Άγαλμα του Πτολεμαίου Δ΄; / Statue of Ptolemy IV ?

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Heritage Key (βλ. ιστολόγιο του Antonio Lombatti) βρέθηκε στην Taposiris Magna (Δ. της Αλεξάνδρειας) ένα τεράστιο γρανιτένιο άγαλμα ενός Πτολεμαίου βασιλιά. Ο βασιλιάς εικονίζεται στη μορφή ενός Φαραώ και είναι πιθανόν να πρόκειται για τον Πτολεμαίο Δ΄ τον Φιλοπάτορα, ο οποίος έκτισε το ναό στην Τaposiris Magna, όπου ανακαλύφθηκε το άγαλμα. Ο γνωστός αρχαιολόγος Zahi Hawass διατύπωσε την υπόθεση ότι είναι πιθανόν ο τάφος της Κλεοπάτρας Ζ΄να βρίσκεται στη νεκρόπολη που εντοπίστηκε πίσω από το ναό στην Taposiris (βλ. σχετικό δημοσίευμα εδώ).

Κατακλυσμός και Κιβωτός του Νώε / Flood and Noah's Ark

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο άρθρο Robert R. Cargill με θέμα τον κατακλυσμό που περιγράφεται στα Γεν 6-9. Ο συγγραφέας παίρνει αφορμή από τα πρόσφατα δημοσιεύματα στο διαδίκτυο για ανεύρεση (και πάλι) της Κιβωτού του Νώε και υποστηρίζει ότι το γεγονός του Κατακλυσμού που περιγράφεται στην Π.Δ. δεν είναι ένα παγκοσμίων διαστάσεων γεγονός αλλά ουσιαστικά ο συνδυασμός δύο τουλάχιστον αφηγήσεων για τον Κατακλυσμό, οι οποίες στην αρχική τους μορφή έχουν προέλευση τη Μεσοποταμία. Ο ίδιος ο Cargill αμφισβητεί μάλιστα την πιθανότητα να έλαβε χώρα ένα τέτοιο γεγονός και σε αυτές τις διαστάσεις, αλλά υποστηρίζει ότι είναι μία από εκείνες τις αφηγήσεις της Π.Δ. που σε μία προ-επιστημονική εποχή επιθυμούν να καταδείξουν ότι ο Θεός φροντίζει και κυβερνά τον κόσμο. Στην κατακλείδα του άρθρου του ο Cargill θέτει το ενδιαφέρον ζήτημα της σχέσης ιστορικότητας και θεοπνευστίας όσον αφορά στις αρχαίες ιστορίες που διασώζονται στην Π.Δ. Παρατηρεί λοιπόν σχετικά με αυτές ότι η Βίβλος μπορεί να είναι θεόπνευστη χωρίς απαραίτητα να είναι ιστορικά και επιστημονικά αλάνθαστη. Παραπέμπει μάλιστα στην παρατήρηση του Ωριγένη, Υπόμνημα εις το κατά Ιωάννην 10.5.20, όπου ο αρχαίος ερμηνευτής συζητά τις διαφοροποιήσεις μεταξύ των συνοπτικών διηγήσεων κι εκείνων του κατά Ιωάννην και σημειώνει για τους ιερούς συγγραφείς: "Προέκειτο γὰρ αὐτοῖς ὅπου μὲν ἐνεχώρει ἀληθεύειν πνευματικῶς ἅμα καὶ σωματικῶς, ὅπου δὲ μὴ ἔνεδέχετο ἀμφοτέρως, προκρίνειν τὸ πνευματικὸν τοῦ σωματικοῦ, σωζομένου πολλάκις τοῦ ἀληθοῦς πνευματικοῦ ἐν τῷ σωματικῷ, ὡς ἂν εἶποι τις, ψευδεῖ".

Για να διαβάσετε το κείμενο του Cargill, πατήστε εδώ.

Στο νέο ZAC / In the recent issue of ZAC

Στην πρόσφατη έκδοση του Zeitschrift für antikes Christentum 13:3 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο άρθρα σχετικά με κείμενα (απόκρυφα και λειτουργικά) του αρχέγονου Χριστιανισμού:

Tinatin Chronz / Heinzgerd Brakmann, "Fragmente des Testamentum Domini in georgischer Übersetzung", 395-402
Λειτουργικά βιβλία των ανατολικών εκκλησιών διασώζουν πολλές προσευχές της Διαθήκης του Κυρίου. Απηχούν το χαμένο της ελληνικό κείμενο και τη μετάφρασή της σε όλες σχεδόν τις γλώσσες της Oriens Christianus. Μία γεωργιανή μετάφραση διασώζεται όχι μόνο στον Κώδικα Α-86 (10ος-11ος αι.) του Εθνικού Κέντρου Χειρογράφων, Tibilisi (Γεωργία) αλλά επίσης και στην προσευχή για το ιαματικό λάδι και νερό στον Παλαιστινιακό Codex Sinaiticus ibericus O.12 (10ος αι.), ο οποίος εκδίδεται εδώ για πρώτη φορά. Μία διαφορετική γεωργιανή εκδοχή βρέθηκε σε νεότερα χειρόγραφα και μπορεί να αντιπροσωπεύει τη μετάφραση ενός ελληνικού πρωτότυπου που δεν έχει ακόμη εντοπισθεί.

Thomas Scott Caulley, "A Fragment of an Early Christian Hymn (Papyrus Bodmer 12): some Observations", 403-414
Το άρθρο ασχολείται με την κυριαρχούσα άποψη για την προέλευση και τη φύση του εξάστιχου σπαράγματος του Κώδικα Bodmer (Papyrus Bodmer 12). Aυτό το απόσπασμα είναι ένα από τα πολλά μέσα στο κώδικα, του οποίου το υλικό πιθανόν να συγκεντρώθηκε για προσωπικούς λόγους προσευχής. Τα παλαιογραφικά πορίσματα της έρευνας δημιουργούν πολλές αμφιβολίες για την υποτιθέμενη σχέση του προς το "Περί Πάσχα" του Μελίτωνος. Αν αφήσει κανείς προς στιγμήν αυτήν τη σχέση στην άκρη, τότε προκύπτουν για το απόσπασμα νέες δυνατότητες ερμηνείας. Ο συγγραφέας εξετάζει τη σημασία του αποσπάσματος από την οπτική των πρώτων Χριστιανών και σε σχέση προς τους εσχατολογικούς γάμους και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο απόσπασμα στηρίζεται πιθανόν σε ένα συριακό πρωτότυπο. Η φράση "ᾄσατε τῇ μητρί" αναφέρεται μάλλον στο Άγιο Πνεύμα από ό,τι στην Παρθένο Μαρία ή την Εκκλησία.

Το νέο τεύχος του JJS / The current issue of JJS

Στο νέο τεύχος του Journal of Jewish Studies 61:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Beth A. Berkowitz, "Allegory and ambiguity : Jewish identity in Philo's 'De congressu'", 1-17
• Jordan D. Rosenblum, "From their bread to their bed : commensality, intermarriage, and idolatry in tannaitic literature", 18-29
• Michal B. Siegal, "The unintentional killer : midrashic layers in the second chapter of Mishnah Makkot", 30-47
• Tzvi Novick, "The 'for I say' presumption : a study in early rabbinic legal rhetoric", 48-61
• Alexander Toepel, "When did Adam wear the garments of light?", 62-71
• Erica C. Hunter, "Hebrew-script tombstones form Jam, Afghanistan", 72-87
• Adam S. Ferziger, "Between Catholic Israel and the "K'rov Yisrael" : non-Jews in conservative synagogues (1982-2009)", 88-116
• Daniel A. Machiela, "A brief history of the Second Temple period name 'Hyrcanus'", 117-138

Το νέο τεύχος του Irish Biblical Studies / In the recent issue of Irish Biblical Studies

Στο πρόσφατο τεύχος του Irish Biblical Studies 28:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Shaul Bar, "Abraham's trees", 2-20
  
• Doreen Hartland, "Breaching the ' silence' on early Christianity and military service : Paul and the Praetorian Guard ", 21-49

Στο νέο τεύχος του VigChr / In the recent issue of VigChr

Στο τρέχον τεύχος του Vigiliae Christianae 64:3 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν βιβλικό ενδιαφέρον:

AnneMarie Luijendijk, "Sacred Scriptures as Trash: Biblical Papyri from Oxyrhynchus", 217-254

Oι περισσότεροι πάπυροι της Κ.Δ. με γνωστή προέλευση βρέθηκαν στην Οξύρυγχο της αρχαίας Αιγύπτου ή για την ακρίβεια, στους σκουπιδότοπους της αρχαίας τοποθεσίας. Το γεγονός ότι ιερά κείμενα πετάχθηκαν στα σκουπίδια προκαλεί έκπληξη, αν μάλιστα λάβει κανείς υπόψη την χριστιανική αντίληψη για την ιερότητα των χριστιανικών βιβλικών χειρογράφων και ως προς το περιεχόμενο και ως φυσικά αντικείμενα. Αυτή ωστόσο η διαπίστωση της προέλευσης των παπύρων ποτέ δεν προκάλεσε προβληματισμό και δεν εξετάστηκε. Αξιοποιώντας μία κοινωνικοϊστορική προσέγγιση στο άρθρο καταδεικνύεται ότι στην Οξύρυγχο κατά την αρχαιότητα οι ίδιοι οι Χριστιανοί συνειδητά πέταξαν βιβλικά χειρόγραφα χωρίς αυτή η απόφαση να έχει να κάνει με τους διωγμούς ή με ζητήματα κανονικότητας.

Eric W. Scherbenske, "Marcion's Antitheses and the Isagogic Genre", 255-279

Σύμφωνα με τους αρχαίους χριστιανούς αιρεσιολόγους οι Αντιθέσεις παρουσίαζαν τις βασικές πεποιθήσεις του Μαρκίωνα οι οποίες στηρίζονταν στη διάκριση του Θεού της εβραϊκής Βίβλου από τον Θεό του Ιησού. Ενώ οι ερευνητές εδώ και πολλά χρόνια τόνισαν αυτήν τη βασική διάκριση ως σημαντική για την κατανόηση της θεολογίας του Μαρκίωνα, το φιλολογικό είδος των Αντιθέσεων, το κύριο μέσο έκφρασης αυτής της θέσης, παραμένει προβληματικό. Ο συγγραφέας προτείνει οι Αντιθέσεις του Μαρκίωνα να χαρακτηρισθούν ως εισαγωγικές, ένα φιλολογικό είδος που χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την προκαταρκτική διδασκαλία. Μία εξέταση των κυρίαρχων χαρακτηριστικών των εισαγωγικών κειμένων αποκαλύπτει ότι στην μορφή, στο περιεχόμενο, στο ακροατήριο και στη λειτουργία οι Αντιθέσεις (όπως περιγράφονται από τους αντιπάλους του Μαρκίωνα) συμφωνούν πολύ καλά με αυτό το φιλολογικό είδος. Με το χαρακτηρισμό των Αντιθέσεων ως εισαγωγικό κείμενο δίνεται η δυνατότητα καλύτερης κατανόησης του συντακτικού έργου του Μαρκίωνα και της αξιοποίησης αυτού του έργου στη διάδοση της διδασκαλίας του. Οδηγώντας τον αναγνώστη στη μαρκιωνιτική ερμηνεία των Γραφών οι Αντιθέσεις καλλιέργησαν την κατηχητική διδασκαλία και τη συνεχή εις βάθος μύηση στα βασικά στοιχεία της διδασκαλίας του.

Keech, Dominic, "John Cassian and the Christology of Romans 8,3", 280-299
Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στο χαρακτηρισμό του Χριστού "εν ομοιόματι σαρκός αμαρτίας" (Ρωμ 8,3) και υποστηρίζει ότι πρόκειται για μία διπλή πρόσληψη της ερμηνευτικής προσέγγισης του συγκεκριμένου χωρίου στα έργα του Ωριγένη και του Αυγουστίνου. Καθώς η εξήγηση του Αυγουστίνου αποτελεί ουσιαστικά πρόσληψη εκείνης του Ωριγένη, η αναπαραγωγή της από τον Κασσιανό αποτελεί μία σιωπηλή κρίση της επίδρασης και της σημασίας που είχε η πρώτη Ωριγενική έριδα στη λατινική Δύση. Επιπλέον, ενώ ο Ωριγένης και ο Αυγουστίνος τοποθετούν τη χριστολογική εξήγηση του χωρίου μέσα σε μία συναφή ενότητα για την προέλευση και τη μετάδοση της αμαρτίας, ο Κασσιανός δεν κάνει το ίδιο. Κατά συνέπεια ο συγγραφέας αμφισβητεί τις πρόσφατες προσπάθειες ερευνητών να επανεκτιμήσουν τις ικανότητες του Κασσιανού ως συνθετικού θεολόγου και υποστηρίζει ότι ο Λατίνος συγγραφέας έδινε προτεραιότητα σε μία συγκεκριμένη θεολογική παράδοση και στους έγκυρους εκφραστές της ανεξάρτητα από μία αυστηρή θεολογική ενότητα του έργου του.

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Women in Judaism / Articles of biblical interest in the current e-issue of Women in Judaism

Στο νέο τεύχος του Women in Judaism 6:2 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Stephen J. Stern, Rebecca: The First Dialogic Philosopher
Η μελέτη αυτή είναι μία δημιουργική κατά τον τύπο των midrash εξερεύνηση της γένεσης του κόσμου του Ισαάκ και της Ρεβέκκα. Τα εργαλεία που υιοθετεί ο συγγραφέας στη διερεύνηση της αφήγησης περιορίζονται στα έργα και τις σκέψεις των τριών διαλογικών φιλοσόφων Franz Rosenzweig, Martin Buber και Emmanuel Levinas - και συμπληρώνονται από κάποια παραθέματα από τους Abraham Joshua Heschel και Avivah Zornberg. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία ανάγνωση αυτών των διανοητών από τον συγγραφέα μέσα στην αφήγηση. Χρησιμοποιώντας τη σκέψη τους με έναν μιδρασικό τρόπο, ο συγγραφέας κινείται ελεύθερα στην αξιοποίησή τους και χρησιμοποιεί τις σκέψεις τους έξω από τη συνάφεια μέσα στην οποία αρχικά βρίσκονταν. Με αυτόν τον τρόπο εύκολα θα μπορούσε να μερδέψει κανείς τη φωνή του συγγραφέα με εκείνες των Ιουδαίων διανοητών που αξιοποιήθηκαν στη μελέτη.

David J. Zucker, Moshe Reiss, Abraham, Sarah, and Hagar as a Blended Family: Problems, Partings, and Possibilities
Μεικτές οικογένειες είναι εκείνες στις οποίες μετά το διαζύγιο ή το θάνατο και στη συνέχεια μέσα από ένα νέο γάμο ένας τουλάχιστον γονιός κι ένα παιδί (ή περισσότερα) δεν έχουν βιολογική σχέση μεταξύ τους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα απαντά στη Γένεση. Πρόκειται για τις ζωές και σχέσεις των Αβραάμ, Σάρα και Αγαρ και στη συνέχεια του Ισμαήλ και του Ισαάκ. Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται αυτή η αρχαία μεικτή οικογένεια μέσα από τους φακούς των σχέσεων μεταξύ συζύγων και παιδιών στην οικογένεια του 21ου αι. Αυτό που ήταν αποδεκτό στον αρχαίο κόσμο, τα πολιτισμικά ήθη και τα έθιμα εκείνης της εποχής ,δεν είναι τα μέτρα και τα πρότυπα της δικής μας εποχής. Ωστόσο και παρά αυτήν τη διαφοροποίηση το παρελθόν διαφωτίζει το παρόν. Η μελέτη χωρίζεται σε τρία μέρη: προβλήματα, χωρισμοί και δυνατότητες, όπου εξετάζεται αυτήν η αρχαία οικογένεια μέσα από βιβλικά, μιδρασικά και σύγχρονα κείμενα.

Dina Dahbany-Miraglia, Was Judith an Esheth Chayil?
Σε αυτήν τη μελέτη εξετάζεται η σχέση μεταξύ του βιβλίου της Ιουδείθ και του γνωστού κειμένου Παρ 31,10-31, που είναι γνωστό ως Eshet Chayil (Η ανδρεία γυναίκα).

Το πρόσφατο τεύχος του Lateranum / The current issue of Lateranum

Το πρόσφατο τεύχος του περιοδικού Lateranum 75:3 (2009) είναι αφιερωμένο στον απόστολο Παύλο και στην εκκλησία της Ρώμης:

• Paolo Merlo, "Il contesto ebraico romano al tempo di S. Paolo", 523-542
• Romano Penna, "Il contesto storico della Chiesa di Roma al tempo di S. Paolo", 543-566
• Giuseppe Pulcinelli, "Occasione e scopo della Lettera ai Romani : vagliando le opzioni", 567-587
• Innocenzo Cardellini, "'In te saranno benedette tutte le genti' (Galati 3,8b - Genesi 12,3b)", 589-596
• Antonio Pitta, "La diffamazione di Paolo, i forti e i deboli nello sfondo storico della Lettera ai Romani", 597-608
• Brunero Gherardini, "Il primato petrino nell'epistolario del'apostolo Paolo", 609-632
• Renzo Gerardi, "Prisca ed Aquila : in sinergia con l'apostolo Paolo", 633-656
• Danilo Mazzoleni, "San Paolo nel repertorio figurativo e nelle iscrizioni paleocristiane di Roma", 657-681
• Mario F. Collu, "La croce a Roma e nella Lettera ai Romani", 683-702
• Luigi M. DePalma, "' Per tenere sempre fisso innanzi agli occhi un sì perfetto modello di zelo' : la Pia Unione di San Paolo, un'associazione apostolica del clero romano", 703-746
• L'ubomír Zák, "San Paolo e la sua Lettera ai Romani negli scritti carcerari di Max Josef Metzger", 747-778
• Eva C.Rava, "San Paolo e l'Epistola ai Romani nella riflessione del Servo di Dio Don Luis M. Etcheverry Boneo : una prospettiva sacramentale", 779-794

Το νέο τεύχος του Bibel und Kirche / The current issue of Bibel und Kirche

Το τρέχον τεύχος του Bibel und Kirche 65:2 (2010) είναι αφιερωμένο στο όνομα του Θεού:

• Jürgen Ebach, "Gottes Name(n) : oder: Wie die Bibel von Gott spricht",
  62-67
• Thomas Hieke, "Gottesbezeichnungen im Alten Testament ", 68-69
  Martin Rösel, "Wer den Namen des Herrn nennt, soll gewiss getötet werden (Lev 24,16 LXX) : der Gottesname in Qumran und in der Septuaginta (LXX)", 70-76
• Thomas Staubli, "Geheiligt werde Dein Name : der göttliche Name als Bild in Kanaan und Israel mit Ausblicken ins Judentum, Christentum und den Islam", 77-86
• Erich Zenger, "Gott hat niemand je geschaut (Joh 1,18) : die christliche Gottesrede im Angesicht des Judentums", 87-93 *
• Monika Fander, "Ihr aber, für wen haltet ihr mich? (Mk 8,29) : Jesu Namen und Titel als Kurzformeln für Gottes Heilshandeln", 94-98
• Bertram Stubenrauch, "Vom Namen Gottes in Israel zum Namen des Dreifaltigen : eine bibeltheologische Wegbeschreibung ", 100-104
• Werner Trutwin, "Der einzig Gerechte! : die 99 schönsten Namen Gottes im Islam", 105-107
• Ursula Rapp, "Unaussprechlich und mächtig : der Gottesname in der Bibel in gerechter Sprache und in der neuen Zürcher Bibel ", 108-110
• Wolfgang Baur, "Ein Volk für seinen Namen : die Verwendung des Gottesnamens bei den Zeugen Jehovas ", 111

* Με αφορμή το θάνατο του συγγραφέα και ομότιμου καθ. της Π.Δ. στο Παν/μιο του Münster Ε. Ζenger, το περιοδικό έδωσε τη δυνατότητα ελεύθερης πρόσβασης στο άρθρο του εκλιπόντος στο τρέχον τεύχος του BiKi .

Ένα νέο υπόμνημα στην 2 Θεσσ / A commentary of 2 Thess

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenchoeck & Ruprecht και στη σειρά Papyrologische Kommentare zum Neuen Testament το υπόμνημα στην 2 Θεσσαλονικείς της Christina Kreinecker, το οποίο, όπως προδίδει και ο τίτλος της σειράς, αξιοποιεί στην γλωσσική και ερμηνευτική προσέγγιση της επιστολής τα παπυρολογικά ευρήματα:

Christian Kreinecker, 1. Thessaloniker, (Papyrologische Kommentare zum Neuen Testament 3), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010

240 σελίδες

50 ευρώ
ISBN 978-3-525-51006-3

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου
Στο υπόμνημα στη 2 Θεσσ αξιοποιούνται και σχολιάζονται δημοσιευμένοι πάπυροι και όστρακα από τον 3ο αι. π.Χ. έως και τον 3ο αι. μ.Χ. Με βάση αυτό το υλικό η συγγραφέας επίσης πραγματεύεται το δύσκολο ζήτημα του συγγραφέα της επιστολής. Παράλληλα συγκρίνει όχι μόνο τις επιστολικές διατυπώσεις με χαρακτηριστικές εκφράσεις που απαντούν σε επιστολές που σώθηκαν σε παπύρους, αλλά παρουσιάζει επίσης στο πλαίσιο ενός παραρτήματος τις υφολογικές ιδιαιτερότητες των αρχαίων αρχείων.
Αυτή η εξέταση θέτει και το μεθοδολογικό ζήτημα του κατά πόσο είναι δυνατό και θεμιτό να συγκρίνονται κείμενα από την Αίγυπτο και εκτός αυτής στη βάση κυρίως των συμβολαίων αγοραπωλησίας δούλων και στη βάση του κοινού ορίζοντα σκέψης στα ελληνικά και λατινικά κείμενα του Imperium Romanum.
Τα συμπεράσματα της ανάλυσης της συγγραφέως οδηγούν στη διαπίστωση ότι η χρήση των διατυπώσεων και φράσεων στη 2 Θεσσ διαφέρουν κατά πολύ από τις αντίστοιχες στους ιδιωτικούς παπύρους και επίσης ότι πολλές από τις εκφράσεις που απαντούν στην επιστολή μαρτυρούνται κυρίως ή αποκλειστικά σε νομικές συνάφειες. Έτσι η γλώσσα της 2 Θεσσ αποκλίνει όχι μόνο από τις αδιαμφισβήτητες επιστολές του Παύλος (Ρωμ, 1 & 2 Κορ, Γαλ, Φιλιπ, 1 Θεσσ και Φιλημ), αλλά και από τις ιδιωτικές επιστολές της ίδιας περιόδου. Ακριβώς αυτή η απόκλιση - σύμφωνα με τη συγγραφέα - μαρτυρεί ότι η 2 Θεσσ είναι ένα ψευδεπίγραφο κείμενο.