Πέμπτη 16 Οκτωβρίου 2008

Συνέδριο της ETS

Η Evangelical Theological Society οργανώνει το φετινό της συνέδριο στην Providence, Ri, στο διάστημα 19-21 Νοεμβρίου 2008. Δίνουμε εδώ τη διεύθυνση του προγράμματος του συνεδρίου για όσους θα ήθελαν να πληροφορηθούν ποια θέματα είναι αυτά που θα απασχολήσουν τους συνέδρους στις φετινές συνεδρίες. Μολονότι βέβαια δεν είναι πάντα εύκολο κανείς να παρίσταται σε τέτοιες ενδιαφέρουσες συναντήσεις, είναι καλό να ενημερώνεται για τις εξελίξεις στο χώρο της θεολογικής επιστήμης και ειδικότερα των βιβλικών σπουδών.
Για να βρεθείτε στο πρόγραμμα, πατήστε εδώ.

Το συνοπτικό πρόβλημα

Ο Mark Goodacre συνεχίζοντας τη σειρά άρθρων σχετικών με την χρονολόγηση των βιβλίων της Κ.Δ. δημοσίευσε χθες ένα άρθρο σχετικά με το συνοπτικό πρόβλημα, όπου υποστηρίζει με παραδείγματα ότι η σειρά είναι Μάρκος - Ματθαίος - Λουκάς. Θέτει επίσης δύο ακόμη θέματα α) πόσο γνώριζε ο συγγραφέας του κατά Ιωάννην τους συνοπτικούς και β) εάν ο συγγραφέας του αποκρύφου ευαγγελίου του Θωμά γνώριζε τους συνοπτικούς.
Για να διαβάσετε το άρθρο, πατήστε εδώ.

Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2008

Επαναλειτουργία της ιστοσελίδας Bible and Interpretation

Από το ιστολόγιο του Jim West πληροφορούμαστε την επαναλειτουργία της ιστοσελίδας Bible and Interpretation. H ιστοσελίδα αυτή έχει ως σκοπό την ανάρτηση ειδήσεων σχετικών με τις βιβλικές σπουδές.
Από τα πρόσφατα αναρτημένα άρθρα της χρήσιμης αυτής ιστοσελίδας αναφέρουμε εδώ τώρα δύο.
O Jim West συζητά τη χρησιμότητα του διαδικτύου ως πηγής αξιόπιστων πληροφοριών βιβλικού ενδιαφέροντος. Διαπιστώνει την έλλειψη ακαδημαϊκών και έγκυρων σελίδων στο διαδίκτυο και προτείνει στους ακαδημαϊκούς ερευνητές: α) να δημιουργήσουν ιστοσελίδες με δικό τους υλικό και με υλικό από άλλες ιστοσελίδες, β) να "στήσουν" το δικό τους ιστολόγιο με υλικό σχετικό με τις βιβλικές σπουδές και γ) να συμμετέχουν ενεργά σε διαδικτυακούς κύκλους συζήτησης (για αυτούς θα έχουμε μία ανάρτηση με πληροφορίες στις επόμενες μέρες)

Το δεύτερο άρθρο είναι του John Granger Cook, The Reaction to the Bible in Paganism
O J.G. Cook παρατηρεί στην αρχή του άρθρου του ότι μία από τις σχετικά παραμελημένες περιοχές έρευνας στην ιστορία αποδοχής της Βίβλου είναι η επίθεση των εθνικών φιλοσόφων εναντίον της Βίβλου κατά τα χριστιανικά χρόνια. Μολονότι ο εθνικός κόσμος φαίνεται ότι γνώριζε τη μετάφραση των Ο' ήδη πριν την έλευση του Χριστιανισμού η χρήση της από τους απολογητές οδήγησε τους εθνικούς φιλοσόφους σε μία βαθύτερη μελέτη της. Επιτέθηκαν εναντίον της μετάφρασης των Ο' μέσα στο πλαίσιο μίας γενικότερης επίθεσης εναντίον του Χριστιανισμού. Κάποια από τα ζητήματα που έθεσαν (π.χ. χριστολογία, μονοθεϊσμός κτλ) εξακολουθούν να είναι κεντρικά θέματα στο σύγχρονο διάλογο του Χριστιανισμού με τις άλλες θρησκείες.

Μία ιστοσελίδα για την ελληνιστική κοινή και το κείμενο της Κ.Δ.

Από το συνάδελφο επίκ. καθηγ. της Θεολογικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών κ. Χ. Καρακόλη έχουμε την πληροφορία για μία πολύ ενδιαφέρουσα σελίδα, με το όνομα OpenText.org στην οποία μπορεί κανείς να βρει εργαλεία γλωσσολογικής και φιλολογικής ανάλυσης κειμένων της ελληνιστικής κοινής. Ήδη σε μορφή PDF έχουν αναρτηθεί οι γραμματικές και συντακτικές αναλύσεις διαφόρων κειμένων της Κ.Δ. (στο μενού texts - samples) καθώς και πολύ ενδιαφέροντα άρθρα των S. Porter, R. K. Tan, A.W. Pitts κ.ά. (στο μενού Resources - articles).
Για να βρεθείτε στην ενδιαφέρουσα σελίδα, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του JThS

Στο νέο τεύχος του Journal of Theological Studies 59:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Dirk Büchner, "Boshet in Jeremiah 3:24: Disenfranchisement and the Role of the Goddess in Seventh-century Judah ", 478-499
Στο άρθρο αυτό γίνεται μία προσπάθεια παρουσίασης της σύγχρονης έρευνας σε θέματα που αφορούν στο συγκεκριμένο προφητικό κείμενο. Επικεντρώνεται στην υλικοπολιτιστική μελέτη του αγροτικού πληθυσμού κατά την ύστερη περίοδο της μοναρχίας και στην κοινωνιολογική μελέτη της επίσημης και της λαϊκής θρησκείας.

Michael L. Satlow,
"Philo on Human Perfection ", 500-519

Στο άρθρο, όπως δηλώνει και ο τίτλος του, εξετάζονται οι ιδέες του Φίλωνα περί τελειότητας: ποιες ποιότητες / δράσεις συνιστούν μία "τέλεια" ζωή και πώς πρέπει να ζήσει κανείς για να την επιτύχει. Το πρότυπο αυτής της ζωής για τον Φίλωνα είναι ο Μωυσής. Καθώς όμως η μίμηση του δικού του παραδείγματος είναι σχεδόν ανέφικτη, ο Φίλωνα προβάλει τρεις άλλες μορφές-πρότυπα: τον Αβραάμ, τον Ισαάκ και τον Ιακώβ. Η καθεμιά εκπροσωπεί κι έναν ιδιαίτερο δρόμο τελειότητας: ο Αβραάμ τον φιλοσοφικό βίο, ο Ισαάκ τη φυσική τελειότητα και ο Ιακώβ την τελειότητα μέσα από τις πράξεις δικαιοσύνης. Για τον Φίλωνα οι Εσσαίοι και οι Θεραπευταί εκπροσωπούν δύο ιστορικές κοινότητες, που προσπάθησαν να εφαρμόσουν κάποιον από τους παραπάνω τρόπους επίτευξης της τελειότητας: οι Εσσαίοι αυτόν του Ιακώβ και οι Θεραπευταί αυτόν του Αβραάμ. Ο Φίλων επίσης εξετάζει τους τρόπους που θα μπορούσε να επιλέξει ο κάθε κοινός θνητός για να επιτύχει την τελειότητα.

Peter M. Head,
"Five New Testament Manuscripts: Recently Discovered Fragments in a Private Collection in Cambridge", 520-545

Τα χειρόγραφα, τα οποία παρουσιάζονται περιέχουν τα εξής κείμενα: Λκ 5 και 7, Ρωμ 8, Μκ 4, Ιω 5 και Μκ 2 και 3. Επίσης παρέχονται φωτογραφίες των χειρογράφων.

Cherryl Hunt, David G. Horrell, and Christopher Southgate,
"An Environmental Mantra? Ecological Interest in Romans 8:19–23 and a Modest Proposal for its Narrative Interpretation", 546-579

Το Ρωμ 8,19-23 είναι ένα κείμενο που συχνά χρησιμοποιείται από την οικολογική θεολογία, που αναζητά βιβλικά ερείσματα για υποστηρίξει μία θετική στάση απέναντι στη δημιουργία. Ωστόσο πολύ λίγα έχουν γίνει ως τώρα στην κατεύθυνση λεπτομερούς ανάλυσης της περικοπής και σύνδεσής της με την οικολογική θεολογία και ηθική. Η παρούσα μελέτη ξεκινά παρουσιάζοντας το οικολογικό ενδιαφέρον της συγκεκριμένης περικοπής και προτείνει την αφηγηματολογική ανάλυση ως εκείνην τη στρατηγική ερμηνευτικής προσέγγισης του κειμένου που θα συμβάλλει στην επίτευξη του παραπάνω στόχου.

Dieter T. Roth,
"Matthean Texts and Tertullian's Accusations in Adversus Marcionem", 580-597
Ο συγγραφέας προσπαθεί να εξηγήσει, γιατί ο Τερτυλλιανός κατηγορεί τον Μαρκίωνα ότι αφαίρεσε τμήματα του κατά Λουκάν παρουσιάζει ως τέτοια κάποια κείμενα του Ματθαίου. Προτείνει ως εξήγηση ότι εκτός από μία φορά, όπου ο Τερτυλλιανός φαίνεται να μη θυμάται καλά, σε όλες τις άλλες περιπτώσεις αντιμετωπίζει τα τέσσερα ευαγγέλια ως ένα κοινό "ευαγγέλιο" κι επομένως ότι η κριτική του εναντίον του Μαρκίωνα ξεκινά από το ότι εκείνος αμφισβήτησε το κατά Ματθαίον.

Darrell D. Hannah,
"The Four-Gospel ‘Canon’ in the Epistula Apostolorum ", 598-633
Ο κανόνας των τεσσάρων ευαγγελίων μαρτυρείται σαφώς για πρώτη φορά από τον Ειρηναίο στη δεκαετία του 180, αλλά εμμέσως και από τους Κλήμεντα Αλεξανδρείας, Τατιανό, κατάλογο Muratori. Η μαρτυρία της Epistula Apostolorum επιτρέπει να τοποθετήσουμε τη δημιουργία του καταλόγου των 4 ευαγγελίων ήδη από στα 140.

Keith Bodner,
"Mouse Trap: A Text-Critical Problem with Rodents in the Ark Narrative", 634-649
Ο συγγραφέας εξετάζει τις διαφορές εκδοχές του ελληνικού και μασωριτικού κειμένου για το 1 Σαμ 5-6 τονίζοντας την ιδιαίτερη φιλολογική αξία που έχει η καθεμιά από αυτές.

Robert D. Miller, II,
"When Pharaohs Ruled: On the Translation of Judges 5:2", 650-654
Το Άσμα της Δεββώρα υπήρξε μεταφραστικό πρόβλημα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Στο σύντομο αυτό άρθρο προτείνεται μία νέα απόδοση που λύνει το πρόβλημα της πιθανής άγνοιας των Ισραηλιτών για την αιγυπτιακή κυριαρχία της Παλαιστίνης στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού και στην Πρώιμη του Σιδήρου.

Tchavdar S. Hadjiev,
"The Context as Means of Redactional Reinterpretation in the Book of Amos", 655-668
Ο συγγραφέας εξετάζει πώς το νόημα των προφητικών λόγων άλλαξε σημασία, όταν αποκόπηκε από την αρχική ιστορική του συνάφεια και έγινε τμήμα ενός προφητικού βιβλίου. Παρουσιάζει δύο παραδείγματα από το βιβλίο του Αμώς (3,12 και 9.9-10).

Tyler J. VanderWeele,
"Some Observations Concerning the Chiastic Structure of the Gospel of Matthew ", 669-673
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι στα Μτ 8-9 και 21-22 περιλαμβάνονται τρεις τριάδες κάθε φορά (3 θαύματα, 3 παραβολές, τρεις συμβολικές πράξεις). Η παρουσία αυτών των χιαστικών σχημάτων στα συγκεκριμένα κεφάλαια στηρίζει την άποψη ότι το κατά Ματθαίον έχει χιαστική δομή.

J. K. Elliott,
"Four New Papyri Containing the Fourth Gospel and their Relevance for the Apparatus Criticus", 674-678

Esther Yue L. Ng,
"Mirror Reading and Guardians of Women in the Early Roman Empire ", 679-695
Οι ρωμαϊκοί νόμοι, οι επιγραφές και οι πάπυροι βεβαιώνουν ότι η κηδεμονία των γυναικών ήταν μία πραγματικότητα στη ζωή των γυναικών της Ρώμης και του ανατολικού τμήματος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Γυναίκες ωστόσο που ήταν μητέρες τριών παιδιών μπορούσαν να απαλλαχθούν της κηδεμονίας βάσει το ius iberorum. Αυτή η πρακτική μαρτυρείται επιγραφικά και παπυρολογικά. Ο συγγραφέας συνδέει αυτήν την πραγματικότητα με την έκκληση του Ιγνατίου προς τον Πολύκαρπο να μην αγνοήσει τις χήρες, αλλά να είναι ο προστάτης τους. Δε θεωρεί ότι είναι μέσα στο πνεύμα της νομικής κηδεμονίας αλλά έκφραση της κατανόησης του επισκόπου προς το ποίμνιό του.

Το νέο τεύχος του Adamantius

Στο νέο τεύχος του περιοδικού Αdamantius 14 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα με θέματα σχετικά με τον Φίλωνα τον Αλεξανδρέα και την Κ.Δ.:
  • Calabi, Francesca, "'Eremia' : il deserto di Filone Alessandrino", 9-23
  • Alesse, Francesca, "La sabbia e la materia : una polemica filosofica di Filone", 24-30
  • Mazzanti, Angela M., "L'Egitto e il deserto: la dispersione e l'aggressione all'anima : note a "Legum allegoriae" II, 84-87", 31-38
  • Hadas-Lebel, Mireille, "Le désert lieu de la parole", 39-42
  • Badilita, Smaranda, "Retraite au désert et solitude du prophète chez Philon", 43-51
  • Gusella, Laura, "Il deserto dei Terapeuti a confronto con quello di Esseni e Qumranici", 52-66
  • Starobinski-Safran, Esther, "Le thème du désert dans le Midrach et chez Philon d'Alexandrie", 67-78
  • Boulnois, Marie O., "L'élection d'Israël et la grâce offerte à tous : l'exégèse de Romains 9-11 selon Cyrille d'Alexandrie", 267-286
  • Tripaldi, Daniele, "Il genere letterario dell'Apocalisse di Giovanni : introduzione allo stato della ricerca (1986-2003)", 352-377

Απολογητική και αιρέσεις χθες και σήμερα

Στο Forum της SBL έχει αναρτηθεί η εισήγηση του Tony Burke, που διαβάστηκε στη συνάντηση της SBL το καλοκαίρι (2008). Θέμα της είναι η σύγκριση των μεθόδων απολογητικής και αντιμετώπισης αιρέσεων στην αρχαιότητα και σήμερα καθώς και η παρουσίαση των σύγχρονων τάσεων όσον αφορά στην ερμηνεία του προσώπου του Ιησού. Ανάμεσα στα άλλα μνεία γίνεται του αποκρύφου ευαγγελίου του Ιούδα καθώς και του μυθιστορήματος του Dan Brown, Da Vinci Code.
Για να διαβάσετε το άρθρο, πατήστε εδώ.

Τρίτη 14 Οκτωβρίου 2008

Χρονολόγηση των παύλειων επιστολών

Ο Marc Goodacre έχει αναρτήσει σήμερα στο ιστολόγιό του μία ενδιαφέρουσα παρουσίαση του τρόπου χρονολόγησης των παύλειων επιστολών και προτείνει μια χρονολογική σειρά και ειδικότερα για την προς Γαλάτας και την Α΄ Κορινθίους. Επίσης με βάση τη νέα χρονολόγηση θέτει μία σειρά από ερωτήματα που προκύπτουν. Για να διαβάσετε το σύντομο κείμενό του, πατήστε εδώ.

Ένα άρθρο για τον μονοθεϊσμό του Ισραήλ

Στο ιστολόγιό του ο Antonio Lombatti ανάρτησε σήμερα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο της καθηγ. της ιστορίας της αρχαίας Εγγύς Ανατολής Chiara Peri σχετικού με τον μονοθεϊσμό στον αρχαίο Ισραήλ:

"The Construction of Biblical Monotheism: an Unfinished Task", Scandinavian Journal for the Study of the Old Testament 19 (2005), 135-142

Για να διαβάσετε το άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένας ναός της εποχής του Αυγούστου στο Άκτιο

Στη σημερινή έκδοση της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ διαβάζουμε το δημοσίευμα της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ για την ανασκαφή ναού του Απόλλωνα, ο οποίος πιθανότατα είναι σύγχρονος με την ίδρυση της Νικόπολης και την ανέγερση του Μνημείου της νίκης του Αυγούστου επί του Αντωνίου. Η μάχη στο Άκτιο 31 π.Χ. είναι από τα σημαντικότερα γεγονότα της αρχαίας ιστορίας, καθώς με την ήττα του Μ. Αντωνίου ο Αύγουστος εδραίωσε την εξουσία του και έγινε ο πρώτος αυτοκράτορας του ρωμαϊκού κράτους, μοναδικός κύριος της οικουμένης και εγγυητής της ειρήνης για όλον τον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Οι ιδέες αυτές προπαγανδίστηκαν μέσα από νομίσματα του Αυγούστου, μέσα από έργα τέχνης και οικοδομήματα αλλά και διάφορες θρησκευτικοπολιτικές κινήσεις με ιδιαίτερα συμβολικό περιεχόμενο (όπως για παράδειγμα η ίδρυση της πόλης της Νικόπολης, η οποία ήταν ζωντανό μνημείο-πόλη της Νίκης του Αυγούστου). Ο ναός του Απόλλωνα, τον οποίο φαίνεται να έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, συνδέεται άμεσα με αυτήν τη νίκη του Αυγούστου, καθώς, σύμφωνα με τους Ρωμαίους ιστορικούς Σουητώνιο και Δίωνα Κάσσιο, ο Αύγουστος φρόντισε να κτίσει επάνω στον προϋπάρχοντα αρχαίο ναό του θεού ένα νέο κτίσμα σε ανάμνηση της νίκης του. Είναι άλλωστε γνωστή η σχέση του Αυγούστου με το θεό του φωτός και της μουσικής, την οποία αναφέρει και ο Βιργίλιος αλλά και η οποία πιστοποιείται από μία σειρά εικαστικών έργων και παραστάσεων επί νομισμάτων της εποχής του πρώτου αυτοκράτορα.
Για να διαβάσετε την ηλεκτρονική έκδοση του δημοσιεύματος, πατήστε εδώ.
(Φωτ. Δηνάριο του 16 π.Χ. Απόλλων κιθαρωδός επάνω σε βωμό. Η επιγρ. του νομίσματος αναφέρεται στη ναυμαχία του Ακτίου ACTIO APOLLINI. Νομισματική Συλλογή Μονάχου)