Στο JHS η συζήτηση του βιβλίου του J.A. Berman, Created Equal / In JHS the conversation on J.A. Berman's Created Equal

Στην ιστοσελίδα του Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί η συζήτηση του βιβλίου του Joshua A. Berman, Created Equal: How the Bible Broke with Ancient Political Thought, Oxford 2008

Saul M. Olyan (ed.), "In Conversation with Joshua A. Berman, Created Equal: How the Bible Broke with Ancient Political Thought (Oxford University Press, 2008)"

Χαρίσματα και ενθουσιαστικά φαινόμενα στην αρχαία Κόρινθο (1 Κορ 12-14) (1) / Spiritual gifts and ecstatic activity in Corinth (1 Cor 12-14) (1)

Με αφορμή την εορτή των αποστόλων Παύλου και Πέτρου παραθέτω τα βασικά σημεία της εισήγησης που είχα την τιμή να διαβάσω στο φετινό επιστημονικό συνέδριο προς τιμήν του αποστόλου Παύλου στο πλαίσιο των Ιστ΄ Παυλείων (Βέροια).

α) Θεολογικές προϋποθέσεις των χαρισμάτων (1 Κορ 12)

Στους στ. 1-3 ο Παύλος κάνει μία γενική εισαγωγή στο θέμα του ακολουθώντας την τακτική που είχε υιοθετήσει και σε άλλα σημεία της επιστολής του. Στο δεύτερο μέρος αυτής της εισαγωγής (στ. 3) τονίζει μέσα από μία αντιθετική αξιωματική διατύπωση το ρόλο που διαδραματίζει το άγιο Πνεύμα στη ζωή των πιστών: μόνο το άγιο Πνεύμα οδηγεί στην ομολογία και αναγνώριση του Ιησού ως Κυρίου. Η ομολογία όμως δεν είναι μόνο προσωπική υπόθεση (ήδη ο τρόπος που εδώ διατυπώνεται αυτή παραπέμπει σε ομολογίες στο πλαίσιο της λατρείας και του βαπτίσματος), αλλά αφορά στο σύνολο της εκκλησιαστικής κοινότητας, αποτελεί επομένως στοιχείο της ενότητάς της. Ήδη στην εισαγωγή λοιπόν ο Παύλος θέτει μία βασική θεολογική αρχή που αποτελεί και ένα από τα κύρια θέματα της επιστολής του, αυτήν της ενότητας, την οποία παρουσιάζει ως δωρεά του αγ. Πνεύματος.

Το άγιο Πνεύμα κυριαρχεί επίσης στο δεύτερο μέρος του κεφαλαίου (στ. 4-11). Χαρίζει την ποικιλία των χαρισμάτων, διασφαλίζει όμως και την ενότητά τους, αφού αποτελεί την πηγή προέλευσή τους (για την ενοποιητική αυτή παρουσία του Πνεύματος βλ. τις φράσεις σε αυτό το μέρος "ἓν πνεῦμα", "τὸ αὐτὸ πνεῦμα"). Οι εμπρόθετοι προσδιορισμοί "διὰ τοῦ πνεύματος", "κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα" και "ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι" δηλώνουν ότι το μέσο, το μέτρο και το περιβάλλον μέσα στον οποίο εκδηλώνονται τα χαρίσματα είναι το άγιο Πνεύμα, το οποίο επίσης εγγυάται την ποικιλία τους αλλά και την ενότητά τους.

Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ωστόσο και ο τριαδικός ορίζοντας της σκέψης του αποστόλου Παύλου, όπως αυτός προβάλλει στις τρεις παράλληλες διατυπώσεις των στ. 4-6. Στο στ. 4 ο χορηγός των ποικίλων χαρισμάτων είναι το πνεύμα, στο στ. 5 των διακονιών ο κύριος και στο στ. 6 των ενεργημάτων ο θεός "ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσι". Χαρίσματα, λοιπόν, διακονίες και ενεργήματα, τα οποία εδώ δε μπορούν να διακριθούν απόλυτα μεταξύ τους, αλλά κατά το λόγο του ι. Χρυσοστόμου "ὀνομάτων διαφοραὶ μόνον, ἐπεὶ πράγματα τὰ αὐτὰ [εἰσίν]" (PG 61, 244), συνδέονται με τα τρία πρόσωπα της αγίας Τριάδος, κάτι το οποίο διασφαλίζει την κάθετη αναφορά αλλά και την ενιαία προέλευση των χαρισμάτων.

Η δεύτερη βασική γραμμή σκέψης του αποστόλου στο κεφάλαιο, η οποία διατρέχει όλο το 12ο κεφ. και το 14ο, είναι εκείνη της ποικιλίας των χαρισμάτων. Ο πλούτος των πνευματικών δωρεών καθίσταται σαφής από έξι καταλόγους χαρισμάτων, τους οποίους παραθέτει ο απόστολος στα τρία κεφάλαια (δύο σε κάθε κεφ.): 12, 8-10. 28-30. 13, 1-2. 8. 14, 6. 26-27. Κατάλογο χαρισμάτων απαντούμε και πάλι στο Ρωμ 12, 3-8, όπου παρατίθενται πολλά από τα χαρίσματα που αναφέρονται στους καταλόγους της 1 Κορ, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζονται και κάποια νέα. Η σύγκριση αυτών των καταλόγων οδηγεί στα εξής συμπεράσματα:

α) η εκδήλωση των χαρισμάτων δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της εκκλησίας της Κορίνθου αλλά πραγματικότητα και σε άλλες χριστιανικές κοινότητες. Αυτό άλλωστε συνάδει με τα όσα προέγραψε ο απόστολο για την άμεση και ζωτική σχέση αγίου Πνεύματος και εκκλησιαστικής κοινότητας. Για τον απ. Παύλο η κάθε κοινότητα αντλεί τη ζωή της από το άγιο Πνεύμα, το οποίο ενεργεί σε κάθε μέλος της (ἑκάστω, στ. 11) χαρίζοντας ιδιότητες και ικανότητες "πρὸς τὸ συμφέρον" (στ. 7) όχι μόνο το ατομικό αλλά πρώτιστα της εκκλησιαστικής κοινότητας, όπως θα αναπτύξει στη συνέχεια.

β) Χαρακτηριστικό των καταλόγων είναι η ποικιλία και η ετερότητα των καταλόγων από τη μία και η έλλειψη οποιασδήποτε ιεράρχησής τους από την άλλη. Μία γρήγορη ανάγνωση των καταλόγων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτά τα χαρίσματα αφορούν σε διάφορες πτυχές της ζωής (λατρευτικής αλλά και διοικητικής) της κοινότητας. Επιπλέον ο απ. Παύλος δεν υπεισέρχεται σε κάποια αναλυτική και συστηματική παρουσίαση των χαρισμάτων ούτε πολύ περισσότερο στην κατάταξή τους σε μία αξιολογική κλίμακα, επειδή προφανώς επιθυμεί να αναδείξει την ποικιλία της εκδήλωσης των δωρεών του αγ. Πνεύματος. Η επαναλαμβανόμενη σχεδόν ρυθμική χρήση δοτικών, όπως "ἑκάστῳ", "ἄλλῳ", "ἑτέρῳ", και "ᾧ" υπογραμμίζει το στοιχείο της διάχυσης και του επιμερισμού των χαρισμάτων στα μέλη της κοινότητας κι όχι τη συγκέντρωσή τους στο πρόσωπο μίας ηγετικής μέσα σε αυτήν μορφής.

Η ιδέα της ενότητας μέσω της ποικιλίας των χαρισμάτων αποτελει το θέμα και της τρίτης ενότητας του κεφαλαίου (στ. 12-31), όπου ο Παύλος χρησιμοποιεί τη γνωστή κι από τον ελληνορωμαϊκό κόσμο παράσταση του σώματος και των μελών του. Όπως το σώμα αποτελείται από πολλά μέλη, τα οποία επιτελούν το καθένα τη δική του λειτουργία, απαραίτητη για την επιβίωση και την αύξηση του συνόλου, έτσι και τα μέλη της εκκλησίας συναπαρτίζουν το σώμα του Χριστού, με τα χαρίσματά τους επομένως λειτουργούν συμπληρωματικά το ένα προς το άλλο και συμβάλλουν στην αύξηση του σώματος. Η μεταφορά του σώματος και τα όσα θα ακολουθήσουν στο 13ο κεφ. για την αγάπη ως την "καθ' ὑπερβολὴν ὁδὸν" και ως το μείζον μεταξύ των υπολοίπων χάρισμα, τονίζουν την οριζόντια διάσταση των χαρισμάτων και εισάγουν ένα νέο κριτήριο για την αυθεντικότητα και την αξία τους, εκείνο του εκκλησιολογικού προσανατολισμού τους. Η εικόνα του σώματος μάλιστα τοποθετείται μεταξύ δύο καταλόγων χαρισμάτων (στ. 4-11 και 28-31) δημιουργώντας έτσι ένα ενδιαφέρον θεολογικό σύνολο: ποικιλία και διάχυση των χαρισμάτων από τη μία, αλληλοσυμπλήρωση και συνεργία προς την αύξηση από την άλλη. Ήδη στο στ. 4 ο απόστολος έδωσε τον τόνο, όταν σημείωσε προς τα ποικίλα χαρίσματα δίδονται "πρὸς τὸ συμφέρον" (βλ. ακόμη 8, 7-11. 10, 23).

Συνοψίζοντας το πρώτο μέρος συμπεραίνουμε τα εξής: α) τη στενή και οργανική σχέση αγίου Πνεύματος και χαρισμάτων, β) τον επιμερισμό των ποικίλων χαρισμάτων σε όλα τα μέλη της εκκλησίας και τη διασφάλιση διά του αγίου Πνεύματος της ενότητάς τους, γ) το εκκλησιολογικό κριτήριο αυθεντικότητάς τους και δ) τις εκδηλώσεις των χαρισμάτων ως απτή πραγματικότητα μέσα στις αρχαίες χριστιανικές κοινότητες.

Ένα νέο βιβλίο για τις σύγχρονες προσεγγίσεις της Κ.Δ. / A new book on contemporary approaches of the NT

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Routledge ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον βιβλίο σχετικά με τις σύγχρονες προσεγγίσεις της Κ.Δ.:

James G. Crosley, Reading the New Testament. Contemporary Approaches, Routledge 2010
ISBN: 978-0-415-48531-9
188 σελίδες
£16.99

Όπως σημειώνει ο συγγραφέας του στο πρώτο κεφάλαιο, που λειτουργεί και ως η εισαγωγή του βιβλίου, η παρούσα μελέτη δεν ανήκει στην κατηγορία των κλασικών εισαγωγών στην Κ.Δ., όπου συνήθως δίνεται έμφαση σε θέματα συγγραφέα, χρόνου και τόπου συγγραφής, πιθανά προβλήματα του κειμένου, ιστορικό πλαίσιο και βασικά θεολογικά θέματα του κάθε βιβλίου της Κ.Δ. Ο συγγραφέας προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα ασχολείται με προσεγγίσεις, οι οποίες δεν καλύπτονται συνήθως από τέτοιες εισαγωγές.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος "History" ο συγγραφέας συζητά τις κλασικές ιστορικοκριτικές προσεγγίσεις των καινοδιαθηκικών κειμένων (από την κριτική των πηγών έως την αναζήτηση του ιστορικού Ιησού) και τις πιο σύγχρονες προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν "ιστορικές" με την ευρεία έννοια του όρου: από τη μεταποικιακή προσέγγιση έως ζητήματα κοινωνικού φύλου και ταυτότητας. Στο δεύτερο μέρος "Revolutionary origins of Christian beliefs" συζητά ζητήματα χριστολογίας, θεολογίας του Παύλου κ.ά. καθώς και τη σχετική συζήτηση των σύγχρονων Ευρωπαίων φιλοσόφων για τον Παύλο. Ακολουθεί το τρίτο μέρος "Reception", στο οποίο παρουσιάζονται οι διάφορες μέθοδοι που αφορούν στην πρόσληψη των κειμένων της Κ.Δ. κυρίως κατά τον 20 και 21ο αι. Στο τελευταίο μέρος του βιβλίου παρατίθενται αποσπάσματα από κείμενα σύγχρονων ερμηνευτών της Κ.Δ. που σχετίζονται με όσα συζητήθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια.

Το νέο τεύχος του JBL / The current issue of JBL

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Biblical Literature 129:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Richard C. Steiner, "Poetic Forms in the Masoretic Vocalization and Three Difficult Phrases in Jacob’s Blessing: יֶתֶר שְׂאֵת (Gen 49:3), 49:4 ) יְצוּעִי עָלָה ), and 49:10 ) יָבאֹ שִׁילֹה )",
  209-235
  
• Dirk Büchner, "Ἐξιλάσασθαι: Appeasing God in the Septuagint Pentateuch", 237-260
  
• Omer Sergi, "The Composition of Nathan’s Oracle to David (2 Samuel 7:1–17) as a
  Reflection of Royal Judahite Ideology", 261-279
  
• Joel S. Burnett, "'Going Down' to Bethel: Elijah and Elisha in the Theological Geography of the Deuteronomistic History", 281-297
  
• Scott Morschauser, "A “Diagnostic” Note on the “Great Wrath upon Israel”
  in 2 Kings 3:27", 299-302
  
• Alan Lenzi, "Invoking the God: Interpreting Invocations in Mesopotamian Prayers
  and Biblical Laments of the Individual", 303-315
  
• Kenneth Atkinson - Josi Magness, "Josephus’s Essenes and the Qumran Community", 317-342
  
• Jonathan L. Reed, "Instability in Jesus’ Galilee: A Demographic Perspective", 343-365
  
• Joan E. Taylor, "The Name “Iskarioth” (Iscariot)", 367-383
  
• William Sanger Campbell, "The Narrator as “He,” “Me,” and “We”: Grammatical Person in Ancient Histories and in the Acts of the Apostles", 385-407
  

Τρία νέα βιβλία για τις λατρείες της ελληνορωμαϊκής εποχής / Three new books on Graeco-Roman cults

Ο αγαπητός συνάδελφος αναπληρωτής καθηγητής της Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Παναγιώτης Παχής κυκλοφόρησε στις εκδόσεις Μπαρμπουνάκη τρία πολύ ενδιαφέροντα και χρήσιμα για όποιον μελετά τις λατρείες του ελληνορωμαϊκού κόσμου βιβλία:

Π. Παχής, Η λατρεία της Ίσιδας και του Σάραπι. Από την τοπική στην οικουμενική κοινωνία, εκδ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη 2010

ISBN: 978-960-267-140-5

517 σελίδες

Θέμα της μελέτης αποτελεί η πορεία μεταμόρφωσης της Ίσιδας και του Σαράπι από τοπικές θεότητες σε οικουμενικές.

Π. Παχής, Oι ανατολικές λατρείες της ελληνορωμαϊκής εποχής. Συμβολή στην Ιστορία και τη Μεθοδολογία της Έρευνας, εκδ. Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2010

ISBN: 978-960-267-138-2

Στο πρώτο μέρος της ενδιαφέρουσας αυτής μελέτης ο καθ. Π. Παχής παρουσιάζει την ιστορία της έρευνας των ανατολικών λατρειών των ελληνορωμαϊκών χρόνων, η οποία κινείται μεταξύ του πνεύματος της παράδοσης και της μετανεωτερικότητας, ενώ το δεύτερο μέρος της μελέτης είναι μία συνθετική παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών της ελληνορωμαϊκής περιόδου.

P. Pachis, Religion and Politics in the Graeco-Roman World. Re-Describing the Isis-Sarapis Cult, Barbounakis Publ., Thessaloniki 2010

ISBN: 978-960-267-140-5

Σε αυτήν τη μελέτη του ο συγγραφέας εστιάζει το ενδιαφέρον του στον τρόπο διάδοσης της λατρείας των αιγυπτιακών θεοτήτων κατά την ελληνορωμαϊκή εποχή και την άμεση σχέση τους με την κοινωνική αλλά και πολιτική κατάσταση της περιόδου (όπως αυτή αποτυπώνεται σε κείμενα της εποχής, π.χ. τις αρεταλογίες) ή στις συνδέσεις εικαστικών μοτίβων (π.χ. της felicitas) με τη θεότητα.

Το νέο τεύχος του ThBeitr / The current issue of ThBeitr

Το τρέχον τεύχος του Theologische Beiträge 41:2/3 (2010) είναι αφιερωμένο στον Rainer Riesner, καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο του Dortmund, με αφορμή τα 60ά γενέθλιά του:

• Armin D. Baum, "Rainer Riesner zum 60. Geburtstag", 91-92
  
• Ulrich Mack, "Die Freiheit der Gnade : Predigt über Lukas 18,9-14", 93-96
  
• Thomas Pola, "Ritzzeichnungen : werfen archäologische Funde aus dem Ostjordanland Licht auf Ez 8,10 und 1 Kön 6,29-36?", 97-113
  
• Klaus Haacker, "Die Einladung zur Mitfreude : Bekanntes und Verkanntes zu Lukas 15",
  114-125
• Emmanuel Rehfeld, ""Erbaulichkeit" als Kennzeichen und Ziel paulinischer Theologie", 126-136
• Jochen Wagner, "Mk 16,1-8 - eine Tendenzlegende?", 137-146
• Heinzpeter Hempelmann, "Hat das Kreuz Jesu eine Heils-Bedeutung? : Thesen zu Analyse und Kritik der gegenwärtigen Diskussionslage aus systematisch-theologischer Perspektive", 147-158
• Johannes Triebel, "... gepredigt den Völkern, geglaubt in der Welt ..." (1Tim 3,16) : das Verständnis von Mission im Wandel der Zeiten", 159-169
• Helmut Burkhardt, "Berufen, Schönes zu schaffen : über die Berufung des Künstlers", 170-178
• Reiner Braun, "Lehret sie halten ..." : Anstöße zur Konfirmandenarbeit aus Rainer Riesners Buch "Jesus als Lehrer", 179-186
• Armin D. Baum, "Die Entstehung des Neuen Testaments als literaturgeschichtliches Problem : Gerd Theißens Phasenmodell zur Entstehungsgeschichte des neutestamentlichen Kanons", 187-190

Το νέο τεύχος του OTSSA

Στο νέο τεύχος του Old Testament essays : journal of the Old Testament Society of South Africa 23:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• David T. Adamo, "The Deuteronomist(s)' interpretation of exilic suffering in an African perspective", 9-27
  
• Johann Cook, "The relevance of exegetical commentaries on the Septuagint : LXX Proverbs 1:1-7 as an example", 28-43
  
• Helen Efthimiadis, "Genesis 2:18-25 from a Jungian and feminist-deconstructionist point of view", 44-65
  
• Bernard Gosse, "L'usage des psaumes d'Asaph dans la présentation du retour de l'exil en Isaïe 40-52", 66-81
  
• Bungishabaku Katho, "Faire la theologie de l'Ancien Testament en Afrique aujourd'hui : défis et perspective", 82-102
  
• Barbara M. Lai, "What would Bakhtin say about Isaiah 21:1-12? : a re-reading", 103-115
  
• Leonard P. Maré, "Psalm 137: exile - not the time for singing the Lord's Song", 116-128
  
• Jo M. Schäder, "Understanding (the lack of) space in Psalm 47:6 in light of its neighbouring psalms : a spatial reading of Psalms 46-48", 129-160
  
• Coenie Scheepers, "Ethnicity, cultural diversity and poverty in South Africa : archaeological perspectives from Iron Age Palestine", 161-177
  
• Jordan Scheetz, "Daniel's position in the Tanach, the LXX-Vulgate, and the Protestant Canon", 178-193
  

RBL 27/6/2010

Pasquale Basta, Abramo in Romani 4: L'analogia dell'agire divino nella ricerca esegetica di paolo
Reviewed by Ilaria Ramelli

Delbert Burkett, Rethinking the Gospel Sources, Volume 2: The Unity and Plurality of Q
Reviewed by Christopher W. Skinner

David J. Downs, The Offering of the Gentiles: Paul's Collection for Jerusalem in Its Chronological, Cultural, and Cultic Contexts
Reviewed by Sze-Kar Wan

Jörg Frey, Stefan Krauter, and Hermann Lichtenberger, eds., Heil und Geschichte: Die Geschichtsbezogenheit des Heils und das Problem der Heilsgeschichte in der biblischen Tradition und in der theologischen Deutung
Reviewed by Christoph Stenschke

W. G. Lambert, Babylonian Oracle Questions
Reviewed by Frauke Weiershaeuser

Edgar V. McKnight, Jesus Christ Today: The Historical Shaping of Jesus for the Twenty-First Century
Reviewed by Roy W. Hoover

M. E. J. Richardson, A Comprehensive Grammar to Hammurabi's Stele
Reviewed by Russell Hobson

Anthony C. Thiselton, Hermeneutics: An Introduction
Reviewed by Ruben Zimmermann and Susanne Luther

Stephen H. Travis, Christ and the Judgement of God: The Limits of Divine Retribution in New Testament Thought
Reviewed by Christopher Chandler

Frank Ueberschaer, Weisheit aus der Begegnung: Bildung nach dem Buch Ben Sira
Reviewed by Ibolya Balla

Ευρετήριο του BullEp (1978-1984) / Index of BullEp (1978-1984)

Από το ιστολόγιο What's New in Papyrology πληροφορούμαστε την έκδοση του ευρετηρίου των των επιγραφών που δημοσιεύθηκαν κατά το διάστημα 1978-1984 στο διεθνούς επιστημονικού κύρους περιοδικού Bulletin épigraphique υπό την επιστημονική επιμέλεια των J. και L. Robert. To γνωστό περιοδικό αποτελεί ανεκτίμητο εργαλείο για κάθε μελετητή των ελληνικών επιγραφών από την αρχαϊκή έως και τη βυζαντινή εποχή.

Index du bulletin épigraphique, Les belles Lettres, Paris 2010
ISBN: 978-2-251-44391-1
75 ευρώ

Νέα άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο HTS / New articles of biblical interest in HTS

Στο τρέχον ηλεκτρονικό τεύχος του Hervormde teologiese studies 19:1 (2010) αναρτήθηκαν μεταξύ άλλων και δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Jeremy Punt , "Empire as material setting and heuristic grid for New Testament interpretation: Comments on the value of postcolonial criticism"
Η αξία της μεταποικιακής ανάλυσης στην εξήγηση της διαβρωτικής παρουσίας της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και της επίδρασής της στους πρώτους ακόλουθους του Ιησού (στους πρώτους χριστιανούς), όπως αυτή παρουσιάζεται μέσα στην Κ.Δ., είναι και σαφής (αν κανείς αναλογισθεί την προσφορά της στην ανάλυση καταστάσεων με άνισες σχέσεις εξουσίας) και περίπλοκη. Οι δυσκολίες οφείλονται τόσο στο υλικό και εννοιολογικό δυναμικό όσο και στους περιορισμούς που είναι εγγενείς στις μεταποικιακές βιβλικές σπουδές, καθώς επίσης και στις δυσκολίες που προκύπτουν κατά την πραγμάτευση ζητημάτων, όπως είναι η αυτοκρατορία και ο ιμπεριαλισμός. Η μελέτη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, όσον αφορά στην επίδραση που άσκησε στον αρχέγονο Χριστιανισμό, απαιτεί να στρέψει ο ερευνητής την προσοχή του στις υλικές εκδηλώσεις της αυτοκρατορίας, στην ιδεολογική στήριξη της αυτοκρατορίας και στις θρησκευτικές πλευρές της. Η αυτοκρατορία ως έννοια μπορεί να κατανοηθεί με ποικίλους τρόπου, αλλά πάντοε οριζόταν επίσης τόσο από τους ισχυρούς όσο και από τους καταπιεσμένου και επομένως είναι αναγκαίο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο που αυτή αξιοποιείται μέσα στα κείμενα της Κ.Δ.

Benno A. Zuiddam, "Die Skrif is aan ons toevertrou: Die implikasie van τὰ λόγια τοῦ θεοῦ in Romeine 3:2"
Στην επιστολή του Παύλου προς Ρωμαίους η φράση "τὰ λόγια τοῦ θεοῦ" αναφέρονται στο λόγο του Θεού τον οποίο εκείνος εμπιστεύθηκε στους Ιουδαίους ως λαό του. Αυτός συμπεριλαμβάνει ό,τι είπε μέσω του Μωυσή και των προφητών. Ο απόστολος το παρουσιάζει αυτό ως ένα ύψιστο προνόμιο, τόσο εξαιτίας του αυθεντικού περιεχομένου αυτού του λόγου όσο και εξαιτίας της προσωπικής εμπλοκής του Θεού στη Διαθήκη που αυτός ο λόγος εκπροσωπεί. Ο Παύλος χρησιμοποιεί αυτά καθαυτά τα λόγια του Θεού ως συλλογική αναφορά (όπως υπονοεί το τὰ) για κάθε θείο λόγο, τον οποίο ο Θεός εμπιστεύθηκε στους Ιουδαίους πριν την αποκάλυψη της δικαιοσύνης του Θεού εν Χριστώ, για την οποία εκ των προτέρων μαρτυρία αποτελούν τα λόγια τοῦ θεοῦ. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου υποστηρίζει ότι τα λόγια του Θεού αναφέρονται στη Βίβλο ως φαινόμενο, ως τον λόγο του Θεού που ο Θεός εμπιστεύθηκε στον ιουδαϊκό λαό.