Το νέο τεύχος του Vetus Testamentum

Στο νέο τεύχος του Vetus Testamentum δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Alec Basson, "Just Skin and Bones: The Longing for Wholeness of the Body in the Book of Job", 287-299

Το βιβλίο του Ιώβ αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που βρίσκεται αντιμέτωπος με το μεγάλο πρόβλημα του πόνου. Εκτός από την απώλεια των δικών του και της περιουσίας του βιώνει τον πόνο και στο δικό του σώμα. Η ασθένεια του σώματός του οδηγεί και στην κοινωνική περιθωριοποίηση. Καθώς το σώμα είναι αυτό που εξασφαλίζει τη συμμετοχή του ατόμου στην κοινωνία και αντιπροσωπεύει στον αρχαίο Ισραήλ την κοινωνική ενότητα, ο Ιώβ επιθυμεί ένα άρτιο σώμα ως το ιδανικό. Για τους αρχαίους Ισραηλίτες το άρτιο σώμα ήταν αγνό, πραγματικό και αποδεκτό. Με αυτά τα ζητήματα ασχολείται ο συγγραφέας στην παρούσα μελέτη και προσπαθεί να καταδείξει την επίδραση που έχει αυτή η αντίληψης περί σώματος στην κοινωνικοθρησκευτική δομή της αρχαίας ισραηλιτικής κοινωνίας.

J. Blake Couey, "Amos vii 10-17 and Royal Attitudes Toward Prophecy in the Ancient Near East", 300-314

Στη μελέτη αυτή εξετάζεται η αντιπαράθεση μεταξύ του ιερέα Αμασία και του προφήτη Αμώς στο Αμώς 7,10-17 με τη βοήθεια κειμένων της αρχαίας Εγγύς Ανατολής, όπου παρουσιάζεται η στάση της βασιλείας απέναντι στην προφητεία. Έτσι προκύπτει ότι η αντίδραση του Αμασία έχει περισσότερο πολιτικά κίνητρα και λιγότερο αμιγώς θρησκευτικά. Αν η αφήγηση αναγνωσθεί με αυτόν τον τρόπο, τότε προκύπτουν ενδιαφέροντα στοιχεία για τη πολυπλοκότητα των σχέσεων βασιλέων, ιερέων και προφητών στον αρχαίο Ισραήλ.

S. Frolov, “Joshua's Double Demise (Josh. xxiv 28-31; Judg. ii 6-9): Making Sense of a Repetition”, 315-323

Ο συγγραφέας αμφισβητεί την επικρατούσα άποψη ότι το Κρ 2,6-9 είναι προϊόν της αναθεώρησης του χωρίου και υποστηρίζει ότι αντίθετα αποτελεί μία αναφορά στο Κρ 1,27-2,5 και μία επανεκτίμηση των όσων παρατίθενται στα Ιησ 14-24. Αυτή η επανάληψη διαδραματίζει έναν ιδιαίτερο ρόλο στη ρητορική στρατηγική των πρώιμων προφητών.

R. Hendel, “The Oxford Hebrew Bible: Prologue to a New Critical Edition”, 324-351

Παρουσιάζονται οι στόχοι, η μέθοδος και γενικά η φιλοσοφία του Oxford Hebrew Bible Project.

S.W. Crawford / J. Joosten / E. Ulrich, “Sample Editions of the Oxford Hebrew Bible: Deuteronomy 32:1-9, 1 Kings 11:1-8, and Jeremiah 27:1-10 (34 G)”, 352-366

Οι συγγραφείς παρουσιάζει το έργο και τους στόχους του Oxford Hebrew Bible Project και παρουσιάζουν ενδεικτικά τρία παραδείγματα: Δτν 32,1-9, 1 Βασ 11,1-8, Ιερ 27,1-10.

S.H. Holtz, “The Thematic Unity of Psalm cxliv in Light of Mesopotamian Royal Ideology”, 367-380

O Ψα 144, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως "βασιλικός ψαλμός" ξεκινά με μία προσευχή για βοήθεια στη μάχη (1-11) και συνεχίζει με μία περιγραφή της ευδαιμονίας (12-15). Ο συνδυασμός αυτών των δύο θεμάτων απαντά και σε διάφορα βασιλικά κείμενα της Μεσοποταμίας, στα οποία ο βασιλιάς παρουσιάζεται ως ο ηρωικός πολεμιστής και η αιτία της ευημερίας. Με βάση αυτά ο Ψαλμός εκτιμάται ότι είναι η έκφραση μίας παρόμοιας ισραηλιτικής ιδεολογίας.

R.E. Tappy, “Historical and Geographical Notes on the "Lowland Districts" of Judah in Joshua xv 33-47”, 381-403

Το κείμενο Ιησ 33-47 με τις τρεις γεωγραφικές επαρχίες, για τις οποίες κάνει λόγο και τις τρεις πόλεις των Φιλισταίων, που συνδέονται με αυτές, εγείρει ερωτήματα ιστορικής και γεωγραφικής φύσης. Οι ερμηνευτές θεωρούν ότι η αναφορά των τριών πόλεων είναι μεταγενέστερη προσθήκη, παραμένει όμως αναπάντητο το ερώτημα ποιες είναι οι ιστορικές συνθήκες που οδήγησαν σε αυτήν την προσθήκη. Ο συγγραφέας θεωρεί ότι το ιστορικό γεγονός που προκάλεσε αυτήν την προσθήκη είναι η τρίτη εκστρατεία του Σενναχερίμπ στα 701 π.Χ.

R. Whitekettle, “Forensic Zoology: Animal Taxonomy and Rhetorical Persuasion in Psalm l”, 404-419

Ο Ψα 1, 9-11 και 12 απορρίπτει την ισραηλιτική άποψη ότι ο Θεός έχει ανάγκη από θυσίες ζώων κι ως αντεπιχείρημα προβάλλει ότι ο Θεός έχει ήδη στην κατοχή του ζώα. Η θυσία ζώων αντιπαρατίθεται στα τέσσερα είδη ζώων που κατέχει ο Θεός. Ο συγγραφέας διακρίνει εδώ μία τριμερή διαβάθμιση: ταύροι και κριοί για τη θυσία (στ.9) -τέσσερα είδη ζώων (στ.10-11) -όλα τα ζώα/τα πάντα (στ.12). Με αυτόν τον τρόπο δομεί ο ψαλμωδός τη θέση του ότι οι θυσίες των ζώων είναι ανεπαρκείς και ότι ο Θεός επιτιμά τους Ισραηλίτες για τις θυσίες των ζώων, επειδή με αυτόν τον τρόπο παρανοούν την πραγματική φύση του Θεού.

Α. Marx, “Salomon, ou le modèle de l'homme heureux (Prov. iii 13-18)”, 420-423

Το Παρ 3,13-18 έμμεσα αναφέρεται στο όνειρο του Σολομώντα στο 1 Βασ 3,4-15 (Μασωρ.) και 2 Χρον 1, 6-13 (Μασωρ.) και αναπτύσσει με κάθε τρόπο την υπόσχεση που δόθηκε εκεί στο βασιλέα.

Ανεύρεση του σταδίου της ρωμαϊκής πόλης των Πατρών

Στη σημερινή έκδοση της εφημερίδας τα ΝΕΑ διαβάζουμε ότι η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως στο κέντρο της σύγχρονης πόλης των Πατρών το ρωμαϊκό της στάδιο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων το κτίσμα ανάγεται στην εποχή του Δομιτιανού και κτίσθηκε με την ευκαιρία των 100 χρόνων από την ίδρυση της πόλης ως αποικίας των Ρωμαίων. Τοποθετείται περί τα 86 μ.Χ. και κατασκευάστηκε πιθανόν με βάση τα σχέδια του Ρωμαίου αρχιτέκτονα Ρουμπίριους. Διαθέτει διπλή αψίδα. Μας είναι γνωστά δύο ακόμη τέτοια στάδια, ένα στη Ρώμη κι ένα στη Μ.Ασία. Το αρχαίο αυτό στάδιο δεν αναφέρεται στις αρχαίες φιλολογικές πηγές, από τις επιγραφές όμως που βρέθηκαν σε αυτό και στη γύρω περιοχή γνωρίζουμε ότι ήταν ο τόπος διεξαγωγής των Καισαρείων, αγώνων που συνδέονταν άμεσα με το πρόσωπο του αυτοκράτορα και τη λατρεία του.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα της εφημερίδας, πατήστε εδώ.

(Η φωτογραφία από την εφημερίδα ΝΕΑ, Ορίζοντες 8.10.2008)

Το κείμενο του κατά Ιωάννην στον ιερό Αυγουστίνο

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε την κυκλοφορία ενός νέου βιβλίου από τις εκδόσεις της Οξφόρδης με θέμα το κείμενο του κατά Ιωάννην, το οποίο είχε υπόψη του ο ι. Αυγουστίνος και το οποίο παραθέτει στα διάφορα έργα του. Το βιβλίο αποτελεί μέρος ενός μεγαλύτερου ερευνητικού έργου σχετικά με τις αρχαίες λατινικές μεταφράσεις του κατά Ιωάννην.

Hugh Houghton, Augustine's Text of John: Patristic Citations and Latin Gospel Manuscripts, (Oxford Early Christian Studies), Oxford: Oxford University Press 2008

ISBN-13: 978-0-19-954592-6

£50.00

Το νέο τεύχος Horizons in Biblical Theology

Το νέο τεύχος του περιοδικού Horizons in Biblical Theology 30:1 (2008) είναι αφιερωμένο στο προφητικό βιβλίο του Ωσηέ και στο θεολογικό του περιεχόμενο.

Mignon R. Jacobs, "Introduction to the characterizaion of God in the Book of Hosea", 1-3

Πρόκειται για μια σύντομη εισαγωγή στις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο τμήμα Ισραηλιτικής προφητικής γραμματείας στις 18 Νοεμβρίου 2007, στην ετήσια συνάντηση της SBL στο San Diego. Θέμα της συνάντησης ήταν "Ο χαρακτηρισμός του Θεού στο βιβλίο του Ωσηέ"

Walter Brueggemann, "The Recovering God of Hosea", 5-20

Ο συγγραφέας συζητά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται ο χαρακτήρας του Θεού στο βιβλίο του Ωσηέ. Εξετάζει τις εικόνες και την ποιητική γλώσσα του Ωσηέ και διακρίνει τρεις βασικές τάσεις: α) περιπτώσεις, όπου γίνεται λόγος για τη θεία τιμωρία, β) περιπτώσεις, όπου ο Θεός εκδηλώνει θετικό ενδιαφέρον και γ) περιπτώσεις, οι οποίες είναι αμφιβόλου περιεχομένου. Στο δεύτερο μέρος ασχολείται με την ανάλυση δύο περικοπών από το βιβλίο του Ωσηέ: 2,2-23 και 11,11-19. Εδώ έχουμε μία μετακίνηση από την θεϊκή κρίση σε μία θετικότερη στάση.

Alice A. Keefe, "Hosea's (In)Fertility God", 21-41

Ο συγγραφέας αμφισβητεί την επικρατούσα άποψη ότι ο Ωσηέ παρουσιάζει το Θεό ως αντίθετο απόλυτα με τις θεότητες της γονιμότητας της γης Χαναάν. Υποστηρίζει ότι η έμφαση δεν έγκειται σε μια αντιπαράθεση του θρησκείας των θεοτήτων γονιμότητας με τον Θεό της Ιστορίας, του Ισραήλ, αλλά μάλλον σε μία αντιπαράθεση των τοπικών αντιλήψεων περί θεότητας προς το όραμα του προφήτη ενός ύψιστου Θεού, του Γιαχβέ, ο οποίος συγκεντρώνει στο πρόσωπό του όλες τις θεϊκές δυνάμεις.

Ehud Ben Zvi, "Reading Hosea and Imagining YHWH", 43-57

Η κυρίαρχη στο βιβλίο του Ωσηέ μεταφορά του Γιαχβέ ως διδασκάλου του Ισραήλ έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο διαμόρφωση της κοινωνικής αντιλήψεως και ιδεολογίας των ανθρώπων που έγραψαν, διάβασαν και ξαναδιάβασαν το βιβλίο του Ωσηέ.

Carolyn J. Sharp, "Interrogating the Violent God of Hosea: A Conversation with Walter Brueggemann, Alice Keefe, and Ehud Ben Zvi", 59-70

Το παρόν άρθρο αποτελεί κριτική απάντηση στις θέσεις που ανέπτυξαν οι παραπάνω συγγραφείς στις εισηγήσεις τους.

Το νέο τεύχος του Δελτίου Βιβλικών Μελετών

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του Δελτίου Βιβλικών Μελετών 25 (Ιαν.-Ιούν. 2007), το οποίο είναι ένα αφιέρωμα στον "Ιησού Χριστό και τις σύγχρονες ερμηνευτικές μέθοδοι". Στον πρόλογο του τεύχους διαβάζουμε ότι αφορμή για το αφιέρωμα στάθηκε η κυκλοφορία το Πάσχα του 2006 του βιβλίου του πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ (Α΄μέρος: Από τη Βάπτιση στον Ιορδάνη ως τη Μεταμόρφωση), Αθήνα 2007

Όπως οι ίδιοι οι εκδότες του περιοδικού διατυπώνουν στον πρόλογο (Σ. Δεσπότης): "... το παρόν τεύχος φιλοδοξεί να συμβάλει στην αξιοποίηση των σύγχρονων ερμηνευτικών μεθόδων στην "καθ' ημάς Ανατολή", ώστε, σε συνδυασμό με την εις βάθος και όχι δίκην Catenae μελέτη και αξιοποίηση των αρχών της πατερικής βιβλικής ερμηνευτικής, να αποτελέσει η Αγία Γραφή και πάλι το Ευ-αγγέλιο του σύγχρονου κοσμοπολίτη." (σ. 10)

Περιεχόμενα τεύχους

Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄, "Ιησούς Χριστός και σύγχρονες ερμηνευτικές μέθοδοι", 11-17

Πρόκειται για μετάφραση της εισαγωγής του βιβλίου του πάπα, όπου γίνεται μία κριτική παρουσίαση της πορείας έρευνας για τον ιστορικό Ιησού από τις αρχές του 19ου αι. μέχρι και σήμερα.

Σάββας Αγουρίδης, "Η εφαρμογή νέων μεθόδων στη μελέτη των Αγίων Γραφών", 19-33

Ο συγγραφέας παρουσιάζει τους βασικούς σταθμούς της μέχρι σήμερα έρευνας και μελέτης της Αγίας Γραφής και στη συνέχεια παρουσιάζει κάποιες από τις νεώτερες ερμηνευτικές τάσεις: α) εφαρμογή του στρουκτουραλισμού στη βιβλική έρευνα, β) μελέτη της Γραφής από τη σύγχρονη Κοινωνιολογία

Στέλιος Ράμφος, "Ερμηνευτική υποσημείωση σε μια ερμηνευτική εργασία", 33-37

Ο συγγραφέας παρουσιάζει τις βασικές αρχές του βιβλίου του Το Μυστικό του Ιησού (εκδ. Αρμός, Αθήνα 2006).

Αθανάσιος Δεσπότης, "Σύγχρονες μέθοδοι βιβλικής ερμηνευτικής και η συμβατότητά τους με την πατερική ερμηνεία. Προβληματισμοί με βάση την ομιλία του Αστερίου Αμασείας στο Μτ 19,6-13", 39-57

Στόχος του συγγραφέα στο παρόν άρθρο είναι να καταδείξει "μέχρι ποιο σημείο και με ποιο τρόπο μπορεί να θεωρείται μεθοδολογικά ορθή η παράλληλη χρήση της πατερικής και της σύγχρονης εξηγητικής παραγωγής." (σ. 39). Ως παράδειγμα (test case) χρησιμοποιείται η ερμηνεία του Αστερίου Αμασείας στο Μτ 19,6-13.

Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, "Χριστός, ο πρόγονος και αδελφός. Μια αφρικανική Χριστολογία", 59-82

Στο άρθρο αυτό ο συγγραφέας απαντά στο ερώτημα αν το περιεχόμενο του ευαγγελίου μπορεί να αναδιατυπωθεί /μεταφραστεί σε άλλες κατηγορίες σκέψης κι έκφρασης πέραν της ιουδαιοχριστιανικής κι ως παράδειγμα παρουσιάζεται ο τρόπος κατανόησης του Ιησού από την αφρικανική σκέψη.

Χριστίνα Σουβατζόγλου, "Η έννοια του ιερού κατάλοιπου στους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης", 83-95

Η συγγραφέας παρουσιάζει τον τρόπο που παρουσιάζεται η έννοια του ιερού κατάλοιπου στην προφητική παράδοση και γραμματεία.

Ανεύρεση της σαρκοφάγου του γιου ενός αρχιερέα 4

Από τον Joseph Lauer στο διαδικτυακό κύκλο συζήτησης Biblical studies έχουμε την πληροφορία ότι την πληροφορία για ένα δίλεπτο φιλμάκι (στα αγγλικά) του ισραηλινού πρακτορείου ειδήσεων ΙΒΑ σχετικά με την ανεύρεση του αποτμήματος της σαρκοφάγου.

Για να δείτε το φιλμ, πατήστε εδώ.

Τόμοι του ICC διαθέσιμοι στο διαδίκτυο

Από το ιστολόγιο Avilum πληροφορούμαστε ότι παλαιοί τόμοι του International Critical Commentary διατίθενται ελεύθεροι στο Διαδίκτυο στη σελίδα Internet Archive Texts. Για να βρεθείτε εκεί, να διαβάσετε και να "κατεβάσετε" όποιον τόμο σας ενδιαφέρει, πατήστε εδώ.

Ανεύρεση της σαρκοφάγου του γιου ενός αρχιερέα 3

Ο Antonio Lombatti έχει αναρτήσει στο ιστολόγιό του μία πολύ ενδιαφέρουσα επισκόπηση των επιγραφών, οι οποίες βρέθηκαν στην Παλαιστίνη και οι οποίες αναφέρουν αρχιερείς. Για να βρεθείτε στο κείμενο του Lombatti, πατήστε εδώ.

Οικουμενικό Πατριαρχείο: Διεθνές Συνέδριο προς τιμήν του αποστόλου Παύλου

Από το Γραφείο της Αρχιγραμματείας της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου εκδόθηκε ανακοινωθέν σχετικό με τη σύναξη των Προκαθημένων της Ορθοδόξου Εκκλησίας και το Διεθνές Βιβλικό Συνέδριο, που διοργανώνει το Πατριαρχείο προς τιμήν του αποστόλου Παύλου, το οποίο ανακοινώσαμε σε παλαιότερη ανάρτησή μας. Ειδικά, όσον αφορά στο βιβλικό συνέδριο, το ανακοινωθέν αναφέρει τα εξής:

"Εις τα πλαίσια των αυτών εορτασμών του έτους Αποστόλου Παύλου, συγκαλείται τας αυτάς ημερομηνίας εν Φαναρίω Διεθνές Βιβλικόν Συμπόσιον, εις το οποίον θα λάβουν μέρος τόσον οι Προκαθήμενοι και αι Αντιπροσωπείαι των Ορθοδόξων Εκκλησιών, όσον και επιστήμονες-ειδικοί βιβλικοί θεολόγοι και καθηγηταί με αναλόγους επιστημονικάς εισηγήσεις και ανακοινώσεις από όλον τον κόσμον.

Το εσπέρας της 12ης Οκτωβρίου δι' ειδικώς ναυλωμένου αεροσκάφους των Τουρκικών Αερογραμμών θα αρχίση περιοδεία-προσκύνημα πάντων των ως άνω εις τινας εκ πόλεων τας οποίας επεσκέφθη ο Απόστολος Παύλος και ευρίσκονται εντός της κανονικής δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ως: Έφεσον, Αττάλειαν, Πέργην, Λίνδον Ρόδου και Καλούς Λιμένας Κρήτης.

Την 16ην Οκτωβρίου θα γίνη εν Ηρακλείω Κρήτης η κατακλείς των εργασιών του Βιβλικού Συμποσίου και δια του αυτού αεροσκάφους θα πραγματοποιηθή η επιστροφή εις Πόλιν."

Πηγή: romfea.gr (Για να διαβάσετε ολόκληρο το ανακοινωθέν, πατήστε εδώ).

Πρακτικά συνεδρίου για τα εβραϊκά κείμενα

Από το ιστολόγιο του David Hymes πληροφορούμαστε για την ανάρτηση στο διαδίκτυο του τόμου με τα πρακτικά συνεδρίου που έγινε στη Ραβέννα στις 13-16 Σεπτεμβρίου 2006 με θέμα L’ANALISI DEI TESTI EBRAICI. METODI E PROBLEMI FRA TRADIZIONE E INNOVAZIONE

Εάν θέλετε να τα διαβάσετε (ανάμεσα στις εισηγήσεις υπάρχουν και κάποιες για την εβραϊκή Βίβλο), πατήστε εδώ.