Πέμπτη 29 Απριλίου 2010

Τραϊανός Γάγος (1960-2010) / Traianos Gagos (1960-2010)


Mε λύπη διαβάσαμε την είδηση ότι ο γνωστός παπυρολόγος Τραϊανός Γάγος σκοτώθηκε σε ατύχημα στο σπίτι του στο Ann Arbor στις 24 Απριλίου. Ο εκλιπών ήταν καθηγητής της Παπυρολογίας και της Ελληνικής στο Παν/μιο Ann Arbor Michigan, Αρχειοφύλακας της Παπυρολογικής Συλλογής του Michigan, ερευνητής συνεργάτης του Αρχαιολογικού Μουσείου Kelsey. Είναι ένας από τους ερευνητές που ενεργά συμμετείχε στη δημιουργία της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων Duke Data Bank of Documentary Papyri (DDBDP) καθώς επίσης του προγράμματος Advanced Papyrological Information System (APIS). Δημοσίευσε πολλούς από τους παπύρους της συλλογής του Michigan αλλά και της Πέτρας της Ιορdανίας. Κατά τα τελευταία χρόνια ασχολήθηκε με την αξιοποίηση νέων καινοτόμων τεχνολογιών στη μελέτη των παπύρων (Multispectral Imaging, CAT-scanning & ακτίνες Χ, φωτογραφία ΙR). Με λίγα λόγια ήταν ένας από εκείνους του ερευνητές στους οποίους όλοι όσοι ασχολούμαστε με παπύρους και επιγραφές χρωστούμε μεγάλη ευγνωμοσύνη, γιατί μας ανοίγουν σιωπηλά και με επιμέλεια το δρόμο και μας παρέχουν το πρώτο υλικό για την έρευνα.
Αιώνια η μνήμη του.

Νέος συλλογικός τόμος για το Qumran / A new book on Qumran


Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφορεί ένας νέος τόμος σχετικά με το Qumran:

Jan Gunneweg, Annemie Adriaens and Joris Dik (εκδ.), Holistic Qumran. Trans-Disciplinary Research of Qumran and the Dead Sea Scrolls , (Studies on the Texts of the Desert of Judah 87), Brill, Leiden 2010
ISBN: 978 90 04 18152 6
xviii, 210 σελ.
€ 93.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου


O παρών τόμος περιέχει επιστημονικές μελέτες σχετικά με διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν σε τρεις τοποθεσίες του Qumran: το κτίριο, τα σπήλαια με τα χειρόγραφα και το νεκροταφείο. Με την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων μέτρηση εξετάζεται η σχέση με τις γειτονικές τοποθεσίας, χρονολογούνται τα ευρήματα και εντοπίζεται η προέλευση των ζώων, των οποίων το δέρμα χρησιμοποιήθηκε στις περγαμηνές των χειρογράφων. Επίσης εξετάζεται το μελάνι των κειμένων με σκοπό την ακριβέστερη χρονολόγηση των κειμένων.

Περιεχόμενα τόμου
  • Annemie Adriaens - Mark G. Dowsett -Eberhard Lehman - Yoav Farhi - Jan Gunneweg - Laurence Bouchenoire, "The coin beneath the crust : pilot study of coins from the Mediterranean coast of Israel", 11-19
  • Joris Dik - Lukas Helfen - Peter Reischig - Jorik Blaas - Jan Gunneweg, "A short note on the application of synchrotron-based micro-tomography on the Dead Sea Scrolls", 21-27
    Katharina M. Galor, "Gender and Qumran", 29-38
  • Jan Gunneweg - Marta Balla, "Was the Qumran settlement a mere pottery production center? : what instrumental neutron activation revealed", 39-61
  • Jan Gunneweg, "Introduction to the 'buried bones'", 63-66
  • Gila Kahila Bar-Gal - Tzviki Rosenberg -Charles Greenblatt, "Animal remains from Khirbet Qumran : a case study of two bones (Qum 392 and 393) from two bone burials", 67-75
  • Bridget M. Murphy -Marine Cotte - Martin Müller - Marta Balla - Jan Gunneweg, "Degradation of parchment and ink of the Dead Sea Scrolls investigated using synchrotron-based X-ray and infrared microscopy", 77-97
  • Johannes van der Plicht - Kaare L. Rasmussen, "Radiocarbon dating and Qumran", 99-121
  • Ira Rabin, "Characterization of the writing media of the Dead Sea Scrolls",123-134
  • Kaare L. Rasmussen -Jan Gunneweg - Johannes van der Plicht - Marta Balla, "On the age of Jar-35", 135-143
  • Kaare L.Rasmussen - Andrew D. Bond - Gregory L. Doudna - Jan Gunneweg, "Analyzes of a sample of "masse de fer" from Qumran locus 104 excavated by R. de Vaux", 145-154
  • Emanuel Tov, "The sciences and the reconstruction of the ancient scrolls possibilities and impossibilities : (summary)", 155-162
  • Jan Gunneweg, "Introduction to 'soap at Qumran'", 163-169
  • Sasja van der Vaart - Alexandra van den Broek - Laura Klerkx - Nanda de Vree, "Making soap as the Qumranites did", 171-174
  • Jan Gunneweg, "The Dead Sea, the nearest neighbor of Qumran and the Dead Sea manuscripts : what SEM, XRD and instrumental neutron activation may show concerning Dead Sea mud", 175-181

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο EThR / Articles of biblical interest in the recent issue of ETR

Στο πρόσφατο τεύχος του Etudes théologiques et religieuses 85:1 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

  • Jean Alexandre, "Rencontrer l'Écriture hebraïque comme poème", 61-79
  • Daniel Marguerat, "Mon parcours d'exégète : essai d'autobiographie", 81-99
  • Christophe Paya, "Chronique matthéenne", 101-121

Τετάρτη 28 Απριλίου 2010

Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Jean Zumstein / FS Jean Zumstein


Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Theologischer Verlag Zürich o συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή της Κ.Δ. Jean Zumstein, ο οποίος περιέχει μελέτες για το κατά Ιωάννην και το κατά Ματθαίον, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης του τιμώμενου καθηγητή στη διάρκεια της ακαδημαϊκής του καριέρας:

Andreas Dettwiler, / Uta Poplutz, (εκδ.), Studien zu Matthäus und Johannes / Ètudes sur Matthieu et Jean. Festschrift für Jean Zumstein zu seinem 65. Geburtstag (Mélanges offerts á Jean Zumstein pour son 65 anniversaire), ΤVZ, Zürich 2009
ISBN 978-3-290-17539-9
422 σελ.
52 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου
  • Andreas Dettwiler, "Widmung = Dédicace", 9-19
  • Hans U. Rüegger, "Sollen wir vergeben haben? : philologische Annäherung an eine theologische Bitte (Mt 6,12)", 21-28
  • Uta Poplutz, "Verunsicherter Glaube : der finale Zweifel der Jünger im Matthäusevangelium aus figuranalytischer Sicht", 29-47
  • François Vouga, "Le fantôme de l'éthique matthéenne : cinq thèses provisoires sur la Loi", 49-61
  • Élian Cuvillier, "Réflexions autour de la fonction de la Loi dans trois textes juifs du premier siècle et dans l'évangile de Matthieu", 63-77
  • Yann Redalié, "Dualisme et contrastes apocalyptiques : les "relectures" de Mt 24 et de 2 Th", 79-90
  • Daniel Marguerat, "Le point de vue dans le récit : Matthieu, Jean et les autres", 91-107
  • Michael Theobald, "Das sogenannte "johanneische Logion" in der synoptischen Überlieferung (Mt 11,25-27; Lk 10,21 f.) und das Vierte Evangelium : Erwägungen zum Ursprung der johanneischen Christologie", 109-133
  • Max Küchler, "΄Aus seiner Fülle haben wir alle empfangen' : Joh 1,16a als literarisches Pendant zum antiken Bildmotiv des überfließenden Füllhorns", 135-155
  • Esther Straub, "Alles ist durch ihn geworden : die Erschaffung des Lebens in der Sabbatheilung Joh 5,1-18", 157-167
  • Claire Clivaz, "΄D'autres disaient qu'un ange lui avait parlé΄ (Jn 12,29)", 169-185
  • Hans Weder, "Das neue Gebot : eine Überlegung zum Liebesgebot in Johannes 13", 187-205
  • Oda Wischmeyer, "Das alte und das neue Gebot : ein Beitrag zur Intertextualität der johanneischen Schriften", 207-220
  • Johannes Beutler, "Die Überleitung zu den johanneischen Abschiedsreden (Joh 13,31 f.) : ein Beispiel der 'relecture'", 221-231
  • Ulrich Luz, "Relecture? Reprise! : ein Gespräch mit Jean Zumstein", 233-250
  • Corina Combet-Galland, "L'heure d'un héritage : la croix johannique en son envers et son endroit inséparables", 251-266
  • Jörg Frey, "'Ich habe den Herrn gesehen' (Joh 20,18) : Entstehung, Inhalt und Vermittlung des Osterglaubens nach Johannes 20", 267-284
  • Christian Grappe, "Du sanctuaire au jardin : Jésus, nouveau et véritable Temple dans le quatrième évangile", 285-296
  • Gilbert van Belle, "L'unité littéraire et les deux finales du quatrième évangile", 297-315
  • Jan G. van der Watt, "The good and the truth in John's Gospel", 317-333
  • François Bovon, "Un chapitre de théologie johannique : la révélation", 335-344
  • Yvan Bourquin, "L'opacité narrative dans le quatrième évangile", 345-359:
  • Tobias Nicklas, "Rezeption und Entwicklung johanneischer Motive im Petrusevangelium", 361-376
  • Samuel Vollenweider, "Der Logos als Brücke vom Evangelium zur Philosophie : der Johannesprolog in der Relektüre des Neuplatonikers Amelios", 377-397
  • Eva Ebel, "Ein Verein von Christusverehrern? : die Gemeinde des 2. und 3. Johannesbriefes im Spiegel antiker Vereine", 399-419

Το νέο τεύχος του The Polish Journal of Biblical Research / The recent issue of The Polish Journal of Biblical Research

Στο πρόσφατο τεύχος του The Polish Journal of Biblical Research 8:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Hermann Lichtenberger, "Prof. Dr. Martin Hengel (1926-2009): in memoriam", 101-102
  • Bogdan Ponizy, "An exposition in praise of Wisdom's attributes", 103-110
  • Henry I. MacAdam, "Quo vadis, Domine? : new directions in the search for the historical Jesus", 111-149
  • Edward Lipinski, "'Roi-de-l'Équité' et 'Prince-de-la-Paix' : le souverain garant de la justice et de la paix", 151-159
  • Jan Turkiel, "The spies and intelligence in the Hebrew Bible and Septuagint", 161-178

Συνάντηση Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας

Αύριο Πέμπτη 29.04.2010 και ώρα 18.00 ο Τομέας Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ. διοργανώνει την έβδομη συνάντησή του στην Αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.
Ομιλητής θα είναι ο ομότιμος καθηγητής της Αρχαίας Χριστιανικής Γραμματείας του Faculté de Théologie Catholique, Université Marc Bloch Strasbourg, Marcel Metzger.

Τίτλος της εισήγησης:
"Saint Paul dans les Constitutions Apostoliques"
(Ο απόστολος Παύλος στίς Αποστολικές Διαταγές)

Τρίτη 27 Απριλίου 2010

Το νέο τεύχος του JQR / The recent issue of JQR

Στο νέο τεύχος του Jewish Quarterly Review 100:1 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

E. Horrowitz, "The Bible and Us: Biblical Scholarship in the JQR, Then and Now", 1-9

J. Kraut, "The Birds and the Babes: The Structure and Meaning of Psalm 8", 10-24
Παρά τη μεγάλη του δημοτικότητα και το φιλοσοφικό του βάθος ο Ψα 8 έχει θέτει πολλά και δύσκολα ερμηνευτικά ζητήματα. Κάποιες λέξεις του δε μπορούν εύκολα να μεταφραστούν, η δομή του ψαλμού δεν είναι αμέσως σαφής και διάφορα στοιχεία του φαίνεται να μην έχουν εύκολη εξήγηση, όπως τα "μωρά και τα βρέφη" στο στ. 3α. Έχοντας να αντιμετωπίσουν τα πολλά εξηγητικά ζητήματα του Ψαλμού οι ερευνητές στράφηκαν σε υποθετικές εξηγήσεις αντί στα επιχειρήματα που προκύπτουν από το κείμενο. Πραγματικά είναι σπάνιο το φαινόμενο ενός ερευνητή που να μην διορθώνει με κάποιον τρόπο το κείμενο του Ψα 8 ή που τολμά να το ερμηνεύσει χωρίς την απαραίτητη βοήθεια από κάποιο άλλο (ή πολλά άλλα) κείμενα βιβλικά και εξωβιβλικά. Ωστόσο οι πολύτιμες κάποιες φορές προσπάθειες να ερμηνευτεί ο Ψα 8 αποπροσανατολίζουν από το γεγονός ότι ο Ψαλμός ως έχει διατηρεί τη δική του εσωτερική δομή και ρητορική λογική, η οποία "αν ληφθεί σοβαρά υπόψη" οδηγεί στο να ξεδιπλωθούν τα αινίγματα του κειμένου τα οποία απασχόλησαν χρόνια του εξηγητές και τους αναγνώστες. Στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται ότι μία αξιολόγηση της δομής του Ψα 8, μία οργάνωσή της σε χιαστό σχήμα, διαφωτίζει τρία σημεία: (α) το ρόλο του 3α (εκ στόματος νηπίων και θηλαζόντων), (β) την ταυτότητα των Ελωχίμ στο 6α και (γ) το γενικότερο μήνυμα του ψαλμού.

E.R. Stern, "Esther and the Politics of Diaspora", 25-53
Eνώ το βιβλικό κείμενο της Εσθήρ συχνά θεωρείται ένα κείμενο της διασποράς που πραγματεύεται την εμπειρία και τις αγωνίες των Ιουδαίων της Διασποράς κατά την ύστερη περσική και ελληνιστική περίοδο, η προέλευσή του από τη διασπορά μάλλον εικάζεται παρά έχει αποδειχθεί. Η συγγραφέας προτείνει την ανάγνωση της Εσθήρ ως ένα βιβλίο αντίθετο προς τη Διασπορά που γράφηκε στην Ιουδαία για ένα κοινό εκεί. Σύμφωνα με την εβραἱκή εκδοχή της Εσθήρ, η ιουδαϊκή ζωή στην καρδιά της περσικής αυτοκρατορίας παρουσιάζεται ως μία αντίθεση-παρωδία προς την φαντασίωση της ζωής στη γη του Ισραήλ, η οποία περιγράφεται σε άλλα κείμενα από την Ιουδαία τα οποία πέρασα στον κανόνα της Βίβλου. Αυτή η ανάγνωση μπορεί να εξηγήσει τόσο τις διαφορές μεταξύ της εβραϊκής και της ελληνικής εκδοχή της Εσθήρ και τις θεολογικές και ιδεολογικές ανωμαλίες που προκύπτουν από την συνηθισμένη ανάγνωση του κειμένου μέσα στο πλαίσιο της Διασποράς.

J. Levinson, "Enchanting Rabbis: Contest Narratives between Rabbis and Magicians in Late Antiquity", 54-94
"Oι μάγοι", είπε ο R. Yochanan "έρχονται σε αντίθεση με τον ουράνιο οίκο" και αντιτίθενται στη θεϊκή θέληση. Έτσι αρχίζει μία από τις μεγάλες ταλμουδικές συζητήσεις για τη μαγεία (bSan 67b). Αυτή η αντίληψη περί μαγείας εναποθέτει στα χέρια του μάγου τεράστια δύναμη δημιουργώντας έτσι έναν αυτόνομο χώρο όπου το ανθρώπινο και το θεϊκό ανταγωνίζονται ποιο θα υπερισχύσει.
Πώς φαντάζονταν οι ραββίνοι το χώρο της μαγείας και γιατί έφτασαν στο να δώσουν τόση δύναμη στους αντιπάλους τους; Αυτό είναι το ερώτημα το οποίο προσπαθεί να απαντήσει ο συγγραφέας στο παρόν άρθρο εξετάζοντας κάποιες "αφηγήσεις ανταγωνισμού" μεταξύ των ραββίνων και των μάγων στη ραββινική γραμματεία. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται κυρίως σε μία σύγκριση μίας συζήτησης που απαντά στο Βαβυλωνιακό Ταλμούδ (bSan 67b-68a) και του παλαιστινιακού παράλληλου της (ySan 25d). Υποστηρίζει ότι υπάρχουν σαφείς διαφορές μεταξύ των δύο ταλμουδικών συζητήσεων όσον αφορά τη μαγεία και τα κακά της. Ενώ το Παλαιστινιακό Ταλμούδ παρουσιάζει αυτές τις αντιπαραθέσεις μέσα από μία συζήτηση για την εξουσία και την ταυτότητα, το Βαβυλωνιακό δομεί την άποψή του για τη μαγεία μέσα από μία συζήτηση για τη γνώση. Αυτή η διαφορά δημιουργεί σημαντικά όρια για τη ραββινική αυτοπροβολή και τις στρατηγικές της όσον αφορά στη ταυτότητα τόσο των ραββίνων όσο και των άλλων.

J.D. Rosenblum, "'Why Do You Refuse to Eat Pork?': Jews, Food, and Identity in Roman Palestine", 95-110
Τόσο οι ιουδαϊκές όσο και εξωιουδαϊκές πηγές (κυρίως ρωμαϊκές) από την αρχαιότητα βεβαιώνουν το γεγονός ότι οι Ιουδαίοι δεν κατανάλωναν χοιρινό. Η σημασία αυτής της διατροφικής επιλογής ωστόσο εξαρτάται από την οπτική μέσα από την οποία αντιμετωπίζεται. Σύμφωνα με κάποιες ραββινικές πηγές, επειδή οι Ρωμαίοι τρώνε χοιρινό γίνονται κι οι ίδιοι γουρούνια. Από την άλλη σύμφωνα με κάποιες ρωμαϊκές πηγές, με το να αρνούνται να φάνε χοιρινό οι Ιουδαίοι ποτέ δε θα μπορέσουν να γίνουν πραγματικοί Ρωμαίοι. Έχοντας τις απαρχές τους στην αρχαιότητα οι πρακτικές της κατανάλωσης χοιρινού κρέατος και της αποχής από αυτό απέκτησαν συμβολικό χαρακτήρα ή έγιναν μία μετωνυμία του "εαυτού" και του "άλλου" όσον αφορά στην ιουδαϊκή και ρωμαϊκή ταυτότητα. Στο άρθρο εξετάζεται πώς αυτές οι αρχαίες πηγές δομούν την ταυτότητα γύρω από συγκεκριμένες διατροφικές πρακτικές. Ειδικά ο συγγραφέας επικεντρώνεται στο πώς το ίδιο είδος διατροφής χρησιμοποιείται για να δημιουργήσει την ταυτότητα του "εγώ" και του "άλλου" σε σχέση προς τη Ρώμη.

Review Forum: on James L. Kugel, How to Read the Bible: A Guide to Scripture, Then and Now

B.D. Sommer, "Two Introductions to Scripture: James Kugel and the Possibility of Biblical Theology", 153-182

W. Kolbrener, "'The "Real Thing': How to Read How to Read the Bible", 183-189

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο Themelios / Articles of biblical interest in Themelios

Στο νέο τεύχος του περιοδικού Themelios 35:1 (2010) το οποίο μάλιστα διατίθεται online (pdf) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

  • Nijay Gupta, "New Commentaries on Colossians: Survey of Approaches, Analysis of Trends, and the State of Research" , 7-14
  • Martin Salter, "Does Baptism Replace Circumcision? An Examination of the Relationship Between Circumcision and Baptism on Colossians 2:11-12", 16-30
  • Bill Kynes, "Pastoral Pensées: (1 Timothy 3:14-16)", 30-36
Για να βρεθείτε στο σχετικό τεύχος, πατήστε εδώ.

Δύο νέα άρθρα στο The Bible and Interpretation

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation αναρτήθηκαν δύο πολύ ενδιαφέροντα άρθρα.

Το πρώτο είναι της επικούρου καθηγήτριας της Αρχαιολογίας στο Παν/μιο του Evansville, Jennie R. Ebeling και θέμα της έχει την μετάβαση του κοριτσιού στη φάση της ωριμότητας αλλά και πτυχές της καθημερινής ζωής των ανθρώπων της Παλαιστίνης κατά την εποχή του Σιδήρου Ι:

J.R. Ebeling, Orah's Story

Το δεύτερο είναι του ομότιμου καθηγητή της Π.Δ. του Παν/μίου του Sheffield, Philipp Davies και θέμα του έχει την αντιπαράθεση μεταξύ της μινιμαλιστικής και μαξιμαλιστικής ερμηνείας των αρχαιολογικών ευρημάτων. Ο καθηγητής εντοπίζει δύο τάσεις στη σημερινή αρχαιολογία της Παλαιστίνης: μία, που ακολουθεί τις πρακτικές και τη θεωρία που εφαρμόζονται στην αρχαιολογία γενικά και μία, που ακολουθώντας τα χνάρια της λεγόμενης βιβλικής αρχαιολογίας προσπαθεί να αξιολογήσει απολογητικά τα ευρήματα και να αποδείξει την αξιοπιστία της Βίβλου:

Ph. Davies, "Beyond Labels: What Comes Next?"