Νέα άρθρα στο JHS

Από το ιστολόγιο PaleoJudaica του Jim Davila πληροφορούμαστε ότι έχουν αναρτηθεί νέα άρθρα στην ιστοσελίδα του Journal of Hebrew Scriptures 9 (2009), αφιερωμένα σε θέματα σχετικά με το βιβλίο του Ιωνά:

• Philippe Guillaume, Arguing under the Qiqayon: An Introduction to a Set of Articles on Jonah
• Thomas M. Bolin, Eternal Delight and Deliciousness: The Book of Jonah After Ten Years
• Ehud Ben Zvi, Jonah 4:11 and the Metaprophetic Character of the Book of Jonah
• Philippe Guillaume, Rhetorical Reading Redundant: A Response to Ehud Ben Zvi
• Jakob Wöhrle, A Prophetic Reflection on Divine Forgiveness: The Integration of the Book of Jonah into the Book of the Twelve
• Klaas Spronk, Jonah, Nahum, and the Book of the Twelve: A Response to Jakob Wöhrle
• Daniel Timmer, The Intertextual Israelite Jonah Face À L’empire: The Post-Colonial Significance Of The Book’s Cotexts And Purported Neo-Assyrian Context

Oι Catenae Graecorum Patrum του Cramer στο διαδίκτυο

Από το ιστολόγιο του Roger Pearse πληροφορούμαστε ότι οι τόμοι του γνωστού έργου Catenae Graecorum patrum in Novum Testamentum του J.A. Cramer είναι προσβάσιμοι στο διαδίκτυο στη σελίδα του archive.org. Για να βρεθείτε ση σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Πάπυροι: το νέο WL

Στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Παπυρολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης έχει αναρτηθεί η 12η συμπληρωμένη και βελτιωμένη έκδοση του χρήσιμου παπυρολογικού εργαλείου WörterListen, ενός καταλόγου των λέξεων που απαντούν στους διάφορους δημοσιευμένους παπύρους. Συνοδευτικό αρχείο σε αυτόν τον κατάλογο είναι το KonträrIndex, το οποίο επίσης μπορείτε να διαβάσετε ή να "κατεβάσετε" από τη σελίδα του Ινστιτούτου (και τα δύο σε μορφή pdf). Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Τιμητικός τόμος για τον καθ. Carl R. Holladay

Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφορεί ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή Carl R. Holladay:

Patrick Gray - Gail R. O'Day, Scripture and Traditions Essays on Early Judaism and Christianity in Honor of Carl R. Holladay, (NovT Suppl 129), Brill 2008

ISBN: 978 90 04 16747 6

€ 149.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

O παρών τόμος περιέχει 22 μελέτες προς τιμήν του Carl R. Holladay, του οποίου το έργο σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ Χριστιανισμού και ελληνιστικού Ιουδαϊσμού άσκησε μεγάλη επιρροή στις καινοδιαθηκικές σπουδές. Οι μελέτες είναι οργανωμένες σε τρία τμήματα: Ελληνιστικός Ιουδαϊσμός, η Κ.Δ. στη συνάφειά της και η Ιστορία της Ερμηνείας. Ανάμεσα στις μελέτες αυτού του τόμου υπάρχουν κάποιες που πραγματεύονται τη μεταστροφή στον ελληνόφωνο Ιουδαϊσμό και Χριστιανισμό, το 23 Μακκ ως αφηγηματική σάτιρα, η θεολογία της ανταπόδοσης στα Λκ-Πρξ, η εκκλησιαστική πειθαρχία στο κατά Ματθαίον, η Έξοδος και η συγκριτική χρονολογία στα ιουδαϊκά και πατερικά κείμενα, η σωματική τιμωρία στον αρχαίο Ισραήλ και τον αρχέγονο Χριστιανισμό, το ζήτημα των Ιουδαίων και η συγκρότηση του αρχαίου Ιουδαϊσμού.

Περιεχόμενα

Preface

Abbreviations

List of Contributors

I. Hellenistic Judaism

Ν. CLAYTON CROY, Disrespecting Dionysus: 3 Maccabees as Narrative Satire of the God of Wine

LESTER L. GRABBE, Jewish Identity and Hellenism in the Fragmentary Jewish Writings in Greek

WALTER T. WILSON, The Constitution of Compassion: Political Reflections on Philo’s De humanitate

WILLIAM ADLER, Moses, the Exodus, and Comparative Chronology

II. The New Testament in Context

GREGORY STERLING, Turning to God: Conversion in Greek-Speaking Judaism and Early Christianity

MARK BLACK, The Messianic Use of Zechariah 9-14 in Matthew, Mark, and the Pre-Markan Tradition

MICHAEL JOSEPH BROWN, Performance Anxiety: The Use of UPOKRITHS in Matthew 6:1-18

SHARYN DOWD, Is Matthew 18:15-17 about “Church Discipline”?

JOHN B. WEAVER, The Noble and Good Heart: Καλοκαγαθία in Luke’s Parable of the Sower SCOTT SHAUF, The “Word of God” and Retribution Theology in Luke-Acts

ALLEN BLACK, “Your Sons and Your Daughters Will Prophesy . . .”: Pairings of Men and Women in Luke-Acts

GAIL R. O’DAY, The Citation of Scripture as a Key to Characterization in Acts

DAVID P. MOESSNER, Luke’s “Plan of God” from the Greek Psalter: The Rhetorical Thrust of “The Prophets and the Psalms” in Peter’s Speech at Pentecost

STEVEN J. KRAFTCHICK, Self-Presentation and Community Construction in Philippians ABRAHAM J. MALHERBE, How to Treat Old Women and Old Men: The Use of Philosophical Traditions and Scripture in 1 Timothy 5

JOHN T. FITZGERALD, Proverbs 3:11-12, Hebrews 12:5-6, and the Tradition of Corporal Punishment

III. The History of Interpretation

PATRICK GRAY The Early Reception of Hebrews 6:4-6

JUAN HERNÁNDEZ JR., The Apocalypse in Codex Alexandrinus: Its Singular Readings and Scribal Habits

THOMAS H. OLBRICHT, Exegetical and Theological Presuppositions in Nineteenth-Century American Commentaries on Acts

LUKE TIMOTHY JOHNSON, Narrative Criticism and Translation: Luke-Acts and the Case of the NRSV

BRAD R. BRAXTON, Paul and Racial Reconciliation: A Postcolonial Approach to 2 Corinthians 3:12-18

TODD PENNER, Die Judenfrage and the Construction of Ancient Judaism: Toward a Foregrounding of the Backgrounds Approach to Early Christianity

Publications of Carl R. Holladay

Scripture Index

Index of Modern Authors

Πέμπτη συνάντηση Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής

Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2009 και ώρα 18.00 θα λάβει χώρα η πέμπτη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής του Τομέα Αγίας Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ στην αίθουσα συνεδριάσεων του 4ου ορόφου της Θεολογικής Σχολής.

Εισηγητής: Χρήστος Βούλγαρης, ομότιμος καθηγητής Θεολογικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών
"Το τέλος του βίου και το μαρτύριον του αποστόλου Παύλου. Νέα θεώρηση"

Βιβλιοπαρουσίαση: Α. Πιτσιλλίδης (μεταπτ. φοιτητής)
J. C. Lentz, Jr., Luke's Portrait of Paul, Cambridge 1993 [SNTS MonSer 77]

Ελληνική επιγραφή από την εποχή των Μακκαβαίων

Από το ιστολόγιο του Antonio Lombatti πληροφορούμαστε για την ανεύρεση τριών θραυσμάτων επιγραφής, τα οποία πιστεύεται ότι ανήκουν στη λεγόμενη "Επιγραφή του Ηλιόδωρου". Η συγκεκριμένη επιγραφή χρονολογείται στα 178 π.Χ. και απαρτίζεται από 23 γραμμές. Είναι χαραγμένη σε στήλη από ασβεστόλιθο. Το νέο εύρημα κατά τη γνώμη των ειδικών επιβεβαιώνει ότι η στήλη βρισκόταν σε κάποιο ναό εκεί που σήμερα είναι το Maresha- Beit Guvrin National Park.

Η επιγραφή του Ηλιόδωρου παρουσιάσθηκε από τους Cotton-Wörrle σε άρθρο τους στο ZPE του 2007 (σε αυτό θα επανέλθουμε σε επόμενη ανάρτηση). Στην επιγραφή καταγράφεται η αλληλογραφία του Ηλιόδωρου, γνωστού και από Β΄ Μακκ, με τον Σέλευκο Δ΄, τον οποίο διαδέχθηκε ο Αντίοχος Δ΄ Επιφανής. Στο κείμενο της επιγραφής ο Σέλευκος ανακοινώνει το διορισμό ενός διαχειριστή που θα επιβλέπει όλα τα ιερά στην επαρχία, συμπεριλαμβανομένου και του Ναού της Ιερουσαλήμ. Αυτό σήμαινε ότι ο διαχειριστής μπορούσε να ελέγχει και τα οικονομικά τους και να εισπράττει φόρους για το βασιλέα. Ίσως οι Ιουδαίοι αισθάνθηκαν ότι αυτός ο διορισμός αμφισβητούσε την ανεξαρτησία τους κι επομένως η επιγραφή αναφέρεται στα γεγονότα που προετοίμασαν τα γεγονότα που ακολούθησαν (είσοδο του Αντιόχου Δ΄ στην Ιερουσαλήμ, σφαγή του πληθυσμού, βεβήλωση του Ναού). Για να διαβάσετε το άρθρο στο Ha'aretz, πατήστε εδώ.

(Η φωτ. από το ιστολόγιο του Antonio Lombatti)

+ Κοίμηση του καθ. Σάββα Αγουρίδη (1921-2009)

Μόλις πληροφορηθήκαμε τη θλιβερή είδηση ότι ο ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Αθηνών Σάββας Αγουρίδης απεβίωσε σήμερα. Ο Σ. Αγουρίδης υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές στο χώρο των βιβλικών σπουδών στην Ελλάδα κατά τον 20ο αιώνα. Με τις ποικίλες μελέτες του σε θέματα Καινής Διαθήκης και αρχέγονου Χριστιανισμού αλλά και τη διακονία του ως πανεπιστημιακού δασκάλου επηρέασε ουσιαστικά την πορεία της ελληνικής βιβλικής επιστήμης από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα κι εξής δημιουργώντας γέφυρες μεταξύ της πατερικής παράδοσης και της σύγχρονης διεθνούς έρευνας. Παράλληλα εκπροσώπησε επάξια την Ορθόδοξη βιβλική επιστήμη σε διάφορους διεθνείς επιστημονικούς και εκκλησιαστικούς οργανισμούς (όπως στην Studiorum Novum Testamenti Societas, τις Ενωμένες Βιβλικές Εταιρείες στην Ευρώπη, στην Academie Internationale des Sciences Religieuses, στην ελληνική Ορθόδοξη αντιπροσωπεία στο Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών κτλ.). Διετέλεσε πρόεδρος του Εκπαιδευτικού και Φιλανθρωπικού Ιδρύματος «Άρτος Ζωής» του Λυμπεροπούλειου Ιδρύματος, της Κίνησης Πολιτών κατά του Ρατσισμού και της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής. Υπήρξε εκδότης του Δελτίου Βιβλικών Μελετών, συγγραφέας καθώς και μεταφραστής πολλών βιβλίων. Ακόμη κι όσοι δεν υπήρξαμε άμεσα μαθητές του αλλά μαθητές των μαθητών του, αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη για την προσφορά του στον τομέα της βιβλικής επιστήμης και ευχόμαστε το παράδειγμά του ως πανεπιστημιακού δασκάλου και κοινωνικά ευαισθητοποιημένου θεολόγου και χριστιανού να έχει συνεχιστές. Ο Θεός ας τον αναπαύσει "εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς".

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες η νεκρώσιμη ακολουθία θα τελεστεί αύριο στις 3.00 μ.μ. στον Ι.Ν. Προφήτη Ηλία Παγκρατίου.

Μαγνητοφωνημένη διάλεξη για τους Μαρκιωνίτες

Ο Philip Harland ανάρτησε στο ιστολόγιό του Religions of the Ancient Mediterranean, μία νέα μαγνητοφωνημένη ομιλία με θέμα τους μαρκιωνίτες.
Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του ThZ

Στο νέο τεύχος του Theologische Zeitschrift δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Andreas Ruwe, "Beschneidung als interkultureller Brauch und Friedenszeichen Israels. Religionsgeschichtliche Überlegungen zu Genesis 17, Genesis 34, Exodus 4 und Josua 5", 309–342

Στην Παλαιά Διαθήκη η περιτομή είναι κεντρικό θέμα σε κείμενα του P (Γεν 17. 21,4. Εξ 12,44.48. Λευιτ 12,3). Δεν υπάρχουν άλλες παλαιοδιαθηκικές πηγές για το θέμα όμως έξω από την Εξάτευχο. Στο πλαίσιο των νεώτερων συζητήσεων σχετικά με τη δημιουργία της Πεντατεύχου και της Εξατεύχου θεωρήθηκαν και τα σημαντικά για τη σημασία και τη λειτουργία της περιτομής στον αρχαίο Ισραήλ κείμενα, όπως Γεν 34. Έξ 4,24.26 και Ιησ 5,2.8, ως νεώτερα. Από την άλλη πλευρά προκύπτει από βιβλικά καθώς και εξωβιβλικά κείμενα (π.χ. Ιερ 9,24-25 και Ηροδότου, Ιστορίαι ΙΙ, 104) ότι ο Ισραήλ μοιραζόταν το έθιμο της περιτομής μέχρι και την περσική εποχή με μία σειρά από γειτονικούς λαούς. Με βάση αυτές τις σκέψεις το παρόν άρθρο υποστηρίζει ότι σημαντικά σημεία μίας ειδικά ισραηλιτικής θεωρίας για την περιτομή διαμορφώθηκαν για πρώτη φορά κατά την περσική περίοδο.

Martin Leuenberger: Die geschichtstheologische Begründung der Einzigkeit Jhwhs im Kyros-Orakel Jes 45,1–7S. 343–357

Μία ανάλυση της δομής του χρησμού για τον Κύρο στο Ησ 45 καταδεικνύει σε αντίθεση προς μία ισχυρή στη σύγχρονη έρευνα τάση ότι εδώ όπως και σε άλλες προφητείες του Δευτεροησαΐα αποδεικνύεται η μοναδικότητα του Γιαχβέ όχι με βάση μία θεολογία της δημιουργίας αλλά σε αυτήν μίας θεολογίας της ιστορίας και στην προκειμένη περίπτωση με την άνοδο στην εξουσία του Κύρου. Μόνο σε αυτήν τη νοητική βάση μπορούν να εξαχθούν οντολογικά συμπεράσματα, τα οποία καταλήγουν και στην παρουσίαση του Γιαχβέ ως του δημιουργού θεού.

Το νέο τεύχος του ZNW

Στο νέο τεύχος του Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft und die Kunde der älteren Kirche 100:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Wilfried Eisele, "Jesus und Dionysos : göttliche Konkurrenz bei der Hochzeit zu Kana (Joh 2,1-11)", 1-28
• Friedrich G. Lang, "Neues über Lydia? : zur Deutung von "Purpurhändlerin" in Apg 16,14", 29-44
• Erwin Ochsenmeier, "Romans 1,20 : knowing God through his acts in history", 45-58
• Jan Dochhorn, "Röm 7,7 und das zehnte Gebot : ein Beitrag zur Schriftauslegung und zur jüdischen Vorgeschichte des Paulus", 59-77
• Jens Schröter, "Die Funktion der Herrenmahlsüberlieferungen im 1. Korintherbrief : zugleich ein Beitrag zur Rolle der "Einsetzungsworte" in frühchristlichen Mahltexten", 78-100
• Peter Nagel, "Das Evangelium des Judas - zwei Jahre später", 101-138