Τετάρτη 8 Απριλίου 2009

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο JThS

Στο νέο τεύχος του Journal of Theological Studies 60:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

H. A. G. Houghton, "A Newly Identified Old Latin Gospel Manuscript: Würzburg Universitätsbibliothek M.p.th.f.67", 1-21
Αρκετά λατινικά χειρόγραφα των ευαγγελίων περιγράφονται ως "μεικτά κείμενα", τα οποία συνδυάζουν αναγνώσεις της παλαιολατινικής και της Βουλγάτας. Το χειρόγραφο της Πανεπιστημιακής Βιβλιοθήκης του Würzburg M.p.th.f.67, ένα ευαγγέλιο του 9ου αι. πιθανόν με καταγωγή από τη Βρετάνη, έχει χαρακτηρισθεί ως "μεικτό κείμενο" μολονότι δεν έχει καταχωρηθεί στον κατάλογο των παλαιολατινικών χειρογράφων του Institut Vetus Latina. Μία αναλυτική σύγκριση του κειμένου του κατά Ιωάννην αποκαλύπτει ότι δύο περικοπές (Ιω 1,1-5,40 και Ιω 12,34-13,10) μπορούν να χαρακτηρισθούν ως παλαιολατινικές. Πολλές αναγνώσεις αυτών των περικοπών, που δεν προέρχονται από τη Βουλγάτα, απαντούν και σε άλλους παλαιολατινικούς κώδικες (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον Codex Rehdigeranus), ενώ άλλες παραλλαγές που είναι ασυνήθιστες σε αυτό το χειρόγραφο αντιστοιχούν σε γραφικές παραθέσεις στον Αυγουστίνο και τον Ιερώνυμο. Είναι επίσης ένας από τους λίγους λατινικούς μάρτυρες για μία προσθήκη στο Ιω 8,9. Μολονότι το κείμενο των συνοπτικών ευαγγέλιων σε αυτό το χειρόγραφο δεν έχει ακόμη μελετηθεί, παρουσιάζει μία μερική τουλάχιστον συγγένεια προς το κείμενο της παλαιολατινικής μετάφρασης, το οποίο φαίνεται να είναι ιδιαίτερα εκτενές στην περίπτωση του κατά Ματθαίον. Ως αποτέλεσμα αυτής της μελέτης το χειρόγραφο εντάχθηκε στον κατάλογο των παλαιολατινικών κειμένων και του έχει δοθεί ο αριθμός Vetus Latina 11A.

J. Lionel North, "Thou Shalt Commit Adultery’ (Exod. 20:14, AV 1631): A First Survey of Alteration Involving Negatives in the Transmission of the Greek New Testament and of Early Church Responses to it", 22-69
Όπως πολλές φράσεις στην Κ.Δ. το 1/5 των 3.542 παραδειγμάτων αρνητικών φράσεων έχει υποστεί αλλοιώσεις, μικρές ή μεγαλύτερες, μέσα από προσθήκες, παραλείψεις ή αντικαταστάσεις λέξεων. Ωστόσο οι αλλαγές των αρνητικών εκφράσεων είναι περισσότερο προκλητική καθώς, αν λάβουμε τη λειτουργία που έχουν στη λογική σκέψη, μπορούν να δημιουργήσουν αντιφάσεις. Οι Πατέρες της Εκκλησίας έπρεπε να αντιμετωπίσουν ζητήματα δόγματος: ο Παύλος πίστευχει "ότι όλοι δεν θα κοιμηθούμε" ή ότι "όλοι θα κοιμηθούμε", "θα μεταμορφωθούμε" ή "δε θα μεταμορφωθούμε" (1 Κορ 15,51); Ο θάνατος είχε κυριαρχία σε αυτούς που δεν αμάρτησαν όπως ο Αδάμ (Ρωμ 5,14); Η ασταθής άρνηση ήταν γνωστή και στους ιουδαϊκούς, κλασικούς και νομικούς κύκλους. Η ανάλυση περισσοτέρων από 700 πααραδειγμάτων μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε όσους ασχολούνται με την κριτική του κειμένου, σε όσους μελετούν τις αντιγραφικές συνήθειες εκείνης της εποχής, στους φιλολόγους καθώς επίσης σε όσους ασχολούνται με τη δογματική και την ιστορία.

Bradly S. Billings, "‘At the Age of 12’: The Boy Jesus in the Temple (Luke 2:41–52), The Emperor Augustus, and the Social Setting of the Third Gospel ", 70-89
Η ιστορία του δωδεκαετούς Ιησούς στο Ναό (Λκ 2,41-52) συχνά διαβάζεται και κατανοείται σε σχέση προς το ιουδαϊκό αφηγηματικό της πλαίσιο. Οι πιθανοί αποδέκτες των Λουκά -Πράξεων ωστόσο, κυρίως εθνικοί που ζούσαν στις πόλεις της Μ. Ασίας κατά το τέλος του 1ου αι. μ.Χ., είχαν απομακρυνθεί τουλάχιστον κατά μία γενεά από τις ιουδαϊκές απαρχές του Χριστιανισμού. Το κοινωνικό υπόβαθρο των αποδεκτών επομένως διαμορφωνόταν όχι από τη λατρεία και τα σύμβολα του Ιουδαϊσμού του Δεύτερου Ναού αλλά από εκείνα της αυτοκρατορικής Ρώμης και κυρίως την παρακαταθήκη και τη λατρεία του πρώτου αυτοκράτορα, του Αύγουστου. Γράφοντας μέσα σε αυτήν την πολιτισμική ατμόσφαιρα ο Λουκάς προσπαθεί να παρουσιάσει τον Ιησού ως μία σημαντική μορφή σύμφωνα με τους κοινούς τόπους της ελληνορωμαϊκής βιογραφίας και να μεταφέρει μέσα από αυτήν την αφήγηση για την παιδική ηλικία του Ιησού εκείνες τις παραδόσεις για το πρόσωπό του, οι οποίες συμβάλλουν στο να παρουσιασθεί ως ανώτερος και διάδοχος του θεοποιημένου Αυγούστου. Το επεισόδιο στο Ναό συμπεριλήφθηκε από το Λουκά στην αφήγησή του για την παιδική ηλικία, γιατί είναι συμβατή με και συμβάλει στον απώτερο σκοπό του ευαγγελίου του.

Τρίτη 7 Απριλίου 2009

Οι αρχαίοι Έλληνες και η οικονομική κρίση

Στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΝΕΑ διαβάζουμε σήμερα ένα άρθρο για τη στάση των αρχαίων Ελλήνων απέναντι στο χρήμα και το περιβάλλον. Στο συγκεκριμένο άρθρο της Μαρίας Αδαμοπούλου αναδημοσιεύονται οι θέσεις του καθηγητή του Παν/μίου του Exeter Richard Seaford, οι οποίες ακούστηκαν πρόσφατα σε συνέδριο στη Γλασκώβη. Ας θυμηθούμε και την στάση που τηρούν τα κείμενα της Καινής Διαθήκης απέναντι στον πλούτο και στην εξάρτηση από αυτόν και θα παρατηρήσουμε μεγάλες ομοιότητες στον τρόπο αντιμετώπισης και αξιολόγησής του. Επίσης οι τρόποι διατύπωσης των θέσεων αυτών (μύθοι για παράδειγμα στην περίπτωση των αρχαίων Ελλήνων, παραβολές στην περίπτωση των ευαγγελίων), αν και παρουσιάζουν κάποιες διαφορές, που οφείλονται στις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες όσων παρήγαγαν αυτά τα κείμενα, έχουν επίσης πολλές και σημαντικές ομοιότητες (π.χ. μία σύντομη πλοκή, πρόσωπα και πράγματα που λειτουργούν ως σύμβολα κτλ.).
Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο στα ΝΕΑ, πατήστε εδώ.

Η αρχαιολογία και τα οπτικοακουστικά μέσα

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο του Paul Flesher, καθηγητή του Παν/μίου του Wyoming, σχετικά με τον τρόπο αξιοποίησης των οπτικοακουστικών μέσων και κυρίως του μέσου του ντοκυμαντέρ για την προβολή και διάχυση αρχαιολογικών πληροφοριών. Στο ίδιο άρθρο ο Flesher παραπέμπει σε διάφορα εργαλεία και σελίδες του Διαδικτύου, τα οποία παρέχουν υπεύθυνα πληροφόρηση για αρχαιολογικά ευρήματα κτλ.
Για να διαβάσετε το πλήρες άρθρο, πατήστε εδώ.

Μια χαναανίτισσα βασίλισσα στη Beth Shemesh


Και η επόμενη είδηση προέρχεται από το χώρο της αρχαιολογίας και η πηγή της και πάλι είναι το ιστολόγιο του Jim West. Πρόκειται για μια είδηση που αναρτήθηκε σήμερα στην ηλεκτρονική έκδοση του physorg.com και αφορά σε ένα ενδιαφέρον εύρημα που έφερε στο φως ομάδα αρχαιολόγων από το Παν/μιο του Tel Aviv στο Tel Beit Shemesh. Πρόκειται για μία κεραμική πλάκα με την παράσταση μίας θεάς ντυμένης κατά τον τρόπο που ήταν ντυμένοι οι άνδρες βασιλιάδες της περιοχής. Αυτό οδήγησε τους αρχαιολόγους στην υπόθεση ότι ίσως πρόκειται για παράσταση κάποιας γυναίκας βασίλισσας της περιοχής. Ίσως μάλιστα να αποτελεί αναπαράσταση της "Κυρίας των θηλυκών λιονταριών" μίας χαναανίτισσας βασίλισσας που έστειλε απελπισμένες επιστολές στον Φαραώ περιγράφοντας την αναταραχή και την καταστροφή που βίωνε το βασίλειό της και του ζητούσε στρατιωτική βοήθεια.
Για να διαβάσετε το ενδιαφέρον άρθρο, πατήστε εδώ.

Πλαστογράφηση αρχαιοτήτων από το Ισραήλ: η απάντηση του Victor Sasson

Στο πρόβλημα της πλαστογράφησης αρχαιοτήτων που πιθανόν να συνδέονται με πρόσωπα και γεγονότα της Βίβλου καθώς και στην κυκλοφορία σχετικού βιβλίου από τη δημοσιογράφο Nina Burleigh αναφερθήκαμε σε παλιότερες αναρτήσεις. Ο Jim West παραπέμπει στο ιστολόγιό του στην απάντηση του Victor Sasson, αρχαιολόγου και ειδικού στην Εβραϊκή και Αραμαϊκή Επιγραφική, στις αιτιάσεις της Burleigh για πλαστογράφηση διαφόρων επιγραφών (όπως για παράδειγμα της επιγραφής του Jehoash, της οποίας η αυθεντικότητα αμφισβητείται από πολλούς ειδικούς και την οποία διάβασε και εκτίμησε ο Sasson). Για να βρεθείτε στην ανακοίνωση του Jim και να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Μία επιγραφή της εποχής του Βασιλείου του Ιούδα


Χθες κυκλοφόρησε η είδηση σε πολλά ιστολόγια της ανεύρεσης θραύσματος εβραϊκής επιγραφής της εποχής του Βασιλείου του Ιούδα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Israel Antiquities Authority πρόκειται για ένα τμήμα πλάκας από ασβεστόλιθο που βρέθηκε στην περιοχή της πηγής Gihon εντός της περιοχής των τειχών γύρω από το Εθνικό Πάρκο της Ιερουσαλήμ. Στην πέτρα διασώζονται μόνο μερικά γράμματα από την εβραϊκή επιγραφή που αρχικά έφερε. Χρονολογείται σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων στον 8ο αι. π.Χ. Τα γράμματα που διασώζονται στην πρώτη γραμμή είναι: קיה [... (στον αγγλικό μεταγραμματισμό …]kiah). Σχετικά με την πιθανή ανάγνωση του ονόματος Εζεκίας παραθέτουμε εδώ το κείμενο της ανακοίνωσης στην επίσημη σελίδα της αρχαιολογικής υπηρεσίας του Ισραήλ:
"If the letter preceding the kof was a zayin, we could complete the name to read חזקיה, or Hezekiah in English, and perhaps ascribe historical importance to the inscription. On the other hand, there are other first names that were used in Judah and Jerusalem at that time that could be mentioned here such as Hilkia, Amekiya, etc."
Στη δεύτερη σειρά διακρίνονται τα γράμματα כה [... (=ka). Το ανακοινωθέν της Αρχαιολογικής Εταιρίας του Ισραήλ σημειώνει σχετικά:
"Here we have several possibilities for completing the word such as: בְּרָכָה, or birqa, that is, a greeting expressing best wishes (a possible ending for some sort of commemorative inscription). Another possibility is the word בְּרֵכָה, or brecha, meaning water reservoir. The reconstruction of this word is possible based on the fact that Brechat HaShiloah, or the Shiloah Pool in English, is located nearby, and also based on the fact that a pool is mentioned in the famous Shiloah inscription that was discovered close by."
Πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα για μνημείο που στήθηκε σε ανάμνηση της ανέγερσης κάποιου κτιρίου.

Δευτέρα 6 Απριλίου 2009

Ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις στην κοιλάδα του Ιορδάνη


Από το ιστολόγιο του Jim West πληροφορούμαστε το δημοσίευμα του Newswise Science News που αφορά στην ανακάλυψη από επιστήμονες του πανεπιστημίου της Χάιφα μεγάλων οχυρωμένων περιοχών, οι οποίες εκτιμούν ότι ταυτίζονται με τα πέτρινα κτίσματα gilgal, που αναφέρονται στη Βίβλο. Πρόκειται για τις πρώτες κατασκευές που έκτισαν οι Ισραηλίτες μετά την είσοδό τους στη Γη της Επαγγελίας, έχουν τη μορφή ενός τεράστιου ποδιού και δηλώνουν συνήθως την κυριαρχία σε ένα τμήμα της γης. Χρονολογούνται στην εποχή του Σιδήρου (13ος -12ος αι. π.Χ.) και συνδέονται πιθανόν με λατρευτικές εκδηλώσεις. Για να διαβάσετε το ενδιαφέρον άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για την τελετουργική μνήμη


Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Brill ένα νέο βιβλίο σχετικά με τις Απόκρυφες Πράξεις των Αποστόλων και τη λειτουργική ανάμνηση στη Δύση:


Els Rose, Ritual Memory; Τhe Apocryphal Acts and Liturgical Commemoration in the Early Medieval West (c.500-1215), (Mittellateinische Studien und Texte 40), Brill 2009
ISBN: 978 90 04 17171 8
€ 121.00
Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Αυτό το βιβλίο φέρνει κοντά δύο περιοχές της έρευνας, οι οποίες μέχρι τώρα σπάνια μελετήθηκαν συγκριτικά: τη λειτουργία και τις Απόκρυφες Πράξεις των Αποστόλων. Στο βιβλίο παρέχεται αρχικά μία ανάλυση της λειτουργικής τελετουργίας στη μεσαιωνική Δύση και εξετάζεται η ένταξη στοιχείων από τα απόκρυφα στις πρακτικές της τελετουργικής ανάμνησης. Αποκαλύπτεται ο ρόλος που διαδραμάτισε η λειτουργία στη διάδοση των Απόκρυφων Πράξεων και παρουσιάζεται ο τρόπος που αυτές οι αφηγηματικές παραδόσεις αναπτύχθηκαν και μεταμορφώθηκαν μέσα από την ένταξή τους σε μία λατρευτική συνάφεια. Το αποτέλεσμα είναι μία δυναμική εικόνα της λατρευτικής πρόσληψης των εξωκανονικών Πράξεων των Αποστόλων κατά το Μεσαίωνα της Δύσης, όπου οι απόκρυφες ιστορίες για το παρελθόν των αποστόλων αντιμετωπίζονταν ως παραδόσεις για τις απαρχές του Χριστιανισμού, οι οποίες δεν έπρεπε να λησμονηθούν.



Το νέο τεύχος του Revue Biblique

Στο νέο τεύχος του Revue Biblique 116:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Stéphanie Anthonioz, "Le sang est la vie : réflexion sur la création humaine (Gn 2,7)", 5-14
  • Sun J. Kim, "Les limites de l'omniscience du narrateur dans 1 Sm 15", 15-26
  • Klaus P. Adam, "1 Sam 28 : a comment on Saul's destiny from a late prophetic point of view", 27-43
  • Peter Spitaler, "Household disputes in Rome : Romans 14:1-15:13", 44-69
  • Gregory Tatum, "Galatians 2:1-14/Acts 15 and Paul's ministry in 1 Thessalonians and 1 Corinthians", 70-81
  • Étienne Nodet, "Le baptême des prosélytes, rite d'origine essénienne", 82-110
  • Urban C. VonWahlde, "The pool(s) of Bethesda and the healing in John 5 : a reappraisal of research and of the Johannine text", 111-136
  • Étienne Nodet, "'Le Seigneur, père de mon seigneur' (Si 51,10)", 137-141

Κυριακή 5 Απριλίου 2009

Δύο ενδιαφέροντα άρθρα στο ZThK

Στο νέο τεύχος του Zeitschrift für Theologie und Kirche 106:1 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Sebastian Grätz, "Esr 7 und die Autorisierung der Tora", 1-19
Σε αυτό το άρθρο εξετάζεται η σχέση μεταξύ του βασιλικού νόμου και του νόμου του Θεού στο Έσδ 7. Αυτό το κείμενο ερμηνεύεται μέσα σε μία ελληνιστική συνάφεια και σκοπός του είναι να παρουσιάζει την Τορά ως ένα κείμενο με αυθεντία σε θέματα θρησκείας και πολιτικής.

Samuel Vollenweider, "Zum Verhältnis von Exegese und Religionsgeschichte", 20-40
Στο άρθρο εξετάζεται η σύνθετη σχέση μεταξύ της καινοδιαθηκικής ερμηνείας, δηλαδή της θεολογικής ερμηνείας και της "θρησκειοϊστορίας" (ιστορία των θρησκειών, θρησκευτικές σπουδές). Μολονότι οι ιστορικές και θεολογικές οπτικές διαφέρουν μεταξύ τους από πολλές απόψεις, χρειάζονται και οι δύο για μία ερμηνευτική προσέγγιση ώστε να οδηγηθεί κανείς σε μία βαθύτερη κατανόηση του αρχέγονου Χριστιανισμού και των κειμένων του.