H φωτογραφία της ημέρας: Εὐτυχῶς τῇ ὑμῶν ἀναστάσει / Photo of the day: Good luck on your resurrection

"Εὐτυχῶς τῇ ὑμῶν ἀναστάσει"

Aυτό το γράφημα βρίσκεται κοντά στην είσοδο της κατακόμβης αρ. 20 της Beth She'arim. H νεκρόπολη της Beth She'arim NA της Haiffa γνώρισε την ακμή της κατά τον 2ο αι. μ.Χ. Στις κατακόμβες της φιλοξενούνται οι τάφοι δεκάδων Ιουδαίων, μεταξύ των οποίων κι εκείνος του ραββίνου Ιούδα του Πατριάρχη. Οι επιγραφές των ταφικών μνημείων (στα αραμαϊκά, ελληνικά και στα αραμαϊκά) καθώς κι οι πολλές παραστάσεις που τα συνοδεύουν ρίχνουν φως στο Ιουδαϊσμό του 2ου αιώνα. 

Το εικονιζόμενο γράφημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς κάνει λόγο για ανάσταση. Είναι η πρώτη φορά που η λέξη απαντά σε ιουδαϊκή επιγραφή (αν και τα ονόματα Αναστάσιος κι Αναστασία χρησιμοποιούνταν από τους Ιουδαίους). Η πίστη, ωστόσο, σε μία μεταθανάτια ζωή υπάρχει σε κάποιες άλλες επιγραφές, όπως για παράδειγμα στην επιγραφή της Regina (CΙJ, Ι,476 "Surgat in aeνom"). Oι εκδότες της επιγραφής της Beth She'arim θεωρούν ότι η επιγραφή γράφηκε από κάποιο συγγενή του νεκρού είτε κατά την ταφή είτε σε κάποια επίσκεψή του εκεί και τη συνδέουν με μία άλλη επιγραφή από την κατακόμβη 20. 

Όταν η μετάφραση σκοτώνει / When translation kills

Ο Άγγλος μεταρρυθμιστής και μεταφραστής της Βίβλου
John Wycliffe (Hulton Archive / Getty Images)

Στην ηλεκτρονική σελίδα του περιοδικού History extra ο Harry Freedman, συγγραφέας του βιβλίου The Murderous History of Bible Translations: Power, Conflict and the Quest for Meaning (Βloomsbury Continuum 2016) έχει αναρτήσει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο για την τραγική κατάληξη που είχε η προσπάθεια μετάφρασης της Βίβλου σε κάποιες περιπτώσεις κατά το παρελθόν στην δυτική χριστιανοσύνη (θα μπορούσε κανείς να αναφέρει επίσης και τα δικά μας Ευαγγελικά στις αρχές του 20ου αι. εξίσου θανατηφόρα και με παρενέργειες που φτάνουν μέχρι σήμερα):

The murderous history of Bible translations

Το Nag Hammadi στο τρέχον τεύχος του BSR / Nag Hammadi in the current of BSR

Bulletin for the Study of Religion 45:2 (2016)

• Dylan Michael Burns, "Telling Nag Hammadi's Egyptian Stories," 5-11 (abstract)
• Brent Nongbri, "Finding Early Christian Books at Nag Hammadi and Beyond," 11-19 (abstract)
• Eva Mroczek, "True Stories and the Poetics of Textual Discovery," 21-31 (abstract)
• Tony Burke, "What Do We Talk About When We Talk About the Nag Hammadi Library," 33-37 (abstract)
• Paul-Hubert Poirier, "The 70th Anniversary of the Discovery of the Nag Hammadi Codices: A Few Remarks on Recent Publications," 33-37 (abstract)
• Nicola Denzey Lewis, "Rethinking the Rethinking of the Nag Hammadi Codices," 39-45 (abstract)

Acta Theologica Supplement

Acta Theologica Supplement 23 (2016)

• P. Lampe, "Social Welfare in the Greco-Roman World as a Background for Early Christian Practice," 1-28
• J. T. Fitzgerald, "Orphans in Mediterranean Antiquity and Early Christianity," 29-48
• Tobias Nicklas, "Ancient Christian Care for Prisoners: First and Second Centuries," 49-65
• P. G. Kirschschlaeger, "Slavery and Early Christianity - A Reflection from a Human Rights Perspective," 66-93
• P. B. Decock, "Philo's De Decalogo: Educating to Respect the Socially Disadvantaged," 94-109
• L. Howes, "Food for Thought: Interpreting the Parable of the Loyal and Wise Slave in Q 12:42-44," 110-130
• W. Domeris, "Meek or Oppressed? Reading Matthew 5:5 in Context," 131-149
• A. G. van Aarde, "The Love for the Poor Neighbour: In Memory of Her (Matthew 26:6-13)," 150-175
• A. Friedl, "The Reception of the Deuteronomy Social Law in the Primitive Church of Jerusalem According to the Book of Acts," 176-200
• J. Punt, "Paul, Military Imagery and Social Disadvantage," 201-224
• M. Tilly, "Social Equality and Christian Life in Paul's First Letter to the Corinthians," 225-237
• P. G. R. de Villiers, "Apocalyptic Groups and Socially Disadvantaged Context," 238-262
• C. L. de Wet, "The Punishment of Slaves in Early Christianity: the View of Some Neglected Fathers," 263-282
• D. F. Tolmie, "The Reception of Apphia in the Fourth and Fifth Centuries C.E.," 283-301
• C. Breytenbach, "Christian Prisoners: Fifth and Sixth Century Inscriptions from Corinth," 302-309

Ψηφιοποιημένα χειρόγραφα στο Walters Art Museum / Digitized NT manuscripts at Walters Art Museum

O James Snapp πληροφορεί στο ιστολόγιό του για την εξαιρετική πρωτοβουλία του Walters Art Museum (Baltimore, Maryland) να ανεβάσει σε μορφή pdf μια σειρά από χειρόγραφα της ΚΔ. Εκτός από τα λατινικά, κοπτικά, αραβικά κ.ά. χειρόγραφα στην ψηφιακή συλλογή συμπεριλαμβάνονται πολλά από τα 19 ελληνικά χειρόγραφα που φυλάσσονται στο μουσείο:

Walters 520 (GA Lect 1629): ευαγγελιστάριο, 900.  PDF

Walters 521:  Το αυτοκρατορικό μηνολόγιο  PDF    

Walters 522 (GA 2370):  ευαγγελία, 1000/1100.  PDF              

Walters 523 (GA 2369):  ευαγγέλια, 900.  PDF 

Walters 524 (GA 2373):  ευαγγέλια, 900.  PDF         

Walters 525 (GA 2374):  ευαγγέλια, Πράξεις κι επιστολές, γύρω στα 1300.  PDF            

Walters 528 (GA 2372):  ευαγγέλια, αρχές του 13ου αι.  PDF            

Walters 531 (GA 2375):  ευαγγέλια,  γύρω στα1150.  Τα Ευαγγέλια της Τραπεζούντας.  PDF 

Walters 533 (GA 1022): Πράξεις κι Επιστολές, αρχές του 12ου αι.  PDF    

Walters 535 (GA Lect 1029):  λεξιονάριο του 1594 το οποίο αντέγραψε ο Λουκάς ο Κύπριος, με πολλές μικρογραφίες.  PDF 

Tα εκπληκτικά μωσαϊκά της συναγωγής στην Huqoq / The amazing mosaics of the Huqoq synagogue

Χωρισμός των υδάτων της Ερυθράς Θάλασσας. Ένα μεγάλο ψάρι είναι έτοιμο να καταπιεί τον Αιγύπτιο στρατιώτη.
Φωτο: Oded Balilty, National Geographic

Το περιοδικό National Geographic έχει ένα σύντομο άρθρο για τα ευρήματα στη συναγωγή της Huqoq (5ος αι. μ.Χ., Γαλιλαία). Ήδη κατά τα προηγούμενα έτη η αρχαιολογική ομάδα του UNC-Chapel Hill με επικεφαλής την Jodi Magness έφερε στο φως μέρη του μωσαϊκού αυτής της συναγωγής: δύο σκηνές από τη ζωή του Σαμψών, μία παράσταση της συνάντησης μάλλον του Αρχιερέα με τον Μ. Αλέξανδρο, επιγραφές και παραστάσεις μυθολογικών πλασμάτων. Το φετινό ανασκαφικό τους έργο έφερε στο φως νέες βιβλικές παραστάσεις: την Κιβωτό του Νώε και τον χωρισμό των υδάτων της Ερυθράς Θάλασσας. 

Bible Scenes Uncovered in Ruins of Ancient Synagogue

Για να διαβάσετε για τα παλαιότερα ευρήματα πατήστε εδώ και εδώ.

Φωτογραφία της ημέρας: ο Αύγουστος στην Θεσσαλονίκη / Photo of the day: Augustus in Thessaloniki

Το εντυπωσιακό αυτό άγαλμα του Αυγούστου βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης. Φτιαγμένο από μάρμαρο μιμείται τον τύπο απεικόνισης του Αυγούστου "Prima Porta". Βρέθηκε βόρεια της περιοχής του Σαραπείου της πόλης, όπου γνωρίζουμε ότι υπήρχε και ιερό της λατρείας των αυτοκρατόρων.  H άνοδος του Οκταβιανού στο θρόνο της Ρώμης σήμανε και την αρχή μιας περιόδου ειρήνης και πολιτικής σταθερότητας. Έτσι στη Μακεδονία προς τιμήν του εγκαινιάζεται ένα νέο χρονολογικό σύστημα με αφετηρία την 2η Σεπτεμβρίου του 31 π.Χ., ημέρα νίκης στο Άκτιο. Ο Οκταβιανός διαδραμάτισε όμως σημαντικό ρόλο και στη ζωή της Θεσσαλονίκης. Σε αυτόν και στον Μ. Αντώνιο η πόλη χρωστά το προνόμιο της "ελεύθερης πόλης", προνόμιο το οποίο της επέτρεπε να κόβει δικό της νόμισμα και να έχει κάποιες φορολογικές απαλλαγές. Πιθανόν ο Οκταβιανός κι ο Μ. Αντώνιος είναι οι δύο ήρωες που εμφανίζονται με τη μορφή των Διόσκουρων σε παράσταση που σήμερα έχει χαθεί και ήταν τοποθετημένη στην επονομαζόμενη "Χρυσή Πύλη". Με τη νίκη στο Άκτιο πρέπει να συνδέεται και το κολοσσιαίο άγαλμα γυναίκας που στεκόταν σε πλώρη καραβιού (παρόμοιες παραστάσεις συναντάμε σε νομίσματα της εποχής). Τέλος, μία επιγραφή της πόλης κάνει λόγο για αγώνες προς τιμήν του Αυγούστου, οι οποίοι μάλλον θα πρέπει επίσης να συνδεθούν με τη νίκη στο Άκτιο και την καθιέρωση της ακτιακής χρονολόγησης στη Μακεδονία.

Ένας νέος τόμος με μελέτες για τον Παύλο / A new volume with studies on Paul

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Vandenhoeck & Ruprecht σε επιμέλεια του Tobias Nicklas ένας τόμος που περιέχει τις μελέτες του γνωστού καινοδιαθηκολόγου Hans Klein σχετικά με την θεολογία και την εξήγηση των παύλειων επιστολών: 

Tobias Nicklas (Ed.), Hans Klein, Entwicklungslinien im Corpus Paulinum und weitere Studien zu Paulustexten (FRLANT), Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 2016
440 σελίδες
ISBN 9783525540510
90 ευρώ

Στο τρέχον τεύχος του Acta Theologica / In the current issue of Acta Theologica

Acta Theologica 36:1 (2016)

• E. D. Mbennah, "The Goal of Maturity in Ephesians 4:13-16," 110-132 
• F. Olojede, "The 'First Deboah': Genesis 35:8 in the Literary and Theological Context,"  133-151
• M Wilson, "The Lukan Periplus of Paul's Third Journey with a Textual Conundrum in Acts 20:15," 229-254 

Νέα ευρήματα για τη μάχη στον Τευτοβούργιο Δρυμό / New evidence regarding the Teutoburg Forest

Τα 8 χρυσά νομίσματα που βρέθηκαν στην Kalkriese. Copyright Varusschlacht im Osnabrücker Land.
Φωτο: Hermann Pentermann. (www.forbes.com)

Νέα ευρήματα που ήρθαν πρόσφατα στο φως στην περιοχή Kalkriese, στο Osnabrück στην Κάτω Σαξωνία φαίνεται να επιβεβαιώνουν την παλαιότερη θεωρία ότι εκεί πρέπει να έλαβε χώρα η περίφημη μάχη του Τευτοβούργιου Δρυμού, όπου τα γερμανικά φύλα με επικεφαλής τον Αρμίνιο κατατρόπωσαν τρεις ρωμαϊκές λεγεώνες  (XVII, XVIII, XIX) και βοηθητικές μονάδες υπό τον Ρωμαίο στρατηγό Βάρο. Η συντριπτική ήττα των Ρωμαίων στρατωτών (18.000 στρατιώτες σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές), ελάχιστοι από τους οποίους φαίνεται να επέζησαν, επέφερε σημαντικό πλήγμα στο στρατιωτικό γόητρο της Ρώμης, η οποία αναγκάστηκε να ματαιώσει κάθε επέκτασή της ανατολικά του Ρήνου. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι αριθμοί των τριών χαμένων λεγεώνων δεν χρησιμοποιήθηκαν ξανά στο ρωμαϊκό στρατό και σύμφωνα με τον Σουητώνιο ο Οκταβιανός γυρνούσε στο παλάτι και κτυπώντας το κεφάλι του στους τοίχους φώναζε "Βάρε, φέρε μου πίσω τις λεγεώνες μου". 

Η ακριβής τοποθεσία της μάχης δεν ήταν γνωστή, ενώ από τον 18ο αι. κι εξής αποτέλεσε αντικείμενο επιστημονικής έρευνας. Η μάχη μάλιστα κατέστη κεντρικό θέμα στην προπαγάνδα του Γερμανικού εθνικισμού. Στα 1980 ένας ερασιτέχνης ερευνητής ανακάλυψε στην περιοχή Kalkriese μεταλλικά αντικείμενα κι υποστήριξε ότι αυτή πρέπει να είναι η τοποθεσία της φοβερής μάχης. Τα νέα ευρήματα 8 χρυσοί aurei, του 2 π.Χ. έως 5 μ.Χ. φαίνεται να επιβεβαιώνουν την αρχική υπόθεση. Φέρουν παραστάσεις της προτομής του Αυγούστου στη μία πλευρά και των δύο εγγονών του Gaius και Lucius στην άλλη. Παραμένει, ωστόσο, ανοικτό εάν εκεί έγινε η καταληκτική μάχη ή εάν πρόκειται για τη μία από τις τρεις τοποθεσίες, όπου γνωρίζουμε ότι έλαβαν χώρα οι προηγούμενες συρράξεις. 

Give Me Back My Legions! Discovery of Gold Coins Confirm Battle Of Teutoburg Forest Site