Η χρονολόγηση της καταστροφής της Πομπηίας και μία σάλτσα ψαριού

Σε χθεσινό άρθρο στην ιστοσελίδα του Discovery Channel η αρθρογράφος Rossella Lorenzi εξηγεί πώς η απεξηραμένη σάλτσα ψαριών, το γνωστό garum, που βρέθηκε σε πιθάρια της οικίας του έμπορα Aulus Umbricius Scaurus στην Πομπηία οδήγησε τους αρχαιολόγους στην ακριβή χρονολόγηση της καταστροφής της πόλης. Σύμφωνα λοιπόν με τις εκτιμήσεις τους ο Βεζούβιος εξερράγη στις 24 Αυγούστου 79 μ.Χ. Το δεύτερο μέρος του άρθρου είναι αφιερωμένο στο garum και στις διατροφικές συνήθειες των ανθρώπων του ελληνορωμαϊκού κόσμο. Το άρθρο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όποιον επιθυμεί να ενημερωθεί σε θέματα Ιστορίας Χρόνων της Κ.Δ. Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Ηλεκτρονικές πηγές για την αρχαία Ανατολική Μεσόγειο

Στο ιστολόγιο Ancient World Bloggers Group ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να βρει μια σειρά από ιδιαίτερα χρήσιμες ηλεκτρονικές πηγές σχετικές κυρίως με την αρχαία ΕΛλάδα και την αρχαία Εγγύς Ανατολή. Για να τις δείτε, πατήστε εδώ.

Η σημασία των δείπνων στον ελληνορωμαϊκό κόσμο

Το θέμα των δείπνων, η ιστορικοκοινωνική τους σημασία και η πιθανή θέση που αυτά κατείχαν και στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες, αποτελούν το θέμα πολλών επιστημονικών εργασιών και συνεδρίων κατά τα τελευταία χρόνια. Στο πλαίσιο των ετήσιων συναντήσεων της SBL λαμβάνει χώρα ένα σεμινάριο με θέμα τα δείπνα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Στην ομώνυμη ιστοσελίδα του P. Harland μπορεί κανείς να διαβάσει το πρόγραμμα της φετινής συνάντησης, να διαβάσει και να "κατεβάσει" (σε μορφή pdf) παλαιότερες εισηγήσεις.

Ειδικότερα η φετινή συνάντηση θα λάβει χώρα στην Boston, Massachusetts 22-23 Νοεμβρίου. Τα θέματα της φετινής χρονιάς είναι:

Session 1: Slavery and Meals (22/11)

- Carolyn Osiek, "Slavery and Household Meals"
- Nancy A. Evans, "Did Slaves Ever Recline at Meals?"
- Carly Daniel-Hughes, "The Sex-Trade and Slavery at Meals"
- Angela Standhartinger, "The Saturnalia in Greco-Roman Culture"
- Lillian I. Larsen, "Early Christian Meals and Slavery"

Session 2: Rabbinic Meals and Methodology (23/11)

- Susan Marks, "Rabbinic Meal-Time Blessings and Social Formation"
- Jonathan Brumberg-Kraus, "Performing Myth, Performing Midrash at Rabbinic Meals"

Από παλαιότερες συναντήσεις διαθέσιμες στο διαδίκτυο είναι οι εξής εισηγήσεις (πατώντας επάνω στον τίτλο θα βρεθείτε στο σχετικό κείμενο):

- Jae Won Lee, "Politics of Meals and Community in Solidarity: Paul’s politics of difference in Rom 14:1-15:13" (17/11/2007)

- Hal Taussig, "Greco-Roman Meals and Performance of Identity: A Ritual Analysis" (17/11/2007)

Απαντήσεις στις παραπάνω εισηγήσεις: Dennis Smith, Matthias Klinghardt

- Andrew B. McGowan, "Rethinking Eucharistic Origins: Seven Theses on Eucharistic Practice"

Απαντήσεις στην παραπάνω εισήγηση: Dennis Smith, Angela Standhartinger

- Carolyn Osiek, "What Kinds of Meals Did Julia Felix Have?" (2006) και οι συνοδευτικές φωτογραφίες

Απάντηση: Dennis Smith

- Kathleen E. Corley, “Women, Funerary Meals, and Lament, and the Origins of Early Christian Meals.” (2006)

- Susan Marks, “Present and Absent: Women at Greco-Roman Wedding Meals.” (2006)

- Richard S. Ascough, “Forms of Commensality in Greco-Roman Associations.” (2005)

- Philip A. Harland, “Culturally Transgressive Banquets in Greco-Roman Associations: Imagination and Reality.” (2005)

- Ellen B. Aitken, “Remembering and Remembered Women in Greco-Roman Meals.” (2005)

- Angela Standhartinger, “Women in Early Christian Meal Gatherings: Discourse and Reality.” (2005)

- Ellen B. Aitken, “Singing at Meals Among the Therapeutae.”(abstract) (2004)

- Willi Braun, “Philo, Feasts, and Philosophy: The Therapeutae for Example.” (abstract) (2004)

- Matthias Klinghardt, “The Therapeutae’s Dance.” (abstract) (2004)

(Σε εκτενέστερη μορφή) Matthias Klinghardt, “Tanz und Offenbarung: Praxis und Theologie des gottesdienstlichen Tanzes im frühen Christentum,” Spes Christiana 15/16 (2004/05), 11-34 (reproduced here with permission from the journal).

- Andrew McGowan, “The Food of the Therapeutae: A Thick Description.” (abstract) (2004)

- Hal Taussig, “Ritual Perfection and/or Literary Idealization in Philo’s On the Contemplative Life and Other Greco-Roman Symposia.” (abstract) (2004)

- Jonathan Brumberg-Kraus, “Contrasting Banquets: A Literary Commonplace in Philo's On the Contemplative Life and Other Greco-Roman Symposia.” (2004)

- Dennis E. Smith, “The Greco-Roman Banquet as a Social Institution.” (2003)

- Matthias Klinghardt, “The Typology of the Community Meal.” (2003)

Απαντήσεις: Ellen Aitken, Willi Braun

- Dennis E. Smith, “Meals and Christian Origins.” (2002)
- Andrew B. McGowan, “Meals and Eucharistic Origins.” (2002)
- Jonathan Brumberg-Kraus, “Meals and Jewish Studies.” (2002)
- Kathleen E. Corley, “Women and Meals.” (2002)
- Hal Taussig, “Meals and Ritual Studies.” (2002)
- L. Michael White, “Meals and Archeology.”(2002)

Το νέο τεύχος του Australian Biblical Review

Στο νέο τεύχος του Australian Biblical Review 56 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Anne Gardner, "The Narratives of Solomon’s Reign in the Light of the Historiography of Other Ancient Civilisations", 1-18
• John Hill, "Duhm-ed Again—Back to the Future in Jeremiah Research?", 19-31
• Elizabeth Boase, "The Characterisation of God in Lamentations", 32-44
• Jan I. Elmer, "I, Tertius: Secretary or Co-author of Romans", 45-60
• Elizabeth Dowling, "Slave Parables in the Gospel of Luke—Gospel “Texts of Terror”?", 61-68
• Isaac Kalimi, "The Murders of the Messengers: Stephen versus Zechariah and the Ethical Values of “New” versus “Old” Testament", 69-73

Ένα νέο βιβλίο για το λαό του Θεού και το Ναό

Από τον εκδοτικό οίκο Lite Verlag κυκλοφορεί ένα νέο βιβλίο αφιερωμένο στη ιστορικοθεολογική σχέση του λαού του Θεού και του Ναού. Οι μελέτες που απαρτίζουν το συλλογικό αυτό τόμο είναι οι εισηγήσεις που διαβάστηκαν σε συμπόσιο που διοργανώθηκε από το Παν/μιο του Innsbruck με συμμετοχή ειδικών από όλους τους θεολογικούς κλάδους.

Andreas Vonach - Reinhard Meßner (εκδ.), Volk Gottes als Tempel, (Synagoge und Kirchen, 1), Wien - Berlin - Münster : Lit Verlag, 2008, 288 σελ., 29.90 EUR, ISBN 978-3-8258-8006-4

Στη σχετική σελίδα του εκδοτικού οίκου διαβάζουμε τα εξής:

"Η οριστική εξαφάνιση του θεσμού "Ναός" στην ιουδαιοχριστιανική συνάφεια μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ στα 70 μ.Χ. εκτός από το ότι έδωσε μία νέα ώθηση στη ζωή της συναγωγής στον αρχαίο Ιουδαϊσμό και στη διαμόρφωση νέων λειτουργικών μορφών στον αρχέγονο Χριστιανισμό, οδήγησε και στην ανάπτυξη νέων θεολογικών αντιλήψεων και στις δύο πλευρές. Στη ραββινική-ιουδαϊκή σκέψη η θεολογία της εκλογής απόκτησε μία εντελώς νέα σημασία και ποιότητα, στο χριστιανισμό άρχισε σταδιακά να έρχεται αντιμέτωπη με το ζήτημα του "λαού του Θεού" και με τις αξιώσεις που εγείρονται από αυτήν την πεποίθηση. Οι συμβολές στον παρόντα τόμο προέκυψαν από ένα συμπόσιο, που έλαβε χώρα στο Παν/μιο του Innsbruck με τη συμμετοχή ειδικών της βιβλικής επιστήμης, του Ιουδαϊσμού, της Λειτουργικής και της Συστηματικής"

Περιεχόμενα του βιβλίου

• Vonach, Andreas, "Der Mensch als "Heiligtum Gottes" : eine alttestamentliche Spurensuche", 9-20
• Oesch, Josef M., "Leben im Beisein Gottes", 21-39
• Fischer, Georg, "Träger religiöser Verantwortung im Jeremiabuch", 41-48
• Maier, Johann (1933-), "Bausymbolik, Heiligtum und Gemeinde in den Qumrantexten", 49-106
• Stemberger, Günter, "Das allgemeine Priestertum im rabbinischen Denken", 107-121
• Banning, Joop van, "Tempel-Substitution und Selbstverständnis der Gemeinde von Dura Europos", 123-162
• Repschinski, Boris, ""Denn hier ist Größeres als der Tempel" (Mt 12,6) : Neudeutung des Tempels als zentraler Ort der Gottesbegegnung im Matthäusevangelium", 163-179
• Hasitschka, Martin, ""Wir sind Tempel des lebendigen Gottes" (2 Kor 6,16) : bibeltheologische Skizze zur Tempelmetaphorik bei Paulus", 181-193
• Huber, Konrad, "Volk Gottes als Tempel in der Offenbarung des Johannes", 195-231
• Meßner, Reinhard, "Unterwegs zum himmlischen Heiligtum : zur kultischen Ekklesiologie in der frühchristlichen Literatur", 233-257
• Lang, Martin, "Arche-o-logie : ein Survey auf dem Terrain altkirchlicher Ekklesiologie anhand der Interpretation des Baukonzeptes der Arche (Gen 6-9)", 259-282

Ένα νέο βιβλίο για τον απόστολο Παύλο από την Φινλανδία

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο T & T Clark το εξής ενδιαφέρον βιβλίο:

Aejmelaeus, Lars; Antti Mustakallio (eds), Nordic Paul: Finnish Approaches to Pauline Theology, Continuum 2008
ISBN-13: 978-0567033109
80,76 ευρώ

Το τρέχον έτος έχει ανακηρυχθεί, ως γνωστόν, έτος του αποστόλου Παύλου. Οι μελέτες, που περιλαμβάνονται στον παρόντα τόμο είναι βέβαια οι εισηγήσεις που διαβάστηκαν στον 1ο Φινλανδικό Εθνικό Σεμινάριο για τον Παύλο, που έλαβε χώρα στο Παν/μιο του Helsinki τον Ιανουάριο του 2007, αποτελούν όμως μία πολύ ταιριαστή συμβολή στον φετινό εορτασμό της προσωπικότητας του Παύλου. Ένα μεγάλο τμήμα του βιβλίου είναι αφιερωμένο στον τρόπο που ο Παύλος κατανόησε το Μωσαϊκό Νόμο, ενώ σε άλλα τμήματα παρουσιάζονται άλλες πλευρές της προσωπικότητας και της διδασκαλίας του αποστόλου (π.χ. οι αντίπαλοι του Παύλου, επιχειρηματολογία του Παύλου κτλ).

Περιεχόμενα
Preface - Lars Aejmelaeus (Professor of Biblical Studies, University of Helsinki, Finland) & Antti Mustakallio (Researcher, University of Helsinki, Finland)
Part I
1) Finnish Contributions to the Debate on Paul and the Law - Stephen Westerholm (Professor of Biblical Studies, McMaster University, Canada)
Part II
2) Torn Between Two Loyalties: Romans 9-11 and Paul's Conflicting Convictions - Heikki Raisanen (Professor Emeritus of New Testament Studies, University of Helsinki, Finland)
3) "Righteousness of God" - Once Again - Timo Laato (Associate Professor of New Testament, The Lutheran Theological Seminary in Gothenburg, Sweden)
4) Stoic Law? A Fresh Approach on Paul and the Law - Niko Huttunen (University Lecturer in Biblical Studies, University of Helsinki, Finland)
5) Luther, Paul, and the Law: Lutheran Theology and the "New Perspective" - Risto Saarinen (Professor of Ecumenics, University of Helsinki, Finland)
Part III
6) "Christ is Weak in Paul": Anti-Pauline Opposition in Corinth - Lars Aejmelaeus (Professor of Biblical Studies, University of Helsinki, Finland)
7) Paul's Opponents in Philippians 3: Jews or Judaizers? - Nina Pehkonen (Researcher, University of Helsinki, Finland)
8) Two Letters to Philippians? - Jaakko Linko (Researcher, University of Helsinki, Finland)
9) 2 Thessalonians 2:2 and the Reception of Paul's Eschatology - Kenneth Liljestrom (Researcher, University of Helsinki, Finland)
Part IV
10) Fighting against Strawmen: Derhetorizing Historical Information in Paul - Lauri Thuren (Professor of Biblical Studies, University of Joensuu, Finland)
11) Towards a Comprehensive Analysis of Paul's Argumentation - Mika Hietanen (Lecturer in New Testament Studies Abo Akademi University, Finland)
12) The Very First Audiences of Paul's Letters: The Implications of End Greetings - Antti Mustakallio (Researcher, University of Helsinki, Finland).

Ο κώδικας Aleppo

Στον κώδικα Aleppo και την ιστορία του είχαμε αναφερθεί σε παλαιότερη ανάρτηση. Στο θέμα επανήλθε χθες και το Associated Press με ειδικό άρθρο. Σύμφωνα με αυτό ο κώδικας αντιγράφηκε από τον Shlomo Ben Boya'a, έναν γραφέα από την Τιβεριάδα γύρω στα 930 μ.Χ. Διορθώθηκε στη συνέχεια από τον Aaron Ben-Asher. Απαρτιζόταν από 491 φύλλα 12 x 10 ίντσες. Ο κώδικας αρχικά ανήκε σε μία ιουδαϊκή κοινότητα της Ιερουσαλήμ, έπεσε όμως στη συνέχεια (το 1099) στα χέρια Σταυροφόρων. Τον ξαναβρίσκουμε τον 12ο αι. στο Κάιρο στα χέρια και πάλι των Ιουδαίων. Ο φιλόσοφος Μαϊμονίδης τον χαρακτήρισε ως το ακριβέστερο αντίγραφο της εβραϊκής Βίβλου. Στη συνέχεια τα ίχνη του χάνονται και εντοπίζονται και πάλι στη συναγωγή της πόλης Aleppo της Συρίας. Στα 1945, όταν η ιουδαϊκή συναγωγή κάηκε από Σύριους, οι Ιουδαίοι της πόλης κατάφεραν να διασώσουν τον κώδικα, όταν όμως παραδόθηκε πριν περίπου 50 χρόνια στο Ισραήλ έλειπαν αρκετές από τις σελίδες του, οι οποίες παραμένουν στην κατοχή Ιουδαίων της Aleppo ή εμπόρων αρχαιοτήτων. Σήμερα φυλάσσεται στο Israel Museum μαζί με τα κείμενα της Ν. Θαλάσσης. Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο ο κώδικας δεν περιέχει αποσπάσματα κειμένου, που δεν απαντούν σε άλλους μάρτυρες, η αξία του ωστόσο έγκειται στο γεγονός ότι θεωρείται εξαιτίας της ακρίβειάς του στο φωνηεντισμό το αυθεντικότερο και τελικό κείμενο της Π.Δ. Για να διαβάσετε το εκτενές άρθρο, πατήστε εδώ.

Στο διαδίκτυο υπάρχει επίσης ειδική σελίδα αφιερωμένη στην ιστορία του, το κείμενο του κώδικα Aleppo και τη σημερινή του κατάσταση. Για να βρεθείτε σε αυτήν, πατήστε εδώ.

Διεθνές Συνέδριο: Ευαγγέλιο και πολυπολιτισμικός σύγχρονος κόσμος

Το Τμήμα Ορθόδοξης Θεολογίας του Πανεπιστημίου Babes-Bolyai στο Cluj-Napoca (Ρουμανία) διοργανώνει από 2 έως 5 Νοεμβρίου διεθνές συνέδριο με τον τίτλο: "Revelation and cultural diversity. The Gospel of Christ and the diversity of the cultures". Στόχος του συνεδρίου είναι η παρουσίαση της πιθανής σχέσης ευαγγελίου και πολυπολιτισμικότητας μέσα στο σύγχρονο κόσμο.

Στην ανακοίνωση - πρόσκληση του συνεδρίου διαβάζουμε τα εξής:

"The Gospel preserves its revelatory integrity but, in order to communicate this revealed message, the Church must not ignore the indigenous culture or impose a foreign one. The Christian faith germinates and yield fruit inside a concrete human community, having a certain culture, preserving in the same time its origin and its being. The Gospel assumes the culture in a creative way, respecting the identity and the particularity of each person, human community or nation. On the other side, the preaching of the Gospel remains 'a sign of contradiction', that is, the Gospel implicates the supremacy of each culture or ideology. It is the Gospel the one which 'judges' and subjects the culture to a process of transcending and transfiguration, according to the model of Christ's Incarnation, in order that the culture may become a proper environment of communicating and experiencing the Gospel of Christ."

Ιησούς και Εσσαίοι

Στο ιστολόγιο του Antonio Lombatti αναρτήθηκε χθες σκαναρισμένο ένα παλαιότερο άρθρο (2004) του Magen Broshi με τον τίτλο "What Jesus Learned from the Essenes", όπου ο συγγραφέας συζητά τις διάφορες υποθέσεις, που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί, σχετικά με την πιθανή σχέση του Ιησού με τη γνωστή από τον Ιώσηπο ομάδα των Εσσαίων. Για να βρεθείτε στο άρθρο, να το διαβάσετε και να το "κατεβάσετε", πατήστε εδώ.

Voces biblicae: η ελληνική γλώσσα της μετάφρασης των Ο' και η Κ.Δ.

Από τον εκδοτικό οίκο Peeters κυκλοφορεί ένας συλλογικός τόμος με μελέτες, οι οποίες αφορούν στο λεξιλόγιο της μετάφρασης των Ο΄και τη σχέση του με την Κ.Δ. Στη σύντομη περιγραφή του εκδοτικού οίκου διαβάζουμε ότι σήμερα ο κατάλογος των ελληνικών λέξεων, οι οποίες παλαιότερα είχαν θεωρηθεί ότι απαντούν μόνο στα δύο αυτά βιβλία, -οι λεγόμενες "voces biblicae"- έχει κατά πολύ περιορισθεί, κυρίως εξαιτίας των παπυρολογικών ευρημάτων. Ωστόσο το θέμα του κοινού μεταξύ Ο' και Κ.Δ. λεξιλογίου εξακολουθεί να προκαλεί το ενδιαφέρον των ερευνητών. Στο συγκεκριμένο συλλογικό τόμο ειδικοί, όπως οι E. Bons, J. Dines, P. Tomson, J. Joosten κτλ., ασχολούνται με διάφορα ζητήματα λεξικολογικής συγγένειας μεταξύ Ο' και Κ.Δ. καθώς και με συγκεκριμένες λέξεις (π.χ. ευλογώ, ευχαριστώ, ρίζα, εξαποστέλλω κτλ.)

J. Joosten - P.J. Tomson (eds.), VOCES BIBLICAE. Septuagint Greek and Its Significance for the New Testament, (Contributirions to Biblical Exegesis and Theology, 49), Peeters 2007
ISBN: 978-90-429-1915-0
39 ευρώ

Για να διαβάσετε τα περιεχόμενα του βιβλίου, πατήστε εδώ.