Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2008

Το υπόμνημα του Rashi στην Παλαιά Διαθήκη

Από το ιστολόγιο Βiblische Ausbildung πληροφορούμαστε ότι το υπόμνημα του Rashi (Rabbi Shlomo Yitzchaki, 1040-1105), ενός από τους σημαντικότερους υπομνηματιστές της εβρ. Βίβλου κατά το Μεσαίωνα στη Γαλλία, διατίθεται ελεύθερο και μεταφρασμένο στα αγγλικά στη σελίδα chabad.org library. Για να βρεθείτε σε αυτήν, πατήστε εδώ.
(φωτ. από Wikipedia, εικόνα του Rashi, 16oς αι.)

Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2008

Ένα νέο βιβλίο για τον Ιουδαϊσμό στην εποχή της Κ.Δ.


Από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck κυκλοφόρησε ένας τόμος με μελέτες του καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο του St. Andrews (Σκωτία), Richard Bauckham.

Richard Bauckham, The Jewish World around the New Testament. Collected Essays Volume I, Tübingen: Mohr 2008
ISBN: 978-3-16-149614-1
€ 130.00

Στον τόμο αυτό περιλαμβάνονται 24 μελέτες του καθηγητή Bauckham (βλ. περιεχόμενα στη συνέχεια), οι οποίες δημοσιεύθηκαν αρχικά στο διάστημα 1976-2008. Η θεματική τους είναι η ιουδαϊκή γραμματεία της εποχής της Κ.Δ. και οι ιδέες που περιέχονται σε αυτήν. Ο Bauckham πραγματεύεται επίσης το λεγόμενο "parting of the ways" του Ιουδαϊσμού και του Χριστιανισμού καθώς επίσης και το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ιουδ. γραμματεία στη μελέτη της Κ.Δ. Σε όλες τις μελέτες του ο Bauckham τονίζει ότι τα καινοδιαθηκικά κείμενα μπορούν να κατανοηθούν σωστά μόνο, εάν τοποθετηθούν μέσα στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής του Δεύτερου Ναού.

Περιεχόμενα

Introduction

- The Martyrdom of Enoch and Elijah: Jewish or Christian?

- Enoch and Elijah in the Coptic Apocalypse of Elijah

- The Rise of Apocalyptic

- The Delay of the Parousia

- A Note on a Problem in the Greek Version of 1 Enoch 1:9

- The Son of Man: 'A Man in my Position' or 'Someone'? - The Apocalypses in J. H. Charlesworth’s Old Testament Pseudepigrapha

- Pseudo-Apostolic Letters

- Kainam the Son of Arpachshad in Luke's Genealogy

-The List of the Tribes of Israel in Revelation 7

- The “Parting of the Ways”: What Happened and Why

- The Messianic Interpretation of Isaiah 10:34

- The Relevance of Extra-Canonical Jewish Texts to New Testament Study

- Josephus' Account of the Temple in Contra Apionem 2.102-109

-Life, Death, and the Afterlife in Second Temple Judaism

- What if Paul had Travelled East rather than West?

- Covenant, Law and Salvation in the Jewish Apocalypses

- The Restoration of Israel in Luke-Acts

- Paul and Other Jews with Latin Names in the New Testament

- The Horarium of Adam and the Chronology of the Passion

- The Spirit of God in Us Loathes Envy: James 4:5

- Tobit as a Parable for the Exiles of Northern Israel

- The Continuing Quest for the Origins of the Old Testament Pseudepigrapha

Ψηφιοποίηση χειρογράφων του μοναστηριού St. Gallen

Στο ιστολόγιο News for Medievalists διαβάζουμε το χθεσινό άρθρο της New York Times, στο οποίο ανακοινώνεται η δημοσίευση στο διαδίκτυο μίας σειράς ψηφιοποιημένων (σε υψηλή ανάλυση) χειρογράφων από την Stiftsbibliothek του μοναστηριού St. Gallen στην ομώνυμη πόλη της Ελβετίας. Η βιβλιοθήκη, η οποία ιδρύθηκε τον 9ο αι. περιλαμβάνει μία σειρά σπάνια χειρόγραφα. Σκοπός του προγράμματος, το οποίο επιχορηγήθηκε με 1 εκατομ. δολλάρια από το Andrew W. Mellon Foundation, σκοπό έχει να διαθέσει στο ακαδημαϊκό κοινό τα σπάνια αυτά χειρόγραφα, τα οποία δεν θα ήταν προσβάσιμα με κάποιον άλλο τρόπο. Ήδη έχουν δημοσιευθεί στο διαδίκτυο 144 χειρόγραφα κυρίως διαφόρων βιβλίων της Αγίας Γραφής (στα λατινικά). Η νέα αυτή ψηφιακή βιβλιοθήκη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο για το μελετητή της μεσαιωνικής ιστορίας της Δ. Ευρώπης αλλά και για τον βιβλικό ερευνητή και κυρίως για όποιον ασχολείται με την ιστορία του κειμένου της Αγίας Γραφής.
Για να βρεθείτε στην αρχική σελίδα της ψηφιακής βιβλιοθήκης του St. Gallen, πατήστε εδώ.

Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2008

Το νέο τεύχος του Berliner Theologische Zeitschrift

Το νέο τεύχος του Berliner Theologische Zeitschrift 25:1 (2008) είναι αφιερωμένο στη Γένεση του Χριστιανισμού και την άμεση σχέση του με τον Ιουδαϊσμό.

K.-W. Neibuhr,
"Offene Fragen zur Gesetzespraxis bei Paulus und seinen Gemeinden (Sabbat, Speisegebote, Beschneidung)", 16-51
Στο άρθρο εξετάζεται ο τρόπος που οι παύλειες εκκλησίες αντιμετώπιζαν τις εντολές του Νόμου και ιδιαίτερα εκείνες που συνδέονταν άμεσα με την ιουδαϊκή ταυτότητα (τήρηση Σαββάτου, νόμοι διατροφής, περιτομή). Ο συγγραφέας καταλήγει ότι δεν υπάρχουν εντολές στο Νόμο που να αναφέρονται στη συμπεριφορά Ιουδαίων και μη Ιουδαίων. Ωστόσο η προτροπή του Παύλου προς τα μέλη της κοινότητας ήταν ότι θα έπρεπε να ακολουθήσουν το πνεύμα των εντολών του Νόμου.

Chr. Böttrich,
"Die "Anatomie des Neides" im Spannungsfeld zwischen jüdischer und christlicher Paränese", 52-74
Το φαινόμενο της ζήλειας/του φθόνου διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στις μεσογειακές κοινωνίες. Συχνά είναι ένας δείκτης των κοινωνικών σχέσεων. Υπάρχουν πολλά κείμενα που παρουσιάζουν τις σχέσεις Ιουδαίων-Χριστιανών να συνδέοναι με αυτό το φαινόμενο. Ο συγγραφέας έχει ως σημείο αφετηρίας το 1 Κλημ 1, όπου το θέμα της ζήλειας στην κοινότητα της Κορίνθου εξετάζεται με τη βοήθεια μίας σειράς παλαιοδιαθηκικών παραδειγμάτων, συζητά όμως επίσης μία σειρά από βιβλικά κείμενα. Στηρίζει την παρουσίασή του στο μοντέλο του G.M. Foster, όπως αυτό αναπτύσσεται στο βιβλίο του τελευταίου, Anatomy of Envy.

H. von Lips,
"Das Frühjudentum als Vermittler von Weisheitstradition an das Urchristentum", 75-98
Αν ο αρχαίος Ιουδαϊσμός είχε σοφιολογικά λόγια και σοφιολογικές προτροπές, το ίδιο ισχύει και για τον αρχέγονο Χριστιανισμό. Μεταξύ των δύο αυτών παραδόσεων υπάρχουν σημεία επαφής. Γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ τους φαίνεται να είναι η σοφιολογική γραμματεία (Σοφία Σειράχ, Βιβλίο της Σοφίας, Φίλων), ιουδαϊκές ομάδες (Κουμράν, Φαρισαίοι), οι ιουδαιοχριστιανοί, κοινότητες (Q, ελληνιστές, ιωάννεια κοινότητα) και μεμονωμένα άτομα (π.χ. Παύλος).

H. Löhr,
"Das Abendmahl als Pesach-Mahl. Ünerlegungen aus exegetischer Sicht augrund der synoptischen Tradition und der frühjüdischen Quellenbefunds", 99-116
Τα συνοπτικά ευαγγέλια παρουσιάζουν το τελευταίο δείπνο του Ιησού πριν την σταύρωση ως πασχάλιο δείπνο. Ο συγγραφέας συγκρίνει τις αφηγήσεις των συνοπτικών με ιουδαϊκά κείμενα που κάνουν λόγο για τη σπουδαιότητα και τον εορτασμό του Πάσχα. Από τη σύγκριση προκύπτουν ιστορικά στοιχεία όπως και συμπεράσματα συστηματικής και πρακτικής θεολογικής σημασίας.

E. Reinmuth,
"Paulus in jüdischer Perspektive - aktuelle Stimmen aus Exegese und Philosophie", 117-142
Σύγχρονοι Ιουδαίοι εξηγητές και φιλόσοφοι ασχολούνται με την ιστορική σπουδαιότητα της προσωπικότητας του Παύλου. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται κυρίως σε ζητήματα από το χώρο της φιλοσοφίας και της θεωρίας της πολιτικής καθώς επίσης και σε ζητήματα ιουδαϊκής ταυτότητας. Εξετάζουν επίσης την παραδοσιακή αντίληψη για τον Παύλο στον Ιουδαϊσμό και στο χριστιανισμό. Ο συγγραφέας εξετάζει τη σημερινή κατάσταση στην έρευνα, τονίζει τις ομοιότητες με την λεγόμενη "new perspective on Paul" και συζητά ως παραδείγματα τις θέσεις των Nanos, Boyarin, Taubes και Agamben.

Jens Herzer,
"Juden - Christen - Gnostiker". Zur Gegnerproblematik der Pastoralbriefe", 143-168
Στο άρθρο εξετάζεται η ταυτότητα των αντιπάλων, για τους οποίους γίνεται λόγος στις Ποιμαντικές Επιστολές, και μάλιστα σε σχέση προς τη διαφοροποίηση μεταξύ Ιουδαϊσμού και Χριστιανισμού από τα τ. 1ου αι. μ.Χ. έως τα μ. του 2ου αι. Σκοπός του συγγραφέα είναι να προχωρήσει σε μία σαφέστερη διάκριση πέρα εκείνη που ενώνει χριστιανικά, ιουδαϊκά και γνωστικά στοιχεία σε έναν ιουδαιοχριστιανικό γνωστικισμό. Καταλήγει ότι οι αντίπαλοι στις ποιμαντικές επιστολές ανήκουν σε τρεις διαφορετικές ομάδες: Ιουδαίοι - χριστιανοί και γνωστικοί.

W. Schmithals,
"Des Ausschluss der Christen aus der Synagoge und das Neue Testament", 169-199
Πολλά από τα κείμενα της Κ.Δ. πραγματεύονται την απομάκρυνση των χριστιανών από τις συναγωγές. Στην παρούσα μελέτη το θέμα εξετάζεται σε σχέση με το κατά Ιωάννην, τη συνοπτική παράδοση των λογίων, τη συλλογή των παύλειων επιστολών, την προς Εβραίους και το κατά Ματθαίον.

Πλαστογραφήσεις αρχαιολογικών ευρημάτων

Στο βιβλίο της δημοσιογράφου Nina Burleigh αναφερθήκαμε σε παλαιότερη ανάρτηση. Σήμερα στην ηλεκτρονική έκδοση της USA Today δημοσιεύεται ένα άρθρο του Dan Vergano για τις πλαστογραφήσεις αρχαιολογικών ευρημάτων βιβλικού ενδιαφέροντος (π.χ. οστεοφυλάκιο του Ιακώβου κτλ.) καθώς και η συνέντευξη που έδωσε η δημοσιογράφος-συγγραφέας με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου της.
Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει επίσημα τον Νοέμβρη 2008, αλλά τα δημοσιεύματα και τα ευμενή σχόλια, τα οποία ήδη εισπράττει, προδιαγράφουν την εμπορική του επιτυχία.
Για να διαβάσετε το άρθρο της USA Today, πατήστε εδώ.

Νina Burleigh,
Unholy Business: A True Tale of Faith, Greed and Forgery in the Holy Land, Collins 2008
21,99 ευρώ

Επιστολές γυναικών από την αρχαία Αίγυπτο

Στο πλαίσιο του Humanities E-book Project του American Council of Learned Societies έχει αναρτηθεί στη σελίδα του προγράμματος το βιβλίο των Roger Bagnall & Raffaella Cribiore (με τη συνεργασία της Evie Ahtaridis):

Women's letters from ancient Egypt, 300 BC-AD 800
University of Michigan Press, 2006, 2008

Για τον επόμενο μήνα η πρόσβαση στο βιβλίο είναι δωρεάν. Όποιος λοιπόν επιθυμεί να επισκεφτεί την σχετική σελίδα και να διαβάσει online το βιβλίο, ας πατήσει εδώ.

Κρίση και προφητεία στην καθολική επιστολή του Ιούδα

Από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht κυκλοφόρησε ένα νέο βιβλίο για τη διδασκαλία περί εσχάτων της καθολικής επιστολής του Ιούδα.

Christian Blumenthal, Prophetie und Gericht. Der Judasbrief als Zeugnis urchristlicher Prophetie (Bonner Biblische Beiträge, 156), Göttingen: Bonn Univ. Press - Vandenhoeck & Ruprecht 2008
ISBN 978-3-89971-490-6
53,90 €

Σε αυτή τη μελέτη εξετάζονται οι μαρτυρίες περί κρίσεως της επιστολής Ιούδα ως προς το περιεχόμενο, τη λειτουργία και τη θέση τους μέσα στην ευρύτερη συνάφεια της επιστολής. Ο συγγραφέας στην αρχή κάνει μία λεπτομερή ανάλυση της δομής της επιστολής του Ιούδα και εξετάζει τους πιθανούς λόγους που οδήγησαν στη σύνταξή της. Καταλήγει ότι αφορμή είναι η αποδοχή ή η απόρριψη της παρουσίας. Σε αυτήν την αντιπαράθεση, στην οποία ο συγγραφέας της επιστολής βλέπει να διακυβεύεται η ίδια η ταυτότητα της εκκλησιαστικής κοινότητάς του, προβάλλονται διάφορες επιμέρους παραστάσεις για τα έσχατα που ουσιαστικά ανήκουν στη γενικότερη προσδοκία της τελικής κρίσης (στ. 14-15). Στο βιβλίο συγκρίνονται επίσης αυτές οι εξαγγελίες με τις πληροφορίες που έχουμε για την αρχαία χριστιανική προφητεία από τα έργα του Παύλου και στο βιβλίο της Αποκαλύψεως. Ο συγγραφέας τονίζει την προφητική διάσταση της επιστολής του Ιούδα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι μία ακόμη μαρτυρία της αρχαίας χριστιανικής προφητείας.

Για να διαβάσετε τα περιεχόμενα του βιβλίου, πατήστε εδώ.

Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2008

Αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι εντόπισαν τον τόπο δολοφονίας του Καλιγούλα

Στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδος TIMES σήμερα δημοσιεύεται η είδηση ότι αρχαιολόγοι φαίνεται να εντόπισαν τον υπόγειο διάδρομο κάτω από το αυτοκρατορικό ανάκτορο, όπου σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες δολοφονήθηκε ο Καλιγούλας από μέλη της πραιτωριανής φρουράς. Στο διάδρομο βρέθηκαν πλίνθοι με σφραγίδες της εποχής του Κλαυδίου, καθώς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων ο Κλαύδιος ήταν εκείνος που ανακαίνισε και μεγάλωσε την αυτοκρατορική κατοικία. Ο Καλιγούλας, ο οποίος αναφέρεται από τον Ιώσηπο και τον Φίλωνα, προκάλεσε την οργή των Ιουδαίων, όταν θέλησε να στήσει το άγαλμά του στο ναό των Ιεροσολύμων. Ο θάνατός του ήταν εκείνος που απέτρεψε το σχέδιο. Μολονότι ο πατέρας του, Γερμανικός, ήταν ιδιαίτερα αγαπητός από το λαό της Ρώμης, ο Καλιγούλας γρήγορα προκάλεσε αντιπάθειες με την παρανοϊκή και τυραννική του συμπεριφορά. Στις 24 Ιανουαρίου 41 μ.Χ. δολοφονήθηκε από μέλη της πραιτωριανής φρουράς. Τον διαδέχθηκε ο θείος του Κλαύδιος, αυτοκράτορας που αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων.
Για να διαβάσετε το άρθρο των TIMES, πατήστε εδώ.

Δύο εισηγήσεις βιβλικού ενδιαφέροντος σε συνέδριο της Εκκλησίας της Ελλάδος

Από το ηλεκτρονικό πρακτορείο εκκλησιαστικών ειδήσεων ΡΟΜΦΑΙΑ πληροφορούμαστε τη διοργάνωση από την Ι.Σ. της Εκκλησίας της Ελλάδος στις 20-22 Οκτωβρίου 2008 στο Συνεδριακό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού, εις Μελισσιάτικα Νέας Ιωνίας Βόλου με θέμα "Η υγεία και η ασθένεια στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Εἰς ἴασιν ψυχῆς τε καὶ σώματος".
Στο πλαίσιο αυτού του ενδιαφέροντος συνεδρίου θα υπάρξουν και εισηγήσεις βιβλικού ενδιαφέροντος:

  • Πέτρος Βασιλειάδης, "Ιησούς Χριστός, ο ιατρός των ψυχών και των σωμάτων (βιβλική προσέγγιση"
  • Αθ. Παπαρνάκης, "Η ασθένεια και η αμαρτία στη βιβλική θεολογία"

Για να διαβάσετε το πλήρες πρόγραμμα του συνεδρίου, πατήστε εδώ.

Δύο νέα βιβλία του εκδοτικού οίκου Brill

Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφόρησαν δύο νέα βιβλία σχετικά με την Παλαιά Διαθήκη:

Ignacio Carbajosa, The Character of the Syriac Version of Psalms A Study of Psalms 90-150 in the Peshitta (Monograph of the Peshitta Institute Leiden, 17), Leiden: Brill 2008
ISBN: 978900417056 8
€ 139.00
Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να εξετάσει το κείμενο της Πεσιτά για τους συγκεκριμένους ψαλμούς ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη συζήτηση θεμάτων κριτικής κειμένου. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τις τεχνικές της μετάφρασης Πεσιτά και τον τρόπο που αυτή μεταφράζει δύσκολα σημεία του εβραϊκού κειμένου. Επίσης εξετάζει τη σχέση μεταξύ των Ψαλμών στην Πεσιτά, στους Ο' και στο Ταργκούμ καθώς και την πιθανή επίδραση των δεύτερων στην πρώτη. Ένα τμήμα της μελέτης είναι αφιερωμένο στη μελέτη της θεολογίας της μετάφρασης, την ταυτότητα των μεταφραστών και τα χειρόγραφα της Πεσιτά για τους Ψαλμούς.

Robert J. Littman,
Septuagint Commentary Series, Volume Tobit The Book of Tobit in Codex Sinaiticus (Septuagint Commentary Series), Leiden: Brill 2008
ISBN: 978 90 04 17107 7
€ 95.00
Το βιβλίο του Τωβίτ ως γνωστόν δεν περιλαμβάνεται στον κανόνα της εβραϊκής Βίβλου, περιλαμβάνεται όμως στη μετάφραση των Ο'. Υπομνήματα του βιβλίου αυτού υπάρχουν ήδη από τον 4ο αι. Το εβραϊκό / αραμαϊκό πρωτότυπο του κειμένου έχει χαθεί. Μόνο κάποια αποσπάσματά του βρέθηκαν στα χειρόγραφα της Ν. Θαλάσσης. Αυτό το υπόμνημα είναι το πρώτο που εκδίδεται μετά την εύρεση αυτών των αποσπασμάτων στο Κουμράν. Παρουσιάζει το ελληνικό κείμενο δύο χειρογράφων του 4ου αι. Codex Sinaiticus (εκτενής μορφή του κειμένου) και Codex Vaticanus (σύντομη) καθώς επίσης μετάφραση στα αγγλικά και ερμηνευτικό υπόμνημα.