Τρίτη 7 Δεκεμβρίου 2010

To τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Zeitschrift / The current issue of Biblische Zeitschrift

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Zeitschrift 54:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • "Erich Zenger (1939-2010) in memoriam", 161
  • Reinhard von Bendemann, "Christus der Arzt - Krankheitskonzepte in der
  • Therapieerzählungen des Markusevangeliums (Teil II)", 162-178
  • Hubert Frankemölle, "Aspekte der Zeit im Römerbrief des Paulus. Eine Auseinandersetzung mit Giorgio Agambens „Die Zeit, die bleibt“", 179-200
  • Hans Ulrich Steymans, "Gilgameš und Genesis 1-9", 201-228
  • Robert Gnuse, "The Tale of Babel: Parable of Divine Judgement or Human Cultural Diversification?", 229-244
  • Jack Barentsen, "Interdisciplinary Approaches to Early Christian Identity - a Review Article", 244-252
  • Aron Pinker, "Qohelet 3:14-15", 253-271

Συνοπτική θεολογία της Κ.Δ. / A concise theology of the New Testament

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Πουρναρά ο πρώτος τόμος της συνοπτικής θεολογίας του λέκτορα της Καινής Διαθήκης Χαράλαμπου Ατματζίδη στο Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ:

Χ.Γ. Ατματζίδη, Από τη βιβλική έρευνα στην πίστη της Εκκλησίας. Συνοπτική Θεολογία της Καινής Διαθήκης. Τόμος Α΄, (Βιβλική Βιβλιοθήκη 48), εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2010
ISBN: 9789602424605
756 σελίδες

Το παρόν πόνημα του λέκτορα κ. Χ. Ατματζίδη, το οποίο απευθύνεται σε φοιτητές των Θεολογικών Σχολών αλλά και σε ερευνητές και σε όσους τέλος έχουν θεολογικά ενδιαφέροντα έρχεται να καλύψει την ανάγκη σύνταξης μίας συνοπτικής θεολογίας της Καινής Διαθήκης, ανάγκη η οποία κατά καιρούς έχει επισημανθεί και από άλλους Έλληνες βιβλικούς (βλ. για παράδειγμα Π. Βασιλειάδη, "Προλεγόμενα στη Θεολογία της Κ.Δ.", ΔΒΜ 19 (2000), 5-21). Στον πρώτο τόμο γίνεται μία επισκόπηση των μελετών με θέμα τη θεολογία της Κ.Δ. και παρουσιάζονται με αναλυτικό και μεθοδικό τρόπο θέματα από τη θεολογία των παύλειων επιστολών και της ιωάννειας γραμματείας (στην περίπτωση των παύλειων και δευτεροπαύλειων επιστολών η παρουσίαση των θεολογικών θεμάτων γίνεται αναλυτικά σε κάθε επιστολή ξεχωριστά, ενώ στην περίπτωση της θεολογίας της ιωάννειας γραμματείας, δηλ. του κατά Ιωάννην και των τριών καθολικών επιστολών, η παρουσίαση είναι θεματική). Συζητώντας το ζήτημα που κατά καιρούς τίθεται σε κύκλους ορθοδόξων θεολόγων κατά πόσο είναι θεμιτή η σύνταξη μίας τέτοιας θεολογίας ο συγγραφέας υπογραμμίζει την οργανική σχέση Καινής Διαθήκης και Παράδοσης και τονίζει την αναγκαιότητα μελέτης της θεολογίας της Κ.Δ., η οποία αποτελεί προαπαιτούμενο και βάση της Ορθόδοξης Θεολογίας και επιστέγασμα και συστηματική διατύπωση του περιεχομένου της διδασκαλίας της Κ.Δ., η οποία άλλωστε είναι ένα από τα πρωταρχικά και θεμελιώδη μνημεία της παράδοσης της Εκκλησίας.
Θα κλείσουμε παραθέτοντας ένα απόσπασμα από τον καθ. Ν. Ματσούκα, το οποίο παραθέτει στην εισαγωγή του και ο κ. Ατματζίδης και το οποίο αποδίδει με τον καλύτερο τρόπο τη σπουδαιότητα της έρευνας της Καινής Διαθήκης, του εντοπισμού και της ανάλυσης σε βάθος της πολύμορφης εκκλησιαστικής πραγματικότητας του αρχέγονου Χριστιανισμού που απηχείται μέσα στα καινοδιαθηκικά κείμενα. "Αφού [στην περίπτωση της Καινής Διαθήκης] πρόκειται πρώτα για ζωή και εμπειρία, και έπειτα για υπομνηματισμό γεγονότων, είναι αυτονόητη η ύπαρξη πολλών και διαδοχικών παραδόσεων, στρωμάτων και ποικίλων μορφών. Έτσι σ' ένα Ευαγγέλιο είναι απαραίτητο να εντοπίσουμε παραδόσεις και στρώματα ή στις επιστολές του Παύλου προπαύλεια παράδοση. Τα βιβλία δεν είναι καρπός υπαγόρευσης ούτε προηγήθηκαν, αλλά γράφτηκαν για να υπομνηματίσουν γεγονότα εξελισσόμενα και τρόπους ζωής μέσα σε μια αυτόνομη ποικιλία τάσεων και ρευμάτων. Κάτι τέτοιο το θεωρεί αυτονόητο πέρα για πέρα η ορθόδοξη παράδοση" (Ν. Ματσούκα, Δογματική και Συμβολική Θεολογία Α΄, σ. 186).

Στο τρέχον τεύχος του JSOT / In the current issue of JSOT

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Journal for the Study of the Old Testament 35:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Cynthia Edenburg, "Intertextuality, Literary Competence and the Question of Readership: Some Preliminary Observations", 131-148
Στο άρθρο επανεξετάζεται ο ρόλος που διαδραμάτισαν η απαγγελία και η απομνημόνευση στη σύνθεση και στη μετάδοση των βιβλικών κειμένων και οι προσπάθειες διάκρισης μεταξύ των ακουστικά αναγνωριζόμενων διακειμενικών αναφορών και των φιλολογικών μοτίβων, τα οποία στηρίζονται στην οπτική αναγνώριση. Η συγγραφέας εφαρμόζει τα ευρήματα των πρόσφατων γνωσιολογικών μελετών σε δυο ομάδες ερωτήσεων: πρώτον, εάν υπάρχουν διαφορετικοί τύποι βιβλικής διακειμενικότητας και, δεύτερον, αν οι γραμματείς, οι οποίοι παρήγαγαν διακειμενικές συνθέσεις στηρίχθηκαν σε γραπτά κείμενα ή εάν η βιβλική διακειμενικότητα προκύπτει από τη μνήμη που έχει ο συγγραφέας κειμένων που διαβάζονταν ή επιτελούνταν.

Andrew J. Schmutzer, "Did the Gods Cause Abraham’s Wandering? An Examination of ‭םיהלא‬ ‭יתא‬ ‭ועתה‬ in Genesis 20.13", 149-166
Στο Γεν 20.11-13, το ‭םיהלא‬ χρησιμοποιείται αμφίσημα με ένα ρήμα στον πληθυντικό στο μασωριτικό κείμενο του Γεν 20, 13. Το ‭םיהלא‭ θα μπορούσε να αναφέρεται στον αληθινό Θεό ή τους "θεούς" των εθνικών. Σε αυτό το άρθρο εξετάζεται αυτό το ασυνήθιστο γραμματικό φαινόμενο από διαφορετικές οπτικές γωνίες (π.χ. μορφολογία, γραμματική / σύνταξη, ιστορία της ερμηνείας) δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη φιλολογική - θεολογική κίνηση της αφήγησης στην τελευταία της μορφή. Η ιστορία της ερμηνείας συμπεριλαμβάνει επίσης την εξέταση του τρόπου με τον οποίοι οι διάφορες εκδοχές του κειμένου (σαμαριτική Πεντάτευχος, Targum του Onkelos και η Γένεση στη μετάφραση των Ο') ερμήνευσαν το Γεν 20, 13 και ρίχνει φως στον τρόπο με τον οποίο αυτή η αμφισημία μπορεί να καθοδήγησε τους αρχαίους ερμηνευτές στην ερμηνεία τους. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι ο πληθυντικός του μασωριτικού ‭ועתה‬ με το ‭םיהלא‬ καθιστά "του΄ς θεούς" μία εξηγητικά δυνατή μετάφραση σε αυτήν τη συνάφεια. Ο συγγραφέας επίσης αξιολογεί κάποιες σύγχρονες μεταφράσεις και κάνει κάποιες παρατηρήσεις σχετικά με αυτές. Η γραμματική προσαρμογή στο Γεν 20, 13 υποστηρίζεται κι από την προσωπική και πολιτική πίεση που αισθάνεται ο Αβραάμ, όπου ένας ισχυρός εθνικός βασιλέας κατηγορεί τον πατριάρχη, ο οποίος με τη σειρά του βάζει το μήνυμά του μέσα σε μία συνάφεια που δεν έχει σχέση με το θείο.

Nicholas P. Lunn, "Numbering Israel: A Rhetorico-Structural Analysis of Numbers 1-4", 167-185
Στο άρθρο παρουσιάζεται βήμα προς βήμα η κοινωνικορητορική ανάλυση των πρώτων κεφαλαίων των Αριθμών, τα οποία πραγματεύονται την απογραφή και την οργάνωση σε ομάδες του λαού του Ισραήλ. Η ανάλυση αποκαλύπτει τα φιλολογικά μοτίβα γραμμικής και ανεστραμμένης μορφής. Τα ευρήματα μίας τέτοιας ανάλυψης παραπέμπουν σε μία σκόπιμη και πολύπλοκη οργάνωση του κειμένου, όπου τα μοτίβα εξυπηρετούν συγκεκριμένους φιλολογικούς και ρητορικούς σκοπούς και κυρίως την υπογράμμιση της κατακλείδας του κειμένου, την έμφαση βασικών πληροφοριών και την προετοιμασία του αναγνώστη για τις πληροφορίες που θα ακολουθήσουν. Αυτά τα ευρήματα συμφωνούν με άλλες παρόμοιες μελέτες της δομής κειμένων της Π.Δ.

Howard J. Curzer, "Spies and Lies: Faithful, Courageous Israelites and Truthful Spies", 187-195
Ο ηγέτης ενός μεγάλου λαού σκέφτεται την επίθεση εναντίον μίας χώρας της Μέσης Ανατολής. Οι περισσότερες πληροφορίες των κατασκόπων του υπογραμμίζουν ότι η επιδρομή είναι κακή ιδέα, αλλά ο ηγέτης επιτίθεται τελικά στηριζόμενος στις πληροφορίες μίας μειοψηφίας. Κι όπως ήταν αναμενόμενο, η επιδρομή έχει άσχημη εξέλιξη. Αργότερα ο ηγέτης παρουσιάζει μία παραμορφωμένη εκδοχή των γεγονότων, που οδήγησαν στον πόλεμο, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως αθώο και κατηγορώντας όσους τον απέτρεψαν για έλλειψη θάρρους και πίστης. Φυσικά ο ηγέτης είναι ο Μωυσής και το περιστατικό είναι εκείνο της αποτυχημένης πρώτης επίθεσης εναντίον της Γης της Επαγγελίας. Η ομάδα των κατασκόπων συναπαρτίζεται από δώδεκα μέλη. Στο άρθρο παρουσιάζεται μία νέα ερμηνεία των Αρ 13-14, μία ερμηνευτική αρχή που αντιμετωπίζει τις ασυμφωνίες μεταξύ του Δευτερονομίου και της υπόλοιπης Τορά και ένα πολιτικό ηθικό δίδαγμα.

C.L. Brinks, "Who Speaks Words without Knowledge? A Response to Wilcox and Bimson", 197-207
Ο συγγραφέας παίρνει με το άρθρο του μέρος στη συζήτηση που αναπτύχθηκε μεταξύ των Karl G. Wilson και John J. Bimson, όσον αφορά στην ερμηνεία του Ιώβ 38, 2. Ο Wilson υποστήριξε ότι η ερώτηση "Ποιος είναι αυτός ...;" αναφέρεται στον Ηλιού κι όχι στον Ιώβ, κάτι που υποδηλώνει ότι οι λόγοι του Ηλιού ανήκαν στο αρχικό κείμενο και δεν ήταν προσθήκες. Ο Bimson απέρριψε την ερμηνεία του Wilcox επικαλούμενος το περιεχόμενων των λόγων του Θεού και την παράθεση από τον Ιώβ των 38, 2 και 42, 3. Στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας παρουσιάζει τις αδυναμίες της θέσης του Bimson μέσα από μία σύγκριση της γραμματικής δομής της ερώτησης στο 38, 2 με παρόμοιες δομές αλλού στην Π.Δ. και τονίζοντας τη συνάφειά της στο βιβλίο του Ιώβ στο σύνολό του. Καταλήγει ότι η επιχειρηματολογία του Bimson δεν είναι επιτυχής κι ότι η θέση του Wilcox θα πρέπει να τύχει μεγαλύτερης προσοχής.

Eric Ortlund, "Reversed (Chrono-)Logical Sequence in Isaiah 1-39: Some Implications for Theories of Redaction", 209-224
Στο άρθρο εξετάζεται η δομή των Ησ 1-39 όπου διάφορα τμήματα μίας προφητείας τοποθετούνται σε διαφορετική λογική και χρονολογική σειρά. Ο συγγραφέας αρχικά παρουσιάζει ένα παράδειγμα από τα κεφ. 24-27 και στη συνέχεια συζητά τα κεφ. 11, 30 και 2. Σε καθεμιά από αυτές τις τρεις περιπτώσεις υποστηρίζεται ότι ύστερες περικοπές στα σχετικά κεφάλαια (11,11-16. 30,27-33 και 2,6-22) περιγράφουν αναγκαίες προϋποθέσεις για προηγούμενες περικοπές (11,1-. 30,18-26 και 2,1-5) και ειδικότερα η νίκη του Γιαχβέ επί των εθνών πρέπει να λαμβάνει χώρα πριν την ανανέωση της δημιουργίας, τον Ισραήλ να κατοικεί ασφαλής στην Σιών και τα έθνη να έρχονται εκεί για να λατρεύσουν τον Γιαχβέ. Στη συνέχεια εξετάζονται τα συμπεράσματα, που προκύπτουν από αυτήν την ανάλυση των θεωριών σύνταξης αυτών των τριών κεφαλαίων και διατυπώνεται η υπόθεση ότι η χρονολόγηση των διαφόρων περικοπών σε αυτά τα κεφάλαια σε διαφορετικούς αιώνες είναι λιγότερο πιθανή από την υπόθεση μίας απλούστερης ιστορίας σύνταξης, όπου οι διάφορες περικοπές που συναπαρτίζουν αυτά τα κεφάλαια γράφτηκαν προϋποθέτοντας η μία την άλλη από την αρχή.

Anthony R. Petterson, "The Shape of the Davidic Hope across the Book of the Twelve", 225-246
Πρόσφατα υποστηρίχθηκε ότι το Βιβλίο των Δώδεκα αντικατοπτρίζει μία ποικιλία απόψεων όσον αφορά στην αποκατάσταση της δαυιδικής δυναστείας συμπεριμβανομένων και μίας αισιοδοξίας κατά την πρώιμη περσική περίοδο και της μεταγενέστερης κριτικής. Η ερμηνεία του Ζαχ 11 και των κειμένων που αφορούν στον Ζοροβάβελ είναι σημαντική όσον αφορά σε αυτό. Στο άρθρο παρουσιάζεται μία ερμηνεία αυτών των κείμενων η οποία συμβαδίζει με τον Ζαχαρία και το Βιβλίο των Δώδεκα. Ο συγγραφέας εντοπίζει τη μορφή της δαυιδικής ελπίδας, η οποία διατρέχει το Βιβλίο των Δώδεκα, και διατυπώνει την άποψη ότι η ελπίδα για ένα μελλοντικό βασιλιά από τον οίκο του Δαυίδ εμφανίζεται σε κύρια σημεία του βιβλίου. Έτσι καταλήγει ότι αυτοί που συνέταξαν το βιβλίο των Δώδεκα προσπάθησαν να διατηρήσουν την πρώιμη προφητική ελπίδα για ένα μελλοντικό δαυιδικό βασιλιά.

Bradford A. Anderson, "Poetic Justice in Obadiah", 247-255
Το βιβλίο του Οβδιού έχει συζητηθεί για το μήνυμα του lex talionis. Δεν είναι ωστόσο απλά ένα θέμα αυτού του σύντομου βιβλίου. Μάλλον, σύμφωνα με το συγγραφέα του παρόντος άρθρου, η ιδέα ότι τα έργα του Εδώμ θα επιστρέψουν επάνω του αποτελεί οργανικό μέρος του βιβλίου. Αυτή η "ποιητική δικαιοσύνη" εκφράζεται μέσα από μία σειρά λέξεων και έμμεσων αναφορών που εντοπίζονται σε όλο το βιβλίο του Οβδιού. Τα λογοπαίγνια αντιπαραθέτουν την ταυτότητα και το μέλλον του Εδώμ και του Ισραήλ αντίστοιχα και υπαινίσσονται με διάφορους τρόπους την επερχόμενη τιμωρία του Εδώμ. Μία αναγνώριση αυτών των διαστάσεων του εβραϊκού κειμένου μπορεί να βοηθήσει τον αναγνώστη να κατανοήσει καλύτερη τη ρητορική δύναμη και τη φιλολογική τέχνη του συντομότερου προφητικού βιβλίου.

Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 2010

Αρχαιολογία και Αγία Γη / Archaeology and Holy Land

Στη γνωστή ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχουν αναρτηθεί μία σειρά από ενδιαφέροντα άρθρα που σχετίζονται με τα αρχαιολογικά ευρήματα στο Ισραήλ και το πρόβλημα της αρχαιοκαπηλίας και της αξιοποίησης των αρχαιολογικών ευρημάτων στο πλαίσιο πολιτικών διεκδικήσεων με αφορμή την ταινία-ντοκυμαντέρ "Looting the Holy Land":

H Αποκάλυψη των Μάγων / The apocryphal Revelation of Magi

Με την έκδοση της πρώτης αγγλικής μετάφρασης του συριακού κειμένου της απόκρυφης Αποκάλυψης των Μάγων (2ος/3ος αι.) ασχοληθήκαμε σε παλαιότερη ανάρτησή μας. Στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας USA Today δημοσιεύεται μία σύντομη βιβλιοπαρουσίαση της νέας αυτής έκδοσης. Για να τη διαβάσετε, πατήστε εδώ.

H κριτική έκδοση SBLGNT σε μορφή PDF / The SBLGNT critical edition in PDF

Στη σχετική ιστοσελίδα της Society of Biblical Literature έχει αναρτηθεί σε μορφή pdf η νέα κριτική έκδοση της Καινής Διαθήκης. Σε αυτή ήδη αναφερθήκαμε σε παλαιότερες αναρτήσεις. Υπενθυμίζουμε μόνο ότι στο κριτικό της υπόμνημα παρατίθενται όχι οι διαφορετικές γραφές των χειρογράφων αλλά οι διαφορετικές γραφές που προτιμήθηκαν σε τέσσερις κριτικές εκδόσεις της Κ.Δ., στις Westcott-Hort, Tregelles, NIV και Robinson-Pierpont. Για να καταφορτώσετε την κριτική αυτή έκδοση, πατήστε εδώ.

Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου 2010

Τα δύο τελευταία τεύχη του περιοδικού Revue Biblique / The two last issues of Revue Biblique

Στο δύο τελευταία τεύχη του περιοδικού Revue Biblique δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

117:3 (2010)

  • Matthieu Richelle, "Élie et Élisée, auriges en Israël : une métaphore militaire oubliée en 2 R 2,12 et 13,14", 321-336
  • Baruch A. Levine, " On the social aspects of sacrifice : a paradigm from the Hebrew Bible", 337-344
  • Étienne Nodet, "Prières de Manassé (2 Ch 33,13* ; TSK 1.144*; 4 Q 381)", 345-360
  • Thierry Murcia, "Le statère trouvé dans la bouche d'un poisson : (Matthieu 17,24-27)", 361-388
  • Luc Devillers, "Le papyrus Bodmer II, aujourd'hui comme hier : fragments de correspondance entre Victor Martin et Marie-Émile Boismard", 389-396
  • Emmanuel Friedheim - Shimon Dar, "Some historical and archeological notes about paganism in Byzantine Palestine", 397-409
  • Ron Beeri - Dror Ben-Yosef, "Gaming dice and dice for prognostication in the ancient East in light of the finds from Mount Ebal", 410-429
  • Étienne Nodet, "Le meurtre de Zacharie fils de Barachie (Mt 23,35)", 430-434

    117:4 (2010)
  • Christophe Lemardelé, "Étymologie et signification des sacrifices SLM(Y)M", 481-490
  • Gerald A. Klingbeil, "The Sabbath law in the Decalogue(s) : creation and liberation as a paradigm for community", 491-509
  • Lukasz Popko, "What has happened with Jerusalem in Jer 13:26?", 510-527
  • Christian G. Schwentzel, "Images grecques de souverains juifs : (63 av. J.-C. - 44 apr. J.-C.)", 528-549
  • Patrick Fabien, "L'interprétation de la citation d'Is 53,7-8 en Ac 8,32-33", 550-570
  • Marc Rastoin, "Les annonces lucaniennes de la Passion du Messie : Lc 13,31-33 comme révélateur du projet christologique de l'Évangile de Luc", 571-601
  • Abdalla J. Nabulsi - Jean B. Humbert - Ahmad Said - M.M. Sadeq, "Excavation at the Blakhiya Byzantine cemetery in Gaza, 1996", 602-613

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του JHS / A new article in the current issue of JHS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο. Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να το διαβάσει και να το καταφορτώσει σε μορφή αρχείου pdf:


David P. Melvin, "Divine Mediation and the Rise of Civilization in Mesopotamian Literature and in Genesis 1-11"

Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου 2010

Δύο διατριβές για παύλεια κείμενα / Two dissertations on Pauline texts

Ο Matthew D. Montonini στο ιστολόγιό του New Testament Perspectives παραπέμπει σε δυο διατριβές σχετικά με την προς Εβραίους και την προς Γαλάτας αντίστοιχα που κατατέθηκαν στο πανεπιστήμιο του Duke και τις οποίες μπορεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης να τις "καταφορτώσει" σε μορφή αρχείου pdf (πατήστε με το ποντίκι επάνω στον τίτλο):

Το τρέχον τεύχος του RivBibl / In the current issue of RivBibl

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Rivista Biblica 58:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Gianni Barbiero, "Il secondo e il terzo libro dei Salmi (Sal 42-89) : due libre paralleli", 145-175
  • Simone Paganini, "'Rewriting laws' : la ricezione del Deuteronomio nel "Rotolo del Tempio" (11Q19)", 177-201
  • Emiliano R. Urciuoli, "Gesù e il servo sofferente : il problema dell'auto-comprensione gesuana nei termini di Is 53", 203-227
  • Antonio Pitta, "Il 'pane quotidiano dell'anima' : in dialogo con R. Penna sulla Lettera ai Romani", 229-235
  • Vittorio Ricci, "Il vocabolo metaxy in Rm 2,15-16", 237-247