Το τέλος του κατά Μάρκον (L. Hurtado) / The ending of Mark (L. Hurtado)

Ο Larry Hurtado ανάρτησε σήμερα στο ιστολόγιό του ένα κείμενό του για το τέλος του κατά Μάρκον, στο οποίο υποστηρίζει ότι αντίθετα με την άποψη της πλειοψηφίας ερευνητών ότι ουσιαστικά η κορύφωση του κατά Μάρκον είναι η σκηνή της Σταύρωσης κι ότι το τέλος του κατά Μάρκον στο 16, 8 μάλλον κλείνει το ευαγγέλιο "άδοξα" αφήνοντας τον αναγνώστη με απορίες, η σκηνή της εμφάνισης του αγγέλου στις γυναίκες αποτελεί ουσιαστικά την κορύφωση του ευαγγελίου κι ότι ο ρόλος των γυναικών εκεί είναι ιδιαίτερα σημαντικός.

[Α.Τ.: Μολονότι, όπως παρατηρεί ο ίδιος ο Hurtado, η θέση αυτή δεν είναι ευρέως αποδεκτή από την ακαδημαϊκή κοινότητα, θεωρώ ότι δίνει μία καλή λύση στο γνωστό πρόβλημα του τέλους του κατά Μάρκον. Το "ανοικτό" του τέλος, το οποίο αποδόθηκε σε πολλούς λόγους και γρήγορα συμπληρώθηκε στη χειρόγραφη παράδοση (βλ. το κριτικό υπόμνημα της 27ης έκδοσης της Nestle-Aland) μπορεί ουσιαστικά να οδηγεί σε μία κλιμάκωση της ευαγγελικής διήγησης, αφήνοντας όμως στον αναγνώστη την απόφαση, εάν θα αποδεχθεί ή όχι το γεγονός της ανάστασης στηριζόμενος στη μαρτυρία των γυναικών για τον άδειο τάφο και τη δήλωση του νεανία ότι ο Ιησούς ηγέρθη. ]

Για να πάτε στη σχετική σελίδα του ιστολογίο του Hurtado, όπου θα βρείτε και κάποιες άλλες δημοσιεύσεις του, πατήστε εδώ.

Κομμάτι πινακίδας με σφηνοειδή γραφή βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ / Cuneiform tablet found in Jerusalem

Ήδη η είδηση έχει αναρτηθεί σε πολλά βιβλικά ιστολόγια σήμερα ότι σε ανασκαφή που διενέργησε το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο (υπεύθυνος Eilat Mazar) στην Ιερουσαλήμ (περιοχή Ophel) βρέθηκε θραύσμα πήλινης πινακίδας με σφηνοειδή γραφή. Το θραύσμα είναι πολύ μικρό (2 εκ x 2,8 εκ.) και περιέχει μερικές μόνο λέξεις. Σύμφωνα με τους ειδικούς χρονολογείται στον 14ο αι. και προέρχεται από το χέρι έμπειρου τεχνίτη. Παρά τον αποσπασματικό χαρακτήρα του διασωζόμενου κειμένου οι ίδιοι συμπεραίνουν ότι συνδέεται με το βασιλικό οίκο και ίσως πρόκειται για αλληλογραφία του βασιλιά της Ιερουσαλήμ με τον φαραώ της Αιγύπτου. Τέλος πρόκειται για το αρχαιότερο γραπτό κείμενο που βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ (το αμέσως επόμενο είναι 600 χρόνια νεότερο).

Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα στην ηλεκτρονική έκδοση της Jerusalem Post, όπου αρχικά δημοσιεύθηκε η είδηση, πατήστε εδώ.

D.-A. Koch: Ευχαριστία και Διδαχή / D.-A. Koch, Eucharist and Didache

Στο τρέχον τεύχος του Studia Theologia - Nordic Journal of Theology 64:1 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο:

Dietrich-Alex Koch, "Eucharistic meal and eucharistic prayers in Didache 9 and 10", 77-96
Γενικά αμφισβητείται κατά πόσο οι ευχαριστήριες προσευχές στα Διδαχή 9 και 10 συνδέονται με αυτό καθαυτό το λατρευτικό (ευχαριστιακό) δείπνο. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το δείπνο στα Διδ. 9 και 10 θα πρέπει να κατανοηθεί τόσο ως λατρευτικό όσο και ως πραγματικό δείπνο. Η πρόσκληση στο Διδ. 10,6c: ("αν κάποιος είναι άγιος, ας έλθει. Όποιος δεν είναι, ας μετανοήσει) δεν παραπέμπει στο δεύτερο μέρος της λειτουργίας που απουσιάζει τώρα από τη Διδαδή. Αντίθετα είναι μία πρόσκληση σε όσους συμμετέχουν στο δείπνο (τουλάχιστον στους "αγίους" μεταξύ τους) να προσθέσουν τις ευχαριστήριες προσευχές του στο τέλος του λατρευτικού δείπνου της κοινότητας.

Στο νέο τεύχος του JQR / In the current issue of JQR

Στο τρέχον τεύχος του Jewish Quarterly Review 100:2 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ των άλλων και τα εξής άρθρα:

• Natalie B. Dohrmann, "100 years of JQR and Rabbinic Judaism" , 193-196
  
• Eyal Regev, "Herod's Jewish Ideology Facing Romanization: On Intermarriage, Ritual Baths, and Speeches", 197-222
  
• Tzvi Novick, "Tradition and Truth: The Ethics of Lawmaking in Tannaitic Literature", 223-243
  
• Michael L. Satlow, "'Fruit and the Fruit of Fruit': Charity and Piety among Jews in Late Antique Palestine", 244-277
  
• Jonathan Klawans, "Josephus, the Rabbis, and Responses to Catastrophes Ancient and Modern", 278-309
  
• Shai Secunda, "Reading the Bavli in Iran", 310-342

Στο νέο ThR/ In the current issue of ThR

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Rundschau 75:3 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το πρώτο μέρος ενός άρθρου του Udo Schnelle σχετικά με την πορεία έρευνας του κατά Ιωάννην ευαγγελίου. Το πρώτο μέρος είναι αφιερωμένο στα υπομνήματα στο τέταρτο ευαγγέλιο που εκδόθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια (από το 1993 κι εξής). Μεταξύ των υπομνημάτων που συζητά είναι εκείνα των Chr. Dietzfelbinger, F.J. Moloney, L. Schenke, U. Schnelle, W.G. Stibbe, M. Theobald, H. Thyen, S. van Tilborg, K. Wengst, U. Wilckens:

Udo Schnelle, "Aus der Literatur zum Johannesevangelium 1994 – 2010. Erster Teil : Die Kommentare als Seismographen der Forschung" , 265-303

Όπως παρατηρεί ο συγγραφέας μέχρι τη δεκαετία του '70 στην ιωάννεια έρευνα κυριαρχούσε το έργο του R. Bultmann. Κατά τα τελευταία 30 χρόνια παρατηρείται μία στροφή και οι θέσεις του Bultmann δέχονται κριτική. Η αλλαγή αυτή αφορά όλους τους επιμέρους τομείς της έρευνας του κατά Ιωάννην (σχέση με τον γνωστικισμό, θεολογία της ενσάρκωσης, εσχατολογία, μυστήρια, πνευματολογία, σχέση με τους συνοπτικούς, πηγές του ευαγγελίου κτλ). Σεισμογράφο της αλλαγής αυτής στον τρόπο προσέγγισης του ευαγγελίου χαρακτηρίζει ο Schnelle τα υπομνήματα που κυκλοφόρησαν κατά τα τελευταία χρόνια, από το 1993/4 κι εξής.

[Α.Τ. Ας σημειώσουμε επίσης, αν και θα κάνουμε και τη σχετική ανακοίνωση σύντομα, ότι η φετινή συνάντηση της Εταιρείας Ορθόδοξων Βιβλικών Θεολόγων το Σεπτέμβρη στις Σέρρες, θα έχει ως θέμα της το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο.]

Στο τρέχον τεύχος του BTB / In the current issue of BTB

Στο τρέχον τεύχος του Biblical Theology Bulletin 40:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Michał Czajkowski, "Does God Thirst for Human Blood", 123-126

Ο συγγραφέας προσπαθεί να εξηγήσει τις βίαιες εκδηλώσεις του Θεού της Βίβλου τοποθετώντας τον μέσα στη συνάφεια των σχετικών περικοπών και θεωρώντας στη συνέχεια αυτές τις περικοπές μέσα στα διάφορα σύγχρονα προς εκείνες πολιτισμικά πλαίσια.

Jakob Wöhrle, "Joel and the Formation of the Book of the Twelve", 127-137
Το βιβλίο του Ιωήλ είναι μείζονος σημασία για την κατανόηση του τρόπου συγκρότησης του Βιβλίου των Δώδεκα. Μετά από μία σύντομη αναδρομή στη μέχρι σήμερα έρευνα και κάποιες μεθοδολογικής φύσεως παρατηρήσεις, ο συγγραφέας προσπαθεί να αποδείξει ότι το βιβλίο του Ιωήλ εντάχθηκε μέσα στο βιβλίο των Δώδεκα ήδη σε ένα πολύ πρώιμο στάδιο. Μαζί με τα βιβλία των Αμώς, Μιχαία και Σοφονία αυτό το βιβλίο ήταν μέρος μίας μικρής συλλογής των τεσσάρων προφητικών βιβλίων. Αυτή η συλλογή μπορεί να χρονολογηθεί στην περσική περίοδο και μπορεί να κατανοηθεί ως μία λογοτεχνική αντίδραση στην καταστροφική πολιτική και οικονομική κατάσταση της εποχής. Στο τελευταίο μέρος του άρθρο ο συγγραφέας συζητά σύντομα την περαιτέρω εξέλιξη του Βιβλίου των Δώδεκα.

David Kahan, "Bystander Theology and the Desire to End a Hermeneutic Hegemony", 138-147
Η παραβολή του πονηρού οικονόμου στο Λκ 16, 1-8 μπορεί να κατέχει κεντρική θέση στον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο Ιησούς την ταυτότητα και την αποστολή του κι όχι κάτι το αδύνατο ή το προβληματικό, όπως πολλοί ερμηνευτές πιστεύουν. Η μέχρι τώρα ερμηνευτική προσπάθεια δεν κατόρθωσε να βρει την κατάλληλη ερμηνευτική προσέγγιση που θα αποκωδικοποιήσει τον κόσμο των συγχρόνων του Ιησού. Ο συγγραφέας προσεγγίζει εκ νέου το κείμενο από την οπτική της θεολογίας του παρατηρητή, η οποία ενδιαφέρεται για τα αισθητικά στοιχεία του κειμένου, τις καλές τέχνες και σκοπό έχει να αναπτύξει εξηγητικές και θεολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη την πυκνότητα, την υφή και το βάθος, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στον τρόπο κατανόησης των βιβλικών προσώπων.

Alicia J. Batten, "Clothing and Adornment", 148-159
Το παρόν άρθρο είναι ένας οδηγός που εισάγει τους αναγνώστες στις πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές σχετικά με την ενδυμασία και τα κοσμήματα της αρχαιότητας και καλύπτει την περίοδο από την αρχαιότητα μέχρι τον πρώιμο Χριστιανισμό. Ιδιαίτερα εξετάζεται ο κοινωνικός ρόλος αυτών των φαινομένων, όπως για παράδειγμα το πώς αυτά λειτουργούν ως σύμβολα εξουσίας, κοινωνικής θέσης και τιμής. Επίσης παρουσιάζονται θέματα κοινωνικού φύλου καθώς το γυναικείο ένδυμα αντιμετωπίζεται με όλο μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους άνδρες ερευνητές.

H ιουδαϊκή τέχνη στη συναγωγή της Dura-Europos / The Jewish art of the synagogue in Dura-Europos

Από το ιστολόγιο του Jim Davila πληροφορούμαστε για τη δημοσίευση ενός άρθρου σε δύο μέρη στην ηλεκτρονική εφημερίδα Jewish Press σχετικά με την ιουδαϊκή τέχνη στη συναγωγή της Dura-Europos. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο πατήστε εδώ (πρώτο μέρος) κι εδώ (δεύτερο μέρος).

Συμπόσιο για την ηθική στην Κ.Δ. / Symposium on NT ethics

Την Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010 και με αφορμή τα 60 χρόνια του καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο της Bonn, Michael Wolter, θα λάβει χώρα ένα συμπόσιο με τον τίτλο

"Theologie und Ethos im Neuen Testament.
Symposium zum 60. Geburtstag von Prof. Dr. Michael Wolter"

Πρόγραμμα συνεδρίου
Frank Schumann (Birnbach/Ww.), "Ethos und Identität für die Gemeinde. Vom Nutzen der wissenschaftlichen Exegese für die theologischen Fragestellungen einer Westerwälder Landgemeinde"

Prof. Dr. Matthias Konradt (Heidelberg), "'Wer sich erniedrigen wird wie dieses Kind …'(Mt 18,4). Beobachtungen zur ethischen Unterweisung in Mt 18 und zu ihrer Einbettung in die mt Jesusgeschichte"

Dr. Young-Mi Lee (Landau), "Ethos der Mission im frühen Christentum. Kritische Anmerkungen zu Paulus aus interkultureller Sicht"

Prof. Dr. Christine Gerber (Hamburg), "'Ich wünsche, alle Menschen wären wie ich.' Ethos und Geschlecht im paulinischen Christentum"

Dr. Athanasios Despotis (Bonn), "Rechtfertigung und Wiedergeburt. Die Rezeption zweier zentraler Schwerpunkte der paulinischen Theologie in Eph 2,8-10 und ihre patristische Interpretation"

Pfarrer Sven Waske, MSt (Hannover), "Περιτομή und Zirkumzision. Vom Ethos im Neuen Testament zur ethischen Herausforderung in der pastoralen Praxis"

Η Παλαιά Διαθήκη στο Βυζάντιο / Old Testament in Byzantium

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις της Dumbarton Oaks Research Library and Collection ένας συλλογικός τόμος με θέμα την πρόσληψη της Παλαιάς Διαθήκης κατά τα χρόνια του Βυζαντίου. Πρόκειται για εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο πλαίσιο ενός συνεδρίου που έλαβε χώρα στο Dumbarton Oaks to 2006 παράλληλα με μία έκθεση αρχαίων χειρογράφων των Freer Gallery και Sackler Gallery of Art με τον τίτλο “In the Beginning: Bibles before the Year 1000.” Οι ομιλητές ανέπτυξαν θέματα σχετικά με τη χρήση της μετάφρασης των Ο΄ ως ένα κείμενο, κοινωνική πράξη και πολιτισμική εμπειρία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Από τις εισηγήσεις κατέστη σαφές ότι οι βυζαντινοί όχι μόνο επηρεάστηκαν στην τέχνη και τη λογοτεχνία από την Π.Δ., αλλά επίσης τιμούσαν και ταυτίζονταν με διάφορους χαρακτήρες της Π.Δ. Η Π.Δ. συνέδεε επίσης το Βυζάντιο όχι μόνο με τους χριστιανούς γειτόνους τους αλλά και με τους Ιουδαίους και τους μουσουλμάνους. Αυτό το διαδεδομένο φαινόμενο δεν έτυχε μέχρι στιγμής συστηματικής έρευνας. Επιπλέον αντικείμενο των εισηγήσεων αποτέλεσε η έκφραση των ιερών βιβλίων μέσα από τη ζωγραφική των χειρογράφων, την αρχιτεκτονική και τη διακυβέρνηση, καθώς επίσης οι ιουδαϊκές μεταφράσεις της Π.Δ. και η επίδραση της Π.Δ. στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του Μωάμεθ.

Paul Magdalino / Robert Nelson (εκδ.), The Old Testament in Byzantium (Dumbarton Oaks Byzantine Symposia and Colloquia), Dumbarton Oaks 2010
ISBN: 978-0884023487
300 σελίδες
$28.19

Περιεχόμενα

• Paul Magdalino / Robert S. Nelson, "Introduction", 1-38
• Nicholas M. DeLange, "The Greek Bible translations of the Byzantine Jews", 39-54
• James A. Miller, "The Prophetologion : the Old Testament of Byzantine Christianity?", 55-76
• Georgi R. Parpulov, "Psalters and personal piety in Byzantium", 77-105
• John Lowden, "Illustrated Octateuch manuscripts : a Byzantine phenomenon", 107-152
• Elizabeth Jeffreys, "Old Testament 'history' and the Byzantine chronicle", 153-174
• Claudia Rapp, "Old Testament models for emperors in early Byzantium", 175-197
• Derek Krueger, "The Old Testament and monasticism", 199-221
• Robert G. Ousterhout, "New temples and new Solomons : the rhetoric of Byzantine architecture", 223-253
• Ivan Biliarsky, "Old Testament models and the state in early medieval Bulgaria", 255-277
• Jane D. MacAuliffe, "Connecting Moses and Muhammad", 279-298

RBL 8/7/2010

Αναρτήθηκαν οι νέες βιβλιοκρισίες του Review of Biblical Literature:

Frederick William Danker, The Concise Greek-English Lexicon of the New Testament
Reviewed by Paul Elbert

Andreas Dettwiler and Daniel Marguerat, eds., La source des paroles de Jésus (Q): Aux origines du christianisme
Reviewed by Daniel A. Smith

James R. Edwards, The Hebrew Gospel and the Development of the Synoptic Tradition
Reviewed by Timothy A. Friedrichsen

Patrick J. Hartin, Apollos: Paul's Partner or Rival?
Reviewed by Raymond F. Collins

Susannah Heschel, The Aryan Jesus: Christian Theologians and the Bible in Nazi Germany
Reviewed by Bernard M. Levinson and Tina Sherman

Edmée Kingsmill, The Song of Songs and the Eros of God: A Study in Biblical Intertextuality
Reviewed by Ellen F. Davis

Elizabeth Struthers Malbon, Mark's Jesus: Characterization as Narrative Christology
Reviewed by M. Eugene Boring

Samuel M. Ngewa, 1 and 2 Timothy and Titus
Reviewed by Teresa Okure

Karl-Wilhelm Niebuhr and Robert W. Wall, eds., The Catholic Epistles and Apostolic Tradition
Reviewed by John H. Elliott

Kirsten Nielsen, ed., Receptions and Transformations of the Bible
Reviewed by Michael Labahn