Το τρέχον τεύχος του OTE / The current issue of OTE

Old Testament Essays 32:2 (2019)

• Prof Gert T. M. Prinsloo - Prof Gert T. M. Prinsloo - Dr Beat Weber, "Editorial: “Be exalted, o God, above the Heavens!” (Psalm 108:6) - Studies in the Book of Psalms and its reception Presented to Phil J. Botha on his 65th birthday," 288-301
• Johann Cook, "Psalm 39 (LXX 38): A Retributive Psalm?"  302-316
• Gianni Barbiero, "Psalm 41:14, or the Unity of the Masoretic Psalm 41," 317-342 
• Sigrid Eder, "Storytelling in the Psalter? Chances and Limits of a Narrative Psalm Analysis – Shown Exemplarily in Psalm 64," 343-357
• Dennis Tucker, "The Ordered World of Psalm 92," 358-377
• Susanne Gillmayr-Bucher, "'The Rivers Have Lifted up their Voice': Imagining the Mighty Waters in Psalm 93," 378-397
• Johan Hendrik Potgieter, "'I Love Yahweh and I Believe in Him - Therefore I Shall Proclaim His Name': How Psalm 116 Integrated and Reinterpreted Its Constituent Parts," 398-411
• Madipoane Masenya (Ngwan'a Mphahlele), "Making Sense of Psalm 127:3-5 in African / South African Contexts," 412-425
• Hendrik Viviers, "The Psychology of Place Attachment and Psalm 128," 426-443
• Susan Gillingham, "Jewish and Christian Approaches to Suffering in the Reception of Psalm 137," 444-463
• Hulisani Ramantswana, "Song(s) of Struggle: A Decolonial Reading of Psalm 137 in Light of South Africa’s Struggle Songs," 464-490
• David G. Firth, "Psalm 139: A Study in Ambiguity," 491-510
• Johannes Sumpter, "The canonical shape of Psalms 1-14," 514-543
• Bernard Gosse, "La question du pauvre dans le premier psautier davidique, Psaumes 3-41, comme réponse à Proverbes 30,13-14," 544-555
• Lodewyk Sutton, "Darkness as an Anthropological Space. Perspectives Induced by Psalms 88 and 139 on the themes of Death, Life and the Presence of YHWH," 556-577
• Beat Weber, "„Asaph Meets Hosea“ Verbindungen zwischen Hosea-Schrift und Asaph-Psalmen, ausgehend von „Kriegsbogen“-Formulierungen," 578-605
• Pieter van der Lugt, "His Faithfulness is from Generation to Generation (Ps 100:5c): The Coherence of the Eleven Compositions Psalms 90-100," 606-635
• Gert TM Prinsloo, "Reading Psalm 112 as a “Midrash” on Psalm 111," 636-688
• Nancy L deClaissé-Walford, "The Role of Psalms 135-137 in the Shape and Shaping of Book V of the Hebrew Psalter," 669-686
• Johannes Bremer, "'Land' as a Topic in the Book of Psalms?" 687-715
• Herrie van Rooy, "The East Syriac Psalm Headings in Manuscript 18>8dt1: Manchester, John Rylands Library, Rylands Syriac Manuscript 4," 716-728
• Jaqueline S du Toit, "Authorship, Authority and Attribution: Children’s Bibles, David and Psalms," 729-742
• Jaco Gericke, "Restating the Psalter’s Perspectives on Divine Justice in Philosophical Terms," 743-763
• Christo Lombaard, "The Psalms’ Ancient Musicality, Later Musical Reception and Bono’s Psalmic Spirituality," 764-780

Stephen Pisano (+ 7.10.2019)

Έφυγε από τη ζωή ο Ιησουΐτης μοναχός Stephen Pisano S.J. καθηγητής της Κριτικής του Κειμένου στο Ποντιφικό Ινστιτούτο Βιβλικών Σπουδών της Ρώμης, μέλος για πολλά χρόνια της εκδοτικής επιτροπής των United Bible Societies. O εκλιπών σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Fribourg (Ελβετία) και το 1982 διορίστηκε καθηγητής της κριτικής του κειμένου και της εξήγησης της Παλαιάς Διαθήκης στο Pontificio Istituto Biblico, στο οποίο επίσης υπηρέτησε ως κοσμήτορας. Υπήρξε επίσης ένας από τους εκδότες της Biblia Hebraica Quinta (BHQ). Είχα την χαρά να τον γνωρίσω στην Αθήνα, το 2016, κατά την συνάντηση της εκδοτικής επιτροπής NA/UBS και τη συμμετοχή του στην ημερίδα που οργανώθηκε για την κριτική του κειμένου με πρωτοβουλία του Τομέας Μελέτης της Χειρόγραφης Παράδοσης της Καινής Διαθήκης της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου σε συνεργασία με τη Θεολογική Σχολή ΕΚΠΑ. Ας είναι αιωνία η μνήμη του.

Βιβλιογραφία για το Ευαγγέλιο του Θωμά / Gospel of Thomas bibliography

Στην ιστοσελίδα e-Clavis Christian Apocypha ο Christopher W. Skinner συγκέντρωσε βιβλιογραφία και άλλο χρήσιμο υλικό για το απόκρυφο Ευαγγέλιο του Θωμά. Πολύ χρήσιμο εργαλείο για όσους ασχολούνται με την έρευνα και τη διδασκαλία του διάσημου αυτού εξωκανονικού κειμένου:

Gospel of Thomas

Ένα αυτόγραφο του φιλόσοφου Φιλόδημου; / An autograph of philosopher Philodemus

Για την αξιοποίηση της τεχνολογίας στην ανάγνωση των απανθρακωμένων πλέον χειρογράφων των πόλεων του Βεζουβίου έγινε λόγος σε παλαιότερη ανάρτηση. Σύμφωνα με το άρθρο της ομάδας που εργάστηκε στην ανάγνωση του PHerc. 1691/1021 τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Ο συγκεκριμένος πάπυρος είναι ένας από τους λίγους παπύρους του Herculaneum που περιέχει κείμενο στο verso. Το πρόβλημα με αυτόν τον πάπυρο, όπως και με άλλους από την ίδια πόλη, ήταν ότι όταν ο πάπυρος ξετυλίχθηκε στα 1796-1798 τα κομμάτιά του κολλήθηκαν επάνω σε χαρτόνι για να διατηρηθούν. Η πρώτη μεταγραφή επίσης δεν ήταν σε θέση να καταγράψει με ακρίβεια όλο το κείμενο. Σήμερα, με την αξιοποίηση της λεγόμενης τεχνικής της υπερφασματικής απεικόνισης στο βραχύ υπέρυθρο τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, οι ειδικοί κατόρθωσαν να αναγνώσουν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό την πλευρά recto του παπύρου αλλά και τα κείμενα που είναι γραμμένα στη verso. Πρόκειται για το κείμενο του φιλοσόφου Φιλοδήμου της Ιστορίας της Ακαδημίας του Πλάτωνα. Ο PHerc. 1691/1021 φαίνεται να είναι το κείμενο που δούλευε μάλλον ο ίδιος ο Φιλόδημος κι οι σημειώσεις στο verso (όπως κι εκείνες στα περιθώρια του recto) είναι διορθώσεις και προσθήκες στο κείμενο εργασίας. Στην ταυτοποίηση των σημειωμάτων στο verso βοήθησαν και τα σχεδιάσματά τους που έγιναν πριν τα τμήματα του παπύρου κολληθούν στο χαρτόνι και τα οποία σήμερα φυλάσσονται στην Οξφόρδη. Κάποια άλλα από αυτά τα σημειώματα μας ήταν γνωστά από άλλους παπύρους του έργου. Σε κάθε περίπτωση ο γραφικός χαρακτήρας στη verso φαίνεται να είναι διαφορετικός από εκείνον του recto και τα σημειώματα να προστέθηκαν μετά την ολοκλήρωση της recto πλευράς. Ένα τέτοιο εύρημα είναι πραγματικά μοναδικό στο είδους του για πολλούς λόγους. Πρώτον, γιατί μας παρέχει πρόσβαση σε ένα κείμενο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας για το οποίο δεν έχουμε πολλές πληροφορίες. Δεύτερον, γιατί μας δίνει πληροφορίες για τον τρόπο συγγραφής κι έκδοσης ενός κειμένου στον αρχαίο κόσμο και το τι μπορεί να σημαίνει αυτόγραφο. Ιδιαίτερα το τελευταίο έχει σημασία και για την αναζήτηση των αυτόγραφων των κειμένων της Καινής Διαθήκης. Κείμενα, όπως ο PHerc. 1691/1021, αποδεικνύουν ότι μάλλον είναι εξαιρετικά δύσκολο να ταυτοποιηθεί ένα τέτοιο κείμενο καθώς ακόμη και το γραπτό κείμενο χαρακτηρίζεται από ρευστότητα ήδη στα πρώτα του βήματα. Η διάσωση του PHerc. 1691/1021 αποτελεί ένα ευτυχές αλλά σπάνιο ατύχημα:

Ancient Greek text concealed on the back of unrolled papyrus revealed through shortwave-infrared hyperspectral imaging

Αποκαλυπτική και Ιησούς / Jesus and Apocalypticism

Το θέμα της αποκαλυπτικής διδασκαλίας και σκέψης του Ιησού έχει απασχολήσει αρκετά τη βιβλική έρευνα. Στη σελίδα Ancient Jew Review η Lynne Moss Bahr παρουσιάζει το περιεχόμενο του νέου της βιβλίου με τον τίτλο “The Time Is Fulfilled”: Jesus’s Apocalypticism in the Context of Continental Philosophy, Τ & T Clark 2019:

“The Time Is Fulfilled”: Jesus’s Apocalypticism in the Context of Continental Philosophy

Στο τρέχον τεύχος του Biblical Annals / In the current issue of Biblical Annals

Biblical Annals 9:3 (2019)

• Ibolya Balla "Resurrection and God’s Kingship in Tobit 13" 
• Arnold Zawadzki, "Una nuova accezione del verbo עבר in Os 10,11bc" 
• Andrzej Marek Gieniusz, "Jesus' Resurrection Appearances in 1 Cor 15,5-8 in the Light of the Syntagma ὤφθη + Dative" 
• Łukasz Popko, "Why Paul Was Not Wrong in Quoting Hosea 13:14" 
• Philip H Towner  "Resurrection in 1 Peter"  
• Mariusz Rosik, "When Did Jesus Drink the Fourth Cup of the Passover Meal?" 

Ο χώρος στην ελληνιστική φιλοσοφία / Space in hellenistic philosophy

Από τον εκδοτικό οίκο deGruyter κυκλοφόρησε κι είναι διαθέσιμος ως open access ένας συλλογικός τόμος με θέμα την έννοια του χώρου στην ελληνιστική φιλοσοφία:

Christoph  Helmig -  Christoph Horn - Graziano Ranocchia, Space in Hellenistic Philosophy: Critical Studies in Ancient Physics. Berlin: deGruyter 2014
ISBN: 9783110365856

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Word & World / The current issue of Word & World

Το τρέχον τεύχος του περιοδικού Word & World είναι αφιερωμένο στην προς Ρωμαίους επιστολή:

Word & World 39/3 (2019)

• David E. Fredrickson, "Hope and the Logic of Impossible Things"
• Justin Lind-Ayres, "Invigorating Our Confessions of Faith (Creeds) with the Assistance of Romans"
• Amy Marga, "Karl Barth's Romans Commentary 1919: A Document to the Living God, One Hundred Years Later"
• Hans Wiersma, "Martin Luther's Lectures on Romans (1515-1516): Their Rediscovery and Legacy"
• Mark Reasoner, "Paul's Use of Lament Psalms in Romans"
• Arland J. Hultgren, "Paul, Romans, and the Christians at Rome"
• John W. Hoyum, "Spirit and Sanctification: Sketching St. Paul's Doctrine of the Holy Spirit in Romans"
• Beverly R. Gaventa, "We, They, and All in Paul's Letter to the Romans"

Τα πατερικά παραθέματα της ΚΔ: το παράδειγμα του Λκ 1:50 / Patristic citation of the NT: the case of Lk 1:50

Στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism ο Elijah Hixson παρουσιάζει τις πατερικές μαρτυρίες για τη φράση "εἰς γενεὰς καὶ γενεάς". Από τα όσα παραθέτει μάλλον τα πατερικά κείμενα (κι ειδικότερα ο Ωριγένης κι ο Χρυσόστομος) δε φαίνεται να στηρίζουν με απόλυτη βεβαιότητα αυτήν τη γραφή. Αυτό που προκύπτει από τη λεπτομερή ανάλυση του Hixson είναι ότι τα πατερικά παραθέματα, ακόμη και στις κριτικές εκδόσεις, θα πρέπει να εξετάζονται με προσοχή. Φυσικά εδώ επανέρχεται το βασικό αίτημα της ανάγκης έκδοσης κριτικών κειμένων για τους Πατέρες.

An example of how older editions mislead us about patristic citations 

Η Βίβλος στη μεταμοντέρνα εποχή / The Bible in postmodern times

Με αφορμή δυο νέα βιβλία που πραγματεύονται τη σημασία και τους τρόπους ανάγνωσης της Βίβλου στη μεταμοντέρνα εποχή (R. W. L. Moberly, The Bible in a Disenchanted Age: The Enduring Possibility of Christian Faith και Dale B. Martin, Biblical Truths: The Meaning of Scripture in the Twenty-First Century) η Amy Peeler συζητά τις μεγάλες αλλαγές στον τρόπο ανάγνωσης των βιβλικών κειμένων και κυρίως η κριτική στάση απέναντι στην παλαιότερη ιστορικοκριτική προσέγγισή τους:

"History Is Not Enough: The Bible After Modernity"