Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2009

Διεθνές συνέδριο για τη μετάφραση των Ο΄ και τον αρχέγονο Χριστιανισμό

Από το ιστολόγιο του Chris Tilling πληροφορούμαστε ότι διοργανώνεται διεθνές συνέδριο από την Ευαγγελική Σχολή της Τυβίγγης με τον τίτλο "The Septuagint and Christian Origins - Die Septuaginta und das frühe Christentum" στις 1-3 Απριλίου 2009.

Δημόσιες διαλέξεις θα δώσουν οι: M. Hengel, C. Holladay, L. Stuckenbruck, E.Tov
Εισηγήσεις στο πλαίσιο του συνεδρίου θα κάνουν: E. Bons, S. Caulley, A. Despotis, J.c. de Vos, R. Fedmeier, R. Heine, A. Lange, H. Lichtenberger, D. Moessner, H.-D. Neef, W. Kraus, S. Krauter, U. Mittmann, A.M. Schwemer, F. Siegert, H. Spiekermann

Πρόγραμμα συνεδρίου

1 Απριλίου
13:45 Opening Session / Greetings
14:00 Stefan Krauter (Stuttgart), Die Septuaginta und andere Übersetzungen religiöser Text in der Antike
15:00 H. Spiekermann & Reinhard Feldmeier (Göttingen), Vom "Herrn der Heerschaften" zum "Allmächtigen" . Die LXX als Wegbereiterin einer christlichen Gotteslehre
16:30 Coffe break
16:45 J.Cornelis de Vos, Das Land Israels in der Sicht der LXX
18:00 Dinner Break
20:00 Public lecture: Emanuel Tov (Jerusalem), Jewish and Christian Aspects of the Septuagint
21:30 Stand-up reception

2 Απριλίου
8:15 Folker Siegert (Münster), Kanonischer und kritischer Text? Zur Handhabung der Konjekturen in der Septuaginta
9:15 Heinz-Dieter Neef (Tübingen), Das Hoseabuch im Spiegel der Septuaginta - Aspekte der Deutung
10:15 Coffee break
10:30 Armin Lange (Wien), Textpluralität und Textqualität im ägyptischen Judentum
11:30 Eberhard Bons (Strassburg), Beobachtungen zu theologischen Begriffen und Konzepten der griechischen Bibel und zu ihrem Einfluß auf das Neue Testament und die Schriften des Urchristentums
12:30 Lunch break
14:00 Public lecture: Carl Holladay (Atlanta), Luke's Use of the LXX in Acts
15:00 Gudrun Holtz (Tübingen), Zur Pentateuchrezeption in Hebr 7,1-10.18
16:00 Coffee break
16:15 Hermann Lichtenberg (Tübingen), Das Alte Testament in der Offenbarung des Johannes
17:00 Anna Maria Schwemer (Tübingen), Lukas als Kenner der Septuaginta
18:00 Dinner break
20:00 Public lecture: Loren Stuckenbruck (Durham), The Apocrypha and Pseudepigrapha in Septuagint Tradition

3 Απριλίου
8:30 David Moessner (Dubuque, Iowa), Joh 8,52-59 und LXX Genesis 22 im Vergleich mit MT Genesis 22
9:30 Athanasios Despotis (Bonn), Die Übersetzungsmethode der LXX und die Textstrategie des Paulus in Röm 9-11
10:30 Coffee break
10:45 Ulrike Mittmann (Osnabrück), Jes 53 MT oder Jes 53 LXX? Zum traditionsgeschichtlichen Hintergrund der Einsetzungsworte
11:45 Wolfgang Kraus (Saarbrücken), Die Rolle der LXX im NT: Amos 9,11f und die Aufnahme in Apg 15,16f
12:45 Lunch break
14:30 Scott Caulley (Tübingen), The Septuagint in the Bodmer Codex
15:30 Ron Heine (Eugene, Oregon), Origen and the Eternal Boundaries
16:30 Coffee break
16:45 Public lecture: Martin Hengel (Tübingen), Die LXX in den ersten christlichen Bibliotheken
18:15 Dinner

Το νέο τεύχος του SJOT

Στο νέο τεύχος του Scandinavian Journal of Old Testament 22:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Nicolas Wyatt, "The mythic mind revisited : myth and history, or myth versus history, a continuing problem in biblical studies", 161-175
  • Aron Pinker, "Qohelet 4,13-16", 176-194
  • Philippe Guillaume, "Jerusalem 720-705 BCE : no flood of Israelite refugees", 195-211
  • Peter Bauck, "1 Samuel 19: David and the "teraphim" : Yahwh im Dawid and the emplotted narrative", 212-236
  • Pieter B. van Petegem, "Sur le psaume 95", 237-252
  • Marieke den Braber ; Jan W. Wesselius, "The unity of Joshua 1-8, its relation to the story of King Keret, and the literary background to the Exodus and conquest stories", 253-274
  • Louis C. Jonker, "The Chronicler and the Prophets : who were his authoritative sources", 275-295
  • Tal Davidovich, "GB in the OT - a case of borrowing", 296-303

Το νέο τεύχος του Laurentianum

Στο νέο τεύχος του Laurentianum 49:2 (2008) δημοσιεύονται μεταξύ των άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:
  • Frederic Raurell, "Ben Sira, lettore di testi biblici", 303-319
  • Christopher T. Begg, "The Marah incident according to Josephus and Philo", 321-336
  • Giuseppe Baldanza, "La libagione di Paolo alla luce di Fil 2,12-18", 337-351

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2009

Το μοντέλο της ταυτότητας στο εσωτερικό της ομάδας

Συνεχίζοντας τα ενδιαφέροντα άρθρα του για την κοινωνική ταυτότητα ο J.C. Baker δημοσίευσε πριν από λίγο ένα ακόμη κείμενο, το οποίο αυτήν τη φορά ασχολείται με το μοντέλο της κοινής ταυτότητας μέσα στην ομάδα (Common Ingroup Identity Model), το οποίο προτάθηκε από τον Samuel Gaertner. Παραθέτω τα όσα γράφει ο J.C. για αυτό το μοντέλο:
"Rather than eliminating the boundaries altogether, Gaertner et al. suggested that boundaries should be redrawn to bring the two identities into one superordinate identity so that ingroupers and outgroupers recognize their commonality and view one another as members of the same group."
Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο πατήστε εδώ.

Ένα νέο άρθρο στο JGrChrJ

Το πρώτο άρθρο στο νέο τεύχος του Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 6 (2009) έχει αναρτηθεί (πατώντας στον τίτλο θα βρεθείτε στο κείμενο του άρθρου σε μορφή pdf):

Jintae Kim, The Concept of Atonement in the Gospel of John
O συγγραφέας εξετάζει κατά πόσο το θέμα του εξιλασμού υπάρχει στο κατά Ιωάννην και καταλήγει ότι παρά τις παλαιότερες εκτιμήσεις ότι αυτό το θέμα απουσιάζει στην πραγματικότητα αυτό είναι παρόν έστω και με έμμεσο τρόπο. Πρώτα εξετάζει το Ιω 3,16.17. Τα στοιχεία που παρουσιάζει ως αποδείξεις είναι: 1) η συγχώρηση των αμαρτιών εννοείται έμμεσα σε φράσεις όπως "μὴ ἀπόληται", "κρίνῃ τὸν κόσμον", όταν τα βρίσκουμε μαζί (8,21-24. 5,24), 2) ο θάνατος του Ιησού προϋποτίθεται στην έκφραση "ὑψωθῆναι" (3,14. 12,32-33), 3) η χρήση του "δεῖ" και του ρήματος "ὑψώω" στο 3,14 παραπέμπει στις προρρήσεις του πάθους στη συνοπτική παράδοση και στο δούλο του Γιαχβέ στον Ησαΐα.
Το δεύτερο κείμενο που εξετάζεται είναι το Ιω 1,29. Θεωρείται ότι εδώ το θέμα του εξιλασμού αναφέρεται έμμεσα: 1) η φράση "ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ" παραπέμπει στο δούλο του Γιαχβέ, 2) η φράση συνδέεται επίσης με τις θυσίες και 3) η φράση "ὁ αἵρων τὴν ἁμαρτίαν" αναφέρεται στην αντιπροσωπευτική θυσία για εξιλασμό.
Το τρίτο κείμενο είναι το Ιω 10,15 (καὶ τὴν ψυχήν μου τίθημι ὑπὲρ τῶν προβάτων"). Και αυτή η φράση απηχεί τη γλώσσα του εξιλασμού: 1) είναι ιωάννεια συνώνυμα σε ανάλογες εκφράσεις του Μάρκου (Μκ 10,45), 2) το λεξιλόγιό του παραπέμπει στο Ησ 53.
Τέλος ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η ευχαριστηριακή γλώσσα στο Ιω 6 απηχεί την αντίστοιχη στη συνοπτική παράδοση και τον Παύλο και περιέχει την ιδέα του εξιλασμού.
Ο συγγρ. καταλήγει ότι το θέμα του εξιλασμού υπάρχει σε εκφράσεις και κείμενα του κατά Ιωάννην.

Klauck: Die apokryphe Bibel (14)

Στο τέταρτο κεφάλαιο του βιβλίου του ο K. ασχολείται με τη λεγόμενη αλληλογραφία μεταξύ Σενέκα και Παύλου.

Απόκρυφη αλληλογραφία Σενέκα και Παύλου

1. Εισαγωγικά
Ο Κ. εκτιμά ότι ίσως αφορμή για τη σύνδεση Παύλου και Σενέκα δίνει η πληροφορία των Πρξ 18,12-17 ότι ο Παύλος στην Κόρινθο βρέθηκε μπροστά στον Γαλλίωνα, τον ανθύπατο της Αχαΐας (51/52 ή 52/53 μ.Χ.). Ο Γαλλίων ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός του Σενέκα και υπηρέτησε ως ύπατος στη Ρώμη στα 58 μ.Χ. Επιπλέον ο Παύλος βρέθηκε δέσμιος στην Ρώμη (Πρξ 28,30) και ο φρουρός του ίσως ανήκε στους πραιτωριανούς του Burrus, ο οποίος μοιράστηκε την εξουσία με τον Γαλλίωνα στη Ρώμη μαζί. Μολονότι το θέμα της χρονολογίας της ζωής του Παύλου παραμένει ανοικτό, γενικά εκτιμάται ότι ο Παύλος έφτασε στη Ρώμη κάπου μεταξύ των 52 και 62 μ.Χ., εποχή που ο φιλόσοφος Σενέκας ήταν στο απόγειο της δύναμής του. Επιπλέον δύο αναφορές στην Φιλιππησίους ίσως συνδέονται με την παραμονή του Παύλου στη Ρώμη (1,13 και 4,22).
Η απόκρυφη αλληλογραφία Σενέκα και Παύλου, που περιλαμβάνει 14 επιστολές στη λατινική γλώσσα (8 του Σενέκα και 6 του Παύλου) τοποθετείται από τον συγγραφέα της σε αυτήν την περίοδο. Παραδίδεται σε 300 χειρόγραφα του Μεσαίωνα και περίπου 25 από την Ύστερη Αρχαιότητα συχνά μαζί με τα υπόλοιπα έργα του Σενέκα.
Η γνησιότητα αυτών των κειμένων είναι θέμα συζήτησης μέχρι και σήμερα. Πολλοί μάλιστα ερευνητές υποστηρίζουν με πάθος τη γνησιότητά τους. Ο Κ. παραπέμπει στο χαρακτηριστικό παράδειγμα του Giuseppe Giovanni Gamba, ο οποίος υποστηρίζει ότι στα 58/59 ο Σενέκας έγινε χριστιανός κάτω από την επίδραση του Παύλου αντίθετα από το σύγχρονό του Πετρώνιο και τον ίδιο τον Νέρωνα, οι οποίοι, ενώ αρχικά έδειξαν ενδιαφέρον για το χριστιανισμό, στη συνέχεια τον εγκατέλειψαν. Αποδίδει την τραγωδία Octavia στο Σενέκα. Σε αυτήν ο φιλόσοφος παρουσίασε με έμμεσο τρόπο χριστιανικές αξίες. Το Satyricon του Πετρώνιου είναι για τον Gamba μία κρυπτογραφημένη γελοιοποίηση των χριστιανικών μορφών και πρακτικών (π.χ. ο οικοδεσπότης της Cena Trimalchionis είναι ο ίδιος ο Παύλος). Επομένως αυτά τα κείμενα είναι γνήσια και επιτρέπουν την αποκατάσταση της χρονολόγησης της ζωής του Παύλου κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Η κριτική ωστόσο έρευνα του κειμένου έχει αποδείξει ήδη από την εποχή του Εράσμου ότι πρόκειται για πολύ μεταγενέστερα κείμενα και σε καμιά περίπτωση για γνήσια.

2. Εποχή σύνταξης των επιστολών
Σύμφωνα με τον Έρασμο τα κείμενα αυτά θα πρέπει να συντάχθηκαν κάποια στιγμή πριν το 392 μ.Χ., γιατί αναφέρονται από τον Ιερώνυμο για πρώτη φορά στο έργο του De viris illustribus (12). Μάλλον στην εποχή του η ανάγνωση αυτών των κειμένων ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη και ίσως συνδέεται με μία πρόσφατη εμφάνισή τους. Από την άλλη ο Λακτάντιος, όταν στα 324 μ.Χ. κάνει λόγο για τον Σενέκα στο έργο του Divinae institutiones (VI 24,14) δεν αναφέρει αυτήν την αλληλογραφία.
Στην αλληλογραφία ο Σενέκας δεν εμφανίζεται ως χριστιανός αλλά ως ευσεβής εθνικός. Ο μύθος του χριστιανού Σενέκα γεννήθηκε από τους πρώτους ανθρωπιστές κατά τον 14ο αι. (βλ. το άρθρο του A. Momigliano, “Bemerkungen über die Legende vom Christentum Senecas“ [1950]).

3. Εσωτερικά κριτήρια χρονολόγησης
Υφολογικά και γλωσσικά χαρακτηριστικά οδηγούν στη χρονολόγηση των κειμένων αυτών στον 4ο αι.
Πιθανόν ο συγγραφέας είχε παρακολουθήσει κάποια μαθήματα ρητορικής και είχε γνώση των κανόνων της επιστολογραφίας της εποχής. Μάλιστα ο Claude W. Barlow διατύπωσε την υπόθεση ότι ίσως αυτές οι επιστολές γεννήθηκαν από τη σχολική πρακτική σύνταξης τέτοιων ψευδεπίγραφων επιστολών ως μέρος της σχολικής άσκησης.
Ο Κ. παραπέμπει επίσης στο έργο του H. Koskenniemi, Studien zur Idee und Phraseologie des griechischen Briefes bis 400 n.Chr. (1956), όπου γίνεται λόγος για τρεις κεντρικές έννοιες που συνδέονται με την αρχαία επιστολογραφία: α) η φιλοφρόνησις, δηλ. η φιλική διάθεση που οδηγεί στην ανταλλαγή επιστολών, β) η παρουσία, διότι τα κείμενα καλύπτουν την απόσταση μεταξύ φίλων και γ) ὁμιλία, διότι τα επιστολικά κείμενα έχουν διαλογικό χαρακτήρα. Αυτά τα τρία στοιχεία υπάρχουν φυσικά και στην αλληλογραφία Σενέκα και Παύλου.
Στη συνέχεια ο Κ. παρουσιάζει το περιεχόμενο των 14 επιστολών και συζητά κάποια σημεία τους καθώς και γνωστά κι από άλλα κείμενα επιστολικά μοτίβα.
Καταλήγοντας την παρουσίασή του ο Κ. σχολιάζει τη χαμηλή ποιότητα της γλώσσας αυτών των κειμένωνκαι παρατηρεί τα εξής:
- δεν είναι πιθανό να μεταφράστηκαν από τα ελληνικά
- απίθανο είναι επίσης τα κείμενα να συντάχθηκαν από ιουδαιοχριστιανικούς κύκλους για να δυσφημίσουν τον Παύλου
- θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη κριτικές μελέτες του κειμένου, σύμφωνα με τις οποίες μόνο οι επιστολές 10,11 και 12 είναι αρχαίες, ενώ οι υπόλοιπες ανάγονται στην καρολίνεια περίοδο

Η επιλογή του Σενέκα ως συνομιλητή του Παύλου οφείλεται στη μεγάλη εκτίμηση την οποία είχαν οι Πατέρες της Δύσης για το Ρωμαίο φιλόσοφο.
Ο Κ. βρίσκει επίσης ομοιότητες μεταξύ αυτών των κειμένων και της 3 Κορινθίους (επιστολή των πρεσβυτέρων της Κορίνθου με προτροπή του Θεοφίλου και απάντηση του Παύλου, που βρίσκεται στη Ρώμη). Υποστηρίζει επίσης ότι έχουν επηρεαστεί από τις απόκρυφες Πράξεις Παύλου. Είναι ίσως επίσης πιθανό ο συγγρ. τους να επέλεξε την αλληλογραφία ως είδος πάνω στο οποίο έστησε όλη την ιστορία του συνειδητά, επειδή γνώριζε ότι μια συνάντηση Παύλου και Σενέκα δεν έλαβε ποτέ χώρα.

Τρία άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο Augustinianum

Στο νέο τεύχος του Augustinianum 48:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

  • Emanuele Castelli, "La Chiesa, la cattedra, il rotolo : l'identità della statua d'Ippolito alla luce del Pastore di Erma", 305-322
  • Robert C. Hill, "Zechariah in Alexandria and Antioch", 323-343
  • Josef Lößl, "Poetry, prophecy, and criticism in classical and patristic exegesis", 345-367

Το νέο τεύχος του RHRP

Στο νέο τεύχος του Revue d'histoire et de philosophie religieuses 88:4 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Jean C. Dubs, "4Q321 ou le calendrier bien tempéré", 417-450
Το ημερολόγιο 4Q321 συγκεντρώνει όλες τις πληροφορίες για το ημερολογιακό σύστημα του Κουμράν με ένα ανανεούμενο με ακρίβεια ηλιακό έτος των 364 ημερών, του οποίου οι ημερομηνίες πέφτουν τις ίδιες μέρες της εβδομάδας. Για να υπερτερήσει έναντι του σεληνιακού ημερολογίου αυτό το ηλιακό ημερολόγιο προσδιορίζει τις ηλιακές ημερομηνίες της Πανσελήνου (PL) με μεγάλη ακρίβεια από την πρώτη Τετάρτη στην ιστορία του κόσμου (Γεν 1,14-16) καθώς επίσης και τις ηλιακές ημερομηνίες για τη Νέα Σελήνη (PJL), που φέρει το προσωνύμιο duqah (δηλ. "οξύς, αλλά δύσκολο να παρατηρηθεί"). Έτσι ανακαλύπτουμε ένα σύστημα, όπου μία προσεκτική διατύπωση της αριθμητικής σχέσης μεταξύ των δύο σεληνιακών φάσεων, ορίζει το λειτουργικό ημερολόγιος μέσα σε ένα αυτορυθμιζόμενο κοσμογραφικό πλαίσιο.

Ludovic Lefebvre, "La diffusion du culte de Sarapis en Grèce continentale dans les îles de l'Égée au III siècle avant J.-C.", 451-467

Οι λόγοι που οδηγούν στην εξάπλωση της λατρείας μίας νέας θεότητας αποτελούν θέμα συζήτησης για τους ιστορικούς, οι οποίοι θέλουν να κατανοήσουν γιατί ένας θεός γίνεται περισσότερο ή λιγότερο αποδεκτός από τον πληθυσμό μίας χώρας. Ο Σάραπις είναι ένα τέτοιο καλό παράδειγμα. Γεννήθηκε στην Αίγυπτο, απέκτησε όμως μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου ελληνικό χαρακτήρα και η λατρεία του γνώρισε άνθηση ήδη από την αρχή του 3ου αι. όχι μόνο στην Αίγυπτο αλλά και σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας. Το θέμα αυτού του άρθρου είναι η ανάλυση των μαρτυριών αυτής της εξάπλωσης και η συνοπτική παρουσίαση των καταστάσεων που την επέτρεψαν. Ο συγγρ. μελετά τη στάση των Πτολεμαίων μέσα σε αυτήν τη συνάφεια καθώς και το θέμα της παρεμβατικότητάς τους.

Antoine Fleyfel, "Richard Simon, critique de la sacralité biblique" 469-492

Στο άρθρο εξετάζεται η θύραθεν προσέγγιση της Βίβλου από τον Richard Simon, του οποίου η φιλολογική και ιστορικοκριτική προσέγγιση πηγάζει από τους Capel και Spinoza. Η χρήση και η ανάπτυξη της θύραθεν μεθοδολογίας από τον Simon αδυνατίζει την αυθεντία της Βίβλου και εντάσσει τη βιβλική ιστορία μέσα στο πλαίσιο της παγκόσμιας ιστορίας. Ο Simon εφάρμοσε αυτήν την προσέγγιση στην Πεντάτευχο, στους προφήτες, στην εβραϊκή γλώσσα και στο θέμα της θεοπνευστίας.

Ένα νέο βιβλίο για τα πρωτοχριστιανικά δείπνα

Ένα νέο βιβλίο σχετικά με τα πρωτοχριστιανικά δείπνα και τη σημασία τους στις επιστολές της Κ.Δ. και στην Αποκάλυψη κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck:

Hans Joachim Stein, Frühchristliche Mahlfeiern. Ihre Gestalt und Bedeutung nach der neutestamentlichen Briefliteratur und der Johannesoffenbarung, (WUNT II 255), Mohr Siebeck, Tübingen 2008


Περίληψη εκδοτικού οίκου


Πού και πότε συγκεντώνονταν οι πρωτοχριστιανικές κοινότητες για το κοινό δείπνο; Ποιος έπαιρνε μέρος σε αυτό; Ποια ήταν η διαδικασία; Τι έτρωγαν και έπιναν; Ποιους συμβολισμούς συνέδεαν με τα δείπνα; Ο Hans Joachim Stein ασχολείται με τη μορφή και τη σημασία των πρωτοχριστιανικών δείπνων, με ποιο τρόπο ασχολούνται με αυτά οι επιστολές της Κ.Δ. καθώς επίσης και με το ιουδαϊκό και ελληνορωμαϊκό υπόβαθρο. Έτσι συνδυάζει την κοινωνιολογική και θεολογική έρευνα για τα δείπνα: τα πρωτοχριστιανικά δείπνα γεννήθηκαν μέσα από τις πολιτισμικές προϋποθέσεις της Μεσογείου, ωστόσο μέσα σε μια κοινωνία που κινείται γύρω από τα δείπνα δημιουργείται μία θεολογικά προσδιοριζόμενη ταυτότητα, η οποία βρίσκει την τελετουργική της έκφραση στο κοινό δείπνο και η οποία δε μπορεί να ερμηνευθεί μόνο από το πολιτισμικό περιβάλλον των πρώτων χριστιανών. Αυτή η πρωτοχριστιανική κουλτούρα του δείπνου είναι πολυσχιδής: δεν υπήρχε ένας ενιαίος κανονισμός εισόδου και μία ενιαία δομή της ιεραρχίας. Καταλώνονταν διάφορα τρόφιμα και ποτά. Και η θεολογική ερμηνεία τους παρουσιάζει διαφοροποιήσεις. Αυτές οι διαφορετικές παραστάσεις των δείπνων δεν αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς τύπος δείπνων, αλλά αντικατοπτρίζουν τελικά διάφορες καταστάσεις σύγκρουσης στο εσωτερικό των ομάδων, διάφορες ανάγκες πολιτισμικής διαφοροποίησης και θεολογικής έμφασης. Συνοψίζοντας ο συγγρ. καταλήγει ότι οι πρακτικές των πρωτοχριστιανικών κοινοτήτων όσον αφορά στα δέιπνα μπορούν να κατανοηθούν ως μία κίνηση αναζήτησης της ιδιαίτερης εκκλησιαστικής ταυτότητας. Σε αυτήν την αναζήτηση μπορούν να εμπλακούν και οι σημερινές εκκλησιαστικές κοινότητες.

Η θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας

Στο ιστολόγιό του ο J.C. Baker συνεχίζει την παρουσίαση της θεωρίας της κοινωνικής ταυτότητας. Στο προηγούμενο άρθρο του για το θέμα είχαμε αναφερθεί σε παλαιότερη ανάρτηση (πατήστε εδώ). Για να διαβάσετε το σημερινό πολύ κατατοπιστικό κείμενο, πατήστε εδώ.