Στο πρώτο μέρος του άρθρου ο συγγραφέας παρουσιάζει ορισμένα γενικά στοιχεία όσον αφορά στις catenae και προσπαθεί να καταδείξει το ενδιαφέρον που αυτές παρουσιάζουν για τη γνώση της αρχαίας χριστιανικής ερμηνείας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος εκδότης, όταν προσπαθεί όχι μόνο να αποκαταστήσει το κείμενα μίας catena αλλά και να ανατρέξει στις αρχικές πατερικές πηγές. Στο δεύτερο μέρος ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην Catena στο Άσμα Ασμάτων του Προκόπιου Γάζας (περίπου στα 530) και εξετάζει πώς αυτό το εργαλείο αναφοράς προσπαθεί να καταδείξει την πολυσήμαντη φύση του βιβλικού κειμένου και να προσφέρει έτσι ένα ευρύ φάσμα ερμηνειών.
Τακτική επισκόπηση ειδήσεων σχετικών με τις βιβλικές σπουδές και τον αρχέγονο Χριστιανισμό
Κυριακή 28 Ιουνίου 2009
Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο RThL
Στο πρώτο μέρος του άρθρου ο συγγραφέας παρουσιάζει ορισμένα γενικά στοιχεία όσον αφορά στις catenae και προσπαθεί να καταδείξει το ενδιαφέρον που αυτές παρουσιάζουν για τη γνώση της αρχαίας χριστιανικής ερμηνείας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος εκδότης, όταν προσπαθεί όχι μόνο να αποκαταστήσει το κείμενα μίας catena αλλά και να ανατρέξει στις αρχικές πατερικές πηγές. Στο δεύτερο μέρος ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην Catena στο Άσμα Ασμάτων του Προκόπιου Γάζας (περίπου στα 530) και εξετάζει πώς αυτό το εργαλείο αναφοράς προσπαθεί να καταδείξει την πολυσήμαντη φύση του βιβλικού κειμένου και να προσφέρει έτσι ένα ευρύ φάσμα ερμηνειών.
Το νέο τεύχος του RHPhR
Régine Hunziker-Rodewald, " 'Ne me quitte plus des yeux !' À propos du langage figuratif en Psaume 17,8", 129-146
Στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται μία κατά λέξη κατανόηση της φράσης "(διαφύλαξέ με) ως ένα μικρό άνθρωπο, ως κόρη οφθαλμού" στο Ψα 17,8α. Η φράση "κόρη οφθαλμού" είναι παράθεση στο "μικρός άνθρωπος" και συνδέεται με ένα φαινόμενο γνωστό ιστορικοπολιτισμικά, το οποίο οι Γάλλοι ονομάζουν «image pupilline». Μολονότι μαρτυρείται ευρύτατα και μπορεί εύκολα να αποδειχθεί, αυτή η «image pupilline» έχει ξεχασθεί σχεδόν πλήρως, ενώ η λέξη "κόρη" κατέστη ένας ανατομικός και οφθαλμολογικός όρος, ο οποίος κάποιες φορές χρησιμοποιείται και μεταφορικά. Η ανακάλυψη της "image pupilline" στον Ψα 17 αποκαθιστά μία σημαντική πλευρά του συστήματος αναφοράς καθώς και μία ιδιαίτερα σημαντική θεολογική έννοια. Ο ψαλμωδός και ο Θεός συναντώνται πρόσωπο προς πρόσωπο.
David Hamidovic, "La Vision de Gabriel", 147-168
Μία στήλη που βρέθηκε κοντά στη Νεκρά Θάλασσα διασώζει ένα κείμενο γραμμένο με μελάνι. Το κείμενο αυτό εκδόθηκε το 2007 και αναφέρεται σε ένα αποκαλυπτικό όραμα του αγγέλου Γαβριήλ σχετικά με το τέλος του κόσμου, το ρόλο του δαυιδικού Μεσσία και έναν εσχατολογικό πόλεμο με επτά θεϊκά άρματα. Καθώς τόσο η αρχαιολογική συνάφεια όσο και η τοποθεσία παραμένουν άγνωστα, το κείμενο θα προκαλέσει σίγουρα μεγάλες συζητήσεις σχετικά με την αυθεντικότητά του. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι πρόκειται για ένα αντίγραφο, το οποίο έγινε στις αρχές της μετά Χριστόν εποχής.
Christian Grappe, "Les deux anges de Jean 20,12. Signes de la présence mystérieuse du Logos (à la lumière du targum d΄Ex 25,22) ?", 169-177
Υπό το φως του targum στο Έξ 25,22 και το συμβολισμό που συνδέεται με το σώμα του Ιησού στο τέταρτο ευαγγέλιο, οι δύο άγγελοι, οι οποίοι στέκονται δεξιά και αριστερά από τον ανοικτό τάφο, θα μπορούσαν να δηλώνουν στο Ιω 20,12 τη μυστική παρουσία του Λόγου: είναι κάπου αλλού πέρα από τον τάφο, παραμένει όμως την ίδια στιγμή, τώρα και στο εξής ο μόνος αληθινός Ναός.
Σάββατο 27 Ιουνίου 2009
Βασιλείδης: Το έργο και η διδασκαλία του (Γ΄ μέρος)
Χριστολογία και σωτηριολογία
Ο Β. πιθανόν λοιπόν να υποστήριζε ότι ο Νους-Χριστός κατέβηκε στον άνθρωπο Ιησού και αντικατέστησε την ανθρώπινη ψυχή του (ίσως αυτό κατά τον Β. να έγινε την ώρα του βαπτίσματος). Με το θάνατο του Ιησού ανέβηκε και πάλι στον Πατέρα.
Η σωτηρία για τον Β. αφορά μόνο στην ψυχή κι όχι στο φθαρτό σώμα (Ειρηναίου, Κατὰ αἱρέσεων 1.24.5), μία διδασκαλία που συμφωνεί απόλυτα με την χριστολογία του. Η σωτηρία, η οποία σημαίνει απελευθέρωση από τη δύναμη των δημιουργών αρχόντων και άνοδο στον Πατέρα μετά το θάνατο, επιτυγχάνεται μέσω της γνώσης. Ο Β. δε φαίνεται ωστόσο να κάνει σαφή διάκριση μεταξύ πίστης και γνώσης (βλ. Κλήμεντος, Στρωματεῖς 5.165, όπου η πίστις ονομάζεται γνώση και υπόστασις και Ειρηναίου, Κατὰ αἱρέσεων 1.24.4).
Επίσης κάνει λόγο για μια εσχατολογική σωτηρία όλων των εκλεκτών, την οποία ονομάζει "ἀποκατάστασις", έναν όρο που μάλλον προσέλαβε από την Κ.Δ.
Ηθική διδασκαλία - Διδασκαλία για τη Θεία Πρόνοια
Ο Κλήμης διασώζει σε ένα εκτενές απόσπασμα τη διδασκαλία του Β. για την πρόνοια (Στρωματεῖς 4.81.1-83.1). Οι δίκαιοι υποφέρουν "ἡμαρτηκότες ἐν ἄλλοις λανθάνοντες πταίσμασιν" κι επειδή είναι χριστιανοί. Ένα παιδί υποφέρει επειδή έχει "τὸ ἁμαρτητικόν" (τη ροπή προς την αμαρτία). Την ίδια ροπή αποδίδει στον Ιησού, του οποίου την περίπτωση παραλληλίζει με εκείνη του παιδιού. Γι' αυτήν τη θέση δέχεται την αυστηρή κριτική του Κλήμεντος.
Επίσης ο Β. φαίνεται ότι δίδασκε κάποια μορφή μετενσάρκωσης. Ήταν ιδιαίτερα αυστηρός στο θέμα της αμαρτίας. Σύμφωνα με τον Κλήμεντα δίδασκε ότι μόνο οι αμαρτίες που διαπράχθηκαν ακούσια ή εν αγνοία μπορούν να συγχωρεθούν (Στρωματεῖς 4.153.4). Η θεία τιμωρία στη μορφή των παθημάτων είναι το αποτέλεσμα όλων των εκουσίων αμαρτιών ακόμη και μετά το βάπτισμα.
Επηρεασμένος από τη Στωική και πλατωνική φιλοσοφία τονίζει την αγαθότητα της θείας πρόνοιας και την παιδευτική αξία των ανθρώπινων παθημάτων.
Η διδασκαλία του Β. πρέπει να εξαπλώθηκε και πέραν της Αιγύπτου. Στην ίδια την Αίγυπτο παρέμεινε ζωντανή μέχρι τον 4ο αι., όπως πληροφορούμαστε από τον Επιφάνιο. Στη διάδοσή της σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε ο γιος και μαθητής του Β. Ισίδωρος στον οποίο αποδίδονται τρία συγγράμματα. Φαίνεται επίσης ότι η διδασκαλία του Β. ήταν γνωστή σε έναν άλλο σημαντικό γνωστικό αυτής της περιόδου, τον Βαλεντίνο, ο οποίος υιοθέτησε στοιχεία της στο δικό του θεολογικό σύστημα.
Τέλος από το ενδιαφέρον το οποίο μαρτυρείται στα σωζόμενα αποσπάσματά του για λειτουργικά ζητήματα, μπορούμε να υποθέσουμε ότι τελούνταν διάφορες λειτουργικές πράξεις στη σχολή του. Από τον Κλήμεντα πληροφορούμαστε επίσης ότι οι οπαδοί του γιόρταζαν την εορτή των Επιφανείων στις 6 Ιανουαρίου (Στρωματεῖς 1.145.6).
Colloquium για την ελληνική και λατινική γλώσσα
Thursday 17 September
14.00-15.30 Registration (Finnish Institute, Zitrou 16)
Session 1, Chair: Martti Leiwo
16.00 Martti Leiwo Opening
16.15 Heikki Solin Title later
Friday 18 September
Session 1, Chair: Heikki Solin
9.30 Pierluigi Cuzzolin: "What is linguistic variation and what is linguistic difference in Greek and
Latin?"
10.15 Paolo Poccetti: "Reflexes of variations in Latin and Greek through neither Latin nor Greek
documentations"
Coffee Break 11.00-11.30
Session 2, Chair: Eleanor Dickey
11.30 Trevor Evans: "Aspects of Linguistic Diversity in the Zenon Archive"
12.15 Marja Vierros: "Egyptian transfer features in Greek. The case of bilingual notaries in Hellenistic Egypt"
13.00 Lunch
Session 3, Chair: Paolo Poccetti
15.00 Martti Leiwo: "What is variation and what is not? An analysis of Greek ostraca letters"
15.45 Giovanbattista Galdi: "The nominative plural ending in Latin inscriptions, with special regard to the first declension"
Coffee Break 16.30-17.00
Session 4, Chair: Rolando Ferri
17.00 Eleanor Dickey: "Latin influence on Greek"
17.45 David Langslow: "Typologies of translation techniques in Greek and Latin"
Saturday 19 September
Session 1, Chair: David Langslow
9.30 Gerd Haverling: "Literary Late Latin and the development of the spoken language"
10.15 Kalle Korhonen: "Greek in contact with Arabic in medieval Sicily. Onomastics and linguistic identity"
Coffee Break 11.00-11.30
Session 2, Chair: Pierluigi Cuzzolin
11.30 Rolando Ferri: "Saying no in Roman comedy: a case of pragmatic variation"
12.15 Peter Kruschwitz: "Nothing ever really changes: Rome's 'epigraphic revolution' from a linguistic perspective"
13.00 Lunch
Session 3, Chair: Gerd Haverling
15.00 Philomen Probert: "Attic in the non-Atticist Greek Grammatical Tradition"
15.45 Hilla Halla-aho: "What does ‘Latin’ mean, and related questions"
16.30 Final Discussion
Για να διαβάσετε αναλυτικά το πρόγραμμα και για περισσότερες πληροφορίες, πατήστε εδώ.
BMCR: The Fires of Vesuvius
Mary Beard, The Fires of Vesuvius: Pompeii Lost and Found. Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press, 2008
ISBN 9780674029767
Reviewed by Carol C. Mattusch, George Mason University
Παρασκευή 26 Ιουνίου 2009
Βιβλιοκρισίες στο RBL 25/06/2009
Stephen C. Barton, ed., Idolatry: False Worship in the Bible, Early Judaism and Christianity
Reviewed by Markus Bockmuehl
Andrew Bernhard, Other Early Christian Gospels: A Critical Edition of the Surviving Greek Manuscripts
Reviewed by Stephen J. Patterson
Walter Brueggemann, A Pathway of Interpretation: The Old Testament for Pastors and Students
Reviewed by Danny Mathews
Warren Carter, The Roman Empire and the New Testament: An Essential Guide
Reviewed by Pieter J. J. Botha
J. Harold Ellens, Sex in the Bible: A New Consideration
Reviewed by William R. G. Loader
Jonathan Gan, The Metaphor of Shepherd in the Hebrew Bible: A Historical-Literary Reading
Reviewed by Claudia D. Bergmann
Jeffrey P. Greenman, Timothy Larsen, and Stephen R. Spencer, eds., The Sermon on the Mount through the Centuries: From the Early Church to John Paul II
Reviewed by Charles H. Talbert
Philip A. Noss, ed., A History of Bible Translation
Reviewed by Francis Dalrymple-Hamilton
Friedrich V. Reiterer; Renate Egger-Wenzel, ed., "Alle Weisheit stammt vom Herrn": Gesammelte Studien zu Ben Sira
Reviewed by Oda Wischmeyer
Markus Saur, Der Tyroszyklus des Ezechielbuches
Reviewed by Lena-Sofia Tiemeyer
Martin A. Shields, The End of Wisdom: A Reappraisal of the Historical and Canonical Function οf Ecclesiastes
Reviewed by Harold C. Washington
H. G. M. Williamson, A Critical and Exegetical Commentary on Isaiah 1-27: Volume 1: Commentary on Isaiah 1-5
Reviewed by Francis Landy
Ένα νέο βιβλίο για τη σχέση Βίβλου και συστηματικής θεολογίας
Κυκλοφορεί ένας νέος συλλογικός τόμος από τον εκδοτικό οίκο Baker Academy με θέμα τη σχέση της βιβλικής θεολογίας με τη δογματική:M. Bockmuehl - A.J. Torrance (eds.), Scripture's doctrine and theology's Bible : how the New Testament shapes Christian dogmatics, Grand Rapids, Mi. : Baker Academic, 2008
ISBN: 978-0-8010-3601-9
20,99 ευρώ
Περιεχόμενα βιβλίου
- J.R. Wagner, "The Septuagint and the 'search for the Christian Bible'", 17-28
- Markus Bockmuehl, "Is there a New Testament doctrine of the Church?", 29-44
- R.W. Moberly, "Johannine christology and Jewish-Christian dialogue", 45-58
- Nicholas T. Wright, "Reading Paul, thinking Scripture", 59-71
- James C. Paget, "The religious authority of Albert Schweitzer's Jesus", 75-90
- Jan Muis, "Karl Barth and Friedrich Mildenberger on Scripture in doctrine", 91-103
- John B. Webster, "Rowan Williams on Scripture", 105-123
- Benedict T. Viviano, "The normativity of Scripture and tradition in recent Catholic theology", 125-140
- Alan Torrance, "Can the truth be learned? : redressing the "theologistic fallacy" in modern biblical scholarship", 143-163
- Oliver O'Donovan, "The moral authority of Scripture", 165-175
- Bernd Wannenwetsch, "The fourfold pattern of Christian moral reasoning according to the New Testament", 177-190
- Kevin J. Vanhoozer, "The apostolic discourse and its developments", 191-207
Πέμπτη 25 Ιουνίου 2009
Ἀρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο ThZ
Annette Schellenberg, "Humankind as the 'Image of God'. On the Priestly predication (Gen 1:26-27; 5:1; 9:6) and its relationship to the ancient Near Eastern understanding of images", 97-115
Andreas Schüle, "The Divine-Human Marriages (Genesis 6:1-4) and the Greek Framing of the Primeval History", 116-128
Ο συγγραφέας ερμηνεύει με τη βοήθεια της ελληνικής μυθολογίας το συχνά αντιμετωπιζόμενο ως ξένο σώμα επεισόδιο των λεγόμενων "γάμων των αγγέλων" στο Γεν 6,1-4. Με την αναφορά ενός φύλου των "ηρώων", το οποίο προκύπτει από την ένωση ανθρώπων και θεών, το Γεν 6,1-4 παραπέμπει στη μυθολογία των ηρώων, η οποία κατέχει κεντρική θέση στην ελληνική αρχαιότητα και την ενσωματώνει στην αρχαία ιστορία για τη δημιουργία και την αύξηση των ανθρώπων. Η κεντρική δήλωση είναι ότι στην πρώιμη φάση της ανθρωπότητας τα σύνορα μεταξύ της θεϊκής και της ανθρώπινης σφαίρας ήταν ακόμη ρευστά. Σε αυτό θέτει ένα τέλος ο Γιαχβέ, καθώς περιορίζει τη διάρκεια ζωής του ανθρώπου σε 120 χρόνια.
Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή U. Luz

Peter Lampe/ Moisés Mayordomo (Hg.), Neutestamentliche Exegese im Dialog. Hermeneutik - Wirkungsgeschichte - Matthäusevangelium, 2008
ISBN: 978-3-7887-2283-8
39,99 ευρώ
Περιεχόμενα τόμου
- Walter Dietrich, "Krumm und gerade, holprig und eben. Wege zwischen dem Alten und dem Neuen Testament", 3-16
- Ulrich H.J. Körtner, "'Der Mensch, vom Weibe geboren' (Hiob 14,1). Versuch über die Geburtlichkeit der Person", 17-32
- Christian Link, "Modelle, biblische Texte zu verstehen", 33-44
- Moisés Mayordomo, "Gewalt in der Johannesoffenbarung als Problem ethischer Kritik", 45-70
- Migaku Sato, "Zen und Gnosis", 85-98
- Manabu Tsuji, "Die Intertextualität von 1 Tim 2,1-3 / Tit 3,1-2", 99-110
- Samuel Vollenweider, "Heilvolle Wende? Exegese im Zeichen der Kulturwissenschaften", 111-120
- Seeichi Yagi, "'Bashologie' im Neuen Testament und synoptische Evangelien", 121-132
- Petr Pokorný, "Reflexionen über die Rolle der Evangelien in den Anfängen der Kirche", 135-148
- James Dunn, "Matthew as Wirkungsgeschichte", 149-166
- Armand Puig i Tàrrech, 'Israël et l' église dans l' évangile de Matthieu", 167-182
- Heikki Räissänen, "Matthew in Bibliodrama", 183-196
- Christopher Rowland, "Marginalia in Matthew", 197-212
- Jens Schröter, "Exegese als Theologie. Beobachtungen zur Matthäusinterpretation des Origenes im Anschluss an hermeneutische Erwägungen von Ulrich Luz" , 213-236
- Gerd Theißen, "Gesetz und Golden Regel. Die Ethik des Matthäusevangeliums zwischen Regel- und Empathieorientierung", 237-254
- Matthias Konradt, "Die Taufe des Gottessohnes. Erwägungen zur Taufe Jesu im Matthäusevangelium (Mt 3,13-17)", 257-276
- Karl-Wilhelm Niebuhr, "Die Seligpreisungen in der Bergpredigt nach Matthäus und im Brief des Jakobus. Zugänge zum Menschenbild Jesu?", 275-296
- Takaaki Haragichi, "Die Rezeption der biblischen Seligpreisungen bei den Apostolischen Vätern", 297-306
- Kiyoshi Mineshige, "Wer sind 'die Armen im Geist'? Japanische Interpretationen von Mt 5,3", 307-318
- Urs von Arx, "Bemerkungen zu Mt 16,17-19 und zur Rede vom Petrusamt", 319-334
- Dale C. Allison Jr., "'After his Resurrection' (Matt 27,53) and the Descens ad inferos", 335-354
- Peter Lampe, "ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΟΝ. Α New Edition of Matthew 27:64b; 28:13 in Today's Pop Science and a Salty Breeze from the Dead Sea", 355-366
Ανεύρεση μαρμάρινης κεφαλής του Τίτου

Η κεφαλή βρέθηκε σε αρχαίο αγωγό νερού μαζί με τμήματα από άλλα μαρμάρινα αγάλματα.
Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα, πατήστε εδώ.