Συμπόσιο για την οικογένεια στην Κ.Δ. & στον αρχέγονο Χριστιανισμό / Symposium: Family in NT and early Christianity

Το Τμήμα Κλασικών Σπουδών του Παν/μίου της Ν. Αφρικής (Πραιτώρια) σε συνεργασία με το Τμήμα Κ.Δ. και Αρχέγονου Χριστιανισμού του ίδιου Πανεπιστημίου διοργανώνουν στις 15-17 Οκτωβρίου 2009 διεθνές συμπόσιο με τον τίτλο:

"Family as Strategy in the Roman Empire and Early Christianity"

Όπως δηλώνεται και στην πρόσκληση ενδιαφέροντος οι εισηγήσεις του συμποσίου θα επικεντρωθούν στον τρόπο που η οικογένεια, ο οίκος και η οικία εντάσσονται μέσα στην ευρύτερη συνάφεια των κοινωνικών σχέσεων.
Για να διαβάσετε το πρόγραμμα, πατήστε εδώ.

[Α.Τ.: Να σημειώσουμε ότι ένα ανάλογο σεμινάριο θα διοργανωθεί από την European Association of Biblical Studies στο πλαίσιο του κοινού με την SBL συνεδρίου στο Tartu της Εσθονίας. Επειδή διοργανώτρια του σεμιναρίου για λογαριασμό της EABS είναι η γράφουσα, θα αναφερθούμε σε αυτό αναλυτικά σε προσεχή ανάρτηση].

Ανεύρεση βάσεων αγαλμάτων στο Κάπρι / Discovery of statue bases on Capri

Από το ιστολόγιο του Antonio Lombatti πληροφορούμαστε για δημοσίευμα του Discovery News όπου γίνεται λόγος για τον εντοπισμό βάσεων αγαλμάτων του 1ου αι. μ.Χ. στο βυθό του Γαλάζιου Σπηλαίου στο νησί Κάπρι. Το Γαλάζιο Σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε από τον αυτοκράτορα Τιβέριο, ο οποίος, ως γνωστόν, πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στο νησί Κάπρι, ως πισίνα. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ίσως στον πυθμένα του σπηλαίου να βρεθούν τελικά τα αγάλματα που ήταν στημένα επάνω στις βάσεις, τα οποία μάλλον απεικόνιζαν θαλάσσιες θεότητες. Ήδη το 1967 οι αρχαιολόγοι ανέσυραν από τη θάλασσα τρία τέτοια αγάλματα, του Ποσειδώνα (δύο) και του Τρίτωνα (φωτό).
Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

BMCR: βιβλιοκρισίες

Δύο νέες βιβλιοκρισίες βιβλίων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν την εποχή της Καινής Διαθήκης αλλά και τον αρχαίο Ιουδαϊσμό και τον αρχέγονο χριστιανισμό:

Gregg Gardner, Kevin L. Osterloh, Antiquity in Antiquity: Jewish and Christian Pasts in the Greco-Roman World, (Texte und Studien zum antiken Judentum, 123), Tübingen: Mohr Siebeck, 2008
ISBN 9783161494116
Reviewed by Sabrina Inowlocki-Meister

Stephen Halliwell, Greek Laughter: A Study of Cultural Psychology from Homer to Early Christianity. Cambridge/New York: Cambridge University Press, 2008
ISBN 9780521717748
Reviewed by Catherine Conybeare

Άρθρο του Michael F. Bird για τον Παύλο ως απόστολο των εθνών και των Ιουδαίων / Michael F. Bird: Paul as the apostle to gentiles and Jews

Στο ιστολόγιό του ο Michael F. Bird έχει αναρτήσει ένα κείμενό του με τον τίτλο "Paul as Apostle to Gentiles and Jews". Ο συγγραφέας στηρίζεται στη μαρτυρία των επιστολών του Παύλου και των Πράξεων σχετικά με τη δραστηριότητα του Παύλου στους Ιουδαίους και στο επιχείρημα ότι οι όροι ἔθνη, Ἕλλην, ἀκροβυστία /περιτομή, ἄνομος χαρακτηρίζονται από μία προσαρμοστικότητα ανάλογα με τις συνάφειες, μέσα στις οποίες τις χρησιμοποιεί ο απόστολος. Για να διαβάσετε το άρθρο, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του Neotestamentica / The new issue of Neotestamentica

Στο νέο τεύχος του Neotestamentica 43:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Pieter G. DeVilliers, "Peace in the Pauline Letters : a perspective on biblical spirituality", 1-26
• Frank England, "Postcolonial anxieties and biblical criticism in (South) Africa", 27-48
• Edison M. Kalengyo, "'Cloud of witnesses' in Hebrews 12:1 and Ganda ancestors : an incarnational reflection", 49-68
• David Lincicum, "Paul and the Temple Scroll : reflections on a shared engagement with Deuteronomy", 69-92
• Bradley H. MacLean, "The exteriority of biblical meaning and the plentitude of desire : an exploration of Deleuze's non-metaphysical hermeneutics of Kafka", 93-122
• S.J. Nortjé, "The 'Mother of Jesus' as analytical category in John's Gospel", 123-143
• Christoph W. Stenschke, "Married women and the spread of early Christianity", 145-194
• Süleyman Turan, "Paul's missionary theology from a Muslim perspective", 195-216
  
  

Το νέο τεύχος του Lectio difficilior / The new issue of Lectio difficilior

Στο νέο τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού Lectio difficilior δημοσιεύονται τα εξής άρθρα, τα οποία είναι προσβάσιμα στο διαδίκτυο (στη μορφή pdf):

• Steve Cook, Habakkuk 3, Gender, and War
• Paula Gómez Hernández, Die Identifikation kryptojüdischer Frauen auf der iberischen Halbinsel und in deren Kolonien mit biblischen Frauengestalten
• Amy Kalmanofsky, The Monstrous-Feminine in the Book of Jeremiah

Ένα νέο βιβλίο για την κοινωνιολογική θεώρηση των παύλειων εκκλησιών / A new book on the social-scientific approach of Pauline churches

Από τον καθηγητή Wayne Meeks, ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος στην κοινωνιολογική μελέτη των παύλειων κοινοτήτων, πληροφορηθήκαμε την έκδοση ενός συλλογικού τόμου, όπου ειδικοί εξετάζουν την εξέλιξη της κοινωνιολογικής έρευνας των παύλειων κοινοτήτων κατά τα τελευταία 25 χρόνια (από τη στιγμή δηλαδή που κυκλοφόρησε η σημαντική μελέτη του W. Meeks, The First Urban Christians μέχρι σήμερα). Ο τόμος θα κυκλοφορήσει από τον εκδοτικό T & T International μέσα στο Νοέμβρη 2009. Μόλις φτάσει στα χέριά μας θα τον παρουσιάσουμε διεξοδικότερα:

Todd D. Still - David G. Horrell (εκδ.), After the First Urban Christians The Social-Scientific Study of Pauline Christianity Twenty-Five Years Later, 2009
ISBN: 9780567219671
24 ευρώ (περίπου)

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου
Το τρέχον έτος σηματοδοτεί την 25η επέτειο από την έκδοση της μελέτης τους Wayne A. Meeks, The First Urban Christians. Σε αυτό το κλασικό πλέον έργο ο Meeks εξέτασε το κοινωνικοϊστορικό πλαίσιο του παύλειου χριστιανισμού υπό το πρίσμα των παύλειων επιστολών. Ο παρών τόμος, After the First Urban Christians, που εκδίδεται από τους Todd D. Still και David G. Horrell, είναι μία συλλογή επτά μελετών ειδικών, οι οποίες μαζί με έναν επίλογο γραμμένο από τον ίδιο τον Meeks, επανεξετάζουν και συμπληρώνουν τη μελέτη-σταθμό του Meeks. Επιπλέον ο παρών τόμος προσφέρει νέες προοπτικές στη μελλοντική έρευνα του Παύλου και των εκκλησιών του μέσα στο κοινωνικό τους περιβάλλον.

Περιεχόμενα
Introduction-The editors

Chapter One: The use of theories and models from the social sciences - David G. Horrell (University of Exeter, UK)

Chapter Two: The urban environment of Pauline Christianity - Peter Oakes (University of Manchester, UK)

Chapter Three: The social level of Pauline Christians - Bruce Longenecker (University of St. Andrews, UK)

Chapter Four: Formation of the ekklesia - Edward Adams (King's College, London, UK)

Chapter Five: Governance - Todd D. Still (Baylor University, Truett Seminary, USA)

Chapter Six: Ritual - Louise Lawrence (University of Exeter, UK)

Chapter Seven: Patterns of belief and patterns of life - Dale B. Martin (Yale University, USA)

Chapter Eight:
Epilogue: Retrospect and prospect- Wayne A. Meeks (Yale University, Emeritus, USA)

Conclusion- The editors

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στην ΕΕΘΣ.Τμήμα Ποιμαντικής & Κοινωνικής Θεολογίας / Articles of biblical Interest

Στο νέο τεύχος της Επιστημονικής Επετηρίδας Θεολογικής Σχολής. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Ν.Σ. (Scientific Annals of the Faculty of Theology. School of Pastoral and Social Theology. N.S.) 12 (2007) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος (οι περιλήψεις των άρθρων παρατίθενται αυτούσιες από το περιοδικό, δίνεται δε σε παρένθεση η σελίδα του περιοδικού):

Αθανασίου Παπαρνάκη, "Η Αγία Γραφή στα έργα του αγ. Γρηγορίου Παλαμά. Εισαγωγική προσέγγιση με τη βοήθεια της πληροφορικής", 37-66
Η υπολογιστική ανάλυση των κειμένων έχει καταστεί πια καθιερωμένη μεθοδολογία στη σύγχρονη έρευνα. Στην παρούσα μελέτη επιχειρούμε μια εισαγωγική προσέγγιση στη χρήση της Αγ. Γραφής στα έργα του αγ. Γρηγορίου Παλαμά με τη βοήθεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Παρουσιάζουμε τα τεχνικά δεδομένα που προέρχονται από μία ηλεκτρονική βάση δεδομένων, η οποία δημιουργήθηκε ειδικά για την επεξεργασία των 5.250 βιβλικών αναφορών στα παλαμικά έργα (37)

Κωνσταντίνου Α. Μποζίνη, "Οι Ελληνικές Ιδέες στους Σιβυλλικούς Χρησμούς. Φιλοσοφία και Μυθολογία", 119-154
Οι 4230 εξάμετροι στίχοι από χρησμούς της Σιβύλλας που σώζονται από την αρχαιότητα ανήκουν σε μια ενιαία συλλογή και κατανέμονται σε 114 βιβλία. Οι χρησμοί αυτοί, παρότι περιέχουν εξαιρετικό ξαναδουλεμένο ειδωλολολατρικό υλικό, προέρχονται από το χέρι συγγραφέων του Ιουδαϊσμού και της Χριστιανοσύνης. Η αφετηρία τους εντοπίζεται στην ιουδαϊκή παροικία της Αλεξάνδρειας το 165 περίπου π.Χ., στα χρόνια, δηλαδή, της Μακκαβαϊκής εξέγερσης. Τότε, μέσα στο κλίμα του ενθουσιασμού που θα προκαλέσει η επιτυχημένη επανάσταση των Μακκαβαίων ενάντια στον σελευκίδη βασιλιά Αντίοχο Δ΄ τον Επιφανή, αρχίζει μια εκστρατεία από μορφωμένους κύκλους της ιουδαϊκής Διασποράς για τον προσηλυτισμό του εθνικού κόσμου. Στα πλαίσιά της οι σιβυλλικοί χρησμοί θα χρησιμοποιηθούν ως ένα πρόσφορο μέσο για τη διάδοση της λατρείας του ενός και μοναδικού θεού της Παλαιάς Διαθήκης ανάμεσα στους ειδωλολάτρες. Οι χρησμοί, συγκεκριμένα, της αρχαίας μάντισσας του Απόλλωνα θα αλλοιωθούν με κατάλληλο τρόπο, ώστε να προαναγγέλλουν τη μέλλουσα κρίση του κόσμου από τον Θεό και την επιστροφή της ανθρωπότητας στη γιαχβεϊκή θρησκεία. Με τη μορφή με την οποία έχουν φτάσει έως εμάς σήμερα, οι χρησμοί της Σιβύλλας από τα βιβλία ΙΙΙ, ΙV και V, αποτελούν ένα γοητευτικό κράμα από ιουδαϊκές και ελληνικές ιδέες, τη συγκρητική ανάλυση των οποίων επιχειρεί η παρούσα εργασία. (119)

Αικατερίνης Τσαλαμπούνη, "Ερμηνεία του θαύματος του χορτασμού των πεντακισχιλίων στο κατά Λουκάν ευαγγέλιο (9,12-17). Μία ερμηνευτική προσέγγιση με βάση την κοινωνιολογική μέθοδο", 155-169
Η κοινωνιολογική μέθοδος, η οποία αποτελεί εξέλιξη της ιστορικής κριτικής, έχει ως στόχο της να διαβάσει και να κατανοήσει τα βιβλικά κείμενα μέσα στην αρχική ιστορική τους συνάφεια, τον κόσμο της Μεσογείου κατά τον 1ο αι. μ.Χ. Για το σοπό αυτό χρησιμοποιεί θεωρητικές προοπτικές και μοντέλα που αναπτύχθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες. Στο πρώτο μέρος της παρούσης μελέτης παρουσιάζονται εν συντομία οι βασικές αρχές και η πορεία εργασίας της κοινωνιολογικής μεθόδου, ενώ στο δεύτερο μέρος η μέθοδος εφαρμόζεται σε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα, στην αφήγηση του θαύματος του χορτασμού των πεντακισχιλίων στο Λκ 9,12 εξ. Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιείται ως ερμηνευτικό εργαλείο το μοντέλο ευεργέτης - μεσίτης - ευεργετούμενος των Roninger και Eisenstadt, όπου ο ευεργέτης είναι ο Θεός Πατέρας, ο Ιησούς και οι μαθητές του οι μεσίτες και το πλήθος οι ευεργετούμενοι. Το θαύμα τοποθετείται μέσα στη συνάφεια της βασιλείας του Θεού και σηματοδοτεί την αρχή μίας νέας κοινωνικής πραγματικότητας, η οποία έχει ως χαρακτηριστικά της την αμοιβαία αγάπη και την αφοσίωση. (155)

Σταματίου-Νικολάου Μωραΐτη, "Η σύνθεση του βιβλίου του Ησαΐα", 281-310
Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται η επανεξέταση της θεωρίας της τριμερούς διαίρεσης του βιβλίου του Ησαΐα. Διερευνώνται τα επιχειρήματα της βιβλικής κριτικής έρευνας, τα οποία συνετέλεσαν στην επικράτηση της θεωρίας αυτής για μεγάλο χρονικό διάστημα και ελέγχονται ως προς την αποδεικτική τους ισχύ. (281)

Νέα άρθρα στο JHS / New articles & reviews on JHS site

Στην ηλεκτρονική σελίδα του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 9 (2009) έχουν αναρτηθεί τα εξής άρθρα και βιβλιοκρισίες:

Karolien Vermeulen, To See or Not To See. The Polysemy of the Word עין in the Isaac Narratives (Gen 17-35)
Όπως προδίδει και ο τίτλος θέμα του άρθρου είναι η πολυσημία της λέξης עין στις αφηγήσεις για τον Ισαάκ (Γεν 17-35). Εξετάζεται το αμφίσημο περιεχόμενο της λέξης σε κάθε επίπεδο. Αυτό ταιριάζει στα κύρια θέματα της ιστορίας του Ισαάκ καθώς επίσης και στις λεπτές εννοιολογικές αποχρώσεις σε επιμέρους προτάσεις. Έτσι η λέξη και η χρήση της παρέχει ένα παράδειγμα της δύναμης της πολυσημίας και του πολλαπλού ρόλου της μέσα στη βιβλική αφήγηση.

Aron Pinker, Intrusion of Ptolemaic Reality on Cultic Practices in Qoh 4:17
Στο άρθρο προτείνεται μία νέα ερμηνεία του Εκκλ 4,17, η οποία υπογραμμίζει το Sitz im Leben στο πτολεμαϊκό κράτος. Μολονότι το Εκκλ 4,17 xrησιμοποιεί λατρευτική ορολογία και βρίσκεται μέσα σε μία συνάφεια σχετικά με το Ναό, στην πραγματικότητα περιέχει έμμεσες αναφορές στην πτολεμαϊκή πραγματικότητα των κατασκόπων και πληροφοριοδοτών που βοηθούσαν την πτολεμαϊκή διοίκηση να συγκεντρώνει μεγάλους φόρους. Καθίσταται σαφές ότι αυτό το διπλό επίπεδο (λατρευτικό και μη) κυριαρχεί σε ολόκληρη την ενότητα Εκκλ 4,16-5,6.

Βιβλιοκρισίες
Jeremy M Hutton, Deuteronomistic History or Histories?: New Approaches to Deuteronomy-Kings

Markus Witte, Konrad Schmid, Doris Prechel and Jan Christian Gertz, eds., with assistance from Johannes F. Diehl, Die deuteronomistischen Geschichtswerke: Redaktions- und religionsgeschichtliche Perspektiven zur “Deuteronomismus”-Diskussion in Tora und Vorderen Propheten. (BZAW, 365; Berlin and New York: Walter de Gruyter, 2006)
ISBN 978-3-11-018667-3

Για τις υπόλοιπες βιβλιοκρισίες, πατήστε εδώ.

BMCR: Feeding the Ancient Greek City

Στην ιστοσελίδα του ηλεκτρονικού περιοδικού Bryn Mawe Classical Review έχει αναρτηθεί η βιβλιοκρισία ενός συλλογικού τόμου σχετικού με τη σίτιση των αρχαίων ελληνικών πόλεων:

Richard Alston, Onno van Nijf (ed.), Feeding the Ancient Greek City. Groningen-Royal Holloway Studies on the Greek City after the Classical Age 1. Leuven: Peeters Publishers, 2008
ISBN 9789042920378
Reviewed by Brian Rutishauser, Fresno City College

Στον τόμο περιέχονται οι εισηγήσεις που διαβάστηκαν κατά την τρίτη συνάντηση της ομάδας εργασίας για την μετακλασική Ελλάδα, η οποία έλαβε χώρα το 2006 στην Ελλάδα υπό την αιγίδα του Royal Holloway Department of Classics (Πανεπιστήμιου του Λονδίνου) και το Τμήμα Ιστορίας (Πανεπιστήμιο του Groningen). Έξι από τις εισηγήσεις αναφέρονται στη ρωμαϊκή περίοδο, μία στην ελληνιστική, μία στην κλασική και τέλος μία καλύπτει ελληνικά και ρωμαϊκά θέματα.
Για να διαβάσετε τη βιβλιοκρισία, πατήστε εδώ.