hearing the voice of Jesus in Mark 4:1-34", 119-129
  • Ruben Zimmermann, "Memory and form criticism : the typicality of memory as a bridge between orality and literality in the early Christian remembering process", 130-143
  • Richard A. Horsley, "The Gospel of Mark in the interface of orality and writing", 144-165
  • David M. Rhoads, "Performance events in early Christianity : New Testament writings in an oral context", 166-193
  • David Trobisch, "Performance criticism as an exegetical method : a story, three insights, and two jokes", 194-201
  • Kristina Dronsch - Annette Weissenrieder, "A theory of the message for New Testament writings or communicating the words of Jesus : from Angelos to Euangelion", 205-235
  • David L. Balch, "Women prophets/maenads visually represented in two Roman colonies : Pompeii and Corinth", 236-259
  • Annette Weissenrieder, "The didactics of images : the fig tree in Mark 11:12-14 and 20-21", 260-282
  • Annette Schellenberg, "A 'lying pen of the scribes' (Jer 8:8)? : orality and writing in the formation of prophetic books", 285-309
  • Roger S. Nam, "Writing songs, singing songs : the oral and the written in the commission of the Levitical singers (1 Chr 25:1-6)", 310-321
  • Andreas Schüle, "'all on me in the day of trouble ...': from oral lament to lament psalms", 322-334
  • Pieter J. Botha, "'Publishing' a gospel : notes on historical constraints to gospel criticism", 335-352
  • Daniel Boyarin, "The sovereignty of the Son of Man : reading Mark 2", 353-362
    Robert B. Coote, "Scripture and the writer of Mark", 363-378
  • Holly E. Hearon, "Mapping written and spoken word in the Gospel of Mark", 379-392
  • Trevor W. Thompson, "Writing in character : Claudius Lysias to Felix as a double-pseudepigraphon (Acts 23:26-30)", 393-407