Στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Review of Biblical Literature αναρτήθηκαν οι εξής βιβλιοκρισίες / βιβλιοπαρουσιάσεις. Για να διαβάσετε τη βιβλιοκρισία που σας ενδιαφέρει, πατήστε επάνω στον τίτλο του βιβλίου.
Andrew Bernhard, Other Early Christian Gospels: A Critical Edition of the Surviving Greek Manuscripts
Reviewed by Christopher Tuckett
Augusto Cosentino, Il battesimo gnostico: Dottrine, simboli e riti iniziatici nello gnosticismo
Reviewed by Birger A. Pearson
Katharine J. Dell, The Book of Proverbs in Social and Theological Context
Reviewed by Dorothy Akoto
Karin Finsterbusch - Armin Lange - K.F. Diethard Römheld (εκδ.), Human Sacrifice in Jewish and Christian Tradition
Reviewed by James W. Watts
Joel B. Green, 1 Peter
Reviewed by Paul J. Achtemeier
John Paul Hozvicka, A Primer on Biblical Studies
Reviewed by John Vassar
Steven L. McKenzie - John Kaltner, The Old Testament: Its Background, Growth, and Content
Reviewed by Francis Dalrymple-Hamilton
Daniel Patte (εκδ.), Global Bible Commentary
Reviewed by Alexander Negrov
Finny Philip, The Origins of Pauline Pneumatology: The Eschatological Bestowal of the Spirit upon Gentiles in Judaism and in the Early Development of Paul's Theology
Reviewed by Justin K. Hardin
Αicha Rahmouni; J. N. Ford, μετάφρ., Divine Epithets in the Ugaritic Alphabetic Texts
Reviewed by James R. Getz Jr.
Varda Sussman, Oil-Lamps in the Holy Land: Saucer Lamps: From the Beginning to the Hellenistic Period: Collections of the Israel Antiquities Authority
Reviewed by Noam Adler
Ben Witherington III, Matthew
Reviewed by David C. Sim
Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2008
Παρασκευή 3 Οκτωβρίου 2008
Ερμηνεία και οικολογία
Ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο κυκλοφορεί από τη Society of Biblical Literature (με μαλακό εξώφυλλο) και από τον εκδοτικό οίκο Brill (με σκληρό εξώφυλλο) με θέμα τη σχέση την ερμηνεία της Αγίας Γραφής και το περιβάλλον.
Norman C. Habel - Peter Trudinger (εκδ.), Exploring Ecological Hermeneutics, 2008
ISBN: 1589833465 (SBL), 24.95$
ISBN: 978 90 04 15745 3 (Brill), € 89.00
"Τι σχέση έχει η ερμηνευτική με την οικολογία; Ποια κείμενα, αν υπάρχουν, έρχονται στο νου, όταν κανείς σκέφτεται τι λέει η Αγία Γραφή για την περιβαλλοντική ηθική; Με σκοπό να βοηθήσει τους αναγνώστες να σκεφτούν κριτικά και καθαρά για τη σχέση της Βίβλου με τα σύγχρονα περιβαλλοντικά ζητήματα, ο τόμος διευρύνει τους ορίζοντες της βιβλικής ερμηνευτικής και εισαγάγει την περιβαλλοντική ερμηνευτική. Κινείται πέρα από μία απλή συζήτηση για τη Γη και τα συστατικά της σε μία ανάγνωση του κειμένου από την προοπτική της ίδιας της Γης".
Ο τόμος περιλαμβάνει τις 16 εισηγήσεις των: Vicky Balabanski, Laurie Braaten , Norman Habel, Theodore Hiebert, Cameron Howard, Melissa Tubbs Loya, Hilary Marlow, Susan Miller, Raymond Person, Alice Sinnott, Kristin Swenson, Sigve Tonstad, Peter Trudinger, Marie Turner, Elaine Wainwright καιArthur Walker-Jones
Ένα νέο βιβλίο για τον Παύλο και τη σχέση του με τον Ιησού και για την αρχαία Εκκλησία
Από τον εκδοτικό οίκο Brill κυκλοφορεί ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του ομότιμου καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο Leidein, Henk Jan de Jonge:Jesus, Paul, and Early Christianity Studies in Honour of Henk Jan de Jonge
Edited by Rieuwerd Buitenwerf, Harm W. Hollander and Johannes Tromp
Edited by Rieuwerd Buitenwerf, Harm W. Hollander and Johannes Tromp
(Νovum Testamentum Suppl., 130), Leiden: Brill 2008
ISBN: 978 90 04 17033 9
139 ευρώ
Από τη σελίδα του εκδοτικού οίκου διαβάζουμε:
"This collection of essays by leading experts in New Testament scholarship addresses core themes in the study of early Christianity. The topics addressed include text-critical issues relating to the New Testament, the historical situation in which the earliest Christian documents were composed, early Christian rituals, historical questions concerning Jesus and Paul, and the origin and development of important theological ideas in the early Church."
Ο τόμος περιέχει συμβολές / μελέτες των: Κ. Berger, R. Bieringer, M.C. de Boer, R. Buitenwerf, B. Dehandschutter, J.W. van Henten, M.J. de Jong, M. de Jonge, J.S. Kloppenborg, D.-A. Koch, G.H. van Kooten, P. Lanfranchi, L.J. Lietaert Peerbolte, A. Lindemann, D. Lührmann, M.J.J. Menken, D.C. Parker, J. Tromp, C. Tuckett, J. Verheyden, M. Wolter, J.K. Zangenberg
Βιβλική αρχαιολογία: Σόδομα
Από τον επίκ. καθηγητή της Καινής Διαθήκης της Θεολογικής Σχολής του Παν/μίου Αθηνών, Κ. Μπελέζο, τον οποία ευχαριστούμε, έχουμε την πληροφορία για μία ενδιαφέρουσα παρουσίαση των αρχαιολογικών ευρημάτων από την περιοχή της Ν. Θαλάσσης, τα οποία φαίνεται να συνδέονται με τη βιβλική διήγηση περί της καταστροφής των Σοδόμων. Το άρθρο είναι του Dr. Clifford Wilson, αρχαιολόγου που έχει ασχοληθεί με θέματα Βιβλικής Αρχαιολογίας και διευθυντή του αρχαιολογικού περιοδικού Bible and Spade.
Αν επιθυμείτε να διαβάσετε το άρθρο, πατήστε εδώ.
Το νέο τεύχος του Bulletin of Biblical Research
Στο νέο τεύχος του Bulletin of Biblical Research 16.2 (2006) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:
- Peter J. Gentry, “The Septuagint and the Text of the Old Testament,” 193-218
- Karen H. Jobes, “When God Spoke Greek: The Place of the Greek Bible in Evangelical Scholarship,” 219-236
- Andreas J. Köstenberger & David A. Croteau, “Reconstructing a Biblical Model for Giving: A Discussion of Relevant Systematic Issues and New Testament Principles,” 237-260
- Dwight N. Peterson, “Translating paralutikos in Mark 2:1-12: A Proposal,” 261-272
- Gerald A. Klingbeil, “Metaphors and Pragmatics: An Introduction to the Hermeneutics of Metaphors in the Epistle to the Ephesians,” 273-293
- David A. deSilva, “The Invention and Argumentative Function of Priestly Discourse in the Epistle to the Hebrews,” 295-323
- Philip L. Mayo, “The Role of the Birkath Haminim in Early Jewish-Christian Relations: A Reexamination of the Evidence,” 325-344
- Bernon P. Lee, “Leviticus 24:15b-16: A Crux Revisited,” 345-349
- Randall J. Pannell, “I Would Be Who I Would Be! A Proposal for Reading Exodus 3:11-14,” 351-353
Μία ενδιαφέρουσα χριστιανική (;) επιγραφή από Αλεξάνδρεια 3
Το θέμα της επιγραφής επάνω στο πήλινο κύπελλο, που βρέθηκε στην Αλεξάνδρεια, εξακολουθεί να προκαλεί το ενδιαφέρον της επιστημονικής και δημοσιογραφικής κοινότητας. Με αφορμή λοιπόν τα χθεσινά και σημερινά δημοσιεύματα σε ηλεκτρονικές εκδόσεις εφημερίδων και σε ιστολόγια θα παρουσιάσουμε συνοπτικά τις απόψεις που διατυπώθηκαν από διάφορους ειδικούς (και μη).Ιστορία του ευρήματος
Το πήλινο κύπελλο ανασύρθηκε από το βυθό του λιμανιού της Αλεξάνδρειας από μέλη της αρχαιολογικής ομάδας του F. Goddio και χρονολογήθηκε με βάση στρωματογραφικά κριτήρια στην περίοδο 2ος αι. π.Χ. έως 1ος αι. μ.Χ. Φέρει ίχνη φωτιάς και η επιγραφή που είναι γραμμένη περιμετρικά σε αυτό έχει ως εξής: ΔΙΑΧΡΗCTOYΟΓΟΙCΤΑΙC (ΔΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΟΓΟΙΣΤΑΙΣ).
Η ερμηνεία της επιγραφής
Η αναφορά του ονόματος «ΧΡΗΣΤΟΣ» (Χριστός;) προκάλεσε από την πρώτη στιγμή το ενδιαφέρον και έγινε η αφορμή να διατυπωθούν διάφορες θεωρίες σχετικές με τη χρήση του κυπέλλου και την πιθανή του σχέση με το πρόσωπο του Χριστού. Τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης έσπευσαν να το συνδέσουν με τον αρχέγονο Χριστιανισμό και ειδικότερα με κάποιες γνωστικές παραφυάδες ή είδαν, κατά τον τολμηρό τίτλο του περιοδικού SPIEGEL, το «Άγιο Δισκοπότηρο» του αρχέγονου Χριστιανισμού. Ο αρχαιολόγος F. Goddio, που ήταν επικεφαλής των ανασκαφών, υποστηρίζει ότι η επιγραφή συνδέει το όνομα του Χριστού με τη μαγεία και ότι πιθανόν ο κάτοχος αυτού του κυπέλλου το χρησιμοποιούσε ως σκεύος μαντικής. Με βάση μάλιστα τη χρονολόγηση του ευρήματος καταλήγει ότι αυτό είναι πιθανόν η αρχαιότερη μαρτυρία για το πρόσωπο του Ιησού. Της ίδιας γνώμης είναι και ο Γάλλος επιγραφολόγος André Bernand. Σύμφωνα με την ανάγνωση, που προτείνουν, το κείμενο έχει ως εξής: Διὰ Χριστοῦ ὁ γοί{σ}ταις (δηλ. γοητής). Ο αιγυπτολόγος David Fabre συνδέει αυτό το κύπελλο με ένα παρόμοιο που απεικονίζεται σε παράσταση χρησμοδότησης. Η γραφή όμως που προτείνουν για το δεύτερο μισό της επιγραφής δε μαρτυρείται στην αρχαία ελληνική γραμματεία, στους παπύρους ή στις επιγραφές.
Η συζήτηση που ακολούθησε στο Διαδίκτυο περιστράφηκε γύρω από τα εξής θέματα:
α) τη γνησιότητα της επιγραφής / του ευρήματος
β) τη λέξη «Χρηστός» και τηνπιθανή σύνδεσή της με το πρόσωπο του Χριστού
γ) τη σημασία της λέξης ΟΓΟΙΣΤΑΙΣ
1) Η γνησιότητα της επιγραφής δεν αμφισβητείται σε γενικές γραμμές. Τα γράμματα της επιγραφής οδηγούν σε μία χρονολόγησή της στον 1ο / 2ο αι. μ.Χ.
2) Η λέξη Χρηστός δεν είναι υποχρεωτικό να αναφέρεται στο πρόσωπο του Ιησού. Εκτός από την χρήση του ως επίθετο (αγαθός, καλός), η λέξη απαντά ως όνομα ανθρώπων κυρίως δουλικής καταγωγής κατά την ελληνορωμαϊκή εποχή. Ο P. Arzt-Grabner καθ. της Κ.Δ. αναφέρει διάφορα παραδείγματα από τους παπύρους και υποστηρίζει ότι πολύ σπάνια το όνομα του Χριστού γράφεται με «η». Η April DeConick σήμερα στο ιστολόγιό της υποστηρίζει ότι "Χρηστός" είναι επίκληση του Αθώθ σε γνωστικά κείμενα και συμπεραίνει επομένως ότι το κύπελλο μάλλον έχει να κάνει με τους γνωστικούς.
3) Η φράση ΟΓΟΙΣΤΑΙΣ δεν παραπέμπει άμεσα σε χριστιανική συνάφεια.
α) Αν δεχθούμε την ανάγνωση του Goddio, η οποία όμως δεν έχει παράλληλα σε άλλα κείμενα, τότε δεν είναι ο Χριστός ο γόης (μάγος), αλλά ο κάτοχος του σκεύους αποκτά τις μαγικές ιδιότητες μέσω του Χριστού. Ίσως η γραφή ο[ι ] γοι{σ}ταις (οι γόητες) να είναι πιθανότερη.
β) Ο Βert Smith, καθ. της κλασικής αρχαιολογίας και τέχνης στο παν/μιο της Οξφόρδης, υποστηρίζει ότι το κύπελλο είναι ανάθημα κάποιου που έφερε το όνομα Χρηστός και ανήκε σε ένα θρησκευτικό σύλλογο που έφερε το όνομα ΟΓΟΙΣΤΑΙΣ. Ο Klaus Hallof, διευθυντής της ελληνικής επιγραφικής της Ακαδημίας Berlin-Brandenburg προσθέτει ότι στον Στράβωνα και στον Παυσανία γίνεται λόγος για μία θεότητα με το όνομα ΟΣΟΓΟ ή ΟΓΟΑ.
γ) Η Helene Cavigny προτείνει την ανάγνωση "διὰ χρηστοῦ ὁ γευστής", οπότε το κύπελλο ίσως συνδέεται με τη δοκιμή του κρασιού.
δ) Τέλος μία ενδιαφέρουσα ανάγνωση προτείνει ο καθ. Mika Kajava: διαχριστού (αλοιφή), η οποία απαντά σε με αυτή τη σημασία σε διάφορα αρχαία κείμενα (βλ. Διοσκουρίδης). Στα κείμενα μάλιστα του Αέτιου σύμφωνα με τον Kajava απαντά συχνά η συντομογραφία γοιστ.
Πέρα από όλες αυτές τις πολύ ενδιαφέρουσες υποθέσεις μπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι η τοποθέτηση της επιγραφής στο 1ο αι. μ.Χ. και η σύνδεσή του με το χριστιανισμό, θέτει ένα σοβαρό ερώτημα για το πότε πραγματικά ο χριστιανισμός εδραιώθηκε στην Αίγυπτο και ειδικότερα στην Αλεξάνδρεια. Η πρόταση του αρχαιολόγου Goddio ότι ο χριστιανισμός ήταν γνωστός κι ότι μάλιστα κάποιοι συνέδεαν τον Ιησού με τη μαγεία, δε φαίνεται να στηρίζεται σε τίποτε άλλο παρά μονάχα στην ταύτιση της λ. "Χρηστός" της επιγραφής με το όνομα του Χριστού. Μέχρι να βρεθούν επιπλέον ενδείξεις η ερμηνεία αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί καθαρά υποθετική. Από την άλλη το γεγονός ότι κάποιο πνεύμα στο γνωστικισμό χαρακτηρίζεται ως "χρηστός" δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ότι το σκεύος συνδέεται με κάποια γνωστική ομάδα (η DeConick το συνδέει με τους Σηθιανούς). Συνήθως η λέξη χρηστός σε επιγραφές χρησιμοποιείται σε ταφική συνάφεια (χρηστός είναι ο νεκρός) ή είναι προσωνύμιο. Άλλωστε δεν έχουμε καμιά πληροφορία για χριστιανούς γνωστικούς στην Αίγυπτο του 1ου αι. μ.Χ. Τίποτε στο σκεύος επίσης δεν καταδεικνύει μία λατρευτική συνάφεια. Θα διαφώτιζε ίσως τη συζήτηση, αν γνωρίζαμε λεπτομέρειες για τον τόπο στον οποίο βρέθηκε το αντικείμενο. Οπωσδήποτε το θέμα παραμένει ανοικτό.
Το κύπελλο παρουσιάσθηκε από τον αρχαιολ. Goddio σε συνέδριο, που έλαβε χώρα πριν λίγες μέρες στη Μαδρίτη ("Maritime Archaeology and Ancient Trade") και εκτίθεται μέχρι τις 15/11 στην έκθεση που λειτουργεί στην ίδια πόλη με τον τίτλο “Egypt’s Sunken Treasures”.
Συζητήσεις του θέματος μπορείτε επίσης να βρείτε στα: Discovery.com, msnbc.com, στο ιστολόγιο της DeConick, PaleoJudaica, PhDiva, RogueClassicism, What's New in Papyrology κ.ά.
Πέμπτη 2 Οκτωβρίου 2008
Διημερίδα για την παιδική δουλεία στην αρχαιότητα
Η Ακαδημία των Επιστημών και Γραμμάτων του Mainz σε συνεργασία με την Ομάδα Εργασίας "Antike Skaleverei" διοργανώνει διημερίδα στις 13-14 Οκτωβρίου 2008 με θέμα την παιδική δουλεία στον αρχαίο κόσμο και τον τίτλο "Kindersklaven - Sklavenkinder. Schicksale zwischen Zuneigung und Ausbeutung in der Antike und im interkulturellen Vergleich". H συνάντηση θα λάβει χώρα στις εγκαταστάσεις της Ακαδημίας.
Για να διαβάσετε το πρόγραμμα της επιστημονικής αυτής συνάντησης, πατήστε εδώ.
Όστια: μία ρωμαϊκή πόλη του 2ου αι. μ.Χ. αποκαλύπτει τα μυστικά της
Σε προχθεσινό άρθρο της ηλεκτρονικής έκδοσης της New York Times διαβάζουμε ένα ενδιαφέρον δημοσίευμα σχετικά με την πόλη της Όστια Antica, το επίνειο της αρχαίας Ρώμης. Τα αρχαιολογικά ευρήματα βεβαιώνουν ότι η πόλη υπήρχε ήδη από τον 4ο αι. π.Χ., γνώρισε όμως την ακμή της κατά τα ρωμαϊκά αυτοκρατορικά χρόνια και ιδιαίτερα κατά το 2ο αι. μ.Χ. Νωρίτερα στα χρόνια του Τιβερίου κτίσθηκε το forum και το λιμάνι της πόλης. Ο Κλαύδιος, Ρωμαίος αυτοκράτορας γνωστός κι αυτός από την Κ.Δ., διέταξε την κατασκευή ενός νέου εμπορικού λιμένα (portus), το οποίο επεκτάθηκε στη συνέχεια στα χρόνια του αυτοκράτορα Τραϊανού. Η πόλη άρχισε να φθίνει κατά τα τέλη του 3ου και αρχές του 4ου αι. Ο ιερός Αυγουστίνος αναφέρει την κατάσταση ερήμωσης που συνάντησε, όταν επισκέφθηκε την πόλη κατά τα τ. του 4ου αι. Η ανασκαφή στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Όστια άρχισαν τον προηγούμενο αιώνα κι έφεραν στο φως μία ρωμαϊκή πόλη εξίσου ενδιαφέρουσα με εκείνες της Πομπηίας και του Herculaneum. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδος την προηγούμενη εβδομάδα έγινε η παρουσίαση στο κοινό μίας περιοχής της αρχαίας πόλης, όπου βρέθηκαν μία σειρά από συμπλέγματα κατοικιών (insulae) της εποχής του Αδριανού. Οι καλά διατηρημένες τοιχογραφίες αποδεικνύουν τον πλούτο της εμπορικής αυτής πόλης. Από τα ευρήματα, τα οποία έχουμε από την πόλη αυτή, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε σήμερα πολλές από τις πτυχές της καθημερινής ζωής σε μία ρωμαϊκή πόλη του 1ου-2ου αι. μ.Χ. Τέτοιες πληροφορίες έχουν την αξία τους και για τον ερευνητή της εποχής της Κ.Δ. και του αρχέγονου Χριστιανισμού καθώς οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες έξω από την Παλαιστίνη ανδρώθηκαν στις ρωμαϊκές πόλεις της ελληνορωμαϊκής ανατολικής Μεσογείου. Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ
Από το ιστολόγιο του καθηγητή Dr. Claude Mariottini πληροφορούμαστε για την επικείμενη έκδοση ενός νέου βιβλίου σχετικού με τη διατροφή και γενικότερα την έννοια της τροφής στον αρχαίο Ισραήλ. Nathan MacDonald, Not Bread Alone: The Uses of Food in the Old Testament, Oxford University Press 2009
ISBN-13: 978-0199546527
Απόσπασμα από τη σύνοψη που δίνει ο εκδοτικός οίκος:
"In ancient Israel the production of food was a basic concern of almost every Israelite. Consequently, there are few pages in the Old Testament that do not mention food, and food provides some of the most important social, political and religious symbols in the biblical text. Not Bread Alone is the first detailed and wide-ranging examination of food and its symbolism in the Old Testament and the world of ancient Israel. Many of these symbols are very well-known, such as the forbidden fruit in the Garden of Eden, the abominable pig and the land flowing with milk and honey. Nathan MacDonald demonstrates that the breadth biblical symbolism associated with food reaches beyond these celebrated examples, providing a collection of interrelated studies that draw on work on food in anthropology or other historical disciplines. The studies maintain sensitivity to the literary nature of the text as well as the many historical-critical questions that arise when studying it.Topics examined include: the nature and healthiness of the ancient Israelite diet; the relationship between food and memory in Deuteronomy; the confusion of food, sex and warfare in Judges; the place of feasting in the Israelite monarchy; the literary motif of divine judgement at the table; the use of food in articulating Israelite identity in the post-exilic period."
Το κείμενο της Μισνά και υπομνήματά του
Από το ιστολόγιο Old in New πληροφορούμαστε για την ανάρτηση σε αρχεία pdf των έξι τόμων της πρώτης έκδοσης του Philip Blackman, Mishayoth. Κάθε τόμος περιέχει το εβραϊκό κείμενο, εισαγωγές και διάφορα παραρτήματα κτλ. Οι σαρωμένοι τόμοι φιλοξενούνται στη σελίδα www.hebrewbooks.org.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)