Οι μαρτυρίες για την Asherah μέσα στη Βίβλο

Από τον Jim West πληροφορούμαστε ότι στο ιστολόγιο Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο της Judith M. Hadley για την Asherah και τις μαρτυρίες που υπάρχουν γι' αυτήν μέσα στην Π.Δ. Για να βρεθείτε στο σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

Η γνωστική αντίληψη για τον κόσμο

Στο ιστολόγιο Exploring our Matrix ο James McGrath δημοσίευσε ένα σχεδιάγραμμα της γνωστικής κοσμολογίας, όπως αυτή παρουσιάζεται στο γνωστικό κείμενο Περί της αρχής του λόγου από την βιβλιοθήκη του Nag Hammadi. Για να βρεθείτε στη σχετική ανάρτηση κι από εκεί στο σχετικό σχεδιάγραμμα, πατήστε εδώ.

Rezeptionsgeschichte: η Αγία Γραφή κατά τον πρώιμο Μεσαίωνα

Κυκλοφόρησε ένα νέο βιβλίο για τη χρήση της Αγίας Γραφής στα ερμηνευτικά και λειτουργικά κείμενα του πρώιμου Μεσαίωνα:

Patrizia Carmassi (εκδ.), Präsenz und Verwendung der Heiligen Schrift im christlichen Frühmittelalter: exegetische Literatur und liturgische Texte, [interdisziplinäres Kolloquium vom 6. bis 9. März 2005 in Wolfenbüttel], Wiesbaden : Harrassowitz 2008

ISBN 978-3-447-05800-1

98 ευρώ

• Stephan C. Kessler, "Präsenz und Verwendung der Heiligen Schrift bei Gregor dem Großen : Exegese in der Spannung zwischen Antike und Mittelalter und zwischen Mönchtum und Mystik", 17-31
• Μartin Heinzelmann, "Die Psalmen bei Gregor von Tours", 33-57
• Silvia Cantelli Berarducci, "L'esegesi ai Salmi nel sec. IX : il caso delle edizioni commentate del Salterio", 59-115
• Klaus Zechiel-Eckes, "Politische Exegese und falsches Recht : zu Rezeption und persuasiver Verwendung des Bibeltextes in den pseudoisidorischen Dekretalen", 117-137
• Hedwig Röckelein, "Die Heilige Schrift im Frauenhand", 139-209
• Arnold Angenendt, "Liturgie im Mittelalter", 211-238
• Jean P. Bouhot, "Le choix des lectures liturgiques dans l'église romaine : quelques exemples", 239-249
• Patrizia Carmassi, "Das Lektionar Cod. Guelf. 76 Weiss. : Beispiele liturgischer Verwendung der Heiligen Schrift im frühmittelalterlichen Gallien", 251-298
• Angelus A. Häussling, "Die Bibel in der Liturgie der Tagzeiten", 299-322
• Franz K. Prassl, "Gregorianische Gesänge als klingende Exegese im Kontext der Liturgie", 323-357
• Éric Palazzo, "Exégèse et liturgie dans le haut Moyen ˆAge : l'exemple des autels portatifs", 359-371
• Christoph Winterer, "Das Wolfenbütteler Evangeliar mit den Federzeichnungen (Cod. Guelf. 16.1 Aug. 2°) : ikonographische Vielfalt und Dialogdarstellungen im ottonischen Corvey", 373-404

Σεμινάριο για τις θρησκευτικές και πολιτικές ομάδες της εποχής του Χριστού και η Κ.Δ.

Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο 6/12-7/12 έλαβε χώρα το Blockseminar (εντατικό σεμινάριο) για τις θρησκευτικές και πολιτικές ομάδες της εποχής του Ιησού και την Κ.Δ. στο τμήμα Ορθοδόξου Θεολογίας του Παν/μιου Μονάχου, στο οποίο ήμουν υπεύθυνη από κοινού με τον καθηγητή της Κ.Δ. του Τμήματος κ. Κ. Νικολακόπουλο.

Στο πρώτο μέρος του σεμιναρίου η πρώτη εισήγηση (Artur Zielke) παρουσίασε το ιστορικοκοινωνικό πλαίσιο στην εποχή του Δεύτερου Ναού. Κεντρικά σημεία ήταν: Αντίοχος Επιφανής και εξελληνισμός της Παλαιστίνης, Μακκαβαίοι, Ασμοναίοι, Ηρώδης και Ρωμαίοι, η διοίκηση της Παλαιστίνης, τα γεγονότα που οδήγησαν στην πρώτη ιουδαϊκή επανάσταση.

Στη συνέχεια έγινε μια σύντομη παρουσίαση από μένα της τυπολογίας της σέκτας, την οποία εισήγαγε ο Bryan Wilson: 1) conversionist, 2) revolutionist, 3) introversionist, 4) manipulationist, 5) thaumaturgical response, 6) reformist, 7) utopist, καθώς και του μοντέλου ταυτότητας, το οποίο παρουσιάσθηκε από τον Tajfel και άλλους.

Μετά παρουσιάσθηκαν στοιχεία σχετικά με τη γένεση, εξέλιξη, θεολογική διδασκαλία, κοινωνική θέση, σχέσεις με τη ρωμαϊκή εξουσία κτλ. των διαφόρων θρησκευτικών και πολιτικών ομάδων και ειδικότερα των Φαρισαίων, Σαδδουκαίων, Εσσαίων, κοινότητας Κουμράν, Ζηλωτών, sicarii, Ηρωδιανών, Σαμαριτών κ.ά. (φοιτητές που παρουσίασαν εργασία: M. Überberg, K. Chalkiadakis, J. Rajak, J. Stojanovic, A. Kroiß, Chr. Moukrioti).

Στη συζήτηση που ακολούθησε έγινε η προσπάθεια να συνδεθούν τα κοινωνικά μοντέλα / τυπολογίες που παρουσιάσθηκαν αρχικά με τις ομάδες αυτές. Προέκυψε ότι κάποιες από αυτές θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως η μία η άλλη περίπτωση σέκτας π.χ. οι Εσσαίοι και το Κουμράν ταιριάζουν περισσότερο στον τύπο του introversionists, οι αποκαλυπτικές ομάδες στους revolutionists, οι πρώτοι χριστιανοί στους conversionists και οι Φαρισαίοι στους reformists. (οι Σαδδουκαίοι δε φαίνεται να ανήκουν σε καμιά από αυτές τις κατηγορίες) Χαρακτηριστικά αυτού του τελευταίου τύπου φαίνεται να έχει και η ομάδα του Ιησού. Με τη βοήθεια του μοντέλου ταυτότητας των μειονοτήτων και της θεωρίας της Mary Douglas περί τελετουργικής καθαρότητας, θέσαμε το ερώτημα, το οποίο απασχόλησε το επόμενο μέρος του σεμιναρίου: μήπως η τόσο έντονη σύγκρουση μεταξύ Ιησού και της ομάδας των Φαρισαίων, όπως αυτή δηλώνεται σε κάποια κείμενα της Κ.Δ. οφείλεται ακριβώς στην ανάγκη της κάθε ομάδας να δηλώσει την ταυτότητά της και να διακριθεί από μία άλλη, με την οποία έχει αρκετά κοινά στοιχεία;

Στο δεύτερο μέρος του σεμιναρίου παρουσιάσθηκαν εργασίες με θέμα τον τρόπο που παρουσιάζονται οι διάφορες παραπάνω ομάδες μέσα στην Κ.Δ. (φοιτητές που παρουσίασαν εργασίες: Μ. Maric, A. Ionice, M. Yokyk). Αυτό που προέκυψε είναι ότι η εικόνα δεν είναι ενιαία σε όλα τα βιβλία της Κ.Δ. και κάποιες φορές και μέσα στο ίδιο βιβλίο. Γενικά ωστόσο εντοπίσθηκαν κάποια βασικά στοιχεία που υποδηλώνουν μία τάση όσον αφορά στον τρόπο παρουσίασης των ομάδων αυτών στα επιμέρους βιβλία, πχ. η αντιπαράθεση στο κατά Ματθαίον του Ιησού με τους Φαρισαίους είναι οξεία, ενώ ο Λουκάς τείνει γενικά να απαλείφει τις αναφορές σε Φαρισαίους, όπου ο Μάρκος και Ματθαίος τους αναφέρουν. Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η απουσία των Φαρισαίων από την ιστορία του Πάθους στα συνοπτικά. Θα εμφανισθούν ξανά μετά την ανάσταση. Με τη βοήθεια των συμπερασμάτων του προηγούμενου μέρους έγινε η προσπάθεια να εξηγηθεί η οξύτητα της αντιπαράθεσης σε κάποια κείμενα. Ίσως η οξύτητα οφείλεται σε συγκεκριμένες ιστορικοκοινωνικές συνθήκες που το κάθε κείμενο προϋποθέτει και επομένως η εικόνα δεν είναι ιστορική με την έννοια της αντικειμενικής απόδοσης μίας συγκεκριμένης πραγματικότητας, αλλά συνδέεται με τη ρητορική της αντιπαράθεσης και δήλωσης της ταυτότητας.

Στο τελευταίο μέρος έγινε μία παρουσίαση (N. Savcovic) των τάσεων στον τρόπο κατανόησης του Ιησού στην ιουδαϊκή ακαδημαϊκή έρευνα και την ιουδαϊκή τέχνη (παρουσιάσθηκαν έργα Chagall). Τα συμπεράσματα της παρουσίασης εντάχθηκαν μέσα στο πλαίσιο της σύγχρονης ιστορικοπολιτικής κατάστασης.

Το σεμινάριο τελείωσε με μία επίσκεψη στη συναγωγή του Μονάχου στη Jakobsplatz (από όπου και η φωτογραφία) και συζήτηση εκεί με το ραβίνο. Η συγκεκριμένη κοινότητα ανήκει στις συντηρικές ομάδες του Ιουδαϊσμού. Πολύ ενδιαφέρουσα βρήκα την τοποθέτηση του ραβίνου ότι οι ραβίνοι κατάγονται πνευματικά από τους Φαρισαίους, την υιοθέτηση της πίστης σε ανάστασης (αν και δεν ήταν ακριβώς σαφές ποιο είναι το περιεχόμενό της και η έμφαση ήταν σαφώς στην παρούσα ζωή), οι θέσεις περί γυναικών και μεικτών γάμων κτλ.

Βιβλιογραφία για το Nag Hammadi

Κυκλοφόρησε ο τρίτος τόμος της σειράς Βιβλιογραφία Nag Hammadi από τον εκδοτικό οίκο Brill:

David M. Scholer, Nag Hammadi Bibliography 1995-2006, (Nag Hammadi and Manichaean Studies, 65), Brill 2009

ISBN: 978 90 04 17240 1

€ 99.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Αυτός είναι ο τρίτος τόμος της εκτενούς και πολύτιμης σειράς Nag Hammadi Bibliography (ο πρώτος τόμος κάλυπτε τη χρονική διάρκεια 1948–1969 και ήταν ο πρώτος στη σειρά Nag Hammadi. Ο δεύτερος κάλυπτε το διάστημα 1970–1994. Αυτός ο τρίτος τόμος ενσωματώνει τα Supplements II/1-II/8 στη βιβλιογραφία, όπως αυτά δημοσιεύθηκαν στο Novum Testamentum 1998–2008, με συμπληρώματα και διορθώσεις. Αυτή η τελευταία ενημερωτική έκδοση περιλαμβάνει 3.063 λήμματα, ενώ οι τρεις τόμοι συνολικά περιέχουν 11.580 λήμματα. Οι σπουδές του Nag Hammadi και του γνωστικισμού εξακολουθούν να έχουν μεγάλη σημασία για τη μελέτη του αρχέγονου Χριστιανισμού και η παρούσα βιβλιογραφία προσφέρει ένα πολύτιμο εργαλείο γι' αυτήν τη μελέτη.

Klauck: Die apokryphe Bibel (2)

Στη σειρά των αναρτήσεων των περιλήψεων του νέου βιβλίου του καθ. H.-J. Klauck δημοσιεύουμε σήμερα το πρώτο μέρος του πρώτου κεφαλαίου που είναι αφιερωμένο στο Ευαγγέλιο του Ιούδα.

Για να διαβάσετε την περίληψη στα ελληνικά, πατήστε εδώ.

The summary of and some notes regarding the first part of the first chapter of Klauck's book, which deals with Judas's gospel can be found here.

Ιστορικός Ιησούς: New Quest

Στο ιστολόγιο BiblicalStudies.org.uk έχει δημοσιευθεί ένα άρθρο του Paul Merkley, ο οποίος ασκεί κριτική στη λεγόμενη New Quest για τον ιστορικό Ιησού από την οπτική γωνιά ενός ιστορικού:

Paul Merkley, "New quests for old: one historian's observations on a bad bargain," Canadian Journal of Theology 16.3/4 (1970): 203-218.

Πρόκειται για τη φάση εκείνη στην έρευνα του ιστορικού Ιησού, η οποία εκπροσωπήθηκε από μαθητές κυρίως του R. Bultmann όπως τους E. Käsemann, G. Bornkam, G. Ebeling, E. Fuchs κ.ά. Είναι κυρίως εκπρόσωποι της διαλεκτικής θεολογίας, οι οποίοι προσπάθησαν να συνδέσουν την αποκάλυψη με την ιστορία. Οι θέσεις αυτής της φάσης, όπως τις διαβάζουμε στο βιβλίο των G. Theissen - A. Merz, Der historische Jesus. Ein Lehrbuch (2001), σσ. 26-27, είναι:

1. Το ίδιο το χριστολογικό κήρυγμα μας οδηγεί αναγκαστικά στην αναζήτηση του ιστορικού Ιησού, καθώς αναφέρεται σε μία επίγεια παρουσία του Ιησού και γι' αυτήν κάνουν λόγο τα ευαγγέλια.

2. Μεθοδολογική βάση αποτελεί η βεβαιότητα ότι μπορεί να βρεθεί ένα κριτικά εξακριβωμένο ελάχιστο της "γνήσιας" παράδοσης για τον Ιησού, όταν κανείς απομονώσει ό,τι στην παράδοση για τον Ιησού δε συμφωνεί με τον Ιουδαϊσμό ή τον χριστιανισμό. Πρόκειται για το λέγομενο "κριτήριο της διαφοροποίησης" (Differenzkriterium).

3. Η αναζήτηση ενός σημείου αναφοράς πριν από την ανάσταση του κηρύγματος για τον Χριστό είναι ανεξάρτητη από το εάν ο Ιησούς χρησιμοποίησε για τον εαυτό του χριστολογικούς τίτλους. Αυτή η πεποίθηση του Ιησού δηλώνεται έμμεσα στη συμπεριφορά του και στο κήρυγμά του (υποκρυπτόμενη Χριστολογία -implicit Christology).

4. Η εφαρμογή του κριτηρίου της διαφοροποίησης και η προσπάθεια να εντοπισθεί το κήρυγμα για το Χριστό στο κήρυγμα του Ιησού είχε ως αποτέλεσμα η μορφή του ιστορικού Ιησού να προσεγγίζεται πάντοτε σε αντίθεση προς τον Ιουδαϊσμό.

Η τρίτη αυτή φάση της έρευνας δέχθηκε πολύ μεγάλη κριτική στη συνέχεια και το κριτήριο της διαφοροποίησης τουλάχιστον όσον αφορά στον Ιουδαϊσμό έχει εγκαταλειφθεί.

Νέες ομάδες εργασίας στην EABS και πρόσκληση συμμετοχής

Από το ιστολόγιο Early Christian History πληροφορούμαστε για τις νέες ομάδες εργασίας στο πλαίσιο της European Association of Biblical Studies. Το συνέδριο 2008, στο οποίο συμμετείχα (στις συνεδρίες με θέμα The Use of the Bible for Group Demarcation in the Second Temple Period and Late Antiquity) έλαβε χώρα στη Λισαβώνα και ήταν πραγματικά μια εξαιρετική εμπειρία. Το 2009 το συνέδριο θα λάβει χώρα στο Lincoln της Αγγλίας. Φέτος εκτός από όλες τις άλλες ομάδες εργασίας θα υπάρχουν επίσης οι εξής νέες ομάδες (τις παραθέτουμε, όπως τις βρήκαμε στο παραπάνω ιστολόγιο):

Social History of Modern Biblical Scholarship
ChairsWard Blanton (w.blanton@arts.gla.ac.uk),
James Crossley (james.crossley@shef.ac.uk) and Halvor Moxnes (halvor.moxnes@teologi.uio.no )

Programme

The purpose of this programme is to foster cross-disciplinary and collaborative research into the social history of modern biblical scholarship. A growing number of scholars have pursued such research of late, with the salutary effect of producing self-reflexive histories of the cultural, ideological and political entanglements of biblical studies as an academic discipline.This research programme intends to (a) provoke more professionally trained biblical scholars to examine the social and historical construction of the field in which they practise; and (b) give concentrated visibility to emerging work that defines this trajectory among the sub-divisions of contemporary biblical research. The programme was launched in 2007, with lectures by scholars who have devoted significant energies to this type of intellectual history. All colleagues who are currently carrying out research on this topic or interested in participating in the programme, are cordially invited to contact the chairs.

Sociology and the Bible

Chair

David Chalcraft (David.Chalcraft@homecall.co.uk)

Description

In the light of increasing interest in the use of the social sciences in Biblical Studies this research programme concentrates on the use of sociological theory and method in particular, but expands the role of sociology in Biblical studies to cover a number of distinct, yet related areas of interest. The extension of the role of sociology in Biblical studies is predicated on the notion that since sociology emerges from and seeks to address the rise of modernity, its nature and its possible futures, any use of sociology to understand the ancient social worlds of the Hebrew Bible, Qumran, and the New Testament, involves appreciating the nature of the social realities in which we live and conducting a constant dialogue in which past and present are both needed to be interwoven but also kept separate. The past and present need to be kept separate so as to appreciate both the continuities and the ruptures between modern social forms and social life and social life in the past.

The Research Programme includes:

1. Sociology and Historical Reconstruction: The use of sociology for the analysis of biblical and related (especially Qumranic) texts for the reconstruction of ancient social worlds and processes of social change. Theoretical, methodological and substantive contributions are relevant.

2. Sociologists and the Bible: (a) the work of specific sociologists (e.g. Spencer, Durkheim, Weber and more recent sociologists such as Talcott Parsons, Barrington Moore and Harvey Sacks) and how they themselves sought to make sense of ancient Israel and emergent Christianity, and (b) analysing the texts of these sociologists for the manner in which they directly and indirectly make use of Biblical ideas, themes, tropes and metaphors in their sociological writing. The aim is to contextualise and understand the merits and limitations of their approaches to Biblical history, and to assess their contributions in the light of developments in Biblical studies (based on improved data as well as methodological advances) and in the light of contemporary social theory. A central question involves the extent to which sociologists disenchanted their moral worlds and how this process can be mapped through analysis of their use of the Bible.

3. The Sociology of The Bible in Historical and Contemporary Culture and Society: promoting (a) theoretical and empirical work, grounded in sociological method, concepts and theorisations, on the actual use by specific individuals and groups, especially in contemporary society, of the Bible in their everyday lives, for example in recovering previous ethnographic and survey work by sociologists, theologians and other agencies on individual and social use of the Bible; and (b) advancing methodological debate through field work application of sociological research methodologies and modes of theorising and gaining sociological understanding of the use and abuse of the Bible in various social settings such as kindergartens, schools, churches, Sabbath schools, sports, local and national political arenas.This Research Programme will thus offer a space in which empirical work and its methodological issues can be discussed and presented and seek to raise the profile of such work and encourage further research.

Programme for 2009

In the first instance the research programme will accept papers addressing any of the above themes. It is hoped to create a session in which aspects of the three themes articulated above can come together, under the theme of 'The Bible and the Sociology of Disaster'. Papers are invited that make use of sociological and social science research on the nature of disasters and trauma and their impact on individual and group life to reconsider biblical narratives of natural and political disasters (the defeat in war, the destruction of Israel and Judah, and the exile) and to consider the way in which contemporary sociology of disaster and trauma (e.g. on 9/11, Hurricane Katrina, or the Holocaust) might benefit from or is comparable to, biblical responses.

Paper proposals are invited, to be sent to David Chalcraft

(David.Chalcraft@homecall.co.uk)

Anthropology and the Bible

Chair

Emanuel Pfoh (epfoh@yahoo.com.ar)

Description

The aim of this unit is to foster ethnographic readings of biblical stories and anthropological perspectives on the archaeology and history of ancient Palestine. Relevant topics for discussion are:

Political and historical anthropology of ancient Palestine (city-states, urbanization, state-formation processes, ethnogenesis)Mediterranean anthropology in biblical narratives (patronage, hospitality,feud, honour and shame, food)Sociology and anthropology of religion and ancient Palestinian cultic and ritual data (aniconism, iconography, burial, cultic places, etc.)

Proposals for papers should be sent by the end of January 2009 to Emanuel Pfoh (epfoh@yahoo.com.ar)

Το βιβλίο του A. Schweitzer για τον ιστορικό Ιησού

Από το ιστολόγιο του Mark Goodacre σε σημερινή ανάρτηση πληροφορούμαστε για την δημοσίευση της αγγλικής μετάφρασης του κλασικού βιβλίου του Albert Schweizer για την έρευνα του ιστορικού Ιησού. Πατώντας στον παρακάτω τίτλο θα βρεθείτε στη σχετική σελίδα:

Albert Schweitzer, The Quest of the Historical Jesus

Πρόσκληση για συμμετοχή σε συνέδριο για τη Γένεση και τη χριστιανική θεολογία

Από το ιστολόγιο T & T Clark πληροφορούμαστε την πρόσκληση για συμμετοχή σε συνέδριο με θέμα τη Γένεση και τη χριστιανική θεολογία.
Παραθέτουμε στη συνέχεια την πρόσκληση:

14-18 July 2009
St Mary’s College, University of St Andrews

The University of St Andrews is pleased to announce its third conference on Scripture and Christian Theology. Since the first conference on the Gospel of John in 2003, the St Andrews conferences have been recognized as one of the most important occasions when biblical scholars and systematic theologians are brought together in conversation about a biblical text. The conferences aim to cut through the megaphone diplomacy or the sheer incomprehension that so often marks attempts to communicate across our disciplines.

We invite you then to join us and some of the best theological and biblical minds in careful and often lively interaction about one of the most theologically generative of biblical books: the book of Genesis. We are now calling for papers that integrate close readings of Genesis with Christian theology. While we are particularly interested in explorations of the dynamic relationship between Genesis and Christian doctrine, we also welcome proposals that combine careful reading of the text of Genesis with theological attention to art, creativity, ecology, ethics, the history of interpretation, or Jewish and Christian dialogue. The call for paper proposals closes on 15 March 2009. Please visit our website for further details or to submit a proposal:

http://www.st-andrews.ac.uk/divinity/rt/conf/genesis09/