Ελληνιστικά ευρήματα από την αρχαία Αλαίσα / Hellenistic findings in ancient Halaesa

Η αρχαιολογική ομάδα από τα πανεπιστήμια Amiens, Sorbonne και το Ecole du Louvre, με επικεφαλής την αρχαιολόγο Michela Costanzi, καθώς και μία δεύτερη ομάδα από τα πανεπιστήμια της Messina και Oxford, με επικεφαλής τους Lorenzo Campagna και Jonathan Prag έφεραν στο φως τρεις ναούς της ελληνιστικής εποχής και το θέατρο της πόλης, της ίδιας περιόδου. Τα ευρήματά τους παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη ζωή της αρχαίας πόλης της Αλαίσα στη Σικελία κατά την ελληνιστική εποχή:

"Three temples and a Greek theatre resurface in Sicily's Messina"

Τα νέα ευρήματα στην Gath κι η ιστορία του Γολιάθ / The new findings in Gath and the story of Goliath

Οι πρόσφατες ανασκαφές στην αρχαία πόλη των Φιλισταίων Gath έφεραν στο φως τείχη και οικοδομήματα κατασκευασμένα από ογκόλιθους μεγάλων διαστάσεων, κάτι που ίσως να έδωσε την αφορμή για ιστορίες όπως εκείνη του γίγαντα Γολιάθ:

"Colossal ancient structures found at Gath may explain origin of story of Goliath" (Τhe Times of Israel) 

"Βρέθηκε η αληθινή πατρίδα του Γολιάθ;" (ιστολόγιο Ανασκαφή, της συναδέλφου Βάλιας Παπαναστασοπούλου) 

Ένα ταπεινό αναμνηστικό / A humble souvenir

Το αναμνηστικό κονδύλι από το Λονδίνο, 70 μ.Χ.
[Φωτο: Juan Jose Fuldain/MOLA]

Πόσοι από μας δεν έφεραν ως αναμνηστικό σε φίλους και γνωστούς ένα μολύβι από μια επίσκεψη σε κάποια πόλη του εξωτερικού ή σε κάποιο μουσείο; Ένα πρόσφατο εύρημα από το ρωμαϊκό Λονδίνο βεβαιώνει πως αυτή η συνήθεια είναι μάλλον πολύ παλιά. Πρόκειται για ένα κονδύλι που ήρθε στο φως κατά τις ανασκαφές για την ανέγερση του κτιρίου της Bloomberg στην αγγλική πρωτεύουσα (2010-2014). Χρονολογείται γύρω στα 70 μ.Χ. και φέρει μία πολύ ανθρώπινη επιγραφή χαραγμένη επάνω του: "Ήρθα από την πόλη. Σου φέρνω ένα ευπρόσδεκτο δώρο με οξύ άκρο για να με θυμάσαι. Παρακαλώ, αν το επιτρέψει η τύχη, να μπορώ [να δίνω] τόσο γενναιόδωρα όσο είναι μακρύς ο δρόμος [κι] όσο άδειο είναι το πορτοφόλι μου" (η μετάφραση από την αγγλική μετάφραση στο παρακάτω άρθρο):

‘Roman Biro’ – complete with joke – found at London building site 

Τα υπομνήματα στην Προς Γαλάτας / Commentaries on Galatians

O Nijay Gupta παρουσιάζει σχολιασμένο έναν κατάλογο των σημαντικότερων αγγλόφωνων υπομνημάτων στην προς Γαλάτας επιστολή: 

Best Commentaries on Paul, with Nijay Gupta: Galatians

[A.T.: Μία σημαντική, κατά τη γνώμη μου, παράλειψη στα αγγλόφωνα είναι το κλασικό υπόμνημα του Hans Dietrich Betz στη σειρά Hermeneia. Επίσης απουσιάζει το εξαιρετικό υπόμνημα του Richard N. Longenecker στη σειρά Word Biblical Commentary. 

Φυσικά, εάν πάμε στα γερμανόφωνα, όσον αφορά την πατερική ερμηνεία της προς Γαλάτας, πολύ αξιόλογο είναι το υπόμνημα του Martin Meiser στη σειρά Novum Testamentum Patristicum. Στην ελληνόφωνη, τέλος, βιβλιογραφία βλ. το πρόσφατο υπόμνημα της Κ. Παπαδημητρίου στον εκδοτικό οίκο ostracon.] 

Ένας ρωμαϊκός δρόμος κι οι κατασκευαστές του / A Roman Road and its Constructors

O ενεπίγραφος πάσσαλος με το όνομα της κοόρτης των κατασκευαστών
του δρόμου (Φωτο: Επαρχιακό Συμβούλιο της Zuid Holland)

Σύμφωνα με δημοσιεύματα σε διάφορα ηλεκτρονικά μέσα αρχαιολόγοι εντόπισαν τμήμα ρωμαϊκού

 δρόμου στην Ολλανδία, κατά μήκος του βόρειου συνόρου (limes) της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως 470 ξύλινους πασσάλους που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή αυτού του δρόμου. Ένας από αυτούς φέρει την επιγραφή COH II CR, δηλαδή Cohors II Civium Romanorum κι είναι η "υπογραφή" ενός ειδικού σώματος 500 πολιτών, οι οποίοι επιστρατεύονταν κι ήταν υπεύθυνοι για την κατασκευή δρόμων. Πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα που δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τους ανθρώπους που κρύβονται πίσω από την κατασκευή των ρωμαϊκών οδών, οι οποίες ακόμη και σήμερα αποτελούν ένα τεχνολογικό επίτευγμα:

"Inscribed Roman road marker found in the Netherlands" (Archaeology News Network)

"Engraving Identifies Roman Road Builders" (Archaeology)

Σύμβολα γονιμότητας στον αρχαίο Ισραήλ / Fertility symbols in ancient Israel

Πινακίδιο με παράσταση γυμνής γυναικείας θεότητας. Βρέθηκε
στο Tel Reḥov το 2015
(Φωτο: Clara Amit - Israel Antiquities Authority)

Πέντε πινακίδια με ανάγλυφες παραστάσεις γυμνών γυναικών που βρέθηκαν στην Tel Reḥov (Reḥob) μαρτυρούν σύμφωνα με την εκτίμηση των αρχαιολόγων τη λατρεία τέτοιων γυναικείων θεοτήτων και στα σπιτικά των Ισραηλιτών κατά την Ύστερη Περίοδο του Χαλκού. Περισσότερα στο άρθρο της Ashley Cowie στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ancient Origins: 

"Bare Naked Lady Tablets Offer A Fresh Insight Into Ancient Canaanite Goddess Worship"

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του Open Theology / A new article in the current issue of Open Theology

Open Theology 5:1 (2019)

Sara Schulthess, "The Bible in Arabic: Digital Resources and Future Challenges," 217-226

Άγγελοι και Ισραήλ στα κείμενα του Κουμράν / Angels and Israel in Qumran texts

Στη σελίδα The Bible and Interpretation ο Matthew L. Walsh συζητά πώς οι ιδέες των μελών της κοινότητας του Κουμράν για τους αγγέλους και ο τρόπος που κατανοούν τη σχέση τους μαζί τους προσδιορίζει την ταυτότητα της κοινότητας:

"Claiming Israel’s Angels as their Own: The Angelic Realm and the Religious Identity of the Qumran Sect"

Η "Μέση Οδός" της ρωμαϊκής Θεσσαλονίκης / The "Middle Road" of Roman Thessaloniki

Ένα πολύ χρήσιμο βίντεο με τη ψηφιακή αναπαράσταση της "Μέσης Οδού", αυτής που συμπίπτει με τη σημερινή Εγνατία, έχουν ετοιμάσει οι Ι. και Γ. Αρτόπουλος. Οι συντελεστές της σύντομης ταινίας έλαβαν υπόψη τα δημοσιεύματα αρχαιολόγων για τα νέα ευρήματα του μετρό καθώς και επιστημονικές μελέτες αρχαιολόγων της ρωμαϊκής Θεσσαλονίκης. Το βίντεο παρουσιάζει ενδιαφέρον κυρίως γιατί παρουσιάζει αναπαραστάσεις αρκετών από τα νέα ευρήματα του μετρό.

"Egnatia Odos of Thessaloniki in Roman Times"

Το τρέχον τεύχος του BN / The current issue of BN

Biblische Notizen 181 (2019)

• Joachim J. Krause / Friedrich-Emanuel Focken / Walter Bührer, "Introduction: Redaction Criticism in a Metacritical Perspective: Opening the Discussion," 3-6
• David M. Carr, "Looking at Historical Background, Redaction and Possible Bad Writing in Gen 6,1-4: A Synchronic and Diachronic Analysis," 7-24
• Christoph Berner, "Die Gotteserscheinung am brennenden Dornbusch (Ex 3,1-6) als Testfall der Literarkritik," 25-45
• Dominik Markl, "The Redactional Theologization of the Book of the Covenant: A Study in Criteriology," 47-61
• Friedrich-Emanuel Focken, "The Economy of Synchronically and Diachronically Oriented Interpretations of Complex Old Testament Texts: The Example of the Narrative of Jeremiah’s Scrolls (Jer 43 LXX/Jer 36 MT)," 63-78
• Hermann-Josef Stipp, "Ökonomie und Erklärungskraft exegetischer Hypothesen am Beispiel von Jer 36. Eine Antwort auf Friedrich-Emanuel Focken," 79-90
• Jutta Krispenz, "„Hermetische Semiose“ in diachroner Exegese?" 91-104

(περιλήψεις / abstracts)