EABS Conference 2009 (3)

Την Τρίτη το πρωί μία από τις συνεδρίες ήταν εκείνη του New Testament Open Forum. To κύριο μέρος ήταν αφιερωμένο στην Αποκάλυψη, διαβάστηκαν όμως επίσης δύο εισηγήσεις σχετικά με κείμενα άλλων βιβλίων της Κ.Δ.

Η πρώτη εισήγηση ήταν της Gillian Poucher (Παν/μιο του Sheffield) και είχε ως θέμα της την παραβολή των ζιζανίων (“The Parable of the Weeds among the Wheat as Narrative Framework for the Mustard Seed and Leaven”). Η ομιλήτρια παρουσίασε τις παράλληλες διηγήσεις με το Λκ και το Ευαγγέλιο του Θωμά, σε συγχρονικό επίπεδο εξέτασε τις ομοιότητες μεταξύ της παραβολής των ζιζανίων και της ζύμης και συζήτησε το ρόλο της παραβολής μέσα στο γενικότερο πλαίσιο του Μτ. Υποστήριξε ότι η παραβολή λειτουργεί ως το αφηγηματικό πλαίσιο των δύο παραβολών, του κόκκου σινάπεως και της ζύμης και ότι ως σκοπό της δεν έχει να καθησυχάσει τους αναγνώστες ότι η βασιλεία του Θεού θα επικρατήσει, αλλά να περιγράψει την πραγματικότητα τώρα μέσα στη βασιλεία, όπου το καλό και το κακό υπάρχουν μαζί μέχρι να έρθουν τα έσχατα.

Η δεύτερη εισήγηση ήταν εκείνη της Rebecca Skaggs, Παν/μιο του Patten, USA, (“Hearing/Seeing in the Apocalypse of John”). Η ομιλήτρια παρουσίασε τις περιπτώσεις, όπου απαντά το ζεύγος ακοή / όρασης στην Αποκ. Η εισήγηση ήταν ουσιαστικά το πρώτο βήμα ομαδοποίησης των περιπτώσεων που αυτό το μοτίβο εμφανίζεται στην Αποκ. Η όραση συνδέεται άμεσα με την προφητική αποκάλυψη ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που η όραση προηγείται της ακοής. Στη συζήτηση που ακολούθησε επισημάνθηκε η ανάγκη να αναζητηθεί η σχέση με ανάλογα μοτίβα στην Π.Δ. και να ερευνηθεί, εάν πραγματικά έχει κάποια σημασία, εάν η ακοή προηγείται της οράσεως ή το αντίστροφο.

Ο Joseph Poon (Παν/μιο του Sheffield) παρουσίασε την εργασία του με τον τίτλο “What Do We Learn from the Hierarchical Relationships Between the Dragon, the Beast from the Sea, and the Beast from the Land in Revelation 12-13?” Η εργασία ήταν η μεταπτυχιακή εργασία που βραβεύτηκε στο φετινό διαγωνισμό για την Κ.Δ. (η EABS δίνει δύο τέτοια βραβεία, ένα για την Π.Δ. κι ένα για την Κ.Δ., σε μεταπτυχιακούς ή επί διδακτορικώ φοιτητές). Ο ομιλητής υποστήριξε ουσιαστικά ότι στο σχήμα δράκων – θηρίο από τη θάλασσα – θηρίο από την ξηρά απαντούμε ένα ιεραρχικό σχήμα με τον δράκοντα, στην κορυφή της κλίμακας, το οποίο απαντά στο τριαδικό σχήμα οργάνωση του κόσμου το οποίο κατά τη γνώμη του κυριαρχεί στους Ινδοευρωπαίους. Συνειδητά ή ασυνείδητα ο συγγρ. της Αποκ υιοθέτησε αυτό το σχήμα παρέχοντας μία νέα ιεραρχία.

Ο Michael Labahn (Wuppertal – Wittenberg) παρουσίασε ένα τμήμα του ερευνητικού προγράμματος, στο οποίο είναι υπεύθυνος, δημιουργίας μίας βάσης δεδομένων για τις αναφορές έμμεσες και άμεσες χωρίων της Π.Δ. την Αποκ. Παρουσίασε δύο περιπτώσεις Αποκ 3,1 και 1,4 και συζήτησε το ζήτημα, εάν ο Ιωάννης παραθέτει από τη μετάφραση των Ο΄ ή το εβραϊκό κείμενο. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι δύσκολο να οδηγηθεί κανείς σε κάποιο συμπέρασμα σχετικά με αυτό το ζήτημα. Αυτό που μπορεί με ασφάλεια να σημειωθεί είναι ότι έχουμε παράθεση ενός ελληνικού κειμένου, το οποίο ο συγγραφέας παραθέτει από μνήμης επηρεασμένος από την εβραϊκή σκέψη.

H επόμενη εισήγηση του L.-A. Hubbes (Παν/μιο της Transylvania) είχε ως θέμα της τις παραστάσεις δαιμονικών όντων, του Αντίχριστου κτλ. στην πρώιμη χριστιανική τέχνη και στην χριστιανική αποκαλυπτική. Στην αρχή έκανε μία σύντομη εισαγωγή σχετικά με την αποκαλυπτική και τα χαρακτηριστικά της χριστιανικής αποκαλυπτικής και στη συνέχεια παρουσίασε κάποια μοτίβα, τα οποία απαντούν τόσο στην Αποκ όσο και στη μετέπειτα χριστιανική αποκαλυπτική.

Η τελευταία εισήγηση ήταν του A.L.A. Hogeterp (“The Greek of the Lucan Hymns between Semitisms and Septuagintalisms”), του Παν/μίου της Utrecht. Ο ομιλητής παρουσίασε τους τρεις βασικούς ύμνους του Λκ (1,45-55. 1,68-79. 2,29-32) και τους σύγκρινε με κείμενα της μετάφρασης των Ο΄, της εβραϊκής Βίβλου και του Κουμράν. Διαπίστωσε ομοιότητες με κείμενα του Κουμράν και υποστήριξε ότι πιθανόν ο Λουκάς να βρίσκεται στην πορεία πρόσληψης της εβραϊκής ψαλμογραφίας κατά την εποχή του Δεύτερου Ναού κατά έναν ανάλογο τρόπο όπως τα κείμενα του Κουμράν.

EABS Conference 2009 (2)

Στην πρώτη συνάντηση της κοινής ομάδας Early Christianity and Early Judaism / Rabbinics διαβάστηκαν 4 εισηγήσεις. Για δεύτερη συνεχή χρονιά το κοινό σεμινάριο των δύο ομάδων εργασίας ασχολείται με το ρόλο της Αγίας Γραφής ως στοιχείο ταυτότητας ομάδων κατά την περίοδο του Δεύτερου Ναού και την Ύστερη Αρχαιότητα.

Η πρώτη ομιλήτρια, η καθ. Kristin Joachimson (Παν/μιο του Tromsø) ασχολήθηκε με το ζήτημα του Νόμου και του ρόλου του ως στοιχείου ταυτότητας στο Νεεμία 8 (“Law and Boundaries in Flux in Nehemiah 8”). Στο πρώτο μέρος της εισήγησής της παρουσίασε την ιστορία της έρευνας σχετικά με το συγκεκριμένο κείμενο μέχρι σήμερα, τη θέση του Νεεμ 8 στην ευρύτερη συνάφεια του βιβλίου και διάφορα επιμέρους ερμηνευτικά ζητήματα του κεφαλαίου. Υποστήριξε ότι ο Νόμος κατά την Περσική περίοδο λειτουργεί ως παράγοντας δημιουργίας μίας συλλογικής ταυτότητας. Ενώ η έρευνα σήμερα έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το «βιβλίο του Μωυσή» στην πραγματικότητα έλαβε μορφή κατά την περσική περίοδο, στο Νεεμ 8 τονίζεται η αρχαιότητά του. Καθώς μάλιστα σύμφωνα με το κείμενο ο λαός κατανοεί το βιβλίο του Νόμου μόνο όταν οι Λευίτες το ερμηνεύουν, η ομιλήτρια διαπίστωσε την ενδιαφέρουσα διαδικασία το μεταγενέστερο κείμενο (η ερμηνεία και η πρόσληψη) να επιβεβαιώνει την εγκυρότητα το προσλαμβανόμενου κειμένου (του βιβλίου του Μωυσή).

Η επόμενη εισήγηση, του Christoph Berner (Παν/μιο του Göttingen) παρουσίασε τις επταδικές χρονολογίες κατά την περίοδο του Δεύτερου Ναού και στον πρώιμο Χριστιανισμό (“Heptadic Chronologies in Second Temple Judaism and Early Christianity”). Ο ομιλητής ανάλυσε το Δαν 9 και τα κεφάλαια 16 και 17 της Διαθήκης Λευί (T.Levi). Στο δεύτερο κείμενο έχουμε ουσιαστικά την προσαρμογή της ιδέας οργάνωσης της ιστορίας σε ομάδες των 7 εβδομάδων σε μία χριστιανική συνάφεια. Το κεφ. 16 κάνει λόγο για εβδομάδες και σύμφωνα με τον ομιλητή είναι ένα εξαρχής χριστιανικό κείμενο ενώ το κεφ. 17, το οποίο κάνει λόγο για ιωβηλαία στην αρχή και συνέχεια για εβδομάδες, διασώζει αρχαιότερες ιουδαϊκές παραδόσεις σχετικά με την παρακμή του ιουδαϊκού ιερατείου. Ο ομιλητής υποστήριξε ότι οι διάφορες αυτές ομάδες έχουν ένα κοινό επταδικό σύστημα χρονολόγησης, η θεολογία όμως που κρύβεται πίσω από το κάθε σύστημα είναι διαφορετική.

Ο Michal Hemenway (Παν/μιο του Denver / Iliff School of Theology) παρουσίασε τη χρήση του όρου Perush στο κείμενο της Δαμασκού και το ρόλο που αυτό διαδραματίζει μέσα στην ερμηνευτική διαδικασία ως στοιχείο ταυτότητας. Η λ. perush προέρχεται από το ρήμα parash = εξηγώ και απαντά στο κείμενο 13 φορές. Ο ομιλητής υποστήριξε στην εισήγησή του ότι δεν πρόκειται για μεθοδολογικό όρο, όπως συνήθως υποστηρίζεται αλλά δηλώνει την αυθεντική ερμηνεία, η οποία παρέχει ουσιαστικά κοινωνική δύναμη σε αυτόν που την επιτελεί. Η ερμηνεία αυτή έχει ως στόχο να θέσει ένα όριο μεταξύ της ομάδας που την αποδέχεται και των άλλων ομάδων που προωθούν άλλες ερμηνείες. Διάφορα κείμενα που δεν ανήκουν στον κανόνα αποκτούν εγκυρότητα, επειδή μπορούν να ερμηνευθούν μέσα στο συγκεκριμένο ερμηνευτικό πλαίσιο.

Η τελευταία εισήγηση ήταν εκείνη της Birgit van der Lars, η οποία ασχολήθηκε με τον όρο «πάτριος / πάτρια» ως στοιχείο ταυτότητας και διάκρισης μεταξύ Ιουδαίων και μη Ιουδαίων (“Legitimizing Particularity: Ancestral Boundary Markers Between Jews and Non-Jews”). Η ομιλήτρια παρουσίασε μία σειρά από κείμενα του Ιωσήπου, όπου απαντά ο όρος, πάντα στη συνάφεια της διάκρισης των Ιουδαίων από τους μη Ιουδαίους. Η έννοια των «πατρίων νόμων» / «πατρίων εθών» / «πατρίων» απαντά στο περιβάλλον των Ιουδαίων και υιοθετείται για να δηλώσει τις εντολές της Πεντατεύχου αλλά και γενικότερα του ιουδαϊκού νόμου. Είναι ενδιαφέρον ότι ο όρος δε χρησιμοποιείται σε συνάφειες άλλες, όπου δε γίνεται λόγος γι’ αυτήν τη διάκριση. Μάλιστα η αναφορά στους προγονικούς νόμου φαίνεται να λειτουργεί μέσα στα πλαίσια της ρητορικής του κειμένου και συνήθως αναφέρεται σε συγκεκριμένες διατάξεις σχετικές με: το Σάββατο, τους νόμους τροφής, τις ιερές τελετουργίες, την καταβολή εισφορών, την συγκέντρωση του φόρου για το Ναό. Ο τονισμός αυτών των συγκεκριμένων διατάξεων φαίνεται να οφείλεται στη συγκεκριμένη συνάφεια του κειμένου και δε φαίνεται να δηλώνει ότι ο Ιώσηπος θεωρούσε ως «πάτριους νόμους» μόνο τους συγκεκριμένους που αναφέρει ξεχωριστά.

H Αποκάλυψη του Γαβριήλ

Στην ηλεκτρονική έκδοση του yale Alumn Magazine δημοσιεύεται ένα σύντομο άρθρο του John J. Collins καθηγητή της Π.Δ. στο Παν/μιο του Yale σχετικά με την επιγραφή που φέρει συχνά το όνομα "Αποκάλυψη του Γαβριήλ".
Ο καθηγητής παρουσιάζει το κείμενο της επιγραφής, συζητά τη θέση του εκδότη της Knohl και καταλήγει:

But even if Knohl's interpretation were right, it would hardly warrant the ensuing fuss. Everyone who has taken an introductory New Testament course knows that the early Christians understood Jesus in light of Jewish prophecies and expectations. The motif of resurrection after three days is based on a passage from the prophet Hosea about restoration of the people: "on the third day he will raise us up that we may live before him." If Knohl's interpretation should prove to be right, it would be an interesting contribution to the history of religion. But its supposed threat to Christian theology is no more than a marketing strategy. In that respect, the Vision of Gabriel is only the latest of many discoveries that have been sensationalized for the sake of publicity.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

(Πηγή: David Meadows)

EABS Conference 2009 (1)

Το συνέδριο της European Association of Biblical Studies στο Lincoln της Αγγλίας άρχισε επίσημα χθες τις εργασίες του με την ομιλία του αποχωρούντος προέδρου Philip Davies με θέμα "Europe and the Bible". O ομιλητής τη σημασία που έχει διαδραματίσει και εξακολουθεί να έχει η Βίβλος για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και τόνισε την ανάγκη να τονισθεί από τον ακαδημαϊκό κόσμο των βιβλικών επιστημόνων η ο ρόλος της Βίβλου όχι μόνο ως θρησκευτικό αγαθό, το οποίο θα μοιράζονται κάποιες ομάδες, αλλά και ως πολιτιστικός παράγοντας.

Η ομάδα που συμμετέχω (Early Christianity and Rabbinic Judaism) αρχίζει τις εργασίες της σήμερα, οπότε περιλήψεις και εντυπώσεις από τις σημερινές παρουσιάσεις θα αναρτήσω αύριο το πρωί (δυστυχώς η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν είναι εύκολη).

Το νέο τεύχος του Bibliotheca sacra

Στο νέο τεύχος του Bibliotheca sacra 166/663 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Robert B. Chisholm, "How a hermeneutical virus can corrupt theological system", 259-270
• Richard D. Patterson, "Psalm 92:12-15 : the flourishing of the righteous", 271-288
• Gordon H. Johnston, "The enigmatic genre and structure of the Song of Songs : part 3", 289-305
• S.J. Murphy, "The quest for the structure of the book of Jeremiah", 306-318
• James P. Tanner, "Is Daniel's seventy-weeks prophecy messianic? : part 2", 319-335
• Andrew R Simmonds, "'Woe to you ... hypocrites!' : re-reading Matthew 23:13-36", 336-349
• Thomas Ice, "The meaning of 'earth dwellers' in Revelation", 350-365

Lincoln: EABS 2009

Αγαπητοί αναγνώστες του ιστολογίου,
καθώς από αύριο θα είμαι στο Lincoln της Αγγλίας για να συμμετάσχω στο ετήσιο συνέδριο της European Association of Biblical Studies (EABS), είναι πιθανό να μην είναι δυνατή η καθημερινή ενημέρωση του ιστολογίου μέχρι και την Πέμπτη (αυτό θα εξαρτηθεί από το εάν θα υπάρξει πρόσβαση στο διαδίκτυο). Σε περίπτωση που θα υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης, τότε θα φροντίσω να έχετε ενημέρωση για τα πεπραγμένα του συνεδρίου.

Προς το παρόν και ζητώντας συγνώμη για τη σημερινή απουσία ενημέρωσης (βρίσκομαι στην τελική προετοιμασία των handouts και στις τελικές διορθώσεις της εισήγησής μου) σας παραπέμπω στο πρόγραμμα της EABS, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε πατώντας εδώ.

Υπομνήματα στο ευαγγέλιο του Θωμά

Ο Brandon Wason έχει αναρτήσει στο ιστολόγιό του Sitz im Leben μία χρήσιμη βιβλιογραφία υπομνημάτων στο ευαγγέλιο του Θωμά. Για το κάθε βιβλίο, που αναφέρει, παρέχει και ένα σύντομο σχολιασμό. Πραγματικά πολύ βοηθητικό για όσους ασχολούνται με το συγκεκριμένο κείμενο.
Για να διαβάσετε την ανάρτηση του Brandon, πατήστε εδώ.
(Πηγή: ιστολόγιο Exploring our Matrix)

Ο τάφος του Ηρώδη

Στο νέο τεύχος του περιοδικύ Smithsonian δημοσιεύεται ένα άρθρο σχετικά με τον πιθανό τάφο του Ηρώδη στο Ηρώδειο. Στο άρθρο παρουσιάζονται οι θέσεις του αρχαιολόγου Ehud Netzer, ο οποίος έφερε στο φως ευρήματα, τα οποία πιθανόν να συνδέονται με την τελευταία κατοικία του βασιλιά Ηρώδη.
Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.
(Πηγή: PaleoJudaica)

Το νέο τεύχος του ThR

Στο νέο τεύχος του Theologische Rundschau 74:3 (2009) υπάρχει ένα μικρό αφιέρωμα στον Rudolf Bultmann:

• Ulrich H.J. Körtner, "Rudolf Bultmann's Leben und Werk. Die Bultmann-Biographie Konrad Hammanns", 239-248
• Torn Kleffmann, "Philosophie und Theologie. Der Briefwechsel zwischen Bultmann und Heidegger 1925-1975", 249-262

Eπιπλέον στο ίδιο τεύχος δημοσιεύονται οι εξής βιβλιοκρισίες / παρουσιάσεις:

• D. S. DuToit, "The Oxford Handbook of Biblical Studies'", 360-362
• Melanie Köhlmoos, "Lesarten der Bibel. Untersuchungen zu einer Theorie des Exegese des Alten Testaments", 362-364
• Alexa Friederike Wilke, "Alttestamentliche Wissenschaft in Selbstdarstellung", 364-365

Υπόμνημα στο βιβλίο του Ιεζεκιήλ (Ο')

Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφόρησε το υπόμνημα του John W. Olley στο ελληνικό κείμενο των Ο΄ του προφήτη Ιεζεκιήλ:

John W. Olley, Septuagint Commentary Series, Volume Ezekiel: A Commentary based on Iezekiēl in Codex Vaticanus, (Septuagint Commentary Series), Brill 2009
ISBN: 978 90 04 17713 0
€ 163.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Η ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου υπομνήματος έγκειται στο ότι αντί να αντιμετωπίσει το κείμενο των Ο΄ στη βάση της κριτικής του κειμένου και να ασχοληθεί με την εξήγηση των επιμέρους παραλλαγών του κειμένου, εξετάζει ένα ιδιαίτερο χειρόγραφο ως ένα κείμενο που αποτέλεσε ανάγνωσμα για ελληνόφωνους αναγνώστες που δε γνώριζαν εβραϊκά. Στον τόμο παρέχεται μεταγραφή του κειμένου του Ιεζεκιήλ στον κώδικα, αγγλική μετάφρασή του, αναλυτικό υπόμνημα, όπου συγκρίνεται ο αρχαιότερος P967 και το μασωριτικό κείμενο στα σημεία που διαφέρουν από το κείμενο του κώδικα. Μία άλλη σημαντική συμβολή αυτού του υπομνήματος είναι η υιοθέτηση των παραγράφων του ίδιου του κώδικα και η διερεύνηση του κατά πόσο αυτός ο χωρισμός του κειμένου επηρεάζει την κατανόησή του.