Στο νέο τεύχος του ETR / In the current issue of ETR

Στο τρέχον τεύχος του Etudes théologiques et religieuses 85:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Anne Fraisse, "Comment traduire la Bible? : un échange entre Augustin et Jérôme au sujet de la "citrouille" de Jonas 4,6", 145-165
• François Bovon, "Premières christologies : exaltation et incarnation, ou de Pâques à Noël", 185-200
• Dan Jaffé, "Post coïtum triste: le désir, l'imaginaire et la transgression dans le Midrash : chapitre d'anthropologie talmudique", 201-219
• Katell Berthelot, "'La Bibliothèque de Qumrân' et la constitution du corpus biblique : quelques réflexions en lien avec chantier éditorial des Éditions du Cer", 221-232
• Jan A. Roetman - Gaspard Visser 't Hooft, "Le Psaume 106 et le Pentateuque", 233-243

EABS / SBL International Meeting Tartu Εσθονία (2) / EABS - SBL International Meeting, Tartu Estonia (2)

EABS Early Christianity between Judaism and Hellenism: Imperial Power Politics and Early Christianity Section
Χθες πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρία της ομάδας της EABS "Early Christianity" η οποία φέτος ασχολείται με ζήτημα της αντιρωμαϊκής στάσης των κειμένων της Κ.Δ.

Η πρώτη εισήγηση ήταν της Anathea Portier-Young (Duke University) με τον τίτλο "The Edict of Antiochus: Persecution and the Unmaking of the Judaean World" στην οποία η ομιλήτρια σχολίασε τα κείμενα των 1 και 2 Μακκαβαίων και με τη βοήθεια εργαλείων της μεταποικιακής θεωρίας προσπάθησε να ερμηνεύσει τα μέτρα εξελληνισμού των Ιουδαίων που έλαβε ο Αντίοχος ο Επιφανής ως προσπάθεις αποδόμησης της παλαιότερης ιουδαϊκής ταυτότητας και δημιουργίας μίας νέας ταυτότητας. Εκτός από μία προσπάθεια καθυπόταξης του ιουδαϊκού λαού ήταν ταυτόχρονα μία προσπάθεια βασιλικής παρέμβασης στο χώρο, χρόνο, την κοινωνική δομή, στη μνήμη, στο ανθρώπινο σώμα των κατοίκων της Ιουδαίας καθώς απαγόρευε τις παραδοσιακές θρησκευτικές πρακτικές και δημιουργούσε μία νέα τάξη στην θρησκευτική και πολιτική ζωή. Με το διάταγμά του ο Αντίοχος σκοπό είχε να αντικαταστήσει την ιουδαϊκή ταυτότητα, ιστορία και κοινωνική μνήμη με μία νέα αντίληψή τους. Χρησιμοποιώντας διάφορα παραδείγματα από τις επιμέρους διατάξεις του διατάγματος και αναλύοντάς τα με τη βοήθεια της θεωρίας της κοινωνικής ταυτότητας η ομιλήτρια υποστήριξε ότι το πολιτικό πρόγραμμα του Αντιόχου ήταν ένα πρόγραμμα αποδόμησης και δημιουργίας, καταστροφής και δημιουργίας, όπου ο Αντίοχος προβάλλει ως ο δημιουργός μίας νέας παγκόσμιας τάξης και ταυτότητας των κατοίκων της Ιουδαίας.

Η δεύτερη εισήγηση ήταν του George Brooke (University of Manchester) κι έφερε τον τίτλο "The Kittim and Hybridity in the Dead Sea Scrolls". Ο ομιλητής διερεύνησε τον τρόπο με τον οποίο διάφορα κείμενα του Κουμράν παρουσιάζουν τους Ρωμαίους (Kittim) και παρατήρησε ότι η εικόνα που προκύπτει μέσα από αυτά είναι αμφίσημη. Άλλοτε παρουσιάζονται θετικά ως εκπρόσωποι του Θεού, τηρητές της τάξης και πολιτικοί μεσάζοντες που παρέχουν τη δυνατότητα θρησκευτικής αναγέννησης. Από την άλλη παρουσιάζονται επίσης αρνητικά ως πολιτικοί τύραννοι, ως οι εθνικά και θρησκευτικά "ξένοι" κι επομένως ως κάποιοι που πρέπει να καταστραφούν. Ο ομιλητής τόνισε την ανάγκη να μελετηθεί το κάθε κείμενο του Κουμράν, στο οποίο γίνεται λόγος για τους Kittim, μέσα στην ιστορική του συνάφεια, διατύπωσε την υπόθεση ότι σε κάποιες περιπτώσεις σε μία αρχική φάση του κειμένου οι Κittim πρέπει να ήταν εκπρόσωποι της δυναστείας των Σελευκιδών και πρότεινε την χρήση στοιχείων της θεωρίας της υβριδικότητας για να εξηγηθεί η αμφησημία των πηγών όσον αφορά στους Ρωμαίους, μία αμφισημία η οποία επίσης εντοπίζεται και στον αρχαία χριστιανική στάση απέναντι στη Ρώμη.

Η τελευταία εισήγηση της συνεδρίας ήταν του Justin K. Hardin (University of Oxford), o οποίος σχολίασε το Ρωμ 13, 1-7 ("Anti-Imperial Polemic in Paul? A Critical Assessment of a Recent Trend"). Στο πρώτο μέρος της εισήγησής του ο ομιλητής σχολίασε κριτικά τις διάφορες ερμηνείες που δόθηκαν στο κείμενο και επικεντρώθηκε κυρίως σε εκείνες των O'Neil, Jewett, Neil Elliot και Tom Wright. Τόνισε το γεγονός ότι η συγκεκριμένη περικοπή πλαισιώνεται από δύο άλλες με εσχατολογικό περιεχόμενο (παρατήρηση που έχει ήδη κάνει ο Stefan Kraute σε σχετική μελέτη του) και υποστήριξε ότι αντίθετα από ό,τι υποστηρίζεται από πολλούς ερμηνευτές η συγκεκριμένη περικοπή δεν αποδυναμώνει τη θέση ότι το κήρυγμα του Παύλου έχει αντι-αυτοκρατορικά μηνύματα, αφού ακόμη κι εδώ ο απόστολος ουσιαστικά ασκεί κριτική στην αυτοκρατορική πολιτική.

Το νέο τεύχος του JSHJ / The current issue of JSHJ

Στο τρέχον τεύχος του Journal for the Study of the Historical Jesus 8:2 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Richard A. Horsley, "Jesus and the Politics of Roman Palestine", 99-145

Στην Παλαιστίνη της ρωμαϊκής περιόδου, η πολιτική και η θρησκεία ήταν συνδεδεμένες στενά μέσα στις σχέσεις εξουσίας που αναπτύχθηκαν μεταξύ των χωρικών της Γαλιλαίας και της Ιουδαίας και τους Ρωμαίους, τους Ηρώδες ή τους ιερείς άρχοντές τους. Αντί ωστόσο να καταφύγει κανείς στην προηγούμενη πολύ απλή διάκριση μεταξύ επανάστασης και ηρεμίας ως τις κύριες πολιτικές επιλογές που είχε ο Ιησούς, είναι ίσως δυνατό να διακρίνει μια σειρά από μορφές στη λαϊκή πολιτική-θρησκευτική αντίσταση με τη βοήθεια της συγκριτικής μελέτης της πολιτικής συμπεριφοράς των χωρικών. Για να μπορέσει να εκτιμήσει το πώς οι άνθρωποι που βρίσκονται κάτω από την κυριαρχία μίας εξουσίας, όπως συνέβαινε στην περίπτωση του Ιησού και των μαθητών του από τη Γαλιλαία, ελίσσονταν πολιτικά, είναι αναγκαίο να αναπτυχεί μία περισσότερο σύνθετη συναφειακή προσέγγιση του "κινήματος του Ιησού". Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε τέτοιες θρησκευτικές πραγματικότητες όπως είναι οι βασικές κοινωνικές μορφές της αγροτικής ζωής και οι πολιτικές και οι οικονομικές πιέσεις στις οικογένειες και στις κοινότητες των χωριών μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση παραλλαγμένων μορφών λαϊκής αντίστασης που είχαν τις ρίζες τους στη διατήρηση της λαϊκής παράδοσης. Το κριτικό ενδιαφέρον για της επικοινωνιακές μορφές των πηγών των ευαγγελίων, όπως αφηγήσεις και λόγοι για ζητήματα που ήταν σημαντικά για τους χωρικούς - σε αντίθεση προς τις παλαιότερες προσπάθειες να δημιουργηθούν πληροφορίες μέσα από από αποσπάσματα κειμένου - δίνει τη δυνατότητα να διακρίνει κανείς στις αφηγήσεις και στους λόγους των ευαγγελίων τον τρόπο με τον οποίο ο Ιησούς δημιούργησε ένα κίνημα ανανέωσης των κοινοτήτων και αντίστασης στους αρχιερείς, στο Ναό, στο ρωμαϊκό φορολογικό σύστημα, το οποίο όμως είχε πολύ πιο λεπτές μορφές έκφρασης από εκείνες της επανάστασης ή της συναίνεσης.

Simon J. Joseph, "The Ascetic Jesus", 146-181

Οι καινοδιαθηκολόγοι δεν συμφωνούν μεταξύ τους όσον αφορά στο ζήτημα της ασκητικότητας του Ιησού. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου υποστηρίζει ότι ο ιστορικός Ιησούς θα πρέπει να θεωρηθεί Ιουδαίος ασκητής του 1ου αι. Εδώ ο ασκητισμός κατανοείται μέσα από μία κοινωνιολογική, διαπολιτισμική και συγκριτική προοπτική, μέσω της οποίας μπορούν να κατανοηθούν μία σειρά από συμπεριφορές. Κατά συνέπεια μέσα από τη σύγκριση της αρχαίας παράδοσης για τον Ιησού με άλλες σύγχρονες προς αυτήν εκφράσεις της ασκητικής πρακτικής στην αρχαιότητα, ο συγγραφέας αποπειράται να καταδείξει ότι ένα ασκητικό μοντέλο για τον ιστορικό Ιησού δεν είναι μόνο συμβατό για τον και μέσα στον Ιουδαϊσμό του 1ου αιώνα, αλλά μπορεί να εξηγήσει και συμβιβάσει μεταξύ τους διαφορετικές και αντιφατικές μεταξύ τους περιγραφές του Ιησού και να αναπτύξει τα θεωρητικά εκείπου μπορούν να συμβάλουν στη μελλοντική έρευνα για τον ιστορικό Ιησού.

Ένα νέο άρθρο στο τρέχον τεύχος του HTS / A new article in the current HTS

Στην ιστοσελίδα του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού Hervormde teologiese studies 66:1 (2010) προστέθηκε ένα ακόμη άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Pieter M. Venter, "A triadic construct in Jubilees 30"

Δημοσιεύσεις σχετικά με την ηθική της Π.Δ. συχνά χρησιμοποιούν τριαδικά συστήματα για να εξηγήσουν την ηθική απήχηση που έχουν τα βιβλικά κείμενα. Στο Γεν 11, 27-50, 26, Έσδρα 9, 6-15, Νεεμίας 7, 72β -10, 40, στο Κείμενο της Δαμασκού (CD) V: 1, 2-6 και στα Ιωβηλαία 8-9 και 23, χρησιμοποιούνται δομές τριών αλληλοσχετιζόμενων μεταξύ τους παραστάσεων, οι οποίες όλες συνδέονται με το γάμο. Στο παρόν άρθρο εξετάζεται ο βιασμός της Δείνα στο βιβλίο των Ιωβ 30, 1-25 και συγκρίνεται με την αρχική εκδοχή στο Γεν 33, 18 -34, 31. Ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και οι δύο εκδοχές χρησιμοποιούν ένα σύστημα αλληλοσχετιζόμενων παραστάσεων. Η Γένεση την τριάδα των απογόνων, του γάμου και της γης. Το βιβλίο των Ιωβηλαίων εκείνες του Νόμου, της ταυτότητας και του γάμου. Στα Ιωβηλαία το ενδιαφέρον μετατίθεται από τη ντροπή εξαιτίας του βιασμού της Δείνα στη ντροπή του μεικτού γάμου μεταξύ διαφορετικών ομάδων. Εδώ ένα πρόσωπο που ενδιαφέρεται για τη λατρεία συνδέει τους νόμους που αποκαλύφθηκαν στον Μωυσή με μία συγκεκριμένη αντίληψη για τους μεικτούς γάμους, την καθαρότητα και την ακαθαρσία. Σκοπός του είναι να προβάλει μία νέα καθαρή ταυτότητα για τους Ιουδαίους της εποχής του.

EABS / SBL International Meeting Tartu Εσθονία (1) / EABS - SBL International Meeting, Tartu Estonia (1)

Χθες το απόγευμα άρχισε τις εργασίες του το Διεθνές συνέδριο που διοργανώνουν από κοινού οι Society of Biblical Literature και European Association of Biblical Studies. Μετά τους χαιρετισμούς των προέδρων των δύο εταιριών Jorunn Økland (EABS) και John e. Kutsko (SBL) ακολούθησε η παρουσίαση του έργου της θεολογικής σχολής του Πανεπιστημίου του Tartu (του σημαντικότερου πανεπιστημίου της χώρας) (ομιλητής Riho Altnurme).
Η θεολογική σχολή ιδρύθηκε το 1632, έκλεισε κατά τη διάρκεια του Βόρειου Πολέμου (1710) και άρχισε να λειτουργεί και πάλι στα 1802. Μέχρι το 1918 ήταν γερμανόφωνο. Ανάμεσα στους γνωστούς επιστήμονες που σπούδασαν εδώ είναι και ο Adolph von Harnack. Τη μεγάλη του άνθηση τη γνώρισε κατά το δεύτερο μισό του 19ου. Στη διάρκεια της Σοβιετικής Κατοχής (1940-1991) το Τμήμα Θεολογίας έπαψε να λειτουργεί ως Σχολή και λειτούργησε ως ιερατικό σεμινάριο της Λουθηρανικής Εκκλησίας της χώρας. Από το 1991 λειτουργεί και πάλι ως πανεπιστημιακό τμήμα. Βασικές προτεραιότητές του τώρα είναι η ακαδημαϊκή θεολογική εκπαίδευση και η προαγωγή του διαλόγου με τις υπόλοιπες χριστιανικές ομολογίες της χώρας (τους Ορθοδόξους, καθολικούς κτλ).

Στη συνέχεια δύο ακόμη ομιλητές (Imas Nömmik και Amar Annus) παρουσίασαν τη ζωή και το έργο δύο σημαντικών θεολόγων του 20ου αι., οι οποίοι σπούδασαν και δίδαξαν στο Tartu. Πρόκειται για τον άγνωστο γενικά καθηγητή της θρησκείας και της Παλαιάς Διαθήκης Uku Masing και τον καθηγητή της κριτικής του κειμένου της Κ.Δ. και του Συριακού Χριστιανισμού, πολύ γνωστό για το έργο του σχετικά με τον αρχαίο χριστιανικό ασκητισμό και την κριτική έκδοση συριακών κειμένων της Αγίας Γραφής, Arthus Vööbus.

Ένα νέο βιβλίο για το λεξιλόγιο του Λουκά / A new book on the vocabulary of Luke

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Peeters ένα χρήσιμο εργαλείο για όσους μελετούν τη γλώσσα του Λουκά:

Α. Denaux - R. Corstjens - H. Mardaga, The vocabulary of Luke. An Alphabetical Presentation and a Survey of Characteristic and Noteworthy Words and Word Groups in Luke's Gospel, (Biblical Tools and Studies 10), Peeters 2009
ISBN: 978-90-429-2348-5
περίπου 720 σελ.
84 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Πρόκειται για ένα χρήσιμο εργαλείο που σκοπό έχει να βοηθήσει όσους μελετούν το ελληνικό κείμενο του κατά Λουκάν και των Πράξεων. Παρέχει έναν πλήρη αλφαβητικό κατάλογο του λεξιλογίου του κατά Λουκάν. Για κάθε λήμμα προσφέρει (1) μία συγκριτική στατιστική έρευνα εμφάνισης της λέξης στα δύο έργα του Λουκά, στο κατά Ματθαίον και στο κατά Μάρκον, (2) τις διάφορες πιθανές σημασίες της λέξης (με αναφορές κυρίως στα λεξικά των Louw-Nida και Bauer), (3) ένα συγκριτικό κατάλογο των ομάδων λέξεων (με βάση το ταμείο των Aland και Hoffmann καθώς και την έρευνα των συγγραφέων), (4) ένα συγκριτικό κατάλογο των λέξεων και ομάδων λέξεων που θεωρούνται χαρακτηριστικές του Λουκά, (5) τη σχετική γλωσσική βιβλιογραφία που αφορά στο κάθε λήμμα.
Στην εισαγωγή οι συγγραφείς κάνουν μία ιστορική και κριτική αναδρομή στην έρευνα κατά τους τελευταίους 2 αιώνες και παρέχουν ένα παράρτημα με ένα κατάλογο λέξεων ή ομάδων λέξεων που απαντούν μόνο στο Λουκάν ή και στις Πράξεις.
Το παρόν βιβλίο είναι ο καρπός της δουλειάς που έγινε στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος (1999-2003): “Het hellenistisch-Griekse taaleigen van het Lucasevangelie en de Handelingen van de Apostelen” (Μία συγκριτική μελέτη της γλώσσας των κατά Λουκάν και Πράξεων), το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το συμβούλιο έρευνας του Καθολικού Πανεπιστημίου και από το Fonds Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Υπεύθυνος του προγράμματος ήταν ο καθ. Adelbert Denaux. Μαζί του συνεργάστηκαν η Rita Corstjens, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη συγκέντρωση και οργάνωση του υλικού και η Δρ. Hellen Mardaga, που ολοκλήρωσε το πρόγραμμα ελέγχοντας όλα τα δεδομένα (2007-2008).

Στο τρέχον τεύχος του Forum / In the current issue of Forum

Στο τρέχον τεύχος του Forum : foundations and facets ; third series 1:1 (2007) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Rubén R. Dupertuis, "Writing and imitation : Greek education in the Greco-Roman world", 3-29
• Christine Shea, "Education in Roman Palestine", 31-39
• Joseph B. Tyson, "Implications of a late date for Acts", 41-63
• Robert M. Price, "The Apocalypses and Acts of Paul : do they know the Pauline epistles?",
  65-95
• Valerie Abrahamsen, "Evidence for a Christian goddess : the Bendis-zodiac relief at Philippi", 97-112

Δύο νέα άρθρα του L. Hurtado / Two essays of L. Hurtado

Στο ιστολόγιό του ο Larry Hurtado έχει αναρτήσει δύο ακόμη πολύ ενδιαφέροντα κείμενά του (στη σελίδα Essays):

"Remembrance and Revelation"

Κριτική συζήτηση του έργου του J. Dunn, Did the First Christians Worship Jesus? (SPCK 2010)

Στο νέο τεύχος του RestQ / In the current issue of RestQ

Στο τρέχον τεύχος του Restoration Quarterly 52:2 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Frank R. Ames - J.D. Miller, "Prayer and syncretism in 1 Timothy", 65-80
  
• Brad A. Pruitt, "The sabbatical year of release : the social location and practice of Shemittah in Deuteronomy 15:1-18", 81-92

RBL 21/7/2010

Οι νέες βιβλιοκρισίες στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Review of Biblical Literature:

Paul Barnett, Finding the Historical Christ: After Jesus, Volume 3
Reviewed by Matthew Recla

David W. Chapman, Ancient Jewish and Christian Perceptions of Crucifixion
Reviewed by John T. Carroll

Gordon D. Fee, The First and Second Letters to the Thessalonians
Reviewed by James W. Aageson

Edna Johnson, A Semantic and Structural Analysis of Ephesians
Reviewed by Timothy Gombis

Brigitte Kahl, Galatians Re-imagined: Reading with the Eyes of the Vanquished
Reviewed by Vernon K. Robbins

Gwynn Kessler, Conceiving Israel: The Fetus in Rabbinic Narratives
Reviewed by Catherine Hezser

Markus McDowell, Prayers of Jewish Women: Studies of Patterns of Prayer in the Second Temple Period
Reviewed by Rodney A. Werline

Ludwig Morenz and Stefan Schorch, eds., Was ist ein Text? Alttestamentliche, ägyptologische und altorientalistische Perspektiven
Reviewed by Wido van Peursen

Antonio Negri, The Labor of Job: The Biblical Text as a Parable of Human Labor
Reviewed by Norman C. Habel

Ron E. Tappy and P. Kyle McCarter Jr., eds., Literate Culture and Tenth-Century Canaan: The Tel Zayit Abecedary in Context
Reviewed by Ian Young