Δευτέρα 27 Απριλίου 2009

Το νέο τεύχος του CBQ

Στο νέο τεύχος του Catholic Biblical Quarterly 71:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Emil A. Wcela, " What is Catholic about a Catholic translation of the Bible?", 247-263
  • Jeremy Schipper, "From petition to parable : the prophet's use of genre in 1 Kings 20:38-42", 264-274
  • Rodney R. Hutton, "Are the parents still eating sour grapes? : Jeremiah's use of the mašal in contrast to Ezekiel", 275-285
  • Daniel C. Timmer, "God's speeches, Job's responses, and the problem of coherence in the book of Job : sapiential pedagogy revisited", 286-305
  • Elie Assis, "The unity of the book of Lamentations", 306-329
  • Alan Lenzi, "Secrecy, textual legitimation, and intercultural polemics in the book of Daniel", 330-348
  • John C. Poirier, "Jesus as an Elijianic figure in Luke 4:16-30", 349-363

Τιμητικός τόμος για τον καθ. Hans-Peter Müller

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck Ruprecht ο συλλογικός τόμος προς τιμήν και στη μνήμη του καθ. Hans-Peter Müller:

Wege zur Hebräischen Bibel : Denken - Sprache - Kultur ; in memoriam Hans-Peter Müller, Götingen : Vandenhoeck und Ruprecht 2009

ISBN 978-3-525-53092-4
69,00 €

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Ο Hans-Peter Müller υπήρξε καθηγητής της Π.Δ., της βόρειας σημιτικής γραμματείας και ιστορίας της θρησκείας στο Münster. Στη μνήμη επανατυπώθηκαν επιλεγμένες εργασίες καθώς και νέες σχετικές με τους επιμέρους τομείς, με τους οποίους εκείνος ασχολήθηκε. Ο τόμος καταλήγει με μία διορθωμένη και περισσότερο αναπτυγμένη εκδοχή της βιβλιογραφίας του Hans-Peter Müller. Οι μελέτες καταδεικνύουν ότι ο καθηγητής εργάστηκε σε ποικίλους τομείς ταυτόχρονα κι ότι γνώριζε να συνδυάζει γόνιμα τα επιμέρους ενδιαφέροντά του. Οι νέες μελέτες από την άλλη πιστοποιούν πώς οι συνοδοιπόροι του στην έρευνα και οι νεότεροι συνάδελφοι μπόρεσαν να αξιοποιήθουν τα ερεθίσματα που τους έδωσε.

Περιεχόμενα τόμου
  • Hans P. Müller, "Formgeschichtliche und sprachliche Beobachtungen zu Psalm 30", 1-12
  • Ernst Jenni , ΄"Psalm 30,6a - eine ungewöhnliche Sentenz", 13-28
  • Hans P. Müller, "Magisch-mantische Weisheit und die Gestalt Daniels", 29 -52
  • Klaus Koch, "Zur Stellung der Weisheit Israels in der altorientalisch-hellenistischen Kulturgeschichte", 53-71
  • Hans P. Müller, "Mythos und Metapher : zur Ambivalenz des Mythischen in poetischer Gestaltung", 73-93
  • Erich Zenger, "Mythos und Mythisierung in den Psalmen", 95-115
  • Hans P. Müller, "Handeln, Sprache, Religion, Theologie", 117-136
  • Eckart Otto, "Erkenntnis und Interesse : zu Hans-Peter Müllers humanethologischer Erkenntnistheorie als integrativem Schlüssel seines sprachwissenschaftlichen und exegetischen Werkes", 137-147
  • Hans P.: Müller, "Kolloquialsprache und Volksreligion in den Inschriften von Kuntillet Agrud und Hirbet el-Qom", 149-192
  • Udo Rüterswörden, "Linguistik und Religionsgeschichte : Hans-Peter Müllers grammatische und formgeschichtliche Analyse von Inschriften aus Kuntillet Agrud und Hirbet el-Qom", 193-200
  • Hans P. Müller, "Genesis 22 und das mlk-Opfer : Erinnerung an einen religionsgeschichtlichen Tatbestand", 201-213
  • Michaela Bauks, "Opfer, Kinder und mlk : das Menschenopfer und seine Auslösung", 215-232
  • Die Schriften H.-P. Müllers, 233-247

Κυριακή 26 Απριλίου 2009

Ανακάλυψη κατακομβών της ρωμαϊκής περιόδου στη Βηθλεέμ

Από το ιστολόγιο του Antonio Lombatti πληροφορούμαστε την είδηση του πρακτορείου ειδήσεων Ma'an ότι βρέθηκαν κατακόμβες κοντά στη Βηθλεέμ κατά τη διάρκεια οικοδομικών εργασιών.
Το μικρό υπόγειο σύστημα σπηλαίων έχει έξοδο προς το Β και περιείχε 4 πέτρινες σαρκοφάγους που έφεραν χαράγματα. Ήταν τοποθετημένες ανά δύο σε δύο ξεχωριστούς ταφικούς χώρους. Ο επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιοτήτων της Ιεριχούς Wael Hamamrah εκτίμησε ότι τα ευρήματα, κεραμικά που βρέθηκαν στο χώρο και οι σκελετοί θα πρέπει να είναι 1800 ή 1900 χρόνων.
Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Ημερίδα για τη μετάφραση των Ο'

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε ότι στις 24 Ιουνίου 2009 θα λάβει χώρα στο Heythrop College, University of London ημερίδα με τον τίτλο:

LOST IN TRANSLATION: STUDIES OF THE SEPTUAGINT AND BEYOND IN HONOUR OF JENNY DINES

Πρόγραμμα ημερίδας
9:30-10:10: Registration and Tea/Coffee (Walker Room)
10:10: Introduction
10:10-10:50: Sarah Pearce, University of Southampton, "Philo's 'Family Values'"
10:50-11:30: Charlotte Hempel, University of Birmingham, "The Qumran Yahad in Recent Scholarship"
11:30-12:20: Tessa Rajak, University of Reading, "Ancestral Laws: What Josephus Made of the Greek Bible"
12:20-1:00: Deborah Rooke, King’s College, London, "Susanna in Handel's Oratorio"
Lunch ­ provided (Walker Room)
1:50-2:30: Jim Aitken, CJCR, Cambridge, "The Septuagint and "Alexandrian" scholarship"
2:30-3:10: Gillian Greenberg, University College London, "Literary Initiative in the Peshitta"
3:10-3:50: Sean Ryan, Heythrop College, "Dislocated Locusts: Re-visions of Joel & Amos in Revelation 9"
3:50-4:30: Jonathan Norton, Heythrop College, "Psuche, Pneuma, and Paul's Rhetorical Surprise"
4:30 Tea and departure

Η συνάντηση θα γίνει στο Walker Room, 2nd Floor, στο κεντρικό κτίριο του Παν/μιου.
Συμμετοχή: £15
Για περισσότερες πληροφορίες: Ms Mariann Jakab (m.jakab at heythrop.ac.uk)

Ένα νέο βιβλίο για τη θεολογία και το ήθος των πρώτων χριστιανών

Από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck κυκλοφορεί και το ακόλουθο βιβλίο:

Michael Wolter, Theologie und Ethos im frühen Christentum. Studien zu Jesus, Paulus und Lukas, (WUNT I 236), Tübingen 2009
ISBN: 978-3-16-149903-6
€ 129.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Σε αυτόν τον τόμο ο Michael Wolter συγκεντρώνει μελέτες σχετικές με κεντρικά θέματα του κηρύγματος του Ιησού, με τη θεολογία του αποστόλου Παύλου καθώς επίσης και με τη θεολογία της ιστορίας στο διπλό έργο κατά Λουκάν - Πράξεις. Μέσα από αυτές προκύπτει μία σαφώς διακρινόμενη θεολογική συνέχεια από τον Ιησού στον Παύλο κι από εκεί στον Λουκά. Ταυτόχρονα όμως καθίσταται σαφές μέσα από αυτές τις μελέτες πώς ο Παύλος αρχικά και στη συνέχεια ο Λουκάς τονίζουν θεολογικά κάποια άλλα σημεία για να εκφράσουν κάθε φορά την ιδιαιτερότητα που έχει το χριστιανικό μήνυμα για τις κοινότητες της εποχής τους. Ως κέντρο του κηρύγματος του Ιησού της Ναζαρέτ είναι η διακήρυξη του Ιησού ότι είναι η απόδειξη της σωτηριώδους φροντίδας του Θεού για τον Ισραήλ. Ο Παύλος αναπτύσσει τη θεολογική ιδέα μίας χριστιανικής ταυτότητας και ενός ανάλογου προς αυτήν χριστιανικού ήθους, το οποίο μπορεί να στηρίζεται μόνο στην πίστη στον Ιησού Χριστό. Στο επίκεντρο του τμήματος του βιβλίου που ασχολείται με τον Παύλο βρίσκεται μία εκτενής μελέτη της οποίας θέμα είναι η σχέση της θεολογίας και του ήθους στον Παύλο. Έτσι κατανοείται η ηθική ως "εφαρμοσμένη εκκλησιολογία". Στο Λουκά στο επίκεντρο είναι η προσπάθεια να καταδειχθεί ότι η ιστορία του Ιησού και η ιστορία του χωρισμού Ιουδαϊσμού και χριστιανισμού πρέπει να κατανοηθούν ως αναπόσπαστα τμήματα της ιστορίας του Ισραήλ. Το ιστορικό του έργο από το Λκ 1 έως και το Πραξ 28 κατανοείται ως μία "ιστορία εποχής", η οποία πραγματεύεται την συμπεριλαμβανόμενη σε αυτό εποχή της ιστορίας του Ισραήλ. Το βιβλίο συμπληρώνουν μελέτες για την αποκαλυπτική, για την ιστορία της έννοιας του Νόμου στον αρχέγονο Χριστιανισμό και για την αντίληψή του περί αμαρτίας.

Ένα νέο βιβλίο για τη χρήση της Π.Δ. στην προς Εβραίους

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο για τη χρήση της Π.Δ. στην προς Εβραίους επιστολή.

Susan E. Docherty, The Use of the Old Testament in Hebrews. A Case Study in Early Jewish Bible Interpretation, (WUNT II 260), Tübingen 2009
ISBN: 978-3-16-149904-3
€ 59.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η συγγραφέας καταδεικνύει ότι η προς Εβραίους μπορεί να κατανοηθεί καλύτερα μόνο αν αναγνωσθεί ως ένα παράδειγμα αρχαίας ιουδαϊκής ερμηνείας της Βίβλου. Επιπλέον λαμβάνει υπόψη της ότι η επιστολή συντάχθηκε στην εποχή πριν από το λεγόμενο "χωρισμός των οδών" (parting of the ways). Η συγγρ. χρησιμοποιεί σύγχρονες μεθόδους ανάλυσης και τις εφαρμόζει σε κεντρικά σημεία του κειμένου, οι οποίες συνήθως χρησιμοποιούνται για να μελετηθούν οι εξηγητικές μέθοδοι των ιουδαϊκών midrash. Έτσι καταλήγει σε νέα και ακριβέστερα συμπεράσματα για τις ερμηνευτικές μεθόδους της προς Εβραίους και φωτίζει την ουσιαστική σχέση του συγγραφέα της επιστολής με την Αγία Γραφή.

Το νέο τεύχος του JSNT

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of the New Testament 31:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Philip L. Tite, "", 371-400
Γενικά υπάρχει μία τάση στην έρευνα να συνδεθεί η μεταφορά του θηλασμού στο 1 Πε 2,1-3 με τα ιουδαϊκά (ή ιουδαιοχριστιανικά μοτίβα), όπωςγια παράδειγμα από τις Ωδές Σολομώντος και το Κουμράν. Σε αυτό το άρθρο γίνεται η προσπάθεια να διευρυνθούν οι πολιτισμικοί συνειρμοί και να συμπεριληφθεί και ο ευρύτερος ελληνορωμαϊκός κόσμος -ιδιαίτερα ο ρόλος της τροφού, της εξιδανικευμένης μητέρας, της ηθικής ανάπτυξης τoυ παιδιού μέσω του θηλασμού και των τροφών (nutrix and nutritor). Στο άρθρο επίσης συνδέονται αυτές οι πολιτισμικές αναφορές με τη ρητορική στρατηγική αυτού του τμήματος της παραίνεσης της 1 Πε.

David C. Sim, "", 401-422
Σε αυτή τη μελέτη εξετάζεται το ενδεχόμενο ο συγγραφέας του κατά Ματθαίον να είχε πρόσβαση στις επιστολές του Παύλου. Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της διακειμενικότητας ο συγγρ. θέτει τα κριτήρια για να διευκρινισθεί, εάν αυτό ισχύει πραγματικά και καταλήγει ότι αυτό ήταν περισσότερο πιθανό από το να μη γνώριζε ο συγγρ. του κατά Ματθαίον τις παύλειες επιστολές. Μία διακειμενική σχέση μεταξύ του ευαγγελίου και του σώματος των παύλειων επιστολών καθίσταται σαφής, όταν κατανοήσουμε ότι ο Ματθαίος, ως χριστιανός που τηρούσε το Νόμο, ερχόταν σε αντίθεση προς την περισσότερο φιλελεύθερη θεολογία του Παύλου. Ένα απλό παράδειγμα αποκαλύπτει ότι ο ευαγγελιστής αντέδρασε σε συγκεκριμένες δηλώσεις του αποστόλου, οι οποίες είναι διατυπωμένες στις επιστολές του, και ανοίγει την προοπτική και για άλλες διακειμενικές σχέσεις μεταξύ αυτών των αρχαίων χριστιανικών κειμένων.

Peter Spitaler, "", 423-446
Ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι τριπλός: να αναλύσει τα χαρακτηριστικά στοιχεία δομής του Μκ 10,13-16, τα οποία δηλώνουν ότι ο αναγνώστης μπορούσε να ερμηνεύσει την παρομοίωση στο 10,15 ("να δεχθείτε τη βασιλεία του Θεού όπως κανείς δέχεται ένα παιδί"), να σκιαγραφήσει τις αφηγηματικές και συμβολικές λειτουργίες αυτής της μεταφοράς μέσα στο άμεσο φιλολογικό τους περιβάλλον και να τονίσει αυτές τις πλευρές του 10,13-16, οι οποίες δηλώνουν ότι αυτό το κείμενο είναι μία διευρυμένη νέα ανάγνωση από τον Μάρκο του 9,33-37.

Andrew D. Clarke "'", 447-468
Ήδη στα αρχαιότερα υπομνήματα η ιστορία στο Μκ του πλούσιου νέου γενικά θεωρείται ότι υπαινίσσεται ότι ο ήρωας της ιστορίας τελικά απέρριψε τον Ιησού. Ωστόσο, αν αυτός ο άνδρας είναι χαρακτηριστικός για τον τρόπο που ο Μάρκος παρουσιάζει τους δευτερεύοντες χαρακτήρες της ιστορίας του, τότε ο νέος άνδρας μπορεί να θεωρηθεί ένα θετικό πρότυπο των μαθητών και η γεμάτη θλίψη αποχώρησή του έμμεση αναφορά στο υψηλό κόστος της μαθητείας. Μία τέτοια ανάγνωση της περικοπής είναι σύμφωνη επίσης με τα Μκ 8-10, όπου τονίζεται ότι η πραγματική μαθητεία στοιχίζει και δε θα πρέπει να αποφασίζει κανείς επιπόλαια να γίνει μαθητής. Κατά συνέπεια ο Ιησούς αναφέρεται με επικριτικό τρόπο στην απερίσκεπτη καύχηση των μαθητών - "πολλοί που είναι πρώτοι θα γίνουν τελευταίοι και πολλοί τελευταίοι θα γίνουν πρώτοι". Η σιωπή του Μάρκου για το εάν τελικά ο πλούσιος νέος μετά από σκέψη αποδέχθηκε την πρόσκληση του Ιησού, ενθαρρύνει τον αναγνώστη να επικεντρωθεί στο τι στοιχίζει το να ακολουθήσει κανείς τον Ιησού παρά στο να κάνει υποθέσεις για όσα δεν έχουν ειπωθεί μέσα στην ιστορία.

Alan S. Bandy, "The Layers of the Apocalypse: An Integrative Approach to Revelation's Macrostructure", 469-499
Η δομή της Αποκάλυψης του Ιωάννη αποτελεί ένα συνεχές πρόβλημα που προκαλεί το ενδιαφέρον. Mέχρι σήμερα δεν υπάρχει συμφωνία σε ένα συγκεκριμένο μοντέλο της δομής του βιβλίου. Αυτό το άρθρο προϋποθέτει ότι η δομή της Αποκάλυψης συνίσταται από ένα τριμερές πλαίσιο επιμέρους στρωμάτων, τα οποία συνυφαίνονται μεταξύ του σε μία ενιαία φιλολογική ενότητα. Η δομή στην επιφάνεια αντιπροσωπεύει το πρώτο στρώμα και παρέχει τους ευκολότερους τρόπους πρόσβασης και κατανόησης των μεγαλύτερων και μικρότερων επιμέρους τμημάτων. Ένα δεύτερο στρώμα διακειμενικών παράλληλων δηλώνεται από τον τρόπο που η Αποκάλυψη σαφώς χρησιμοποιεί και μεταμορφώνει συγκεκριμένα τμήματα της Π.Δ. Ένα τελευταίο στρώμα αφορά στις σχέσεις κειμένων μέσα στο ίδιο το βιβλίο (intratextual) και συνδέει επαναλαμβανόμενους όρους και φράσεις (μέσα σε ένα σύνθετο σύστημα ενσωματωμένων παραπομπών) με άλλα σημεία του βιβλίου. Εάν οι ερμηνευτές αναγνωρίσουν αυτά τα τρία στρώματα θα μπορέσουν να διερευνήσουν πώς αυτά τα επιμέρους στρώματα επηρεάζουν τη δομή της Αποκάλυψης. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να αποδειχθεί επίσης χρήσιμη, όταν κανείς εξετάσει το νόημα του κειμένου μέσα από τη δομή του.

Σάββατο 25 Απριλίου 2009

Άρθρο του Lüdemann για τη σχέση των βιβλικών σπουδών με τη Θρησκειοϊστορική Σχολή

Ο καθηγητής Gerd Lüdemann έχει αναρτήσει στη σελίδα του το άρθρο για τη σχέση βιβλικών επιστημών και Θρησκειοϊστορικής Σχολής. Το άρθρο του θα δημοσιευθεί στο τεύχος 28:2 (2008) του Toronto Journal of Theology. Για να το διαβάσετε πατήστε στον παρακάτω τίτλο:

Το νέο τεύχος του ΖABR

Στο νέο τεύχος του Zeitsschrift für altorientalische und biblische Rechtsgeschichte 14 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Caroline Waerzeggers - Michael Jursa, "On the initiation of Babylonian priests", 1-38
  • Richard Haase, "Fälle der Befreiung von den öffentlichen Dienstpflichten sahhan und luzzi nach der hethitischen Rechtssatzung", 39-46
  • Paul B. Harvey - Baruch Halpern, "W.M.L. de Wette's 'Dissertatio critica ...' : context and translation", 47-85
  • Eckart Otto, "Deuteronomiumsstudien : 1: die Literaturgeschichte von Deuteronomium 1-3", 86-236
  • Nadav Na'aman, "Sojourners and Levites in the kingdom of Judah in the seventh century BCE", 237-279
  • David Rothstein, "The titles of the "secondary" wives in Genesis and Jubilees : literary and legal implication", 280-290
  • Joseph Fleishman, "Variations on "set among sons" in Jeremiah 3:19", 291-310
  • Klaus P.Adam, "Law and narrative : the narratives of Saul and David understood within the framework of a legal discussion on homicide law (Ex 21:12-14)", 311-335
  • Eckart Otto, "Zum ost-westlichen Rechtstransfer im antiken Mittelmeerraum : ein Bericht über zwei Forschungsprojekte in Innsbruck und Basel", 336-349
  • Martin Arneth, "Der Gotteskämpfer am Jabbok", 350-364
  • Eckart Otto, "Das Buch Levitikus zwischen Priesterschrift und Pentateuch", 365-407
  • Volker Wagner, "Die seranîm der Philister und die Ältesten Israels", 408-433
  • Eckart Otto, "Ersetzen oder Ergänzen von Gesetzen in der Rechtshermeneutik des Pentateuch : zu einem Buch von Jeffrey Stackert", 434-442
  • Roger Tomes, "Home-grown or imported? : an examination of Bernard Jackson's 'Wisdom-laws'", 443-462
  • Eckart Otto, "Ist das Deuteronomium "nicht mehr und nicht weniger als eine 'Lehrstunde der Geschichtsdidaktik'"? : zu einem Buch von Johannes Taschner", 463-474
  • Eckart Otto, "'Gender mainstreaming' im biblischen und altorientalischen Recht", 475-486

Παρασκευή 24 Απριλίου 2009

Τρίτη συνάντηση της Prague-Princeton Biennale for Jesus Research - Ημέρα τρίτη

Τελευταία μέρα του συνεδρίου σήμερα. Οι εισηγητές πραγματεύθηκαν θέματα σχετικά με τη ζωή του Ιησού.

Ο πρώτος εισηγητής ήταν ο καθ. Ithamar Gruenwald [Of What Are Jews Guilty: A New Answer (Matthew 27,25)]. Στην εισήγησή του πρότεινε μία νέα ερμηνεία του σχετικού χωρίου, το οποίο εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να αποτελεί ένα αγκάθι στο διάλογο Ιουδαίων-Χριστιανών. Ας σημειωθεί ότι ο σχετικός στίχος ανήκει στο ιδιαίτερο υλικό του Ματθαίου. Με αφορμή αυτόν το στίχο ο καθηγητής έθεσε ζητήματα επιστημολογίας της Κ.Δ. και πρότεινε την απελευθέρωση των σπουδών της Κ.Δ. από τις υπόλοιπες θεολογικές δεσμεύσεις (κυρίως αναφέρθηκε στον τρόπο που τέτοια κείμενα χρησιμοποιούνται μέχρι και σήμερα για την προώθηση συγκεκριμένων εθνικιστικών ιδεολογιών κτλ.). Όσον αφορά στο κείμενο παρουσίασε μία σειρά από μαρτυρίες από την Τανναϊτική γραμματεία και υποστήριξε ότι η φράση εδώ έχει την έννοια της εγγύησης εκ μέρους των μαρτύρων εναντίον του Ιησού και της ανάληψης κάθε ευθύνης για τα λεγόμενά τους και για την καταδίκη του Ιησού.

Το λόγο πήρε στη συνέχεια ο M. Wojciechowski (The Symbolic Acts of Jesus). O καθηγητής παρατήρησε ότι διάφορες συμβολικές πράξεις του Ιησού μπορούν να θεωρηθούν ως ουδέτερα παραδείγματα των παραδόσεων σχετικά με τη ζωή του. Η μελέτη τους είναι απελευθερωμένη από οποιεσδήποτε προκαταλήψεις, γιατί αυτή η κατηγορία δεν είναι σημαντική ούτε για τη θεολογία της αρχαίας Εκκλησίας ούτε για τους σύγχρονους ερευνητές. Παρουσίασε μία σειρά από παραδείγματα συμβολικών πράξεων: την παρουσία του στο ίδιο τραπέζι με τελώνες, το άγγιγμα ή την επίθεση των χειρών, το άγγιγμα ενός λεπρού, το ότι έφτυσε και στη συνέχεια ακούμπησε με τα χέριά του, την ευλογία των παιδιών, τη θριαμβευτική είσοδο στην Ιερουσαλήμ, το ότι καταράστηκε τη συκιά, την εκδίωξη των εμπόρων από το ναό, το ότι έπλυνε τα πόδια των μαθητών, το ότι αρνήθηκε να πιει κρασί πριν τη σύλληψή του, το ότι μετέδωσε με την αναπνοή του το Άγιο Πνεύμα. Ο ομιλητής υποστήριξε ότι είναι πιθανό να εντοπίσουμε μέσα στα ευαγγέλια αξιόπιστες παραδόσεις για τον ιστορικό Ιησού και για τις προθέσεις του.

Ο επόμενος ομιλητής ήταν ο καθηγητής S. Boe [Is there a relationship between Paul's idea of being "crucified with Christ" (Gal 2:19; 5:24; 6:14; Rom 6:6) and the Logia on Cross-bearing (Mt 10:38; 16:24; Mk 8:34; Lk 9:23; 14:27)?]. Ο Boe έκανε μία φιλολογική ανάλυση των σχετικών χωρίων. Υποστήριξε ότι η σταύρωση δε χρησιμοποιήθηκε ποτέ στην αρχαιότητα ως μεταφορά με θετικό περιεχόμενο. Υποστήριξε ότι ο Παύλος γνώριζε τη συνοπτική παράδοση, την οποία εδώ έμμεσα αναπτύσσει χωρίς να παραθέτει κατά λέξη.

H τελευταία πρωινή εισήγηση ήταν εκείνη του P. Pokorný (Jesus' Expectation of the Kingdom of God and Post-Easter Eschatology). O ομιλητής ασχολήθηκε με το γνωστό θέμα της καθυστέρησης της παρουσίας. Οι πρώτοι χριστιανοί αντιμετώπισαν έντονα το πρόβλημα, φαίνεται όμως ότι πολύ σύντομα το έλυσαν (ίσως μέσα στην πρώτη γενιά) και η διδασκαλία του Ιησού για την επικείμενη παρουσία παρέμεινε μέσα στον κανόνα, κάτι που δηλώνει ότι στην εξαγγελία της παρουσίας υπήρχαν στοιχεία που έδιναν τη δυνατότητα στους μαθητές του να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ της προσδοκίας της Βασιλείας του Θεού και της μεταπασχάλιας εσχατολογίας. Η ανάστασή του σύντομα ερμηνεύθηκε ως η αποκατάσταση της εικόνας του Θεού, ο οποίος δεν ξεχνά τους ταπεινωμένους και αυτούς που πεθαίνουν. Αυτό αποτέλεσε και τη βάση για την κατανόηση του θανάτου του Ιησού ως θανάτου για "τους άλλους".

Η πρώτη ομιλία το απόγευμα ήταν εκείνη του καθ. C. Breytenbach (From Mark's Son of God to Jesus of Nazareth: a cul-de- sac?). Ο ομιλητής παρουσίασε τις τάσεις που αναπτύχθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια στο χώρο της έρευνας του ιστορικού Ιησού και ασχολήθηκε με τον τρόπο που λειτούργησε η μνήμη (συλλογική και ατομική στη διάσωση της παράδοσης για τον Ιησού). Συζήτησε τη σχέση μνήμης και ιστοριογραφίας καθώς και εκείνη μεταξύ μνήμης και κοινότητας. Εφαρμόζοντας όσα θεωρητικά είπε στο πρώτο μέρος στο κείμενο του Μκ και στον τρόπο που παρουσιάζει τον Ιησού, τόνισε τη μεγάλη δυσκολία να επιστρέψουμε στον ιστορικό Ιησού της Ναζαρέτ που είναι και το θέμα όλων αυτών των παραδόσεων.

Στη συνέχεια ο καθ. T. Fornberg (Mark 9:1 - A Reference to the Transfiguration and / or the Parousia?) ασχολήθηκε με το θέμα της σχέσης παρουσίας και μεταμόρφωσης. Στο Μκ 9,1 η φράση "μετά από έξι μέρες" συνδέει το Μκ 8 (με την ομολογία του Πέτρου) με το Μκ 9 για τη μεταμόρφωση. Σύμφωνα με τον ομιλητή το Μκ 9,1 για τη βασιλεία του Θεού μοιάζει να είναι περισσότερο χαρακτηριστικό του Ιησού από ό,τι το Μτ 16,28 για την παρουσία του Χριστού. Ο Μτ άλλαξε τη διατύπωση. Ο τρόπος που χρησιμοποιεί τη λ. "παρουσία" στο κεφ. 24 μπορεί να συγκριθεί με το 2 Πετ 1 και 3 με τη σύνδεση μεταξύ της παρουσίας και της μεταμόρφωσης. Επειδή η μεταμόρφωση μπορεί να θεωρηθεί μια πρόγευση της βασιλείας του Θεού που θα έρθει εν δυνάμει ο Μτ δεν παραποίησε το αρχικό μήνυμα, αλλά επικεντρώθηκε σε έναν άλλο τρόπο περιγραφής των εσχατολογικών γεγονότων. Η χρήση του Μκ 9,1 με άμεση σύνδεση προς τα 9,2-8 υποστηρίζεται από τους περισσότερους αρχαίους χριστιανούς συγγραφείς που ασχολούνται με το θέμα. Την ίδια στιγμή οι περισσότεροι από αυτούς βρίσκουν να υπάρχει και μία σύνδεση με την παρουσία. Ο Μτ ξαναέγραψε το Μκ 9,1 με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να ανοίξει τη δυνατότητα για μία αυστηρά εσχατολογική ερμηνεία, η οποία σήμερα αποδεικνύεται λανθασμένη, αφού έχουν περάσει 2000 χρόνια. Είναι ένα ανοικτό θέμα σύμφωνα με τον ομιλητή, εάν ο Ιησούς διατύπωσε ποτέ μια τέτοια ιδέα.Το Μκ 13,32 με το παράλληλό του στο Μτ φαίνεται να υποστηρίζουν το αντίθετο. Επομένως το συμπέρασμα κάποιων ερμηνευτών ότι ο Ιησούς έσφαλε σχετικά με την έλευση της παρουσίας, φαίνεται να είναι βιαστικό.

Η τελευταία εισήγηση ήταν εκείνη του M. Myllykoski (The Descent of the Spirit and the Voice of the Father. The Text of Mark 1:10-11 and its Parallels). Στην εισήγησή του ο ομιλητής συνέδεσε την ιστορία του κειμένου του συγκεκριμένου χωρίου 1,10-11 με την ιστορία του αρχέγονου χριστιανισμού κατά το 2ο αι. Κατά την εποχή εκείνη μία σειρά από αποκλίνοντες από τη γενικά αποδεκτή πίστη τόνισαν ότι κατά το βάπτισμα του Ιησού η θεϊκή δύναμη κατέβηκε από τον ουρανό και μπήκε μέσα στον Ιησού. Αυτή η κατάσταση αντικατοπτρίζεται στην παράδοση του κειμένου των συνοπτικών ευαγγελίων. Στα χειρόγραφα του 2ου αι. και σε άλλους μάρτυρες του ίδιου αιώνα προτιμάται η ιδέα ότι η κάθοδος του Πνεύματος έγινε μέσα στον Ιησού (εἰς αὐτὸν). Αυτή όμως η γραφή του κειμένου αμφισβητείται όλο περισσότερο στη συνέχεια και αντικαθίσταται με την ουδέτερη δογματικά έκφραση "ἐπ' αὐτόν". Σε πολλούς μάρτυρες του κειμένου Δυτικού Τύπου το κείμενο Μτ 3,16 είναι εγγύτερα στο Μκ 1,10 από ό,τι στο Αλεξανδρινό Κείμενο και τονίζει την κάθοδο του Πνεύματος ως μία προσωπική εμπειρία του Ιησού. Αυτή η αρχαία παράδοση αντικαταστάθηκε από μία σκηνή καθόδου του Πνεύματος, της οποίας μάρτυρες γίνονται οι παρευρισκόμενοι. Αυτή η παράδοση διασώζεται σο κείμενο της πλειονότητας των μαρτύρων και υιοθετήθηκε από την NTG 27. Το κείμενο Δυτικού Τύπου με τη φωνή του Πατέρα στο Λκ 3,22 επίσης έχει πολλούς μάρτυρες από το 2ο αι., αλλά κι αυτή η γραφή δίνει στη συνέχεια τη θέση της σε εκείνη που είναι γνωστή από τα Μκ και Μτ.

Η επόμενη συνάντηση προγραμματίζεται να γίνει σε δύο χρόνια στο Princeton. Ήδη μέχρι το φθινόπωρο 2009 θα κυκλοφορήσουν τα πρακτικά των δύο πρώτων συναντήσεων (από τις εκδόσεις Eerdmans) και τα πρακτικά του παρόντος συνεδρίου θα εκδοθούν από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck αργότερα.