Δύο νέα άρθρα στην ιστοσελίδα του Ν. Παύλου

Ο συνάδελφος Ν. Παύλου ανάρτησε στην ιστοσελίδα του δύο νέα άρθρα, στα οποία με μήνυμά του μας παρέπεμψε (τον ευχαριστούμε για την ενημέρωση).
Πατώντας επάνω στον τίτλο του κάθε άρθρου θα βρεθείτε στο σχετικό κείμενο:

Παρουσίαση του βιβλίου του καθηγητή Δημήτρη Καϊμάκη, Η Ιουδαϊκή Αποκαλυπτική Γραμματεία και η Θεολογία της

ΒΙΒΛΟΣ ΚΑΙ ΔΑΡΒΙΝΟΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ Ή ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ;

Το νέο τεύχος του JSOT

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the Old Testament 33:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Nissim Amzallag,"Yahweh, the Canaanite God of Metallurgy?", 387-404

Στην αρχαιότητα η ΝΑ Χαναάν ήταν ένα πολύ σημαντικό κέντρο επεξεργασίας του χαλκού. Μολονότι είναι πιθανόν να υπήρχε μία χαναανιτική θεότητα, προστάστις της μεταλλουργίας, η ταυτότητά της παραμένει άγνωστη. Ορισμένα βιβλικά κείμενα υπανίσσονται την καταγωγή του Γιαχβέ από τη Ν. Χαναάν, δεν παρέχονται όμως οποιεσδήποτε πληροφορίες όσον αφορά στη λατρεία του πριν καταστεί ο θεός του Ισραήλ. Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται, εάν ο Γιαχβέ ήταν αρχικά ο χαναανιτικός θεός της μεταλλουργίας. Οι εξής παρατηρήσεις συνηγορούν υπέρ αυτής της υπόθεσης: (1) ο Γιαχβέ λατρευόταν από τους Εδωμίτες και ιδιαίτερα από τους Κενίτες, μία μικρή φυλή που θεωρούνταν Χαναναίοι μεταλλουργοί, (2) η ισραηλιτική λατρεία του Γιαχβέ συνδεόταν με το χαλκό και με τον χάλκινο όφι, ένα συνηθισμένο σύμβολο της μεταλλουργίας, (3) η τήξη του χαλκού θεωρήθηκε στο Εξ 4 ως ένα ιδιαίτερο σημάδι του Γιαχβέ, (4) υπάρχει αναλογία μεταξύ του Γιαχβέ και του θεού της μεταλλουργίας στην Αίγυπτο (Ptah), στη Μεσοποταμία (Ea / Enki) και στο Ελάμ (Napir). Όλοι τους είναι μοναχικές και μυστηριώδεις θεότητες, (5) η διαμάχη με τους άλλους θεότηες είναι στοιχείο κοινό στο γιαχβισμό και σε αρχαίες μεταλλουργικές παραδόσεις. Αυτά τα στοιχεία υπαινίσσονται ότι, πριν ο Γιαχβέ γίνει αντικείμενο δημόσιας λατρείας στον Ισραήλ, ήταν ο θεός της χαναανιτικής συντεχνίας των μεταλλουργών.

Nick Wyatt, "Circumcision and Circumstance: Male Genital Mutilation in Ancient Israel and Ugarit", 405-431

Η περιτομή εμφανίζεται στο Γεν 17 ως μία παιδική τελετή και σημείο της διαθήκης. Τα Γεν 34 και Εξ 4,24-26 γράφηκαν έχοντας υπόψη μία τελετή ενηλίκων που συνδεόταν με το γάμο και τη γονιμότητα. Με τη βοήθεια της ανάπτυξης της λογοτεχνικής ιστορίας του μοτίβου, η παρούσα μελέτη αποπειράται μία ιστορική αναπαραστάση της εξέλιξης της τελετουργικής παράδοσης, από μία συνηθισμένη γαμήλια τελετή της διάβασης (de passage) στο Δ. σημιτικό χώρο σε μία ειδικά ιουδαϊκή παιδική τελετή κοινωνικής ενσωμάτωσης.

Yitzhak Berger, "Ruth and the David—Bathsheba Story: Allusions and Contrasts", 433-452

Πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι το βιβλίο της Ρουθ υπαινίσσεται την αφήγηση για τον Ιούδα και τη Θάμαρ με σκοπό να προσφέρει μία αντιθετική και ολοκληρωμένη εικόνα της καταγωγής του Δαυίδ. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το βιβλίο επίσης υπαινίσσεται τη σχετική διήγηση για τον Δαυίδ και τη Βηθσαβεέ παρουσιάζοντας τη συμπεριφορά του Δαυίδ σε αυτό το περιστατικό ως απομάκρυνση από τις αρχές της καταγωγής που προάγει η ιστορία της Ρουθ και του Βοόζ. Το δεύτερο μισό του βιβλίου της Ρουθ περιέχει τρία στοιχεία, το καθένα από τα οποία παρουσιάζει εντυπωσιακή ομοιότητα προς ένα στοιχεία της ιστορίας της Βηθσαβεέ. Και στις τρεις περιπτώσεις υποστηρίζεται ότι ο συγγραφέας του βιβλίου της Ρουθ προσπαθεί να τονίσει την αντίθεση που υπάρχει μεταξύ των χαρακτήρων σε αυτές τις δύο ιστορίες.

Raymond De Hoop, "Isaiah 40.13, the Masoretes, Syntax and Literary Structure: A Rejoinder to Reinoud Oosting", 453-463

Ο συγγραφέας συζητά το Ησ 40,13, όπως αυτό ερμηνεύθηκε σε ένα πρόσφατο άρθρο του Reinoud Oosting (JSOT 32 [2008]: 353-82). Στη μελέτη του ο Oosting παρουσίασε μία νέα ερμηνεία του κειμένου του Ησαΐα και υποστήριξε ότι ο τονισμός του στίχου υπαινίσσεται ότι οι μασωρίτες κατανόησαν εσφαλμένα το κείμενο ως ερώτηση και απάντηση: "Ποιος οδήγησε το πνεύμα; Ο Γιαχβέ!". Ο συγγρ. υποστηρίζει ότι η παρουσίαση από τον Oosten του μασωριτικού τονισμού και της σημασίας του στηρίζεται σε μία παρανόηση. Επιπλέον υποστηρίζεται ότι η κλασική ερμηνεία του εβραϊκού κειμένου, που αποδίδει το κείμενο - "ποιος μέτρησε το πνεύμα του Γιαχβέ και [ποιος είναι] ο σύμβουλός του που τον έκανε να γνωρίζει;"- η οποία απορρίπτεται από τον Oosting, έχει στέρεες βάσεις και θα έπρεπε να προτιμηθεί.

Teresa Ann Ellis, "Jeremiah 44: What if 'the Queen of Heaven' is YHWH?", 465-488

Το Ιερ 44 παρέχει μία εικόνα ασυνήθιστη μέσα στην προφητική λογοτεχνία - οι θηλυκοί αντίπαλοι του προφήτη δεν παρουσιάζονται με όρους που συνδέονται με τη σεξουαλικότητα. Ο Ιερεμίας απορρίπτει μία ομάδα γυναικών και ανδρών της Ιουδαίας που λατρεύουν "τη βασίλισσα του Ουρανού". Η κεντρική του κατηγορία είναι ότι προκάλεσαν την οργή του Γιαχβέ κι έτσι οδήγησαν στην πτώση του βασιλείου του Ιούδα. Ωστόσο στο άρθρο υποστηρίζεται ότι υπάρχουν αρκετές ενδείξεις στο κείμενο για να διατυπωθεί ένα εναλλακτικό σενάριο, όπου οι οπαδοί της Βασίλισσας του Ουρανού απαλλάσσονται με το αντιεπιχείρημα ότι δεν ήταν οι δικές τους πράξεις που εξόργισαν τον Γιαχβέ αλλά οι πράξεις των βασιλέων του Ιούδα, οι οποίοι πρόβαλαν αντίσταση σε αυτόν, προσφέροντας θυσίες στη Βασίλισσα του Ουρανού. Σε αυτήν την περίπτωση ποιες μπορεί να ήταν οι σχέσεις μεταξύ της Βασιλίσσας του Ουρανού και του Γιαχβέ;

Rebecca G.S. Idestrom, "Echoes of the Book of Exodus in Ezekiel", 489-510

Στο άρθρο εξετάζονται οι θεματικές συνδέσεις μεταξύ του βιβλίου της Εξόδου και του βιβλίου του Ιεζεκιήλ. Και τα δύο βιβλία τονίζουν το θέμα της γνώσης του Θεού μέσω των θεϊκών πράξεων. Επίσης εξετάζονται και άλλα θέματα και μοτίβα από την Έξοδο, τα οποία απαντούν στον Ιεζεκιήλ, συμπεριλαμβανομένων της αφήγησης της κλήσης, συναντήσεις με το Θεό, αιχμαλωσία, σημεία, πληγές, κρίση, λύτρωση, διαθήκη / ναός. Σημειώνονται αρκετά παράλληλα μεταξύ του Μωυσή και του Ιεζεκιήλ και θέτουν το ερώτημα, εάν ο Ιεζεκιήλ θεωρήθηκε ένας δεύτερος Μωυσής. Και οι δύο ήταν Λευίτες που έγιναν προφήτες και αρχηγοί του λαού του Θεού σε μία εποχή κρίσης. Τέλος, εξετάζονται κάποιες συνέπειες αυτών των σχέσεων στην ερμηνεία του βιβλίου του Ιεζεκιήλ.

L.W. Hurtado: οι καινοδιαθηκικές σπουδές κατά τον 20ο αι. (9)

Η δεκαετία του '70 κι εξής

Μελέτες για την "Q"

Στα 1969 δημοσιεύθηκε η μελέτη του G. Lührmann, στην οποία αποδίδονταν στην Q συγκεκριμένα κεντρικά θεολογικά χαρακτηριστικά. Στον τόμο που εξέδωσαν λίγο αργότερα οι H. Koester και James M. Robinson (Trajectories through Early Christianity, 1971) διατυπωνόταν η θέση ότι η Q αποτελεί ένα πολύ σαφές πρώιμο φιλολογικό είδος κειμένου για τον Ιησού που θα μπορούσε να συγκριθεί με ανάλογες συλλογές λογίων σοφών ανδρών της αρχαιότητας. Η μελέτη που υπήρξε καθοριστική για τις σπουδές στην Q αυτής της περιόδου είναι εκείνη του John Kloppenborg (The Formation of Q, 1987). O Kloppenborg υποστήριξε ότι η Q υπέστη πολλές αναθεωρήσεις, ότι σε μία μεταγενέστερη φάση προστέθηκαν λόγια αποκαλυπτικού χαρακτήρα και ότι η εικόνα του Ιησού που προκύπτει από αυτήν είναι πολύ διαφορετική από εκείνη των ευαγγελίων.
To ενδιαφέρον για την Q παρέμεινε αμείωτο σε όλον τον υπόλοιπο 20ο αιώνα. Οι περισσότεροι ωστόσο βιβλικοί επιστήμονες δέχονται βέβαια την ύπαρξη της Q, εκφράζουν όμως αμφιβολίες για το κατά πόσο αυτή αντιπροσωπεύει μία ιδιαίτερη μορφή αρχέγονου χριστιανισμού και κατά πόσο μπορούν να διακριθούν ιδιαίτερα στάδια της σύνταξής της. Ανάμεσα σε αυτούς που εκφράζουν τέτοιες αμφιβολίες είναι οι: C. Allison, Christopher M. Tuckett, Jens Schröter.

Iστορικός Ιησούς
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα δημοσιεύθηκαν πολλές αξιόλογες μελέτες για τον ιστορικό Ιησού. Πρώτη χρονικά είναι η τελευταία μελέτη του Dodd The Founder of Christianity (1970). Άλλες σημαντικές μελέτες είναι: Geza Vermes, Jesus the Jew (1973), Ben F. Meyers, The Aims of Jesus (1979, 2002), E.P. Sanders, Jesus and Judaism (1985) και μελέτες των John D. Crossan, John P. Meier, N. Thomas Wright. H νέα έρευνα για τον ιστορικό Ιησού (new quest) επηρεάστηκε πολύ από τα θεολογικά ζητήματα που έθεσε ο Bultmann, η λεγόμενη όμως "τρίτη έρευνα" (third quest) αντιπροσωπεύει μία νέα στροφή προς την αναζήτηση του ιστορικού Ιησού.
Ένα από τα σημαντικότερα και πλέον αμφιλεγόμενα ερευνητικά προγράμματα της περιόδου είναι το λεγόμενο Jesus Seminar, το οποίο ιδρύθηκε από τον Robert W. Funk (1985) και ασχολήθηκε με το ερώτημα ποια από τα στοιχεία της παράδοσης για τον Ιησού θα μπορούσαν με ασφάλεια να αποδοθούν στον ίδιο. Οι υποθέσεις που διατυπώθηκαν από τους εκπροσώπους του (ότι ο Ιησούς ήταν ένας περιπλανώμενος σοφός ή ότι οι εσχατολογικές ιδέες δεν καταλάμβαναν σημαντική θέση στη διδασκαλία του) αμφισβητήθηκαν από μεγάλη μερίδα των ερευνητών.

Φεμινιστικές σπουδές
Μετά τις σημαντικές εξελίξεις από το 1960 εξής στο δυτικό κόσμο ιδιαίτερη ανάπτυξη παρουσιάζουν οι φεμινιστικές σπουδές κυρίως στη Β. Αμερική. Ανάμεσα στις μελέτες που δημοσιεύθηκαν κατά την περίοδο αυτή σημαντικότερες θεωρούνται εκείνες της Elisabet Schüssler Fiorenza και κυρίως το βιβλίο της In Memory of Her (1983), στο οποίο υποστήριζε ότι στην Κ.Δ. υπάρχουν ίχνη μίας περισσότερο ισότιμης αντιμετώπισης των γυναικών στην αρχαία Εκκλησία. Άλλες εκπρόσωποι της φεμινιστικής προσέγγισης είναι οι: Adella Y. Collins, Beverly Gaventa, Carolyn Osiek, Paula Friedriksen, Amy-Jill Levine, Adele Reinhartz, Marianne M. Thompson κ.ά. Σημαντικές εκπρόσωποι στη Βρετανία είναι οι: Morna D. Hooker, Margaret Thrall, Judith Lieu.

Αγγλόφωνοι βιβλικοί επιστήμονες
Η Βόρεια Αμερική διαδραματίζει όλο και σπουδαιότερο ρόλο στις βιβλικές σπουδές αυτής της περιόδου. Σε αυτό συνέβαλε και η Society of Biblical Literature, η οποία ιδρύθηκε το 1880. Όργανό της είναι το περιοδικό Journal of Biblical Literature (κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1881).
Μολονότι οι βρετανικές βιβλικές σπουδές δε διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο γενικά, ορισμένες σημαντικές μορφές αυτής της περιόδου είναι οι: C.F.D. Moule, James D.G. Dunn, Graham N. Stanton, Richard Bauckham.

Άλλες σημαντικές εκδοτικές εξελίξεις
Στο τελευταίο τέταρτο του αιώνα η σειρά Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament κατέστη μία από τις σημαντικότερες θεολογικές σειρές μελετών για την Κ.Δ. Στη δεκαετία του '70 κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το περιοδικό The Journal for the Study of the New Testament. Ως συμπλήρωμα σε αυτό δημιουργήθηκε μία σειρά μονογραφιών (JSNT Supplements και αργότερα με το όνομα The Library of the New Testament Studies).

Κλείνοντας την παρουσίασή του ο Hurtadο θέτει το ερώτημα για το μέλλον των βιβλικών σπουδών. Ήδη κατά το τέλος του αιώνα η ποικιλία στις βιβλικές σπουδές είναι ιδιαίτερα εμφανής. Επίσης επιστήμονες από τη Λατινική Αμερική, την Ασία και την Αφρική αρχίζουν να εμφανίζονται στο προσκήνιο. Αυτοί αξιοποιούν κυρίως της "απελευθερωτικές" (Liberationist) ή μετα-αποικιακές προσεγγίσεις (post-colonial). Σε αυτές ασκούν ιδιαίτερη επίδραση οι πολιτιστικές προϋποθέσεις των χωρών από τις οποίες προέρχονται αυτοί οι ερμηνευτές. Στο τέλος του αιώνα δεν κυριαρχεί καμιά ιδιαίτερη σχολή ή μορφή, ενώ το ενδιαφέρονο για τις καινοδιαθηκικές σπουδές παραμένει αμείωτο.

Ιστορία του κειμένου της Κ.Δ. - Coherence Method

Στο Ινστιτούτο της έρευνας του κειμένου της Κ.Δ. του Παν/μίου του Münster (Institute foe New Testament Textual Research) αναφερθήκαμε και παλαιότερα. Στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου, το οποίο ασχολείται με την καταλογογράφηση και την κριτική έκδοση του κειμένου της Κ.Δ. (έκδοση Nestle - Aland), έχει αναρτηθεί μία αναλυτική παρουσίαση της μεθόδου που έχει αναπτύξει το Ινστιτούτο για την αξιολόγηση των μαρτύρων του κειμένου της Κ.Δ., γνωστής και ως Coherence Method. Για να κατεβάσετε το σχετικό φάκελο με τα αρχεία (στα αγγλικά), πατήστε εδώ.

Διάφορες βιβλιοκρισίες στο BMCR

Στην ηλεκτρονική σελίδα του Bryn Mawr Classical Review έχουν αναρτηθεί μεταξύ άλλων και κάποιες βιβλιοκρισίες βιβλίων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τον μελετητή της Αγίας Γραφής και του ιστορικού και πολιτιστικού περιβάλλοντός της:

Stephanie Dalley, Esther's Revenge at Susa. From Sennacherib to Abasuerus
Oxford: Oxford University Press, 2007.
ISBN 978-0-19-921663-5
$99.00
Reviewed by Gary Beckman

Ineke Sluiter, Ralph M. Rosen (ed.), Kakos: Badness and Anti-value in Classical Antiquity. Mnemosyne: Supplements. History and Archaeology of Classical Antiquity; 307. Leiden/Boston: Brill, 2008.
ISBN 9789004166240.
$231.00
Reviewed by Pamela Gordon

Βιβλιοκρισίες στο Review of Biblical Literature 14/5/2009

Στην ηλεκτρονική έκδοση του Review of Biblical Literature έχουν αναρτηθεί μία σειρά από νέες βιβλιοκρισίες βιβλίων βιβλικού ενδιαφέροντος:

Noam Adler
A Comprehensive Collection of Oil Lamps of the Holy Land from the Adler Collection
Reviewed by Jodi Magness

Janice Capel Anderson and Stephen D. Moore, eds.
Mark and Method: New Approaches in Biblical Studies
Reviewed by Renate Viveen Hood

Roger S. Bagnall, ed.
Egypt in the Byzantine World 300-700
Reviewed by David Frankfurter

Johanna Brankaer and Hans-Gebhard Bethge, eds.
Codex Tchacos: Texte und Analysen
Reviewed by Michael Kaler

David B. Burrell
Deconstructing Theodicy: Why Job Has Nothing to Say to the Puzzle of Suffering
Reviewed by F. Rachel Magdalene

Warren Carter
John and Empire: Initial Explorations
Reviewed by Stephan Witetschek

Raymond F. Collins
The Power of Images in Paul
Reviewed by Nils Neumann

Craig A. Evans, ed.
Encyclopedia of the Historical Jesus
Reviewed by Christoph Stenschke

Susan Haber; edited by Adele Reinhartz
"They Shall Purify Themselves": Essays on Purity in Early Judaism
Reviewed by Jonathan D. Lawrence

Mika Hietanen
Paul's Argumentation in Galatians: A Pragma-Dialectical Analysis
Reviewed by Johan S. Vos

Jerome Murphy-O'Connor
St. Paul's Ephesus: Texts and Archaeology
Reviewed by Jan Van Der Watt

Marvin Sweeney
Reading the Hebrew Bible after the Shoah: Engaging Holocaust Theology
Reviewed by Jon D. Levenson

Benedict T. Viviano
Matthew and His World: The Gospel of the Open Jewish Christians Studies in Biblical Theology
Reviewed by Boris Repschinski

Το νέο τεύχος του Bibliotheca sacra

Στο νέο τεύχος του Bibliotheca sacra 166: 662 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Robert B. Chisholm, "Identity crisis : assessing Samson's birth and career", 147-162
• Gordon H. Johnston, "The enigmatic genre and structure of the Song of Songs : part 2", 163-180
• James P. Tanner, "Is Daniel's seventy-weeks prophecy messianic? : part 1", 181-200
• Kirk R. MacGregor, "Is 1 Corinthians 11:2-16 a prohibition of homosexuality?", 201-216
• Ed Glasscock, "Forgiveness and cleansing according to 1 John 1:9", 217-231

Ένα νέο βιβλίο για τις χριστιανικές επιστολές σε παπύρους της Οξυρύγχου

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Harvard University Press ένα νέο βιβλίο σχετικά με τις χριστιανικές επιγραφές στους παπύρους της Οξυρύγχου:

AnneMarie Luijendijk, "Greetings in the Lord:" Early Christians and the Oxyrynchus Papyri, (Harvard Theological Studies 60), Harvard University Press, Cambridge, Mass. 2008
ISBN: 978-0674025950
22 ευρώ

Περιγραφή του εκδοτικού οίκου

Πρόκειται για την πρώτη εκτενή μελέτη σχετικά με τους χριστιανούς στην αρχαία αιγυπτιακή πόλη της Οξυρύγχου, όπου έχουν έρθει στο φως πολλά από τα σημαντικότερα και αρχαιότερα χριστιανικά βιβλία.
Φέρνοντας ξανά στη ζωή τους ανθρώπους που απαντούν στα κείμενα και στις επιστολές των ξερών παπύρων το βιβλίο αποκαλύπτει πώς ζούσαν οι χριστιανοί σε αυτήν την πόλη μέσα σε διαφορετικές συνάφειες και καταστάσεις. Στο πρώτο μέρο η εικόνα της αγοράς της πόλης χρησιμοποιείται για να τεθεί το ερώτημα της χριστιανικής ταυτότητας στη δημόσια σφαίρα. Το δεύτερο μέρος παρουσιάζει έναν άνδρα, που ονομάζεται Σοτάς και είναι επίσκοπος της Οξυρύγχου κατά τον 3ο αι., οποίος δραστηριοποιείται στο να δημιουργήσει σχέσεις με άλλες χριστιανικές κοινότητες μέσα από τη διδασκαλία, την παραγωγή βιβλίων και τη διεξαγωγή εράνων. Το τρίτο μέρος επικεντρώνεται σε μαρτυρίες για το διωγμό των χριστιανών και αποκαλύπτει το πόσο δυνατή και πόσο βαθειά είχε εισχωρήσει στις κοινωνικές δομές η ρωμαϊκή γραφειοκρατία. Πληροφορούμαστε ότι οι χριστιανοί διαπραγματεύονταν την ταυτότητά τους μέσα από μικρές πράξεις αντίστασης απέναντι στα αυτοκρατορικά διατάγματα.
Οι επιστολές και τα κείμενα σε παπύρους, που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο, παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για την καθημερινή ζωή των χριστιανών κατά τον 3ο αι. και τις αρχές του 4ου αι. και συμβάλλουν στην κατανόηση του χριστιανισμού αυτής της περιόδου. Είναι αυτές οι πεζές πλευρές της καθημερινής ζωής που καθιστούν αυτούς τους παπύρους τόσο συναρπαστικούς.

Νεκρολογία: Moshe Weinfeld, 1925-2009

Από το ιστολόγιο του Jim West πληροφορούμαστε την είδηση ότι απεβίωσε ο γνωστός καθηγητής της Παλαιάς Διαθήκης Moshe Weinfeld. Παραθέτουμε στη συνέχεια τη σχετική νεκρολογία που αναρτήθηκε σε διάφορα ιστολόγια πριν από λίγο.

Moshe Weinfeld, 1925-2009,

But where can wisdom be found?

Prof. Moshe Weinfeld passed away on May [sic! The actual month was April. JW] 29th, 2009, on Israel’s 61st Independence Day. Weinfeld’s wisdom was biblical in its breadth and depth, both ‘a plastered cistern, which loseth not a drop’, and a ‘welling spring’. Like the biblical ‘hakham’ his knowledge was all-encompassing, encyclopedic, ‘from the cedar in Lebanon to the hyssop that grows out of the wall’. True to his name, ‘Moshe was a very humble man’, and his modesty accompanied his approach to every man, both in his personal and in his academic dealings. In his scholarship, he ‘sought to discover useful… truthful sayings’, yet he did not present them as the only, final and definitive word, always leaving room for further discussion. His studies, while supplying vast sources – biblical and extra-biblical – on the subject at hand, erudite and stimulating, are not of the ‘oracular’ style. Often his research represents a new chapter in the book of knowledge, presenting the opening page while inviting others to step in after him and add their contributions to this wonderful field. Likewise, as a teacher he was never intimidating toward his students, but rather was always pleasant and gracious. He shared his ideas and interpretations with his students, and we felt lucky to gain access to the man whose name we knew only too well from his many written studies.

Moshe was born in 1925 in Tsanz, Poland, home to one of the important Hassidic dynasties. Up to the age of 14 he went every morning to a Polish school, after which he was taught Jewish studies until 20:00. By then he was considered an ‘illuy’ – a prodigy in Talmud and secular studies. At the beginning of the Second World War his family escaped to Russia, and was sent to Siberia, where Moshe worked in the gold mines. To keep himself awake during the long daily walks through the woods, he would recite the biblical verses he knew by heart.

In 1947 Weinfeld’s family immigrated to Israel. After the forced break in his formal education, Moshe completed his high school diploma while serving in the army (1948-1950), and began his studies at the departments of Bible and Hebrew Language at the Hebrew University of Jerusalem, with Profs. M.D. Cassuto, Yehezkel Kaufmann and Isac L. Seeligmann. The book of Deuteronomy, the Archimedean point of departure for modern theories regarding the authorship of the Bible, fascinated Weinfeld. His first book published in 1972 was ‘Deuteronomy and the Deuteronomic School’. Now a classic in the research of Deuteronomy, this book, based on his Ph.D. dissertation is a major contribution to the understanding of Deuteronomistic style and unique ideology. In 1991 he published a commentary to Deuteronomy 1-11 in the Anchor Bible series.

Weinfeld’s study of biblical reality and ideology is well represented in his books ‘Social Justice in Ancient Israel and in the Ancient Near East’ (Hebrew 1985; E.T. 1995) and ‘From Joshua to Josiah: Turning Points in the History of Israel from the Conquest of the Land until the Fall of Judah’ (Hebrew 1992). The perception of the land of Israel stood in the focus of another book, ‘The Promise of the Land – Inheritance of the Land of Canaan by the Israelites’ published in 1993. Other books that he published deal with varied subjects such as the social structure of the Qumran sect (‘Normative and Sectarian Judaism in the Second Temple Period’; 2005), and ancient Jewish liturgy.

Indeed, Weinfeld touched upon every area in biblical study. There was no subject or text which he ignored or overlooked; which he did not explore and eventually write about. His lucid articles are read by beginners and advanced scholars alike. It is rare to find a course syllabus in the Department of Bible which does not refer to his work.

Moshe may be best depicted as an Enki-Ea figure, dwelling in the seat of wisdom, having access to the sources of wisdom in the original ancient languages. He was one of the major scholars of the Bible and the ancient Near East. Law, covenant and social justice, prophecy and poetry, historiography and propaganda, myth and wisdom, those and other subjects and literary genres characterizing the literature of the ancient Near East were his specialty, and he wrote central articles about them. His interest and knowledge encompassed not only this profusion of subjects, but also extended geographically and culturally. Besides the Bible and Qumran texts, Weinfeld dealt with Mesopotamian and Egyptian sources, utilized Hittite, Ugaritic and Aramaic texts, and was well versed in the classical sources from Greece and Rome. Chronologically, his interests spanned from the beginning of history to the period of the sages in the first millennium C.E., delving into early Jewish liturgy as well. His writings included translations into Hebrew of such major creations as Enuma Elish, the curses in Esarhaddon’s vassal treaties, Hittite and Babylonian rituals, Mesopotamian prophecies and Sumerian hymns to gods. He pointed to linguistic, textual, literary, ideological, political and historical aspects of the texts he scrutinized.

His memory and intuition led him to note the possible relations between compositions in particular. Overt or covert, genealogical or typological, adoptive or polemic – he drew attention to ties and hidden connections between different literary genres within the Bible, such as the story of creation and second Isaiah, or the book of Deuteronomy and wisdom literature, and to the huge impact the literature of the ancient Near East had on the Bible. In his work he revealed many hidden layers in the text, and like a gold miner hewed out rare veins of treasure in the field of Bible studies. Our understanding of such subjects as the creator god, Deuteronomy, berit and hesed, biblical psalms and their parallels, and the Ten Commandments, has been permanently altered by his research. Moshe Weinfeld drew a picture of a People not dwelling alone, but which succeeded in taking more than a handful of the literary and intellectual wealth honed over the ages, fruit of neighboring cultures, and adapting it to its own needs and message. Like an archaeological Tel, his research accumulated to a monumental and noticeable layer in biblical research.

In 1976 Weinfeld established the Hebrew journal, Shnaton for the Study of the Bible and the Ancient Near East, which quickly became an important publication in the field in Israel and elsewhere. He edited 11 volumes before his retirement in 1993. The volumes which have been published subsequently further prove the central place of this periodical, and its role in disseminating knowledge to the initiated and the general public. Weinfeld’s achievements have been acknowledged worldwide. He was renowned as one of the greatest scholars in the Bible and the ancient Near East. Many will remember him for his wonderful personality too. In 1994 he received the highest Israeli honor, the Israel Prize. In 2003 his friends, colleagues and students presented him with a jubile volume, ‘Sefer Moshe’.

After retirement, and even after he was sick, Moshe continued to teach. When he lost his voice, he used a microphone, and stopped only when it became totally impossible. During the past five years, while he dealt with his physical illness, he was still the consummate scholar, updated in all that was happening in the field, and also with the achievements of his own students. With his death, biblical scholarship has lost a central, clear and important voice, a gifted scholar and a dear man, who found ‘favor and good opinion in the eyes of God and men’. We mourn with the family, his wife Shoshana and children Milka, Adi and Malaachi.

May his memory be blessed.

Nili Wazana, Jerusalem
May 14th, 2009

Μαγνητοφωνημένες εισηγήσεις από το Duke Conference on Archaeology, Politics, and the Media

Από το ιστολόγιο του Jim West προέρχεται η ενδιαφέρουσα πληροφορία για την ανάρτηση στο διαδίκτυο μαγνητοφωνημένων των εισηγήσεων που διαβάστηκαν κατά την 1η και 2η μέρα στο Duke Conference on Archaeology, Politics, and the Media στις 23 και 24 Απριλίου 2009. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.