Ένα άρθρο για την κριτική του κειμένου της ΚΔ / An article about the text criticism of the NT

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα κείμενο του James Tabor για την κριτική του κειμένου της Κ.Δ., την κριτική έκδοση των Westcott και Hort, οι οποίοι προέκριναν το λεγόμενο "Αλεξανδρινό κείμενο" ως το αρχαιότερο και επομένως το αυθεντικότερο και το ερώτημα εάν τελικά το κείμενο που μαρτυρείται από τους αρχαιότερους μάρτυρες είναι και εκείνο που προσεγγίζει περισσότερο το αρχικό κείμενο. Ο Tabor αναγνωρίζει τη μεγάλη προσφορά των δύο επιστημόνων, επισημαίνει όμως τη διαπίστωση, στην οποία κατέληξε η έρευνα, μετά την ανακάλυψη και των παπύρων Bodmer, ότι το αρχαιότερο κείμενο δεν είναι αναγκαστικά και αυτό που είναι πλησιέστερο προς το αρχικό κείμενο.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, πατήστε εδώ.

Σειρά ντοκυμαντέρ για τον αρχέγονο Χριστιανισμό / Documentaries on Early Christianity

Από το ιστολόγιο του Mark Goodacre έχουμε την πληροφορία ότι η σειρά ντοκυμαντέρ του PBS From Jesus to Christ διατίθεται στο διαδίκτυο δωρεάν και μπορούν οι ενδιαφερόμενοι αναγνώστες να την παρακολουθήσουν online.

From Jesus to Christ: The First Christians: Watch the full Program Online
"From Jesus to Christ: The First Christians" tells the epic story of the rise of Christianity. The four hours explore the life and death of Jesus, and the men and women whose belief, conviction, and martyrdom created the religion we now know as Christianity.

Ένα νέο ερευνητικό πρόγραμμα για τις διάφορες μορφές του ιουδαϊκού μονοθεϊσμού / A new project about Jewish Monotheisms

Από τον Jim West έχουμε την πληροφορία για ένα νέο ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο θα εκπονηθεί από το Πανεπιστήμιο του Göttingen. Θέμα του προγράμματος είναι οι απαρχές και η εξέλιξη του ιουδαϊκού μονοθεϊσμού. Παραθέτουμε στη συνέχεια το αγγλικό κείμενο περιγραφής του προγράμματος, όπως έχει αναρτηθεί στη σχετική σελίδα του Πανεπιστημίου του Göttingen. Όσοι ενδιαφέρονται για περισσότερες πληροφορίες, μπορούν να επισκεφτούν τη σχετική σελίδα (εδώ). Επίσης στο πλαίσιο του προγράμματος λειτουργεί και σχετική ιστοσελίδα (εδώ).

The origins and development of monotheism in ancient Israel has been one of the most significant debates within the study of the Old Testament of the last thirty years. It has generated numerous books and articles and resulted in a significant shift in the scholarly consensus and added considerably to our understanding of ancient Israelite religious life and thought. Unfortunately, the discussion is frequently concluded prematurely with the exilic ‘breakthrough’ to monotheism by Deutero-Isaiah.

A significant part of the problem is that a particular account of the nature of monotheism is held by interpreters. In this account monotheism is a stage of religion, which once reached is perceived to be self-evident to its adherents. Consequently regression into polytheism has been viewed as inconceivable. Additionally, monotheism was held to entail certain consequences, including universalism, anti-superstition and magic, ethical, aniconic. Thus, when scholars determined that Deutero-Isaiah was a monotheist, who was thought to exhibit these beliefs, it was held that true monotheism had been reached. The complicated and sophisticated history of religious change in ancient Israel had reached its goal.

It is clear though that, however different early Jewish beliefs are from those of their ancestors, there existed considerable diversity in the way that Jewish belief in God and the world was conceived and articulated. In his introduction to monotheism, published in 1996, Fritz Stolz identified at least four broad categories of monotheistic thought: priestly, deuteronomistic, wisdom and apocalyptic. Representatives of these traditions show a strong commitment to the one God of Israel, YHWH, but what that means in terms of their theology and their practice can be quite different. This diversity within Jewish monotheism becomes even more apparent in the late second temple period, when we have an abundance of information about the theology and practice of the diverse groups that make up Judaism.

The Sofja-Kovalevskaja Research Group under the leadership of Dr Nathan MacDonald seeks to examine the considerable diversity in Israelite and Jewish monotheistic thought and practice during the exilic and Persian periods, particularly through an examination of the relevant biblical texts. The project consists of a small team of post-doctoral and doctoral researchers based at the Georg-August Universität Göttingen. Each of these researchers is working with a biblical book or corpus of books and seeking to re-examine them afresh for what might be learnt about the diversity of Jewish monotheism. In addition, four colloquia will take place which will see a number of advanced scholars coming to Göttingen to examine the following themes:

divine presence and absence,
eschatology, apocalyptic and power,
universalism and election, and
responses to the existence of evil.

The project has a strong contemporary resonance because of concerns expressed about the relationship between monotheism, hegemony and violence. An academic project that examines uniformity and diversity within early Jewish monotheism is important not only for the light it can shed on the history, literature and theology of the biblical texts and the second temple period, but also because it touches on issues of contemporary interest. It is a working hypothesis of the group that some of the equations of monotheism and violence are too simplistic and fail to take account of the diversity present in historical and contemporary forms of monotheism.

The Sofja-Kovalevskaja Research Group works in close collaboration with the other related research projects in the Theologische Fakultät, especially the DFG-funded Graduiertenkolleg, “Götterbilder – Gottesbilder – Weltbilder”, and with the two established Old Testament professors, Prof. Hermann Spieckermann and Prof. Reinhard Kratz. The research project runs from 2009-14 and is funded through an award of €1.65 million made by the Alexander von Humboldt Foundation to Dr Nathan MacDonald with the funding provided by the German Federal Ministry of Education and Research.

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο τεύχος του ΘΕΟΛΟΓΙΑ / An article of biblical interest in the new issue of THEOLOGIA

Το νέο τεύχος του επιστημονικού περιοδικού ΘΕΟΛΟΓΙΑ 80:2 (2009) είναι αφιερωμένο στο συνοδικό θεσμό. Μεταξύ των άλλων πολύ αξιόλογων κειμένων που δημοσιεύονται στο τρέχον έτος σημειώνουμε ένα άρθρο, το οποίο παρουσιάζει βιβλικό ενδιαφέρον:

Πέτρου Βασιλειάδη, "Συνοδικότητα και Πρωτείο στην Καινή Διαθήκη. Η Παύλεια "περιεκτική" Ευχαριστιακή Θεολογία αίτιο και προϋπόθεση της συνοδικότητας", 43-66

Στο τρέχον τεύχος αρθρογραφούν επίσης (με τη σειρά που δημοσιεύονται στο τεύχος):
Στ. Γιαγκάζογλου, Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας, Μητροπολίτης Ναυπάκτου & Α. Βλασίου Ιερόθεος Βλάχος, Δημ. Μόσχος, Γεώργιος Μαρτζέλος, αρχιμ. Γρηγόριος Παπαθωμάς, Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος Σαββάτος, π. Αντώνιος Πινακούλας, π. Δημήτριος Μπαθρέλος, Ανέστης Κεσελόπουλος, Κωνσταντίνος Δεληκωνσταντής, Μάριος Μπέγζος.
Το τεύχος συμπληρώνεται από Θεολογικά Χρονικά, Περιοδικά Ανάλεκτα, βιβλιοπαρουσιάσεις κτλ.

Κάποια ενδιαφέροντα άρθρα στο νέο τεύχος του JJS / Some interesting articles in the new issue of JJS

Στο νέο τεύχος του Journal of Jewish Studies 60:2 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και ορισμένα άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με τον μεσοδιαθηκικό Ιουδαϊσμό και τα ραββινικά κείμενα:

• Martin Goodman, "Religious variety and the temple in the late Second Temple period and its aftermath", 202-213
• Aron Pinker, "Qohelet 6:9 : it looks better than it tastes", 214-225
• Joan E. Taylor, "'Roots, remedies and properties of stones' : the Essenes, Qumran and Dead Sea pharmacology", 226-244
• Naftali S. Cohn, "Rabbis as jurists : on the representation of past and present legal institutions in the Mishnah", 245-263
• Ishay Rosen-Zvi, "Sexualising the evil inclination : rabbinic "yetzer" and modern scholarship", 264-281

Durham NT Research Seminar

Στο ιστολόγιο Dunelm Road έχει αναρτηθεί το πρόγραμμα του καινοδιαθηκικού σεμιναρίου του Παν/μίου του Durham για το διάστημα Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2009. Μολονότι για τους περισσότερους από μας είναι αδύνατο να βρεθούμε εκεί, επαναδημοσιεύουμε το πρόγραμμα αυτού του ενδιαφέροντος σεμιναρίου, για ενημέρωση τόσο σχετικά με τις δραστηριότητες των άλλων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων όσο και των θεμάτων που απασχολούν σήμερα την έρευνα:

• 12 Οκτωβρίου, Prof Francis Watson: “Rethinking Gospel Origins”
• 19 Οκτωβρίου, Dr Jutta Leonhardt-Balzer: “Philo and the Septuagint”
• 26 Οκτωβρίου, Dr Lutz Doering: ο τίτλος θα ανακοινωθεί αργότερα
• 2 Νοεμβρίου, Prof John Riches: “What is ‘precritical interpretation’?”
• 9 Νοεμβρίου, Dr Tony Cummins: “Gospel Narrative and Cultural Criticism: Reading the Gospel of John in a Secular World”
• 16 Νοεμβρίου, Prof Larry Hurtado: “Jesus and God in the New Testament”
• 30 Νοεμβρίου, Dr Wendy Sproston: ο τίτλος θα ανακοινωθεί αργότερα
• 7 Δεκεμβρίου, Dr Stephen Barton: “Eschatology and the Emotions in Early Christianity”
• 14 Δεκεμβρίου, Dr Bill Telford: “Mark’s Portrait of Jesus”

Το τέλος του The Jesus Project / The end of The Jesus Project

Σε παλαιότερες αναρτήσεις είχαμε ασχοληθεί με μία διεθνή προσπάθεια συνεργασίας επιστημόνων, οι οποίοι συνεχίζοντας το έργο του Jesus Seminar - με πολλές ωστόσο διαφοροποιήσεις- θα επαναπροσέγγιζε το ζήτημα του λεγόμενου "ιστορικού Ιησού". Από ένα σύντομο κείμενο του Joseph Hoffman, που αναρτήθηκε πριν λίγες μέρες στην ιστοσελίδα Τhe Bible and Interpretation, πληροφορούμαστε ότι αυτή η προσπάθεια δε θα συνεχισθεί. Το καλοκαίρι του 2009 το ίδρυμα-χρηματοδότης της προσπάθειας ανακοίνωσε ότι διακόπτει προς το παρόν τη χρηματοδότηση του ερευνητικού προγράμματος. O R. J. Hoffman, ο οποίος είναι μέλος του Jesus Project, συζητά κριτικά τις εγγενείς θεωρητικές και πρακτικές δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος, όπως είναι το Jesus Project και θεωρεί ότι τέτοιες αναζητήσεις εξαιτίας του εξαιρετικά υποθετικού χαρακτήρα τους και ως αποτέλεσμα επίσης των ίδιων των θεωρητικών τους προϋποθέσεων οδηγούν σε αδιέξοδα.
Για να διαβάσετε το κείμενο του Hoffman πατήστε εδώ.

Ένα νέο άρθρο στο JHS / A new article on JHS site

Στην ηλεκτρονική σελίδα του τρέχοντος τεύχους του Journal of Hebrew Scriptures 9 (2009) έχει αναρτηθεί το εξής άρθρο :

Thomas Renz, "A Perfectly Broken Acrostic in Nahum 1?"

Απαντώντας στην άποψη της σύγχρονης έρευνας, η οποία απορρίπτει τα πιθανά ίχνη μίας αλφαβητικής ακροστιχίδας στο Ναούμ 1 και τα θεωρεί καθαρά τυχαία, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η παλαιότερη έρευνα είχε δίκιο, όταν διέκρινε μία τάση προς μία αλφαβητική ακροστιχίδα στο Ναούμ 1. Ωστόσο, ενώ παλαιότερα οι ανωμαλίες στην αλφαβητική σειρά θεωρήθηκαν ως μία ατέλεια, η οποία προκλήθηκε από την απουσία ενδιαφέροντος εκ μέρους του ποιητή ή του μεταγενέστερου συντάκτη ή ως αποτέλεσμα λαθών αντιγραφής κατά την παράδοση του κειμένου, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η τάση προς μία ακροστιχίδα και οι aνακολουθίες ανήκουν σε ένα σκόπιμο σχεδιασμό. Αυτός ο σχεδιασμός μεταδίδει ένα μήνυμα μίας διαταραγμένης τάξης και ταιριάζει πολύ καλά στο υπόλοιπο βιβλίο του Ναούμ.

Η πρώτη πρόταση του βιβλίου της Γένεσης / The first sentence of Genesis

Από το ιστολόγιο PaleoJudaica πληροφορούμαστε για ένα δημοσίευμα στην εφημερίδα Telegraph σχετικά με τη θέση της Ολλανδής καθηγήτριας της Π.Δ. Ellen van Wolde ότι η πρώτη φράση στο βιβλίο της Γένεσης δεν έχει αποδοθεί σωστά κι ότι το αρχικό εβραϊκό κείμενο δεν κάνει λόγο για δημιουργία του κόσμου από τον Θεό. Σύμφωνα με την van Wolde το ρήμα "bara" στην πρόταση δε σημαίνει "δημιουργώ" αλλά "χωρίζω μέσα στο χώρο".
Σχολιάζοντας αυτήν τη θέση ο Jim Davila παρατηρεί ίσως εδώ το κείμενο να δηλώνει ότι ο Θεός διαμορφώνει την αρχέγονη ύλη κι όχι ότι δημιουργεί εκ του μηδενός.
Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο της εφημερίδας, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του JSJ / The new issue of JSJ

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of Judaism in the Persian Hellenistic and Roman Period 40:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Benedikt Eckhardt, "PsSal 17, die Hasmonäer und der Herodompeius", 465-492

Οι Ψαλμοί του Σολομώντος είναι μια σημαντική πηγή για την κατανόηση της ιουδαϊκής στάσης απέναντι στη μεγάλη πολιτική αλλαγή που έλαβε χώρα το 63 π.Χ. Το τέλος της δυναστείας των Ασμοναίων και η αρχή της ρωμαϊκής κυριαρχίας λέγεται ότι ικανοποίησε τουλάχιστον ορισμένες ιουδαϊκές ομάδες, επειδή θεωρούσαν τους Ασμοναίους ως παράνομους άρχοντες. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας προσπαθεί να καταδείξει ότι η μόνη σύγχρονη με εκείνην την εποχή μαρτυρία για αυτήν την άποψη είναι του PsSol 17,1-10 κι ότι αυτό το τμήμα των ΨΣολ δεν κάνει λόγο για τον Πομπήιο αλλά για τον Ηρώδη Μέγα. Κάποιες στάσεις απέναντι στη δυναστεία των Ασμοναίων, τις οποίες προϋποθέτουν οι σύγχρονοι επιστήμονες, θα πρέπει να ενταχθούν μέσα σε μία ηρωδιανή κι όχι ασμοναϊκή συνάφεια.

Christian M.M. Brady, "The Use of Eschatological Lists within the Targumim of the Megilloth", 493-509
Πολλά από τα Targumim του Megilloth περιέχουν καταλόγους (τραγούδια, λιμούς, βασιλείς κτλ.) που κορυφώνονται στη μελλοντική μεσσιανική εποχή. Για παράδειγμα το Tg. Song ανοίγει τον κατάλογο των Δεκα Ασμάτων και το Tg. Ruth τον κατάλογο των Δέκα Λιμών. Τέτοιοι κατάλογοι είναι γνωστοί από άλλα κείμενα midrash και σε αυτό το άρθρο ο συγγραφέας εξετάζει πώς και γιατί αυτοί οι κατάλογοι χρησιμοποιούνται στα targumim του Megilloth και προτείνει ότι αυτές οι προσθήκες δεν είναι απλά αποτέλεσμα μιας ευκαιρίας που προσφέρει το εβραϊκό κείμενο, αλλά χρησιμοποιούνται ειδικά για να συνδέσουν μεταξύ τους το εξηγητικό υλικό στο υπό συζήτηση targum.

Yael Wilfand, "Aramaic Tombstones from Zoar and Jewish Conceptions of the Afterlife", 510-539
Στο παρόν άρθρο αξιοποιούνται τριάντα επιτάφια που βρέθηκαν κοντά στις όχθες της Νεκράς Θάλασσας για να διερευνηθούν οι μεταθανάτιες αντιλήψεις της ιουδαϊκής κοινότητα του Zoar. Η ερμηνεία αυτών των επιταφίων της ύστερης αρχαιότητας αποκαλύπτει μία ανεπτυγμένη αντίληψη όσον αφορά στη ζωή μετά θάνατον. Αυτή η αντίληψη περιλαμβάνει την προσδοκία ότι η ανάσταση των νεκρών θα λάβει χώρα όταν θα έρθει "αυτός που αναγγέλλει την ειρήνη", δηλ. ο χρισμένος βασιλιάς. Ταυτόχρονα ο Ναός θα κανακτισθεί και οι ιερείς θα επιστρέψουν στο έργο τους. Στο μεταξύ υπήρχε η προσδοκία οι νεκροί να αναπαυθούν εν ειρήνη. Τα επιτύμβια εκφράζουν αυτές τις προσδοκίες μέσα από τη λέξη "shalom", η οποία έχει δύο σημασίες: 1) είναι σύμβολο σωτηρίας και (2) είναι επίσης σύμβολο της κατάστασης των νεκρών, ενώ αναμένουν την ανάσταση.

Alexander Kulik, "Genre without a Name: Was There a Hebrew Term for 'Apocalypse'?", 540-550
Μολονότι ο όρος "αποκάλυψη" δε μαρτυρείται ως τίτλος ή όρος ενός φιλολογικού είδους στο υπάρχον σύνταγμα των εβραϊκών και ιουδαϊκών αραμαϊκών κειμένων, κάποια πρώιμα εβραϊκά, συριακά και αραβικά κείμενα ίσως περιέχουν στοιχειώδεις μαρτυρίες για την ύπαρξη ενός εβραϊκού ή ιουδαϊκού αραμαϊκού συνώνυμου γι' αυτόν τον όρο. Επιπλέον η αποκατάσταση αυτού του όρου μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόητα συγκεκριμένων ευρέως διαδεδομένων αποκαλυπτικών εικόνων, οι οποίες θα πρέπει να συνδεθούν στενά με τo σημασιολογικό περιεχόμενο του όρου.

Matthew V. Novenson, "Why Does R. Akiba Acclaim Bar Kokhba as Messiah?", 551-572
Ο Peter Schäfer υποστήριξε ότι το όνομα του R. Akiba προστέθηκε δευτερογενώς στο y. Taʿan. 4:8/27, όλου λέγεται ότι o R. Akiba ανακήρυξε τον Bar Kokhba ως μεσσία. Κάποιοι ερμηνευτές αντέτειναν, ωστόσο, ότι η ραββινική haggadah δε θα μπορούσε να αποδώσει μία τόσο "δυσάρεστη" για τον R. Akiba θέση, εάν δεν την είχε πραγματικά ο ίδιος υποστηρίξει. Απαντώντας στα δύο αυτά επιχειρήματα ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η παράδοση για τους R. Akiba - Bar Kochba ταιριάζει σε ένα μοτίβο των ταλμουδικών αφηγήσεων για τη Δεύτερη Επανάσταση, όπου αποδίδεται με αναχρονιστικό τρόπο στους ραββίνους ένας ρόλος επιρροής. Αυτή η παράδοση είναι ένα παράδειγμα ενός αρχαίου φιλολογικού τόπου, ο οποίος μαρτυρείται σε ιουδαϊκές, χριστιανικές και ειδωλολατρικές πηγές, όπου ο ιδρυτής ενός μικρού κινήματος παρουσιάζεται να έχει σχέσεις με ένα σύγχρονο προς αυτόν άρχοντα του κόσμου. Εν συντομία, τόσο ο Schäfer όσο και οι επικριτές του έχουν δίκιο: ο R. Akiba δεν ήταν αρχικά μέρος της παράδοσης που διασώζεται στο y. Taʿan. 4:8/27, αλλά υπάρχει μία αδιαμφισβήτητη λογική από απόψεως ιστορίας της παράδοσης που τοποθετείται μέσα σε αυτήν.