Το τρέχον τεύχος του BTB / The current issue of BTB

Biblical Theology Bulletin 46:3 (2016)

• An-Ting Yi, "'You Have a Demon!': An Anthropological Reading of the Notion of Possession in the Gospel of John," 115-122 (abstract)
• Sarah E. Rollens, "Inventing Tradition in Thessalonica: The Appropriation of the Past in 1 Thessalonians 2:14–16," 123-132 (abstract)
• Ian Hussey, "The Soteriological Use of “Call” in the New Testament: An Undervalued Category?," 133-143 (abstract)
• James Crossley, "By What Authority Are You Doing These Things?: A Brief History of the Bible in English Political Discourse from Margaret Thatcher to Jeremy Corbyn," 144-153 (abstract)

Φωτογραφία της ημέρας: Ρωμαϊκός γάμος / Photo of the day: Roman marriage

Σκηνή γαμήλιας τελετής. Λεπτομέρεια από σαρκοφάγο του 2ου αι. μ.Χ.
Βρετανικό Μουσείο.

Στην αρχαία Ρώμη υπήρχαν διάφοροι τύποι σύναψης γάμου κι ανάλογο τυπικό κατά περίπτωση. Οι δύο βασικοί τύποι γάμου ήταν: ο αρχαιότερος τύπος ήταν εκείνος σύμφωνα με τον οποίο η γυναίκα περνούσε στην κηδεμονία του συζύγου της (conventio in manu). Σε αυτήν την περίπτωση έχανε κάθε κληρονομικό δικαίωμα στην πατρική της οικογένεια. Yπήρχαν τρεις διαφορετικοί τύποι τέτοιου γάμου: confarreatio,  συνήθως ανάμεσα στις αριστοκρατικές οικογένειες, coemptio, όπου λάμβανε χώρα μία συμβολική αγοραπωλησία της νύφης μεταξύ των δύο οικογενειών και usus, όπου ένα ζευγάρι θεωρούνταν παντρεμένο μετά από ένα χρόνο συγκατοίκησης. Aπό τα χρόνια της Δημοκρατίας κι εξής επεκράτησε ωστόσο ο τύπος του ελεύθερου γάμου (sine manu), όπου η γυναίκα παρέμενε κάτω από την κηδεμονία του πατέρα της. Σε αυτήν την περίπτωση διατηρούσε τα κληρονομικά της δικαιώματα στην πατρική της οικογένεια και μπορούσε να πάρει πίσω την προίκα της σε περίπτωση διάλυσης του γάμου. Εκτός από αυτούς τους δύο τύπους γάμου που είχαν νομική αναγνώριση υπήρχαν και διάφοροι άλλοι τύποι γάμου, οι οποίοι ήταν ηθικά αποδεκτοί δεν είχαν όμως νομική αναγνώριση. Τα παιδιά τέτοιων γάμων έπαιρναν το κοινωνικό status της συζύγου κι ο πατέρας δεν είχε νομικά δικαιώματα σε αυτά. Τέτοιου είδους γάμοι ήταν οι γάμοι μεταξύ δούλων, αν βέβαια είχαν την άδεια του κυρίο τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο κύριός τους διατηρούσε το δικαίωμα να πουλήσει τα παιδιά των δούλων του, αν ήθελε. 

Συνήθως οι κοπέλες παντρεύονταν από 12 έτη κι άνω, ενώ τα αγόρια από τα 14 κι άνω. Στις αριστοκρατικές οικογένειες πριν τον γάμο υπήρχε ένα μεγάλο διάστημα αρραβώνος ώστε οι δύο οικογένειες να γνωριστούν καλύτερα. Σε αυτό το διάστημα η μέλλουσα σύζυγος μπορούσε να ζήσει μαζί με τον μέλλοντα σύζυγό της στο σπίτι του. 

Η μέρα των γάμων επιλεγόταν με μεγάλη προσοχή ώστε να μην υπάρχουν κακοί οιωνοί που θα μπορούσαν με κάποιο τρόπο να βλάψουν την τύχη των νεονύμφων. 

Την παραμονή του γάμου η μελλόνυμφη θυσίαζε τα παιχνίδιά του στους lares της οικογένειας. Το νυφικό ένδυμα αποτελούνταν από ένα πέπλο σε κόκκινο χρώμα (flammeum) κι ένα λευκό ένδυμα το οποίο έδεναν με ζώνη που είχε ένα ιδιαίτερο τύπο κόμπου (nodus herculeus). Αυτόν έπρεπε να τον λύσει ο γαμπρός. Την συνόδευε μία γυναίκα που είχε παντρευτεί μόνο μία φορά στη ζωή της (pronuba). Πρώτα γίνονταν οι σχετικές θυσίες, στη συνέχεια υπογραφόταν το σύμφωνο του γάμου (tabulae nuptiales) και μετά η pronuba έπαιρνε τα χέρια του άνδρα και της γυναίκας και τα έβαζε το ένα μέσα στο άλλο (βλ. εικόνα). Αυτήν ήταν η πιο σημαντική στιγμή της γαμήλιας τελετής. Οι νεόνυμφοι έδιναν σιωπηλούς όρκους πίστης.

Ακολουθούσε το γαμήλιο γλέντι κι ο γαμπρός στο τέλος του προσποιούνταν ότι άρπαζε τη νύφη από την αγκαλιά της μητέρας. Ήταν μία συμβολική ανάμνηση της αρπαγής των γυναικών των Σαββίνων. Με πομπή της οποίας προηγούνταν τρία μικρά αγόρια η νύφη έφτανε στο σπίτι του γαμπρού. Το ένα από τα αγόρια είχε δάδα με φωτιά από την εστία του σπιτιού της νύφης και οι στάχτες του θεωρούνταν σημάδι τύχης και μοιράζονταν στους παρευρισκόμενους. Ο σύζυγος που περίμενε μέσα την ρωτούσε το όνομά της κι εκείνη απαντούσε: "Όπου εσύ είσαι Γάιος, εγώ θα είμαι Γαΐα". Στη συνέχεια την σήκωναν επάνω από το πλατύσκαλο του σπιτιού, το οποίο δεν έπρεπε να πατήσει, αφού ακόμη δεν ήταν μέλος της οικογένειας ούτε όμως και ξένη. Μέσα στο σπίτι ο γαμπρός τελούσε μία σύντομη θρησκευτική τελετή κι η pronuba κάθιζε τη νύφη στο γαμήλιο κρεβάτι. Την επόμενη μέρα η νύφη ντυμένη πλέον ως matrona θυσίαζε στους lares και τους penates της νέας της οικογένειας. 

Άραγε ποιους τύπους γάμου είχε ο Παύλος υπόψη του, όταν στην Α΄ Κορινθίους ζητά από τις χριστιανές και τους χριστιανούς να μη διαλύσουν το γάμο τους με τους εθνικούς συντρόφους τους κι ουσιαστικά τους αναγνωρίζει εντάσσοντάς τους μέσα σε ένα ευρύτερο σωτηριολογικό πλαίσιο;

Στο τρέχον τεύχος του In die Skriflig / In the current issue of In die Skriflig

In die Skriflig 50:2 (2016)

• Alistair I. Wilson, "‘Hope Kept in Heaven’ in Colossians and 1 Peter"
• Paul R. McCuistion, "Fulfilled through the prophets" 

Φοίνικες, αυτοί οι άγνωστοι / Phoenicians the unknown

Φοινικικό πλοίο, λεπτομέρεια παράστασης σε σαρκοφάγο (Πηγή: wikimedia)

Στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Haaretz δημοσιεύεται ένα κατατοπιστικό άρθρο για τους Φοίνικες και την παρουσία τους στην αρχαία Μεσόγειο:

Did the Phoenicians Even Exist?

H μνήμη στην αρχαία Ρώμη και στον αρχέγονο Χριστιανισμό (βιβλιοκρισία) / Memory in ancient Rome and early Christianity (review)

Bryn Mawr Classical Review 2016.07.31
Karl Galinsky (ed.), Memory in Ancient Rome and Early Christianity. Oxford; New York: Oxford University Press, 2016. Pp. xiv, 406. ISBN 9780198744764. $135.00.

Reviewed by Douglas Boin, Saint Louis University

Στο τρέχον τεύχος του HTS / In the current issue of HTS

Hervomde teologiese studies 72:4 (2016)

• Johann Cook, "The text-critical and exegetical value of the Dead Sea Scrolls"
• Pieter M. Venter, "Did Ms Wisdom of Proverbs 8 become a mystery in 4QInstruction?"

Κοπτικό λεξικό στο διαδίκτυο / Coptic dictionary online

Ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για όσους εργάζονται με τα κοπτικά κείμενα διατίθεται ελεύθερο στο διαδίκτυο. Πρόκειται για το διαδικτυακό κοπτικό λεξικό καρπό του ερευνητικού προγράμματος KELLIA: 

Coptic Dictionary Online

Η οργάνωση του ρωμαϊκού στρατού / The structure of the Roman army

Στην ιστοσελίδα Realm of History έχει αναρτηθεί ένα κατατοπιστικό βίντεο με ένα συνοδευτικό σύντομο άρθρο σχετικά με τον τρόπο οργάνωσης του ρωμαϊκού στρατού:

Short Animation Demonstrates The Superb Organization Of The Ancient Roman Army

Ζωντανεύοντας την αρχαία Όστια / Animating ancient Ostia

Στην ιστοσελίδα Realm of History έχει αναρτηθεί ένα σύντομο αλλά κατατοπιστικό άρθρο σχετικά με την Όστια, το επίνειο της αρχαίας Ρώμης.

Superb Animations Present Ostia Antica, The Harbor City Of Ancient Rome

Το τρέχον τεύχος του JSHJ / The current issue of JSHJ

Journal for the Study of the Historical Jesus 14 (2016)

• Anthony Le Donne, "The Third Quest in Retrospect," 1-5
• James Crossley, "Some Future for Historical Jesus Studies," 7-11
• Dale C. Allison, "Memory, Methodology, and the Historical Jesus: A Response to Richard Bauckham," 13-27 (abstract)
• Richard Bauckham, "The General and the Particular in Memory: A Critique of Dale Allison’s Approach to the Historical Jesus," 28-51 (abstract)
• Robert J. Myles, "The Fetish for a Subversive Jesus," 52-70 (abstract)
• Simon J. Joseph, "Jesus and the Temple Incident: A New Proposal," 71-95 (abstract)