Τετάρτη 7 Ιουλίου 2010

Το νέο τεύχος του Lectio Difficilior / The current issue of Lectio Difficilior

Στο νέο τεύχος του Lectio Difficilior 1/2010 δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Tal Ilan, "Huldah, the Deuteronomic Prophetess of the Book of Kings"
Aνάμεσα στις τέσσερις γυναίκες προφήτιδες, οι οποίοι αναφέρονται ονομαστικά στην εβραϊκή Βίβλο, η Hulda είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: α) είναι η μόνη που πραγματικά προφητεύει, β) η προφητεία της δεν εκπληρώνεται βέβαια, ποτέ όμως δεν χαρακτηρίζεται ως ψευδοπροφήτις, γ) η προφητεία της για το βασιλιά Ιωσία συνδέεται άμεσα με την ανακάλυψη της Τορά, δ) το ρητορικό της ύφος ομοιάζει με καταπληκτικό τρόπο το ύφος του προφήτη Ιερεμία, ε) αξιοπρόσεκτο είναι πίσης ότι ο Ιερεμίας δεν εμφανίζεται πουθενά στο βιβλίο των Βασιλειών. Με βάση τα παραπάνω σημεία υποστηρίζεται στο παρόν κείμενο ότι για το συγγραφέα του βιβλίου των Βασιλειών η Hulda είναι η σημαντικότερη κήρυκας του δευτερονομικού μηνύματος, σύμφωνα με το πνεύμα του οποίου συντάχθηκε όλο το βιβλίο των Βασιλειών. Αποδείξεις γι' αυτό απαντούν σε δύο τανναϊτικά κείμενα, όπου αναφέρονται ο τάφος της Hulda και οι πύλες του Ναού, που έφεραν το όνομά της, ως σημαντικά σημεία της πόλης της Ιερουσαλήμ στην εποχή του Δεύτερου Ναού.

Marianne Bjelland Kartzow, "Resurrection as Gossip: Representations of Women in Resurrection Stories of the Gospels"
Αφορμή για το παρόν άρθρο είναι οι αντιδράσεις στο βιβλίο της συγγραφέας, που πρόσφατα κυκλοφόρησε και το οποίο κάνει λόγο για το κουτσομπολιό και το κοινωνικό φύλο στις ποιμαντικές επιστολές. Εδώ χρησιμοποιείται η έννοια "ιστορίες κουτσομπολιού" ως εργαλείο για την ανάλυση του τρόπου που παρουσιάζονται οι γυναίκες στις ευαγγελικές ιστορίες της ανάστασης. Με τη βοήθεια της φεμινιστικής μεθόδου της αποδόμησης των φυλικών στερεοτύπων η συγγραφέας αποκαλύπτει τη δυναμική των ιστοριών κουτσομπολιού, ώστε οι ιστορίες για τις γυναίκες και τη σωτηρία να αναγνωσθούν με ένα νέο τρόπο: όχι μόνο στο κατά Λουκάν εμφανίζονται οι γυναίκες ως εκείνες που διαδίδουν τέτοιες ιστορίες για να εξηγήσει γιατί τελικά οι μαθητές δεν τις πίστεψαν (Λκ 24, 11). Στο πρώτο μέρος του άρθρου η συγγραφέας παρουσιάζει αυτές τις ιστορίες κουτσομπολιού ως σημαντικές για τη θρησκευτική αφήγηση, στη συνέχει εξετάζει τον τρόπο που παρουσιάζονται οι γυναίκες στα πρώιμα χριστιανικά κείμενα, που πραγματεύονται το θέμα της σωτηρίας και στο τέλος διατυπώνει κάποιες σκέψεις για τη σχέση μεταξύ ιστοριών κουτσομπολιού και του ευαγγελίου καθώς και για την ετυμολογία των δύο όρων και το σημασιολογικό τους εύρος.

Sara Kipfer, "Wie konnte das nur geschehen? Eine Untersuchung der Interaktion der Figuren in 2Samuel 13,1-22"
Το 2 Σαμ 13, 1-22 (=Σαμ) είναι πιθανόν το καλύτερα μελετημένο κείμενο της εβραϊκής Βίβλου. Ταυτόχρονα είναι ένα κείμενα το οποίο προκαλεί τους ερευνητές να κάνουν ένα προσωπικό σχολιασμό. Με τη βοήθεια της συστημικής προσέγγισης, όπως αυτή εφαρμόζεται στην ψυχολογία, στο άρθρο παρουσιάζεται το πώς κατηγορίες όπως "θύμα" και "θύτης" ή "θετικοί" και "αρνητικοί" χαρακτήρες δεν επαρκούν για να απαντήσουν στο ερώτημα "Πώς μπορεί να συνέβη αυτό;". Το 2 Σαμ 13, 1-22 δεν περιγράφει καθαρά πατριαρχικές δομές βίας ούτε επικεντρώνεται αποκλειστικά στο προσωπικό έγκλημα ενός ατόμου. Μάλλον το σεξουαλικό έγκλημα θεωρείται μέσα στη συνάφεια ενός δικτύου, των σχέσεων αλληλεξάρτησης και των κοινωνικών διαστάσεων του ατομικού πόνου. Σε αυτήν τη συνάφεια το παρόνα άρθρο ασχολείται με τη δομή των σχέσεων και την αλληλεπίδραση των χαρακτήρων και προσπαθεί να καταδείξει πώς η πράξη του βιασμόυ στο 2 Σαμ 13, 1-22 δεν είναι η πράξη ενός ατόμου, αλλά θα πρέπει να ενταχθεί στη συνάφεια των οικογενειακών σχέσεων και της συνενοχής, της παρατήρησης και της αδιαφορίας, της δημοσιοποίησης και της απόκρυψης.

Susanne Scholz, "The Bible as “Men’s” Word? Feminism and the Translation of the Hebrew Bible/Old Testament"
Στο άρθρο περιγράφονται οι συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα κατά τις τελευταίες δεκαετίες σχετικά με τις μεταφράσεις της Βίβλου, οι οποίες ήδη στον αγγλόφωνο χώρο χαρακτηρίζονται ως "φυλικά ουδέτερες" μεταφράσεις. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι στη βάση αυτών των συζητήσεων βρίσκονται ερμηνευτικές και κοινωνικοπολιτικές διαφορές. Επιπλέον άμεσα συνδεδεμένες με το θέμα είναι λεξικολογικές-γλωσσολογικές και κοινωνικοπολιτισμικές μεταφραστικές αρχές, κάτι το οποίο τελικά οδηγεί στο να αμφισβητηθούν οι εδραιωμένες σχέσεις δυνάμης στη βιβλική επιστήμη καθώς επίσης και στους χριστιανικούς και ιουδαϊκούς θεσμούς. Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί η ένταση της συζήτησης, καθώς διακυβεύονται περισσότερα από το ίδιο το κείμενο. Στο άρθρο εξετάζονται οι αντιπαραθέσεις σε τρία στάδια. Στην αρχή η συνοπτική περιγραφή των πρόσφατων επιστημονικών εξελίξεων στον τομέα της μετάφρασης καταδεικνύει ότι έχουν εγκαταλειφθεί οι λεξικολογικές - γλωσσολογικές μεταφραστικές στρατηγικές. Στη συνέχεια πειγράφονται οι διάφορες περιεκτικές μεταφράσεις της Βίβλου δίνοντας έμφαση σε αυτές στον αγγλόφωνο και γερμανόφωνο χώρο. Τέλος δίνεται ένα παράδειγμα της αντιπαράθεσης παραπέμποντας στο Ωσ 11, 9γ.

Τρίτη 6 Ιουλίου 2010

Στο νέο τεύχος του HTR / In the current issue of HTR

Στο τρέχον τεύχος του Harvard Theological Review 103:3 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

  • Klaus Baltzer, "The Book of Isaiah", 261-270
  • Alicia J. Batten, "Reading the Bible in Occupied France: André Trocmé and Le Champon", 309-328

Στο νέο τεύχος της ThLZ / In the current issue of ThLZ

Στο τρέχον τεύχος της Theologische Literaturzeitung 135:6 (2010) δημοσιεύεται το εξής κύριο άρθρο:

Martin Rösel, "Die graphe gewinnt Kontur : die Stellung der Septuaginta in der Theologiegeschichte des Alten Testaments", 639-652

Δευτέρα 5 Ιουλίου 2010

Ένα αρχαίο κοπτικό χειρόγραφο ευαγγελίων / An ancient coptic gospel manuscript


Στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism διαβάζουμε για το σημερινό δημοσίευμα στην Daily Telegraph σχετικά με το κοπτικό χειρόγραφο γνωστό ως ευαγγέλια Garima. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας οι νέες μετρήσεις οδηγούν στη χρονολόγησή του κάπου μεταξύ 330 και 650 μ.Χ. καθιστώντας το έτσι ένα από τα αρχαιότερα εικονογραφημένα χειρόγραφα.
Στη σχετική ανάρτηση του παραπάνω ιστολογίου ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να βρει αναφορές και σε άλλα ηλεκτρονικά δημοσιεύματα σχετικά με αυτό το χειρόγραφο.

Στο νέο τεύχος του JECS / In the current issue of JECS

Στο τρέχον τεύχος του Journal of Early Christian Studies 18: 2 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο σχετικό με το απόκρυφο Ευαγγέλιο του Θωμά:

Steven R. Johnson, "Hippolytus's Refutatio and the Gospel of Thomas", 305-326

To Διεθνές Παπυρολογικό Συνέδριο -Γενεύη 2010 / The International Papyrological Conference - Geneva 2010

Στο ιστολόγιο What's New in Papyrology διαβάζουμε το προκαταρκτικό πρόγραμμα του διεθνούς παπυρολογικού συνεδρίου που θα λάβει χώρα στη Γενεύη στο διάστημα 16 - 21 Αυγούστου 2010. Και μία γρήγορη ανάγνωση αποκαλύπτει τον πλούτο των θεματικών που θα καλύπτει. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουμε τη συνεδρία που είναι σχετική με τον αρχαίο Χριστιανισμό στην Αίγυπτο (Τρίτη, 17 Αυγούστου, πρωί):

  • Anne-Marie Luijendijk, "A funerary shroud with Gospel of Thomas logion 5 in context"
  • Joel A. Weaver, "A re-examination of I Corinthians 14 : 23-24 in light of Roman census declarations"
  • Stanley E. Porter, "Recent efforts to reconstruct early christianity on the basis of its papyrological evidence"

Κι επίσης την εισήγηση του Joachim Hengstl την Πέμπτη 19 Αυγούστου (απόγευμα):

  • Joachim Hengstl, "Zum Sprachgebrauch des Neuen Testaments aus rechtspapyrologischer Sicht"

Για να διαβάσετε ολόκληρο το πρόγραμμα, πατήστε εδώ.


Κυριακή 4 Ιουλίου 2010

H πόλη κατοικίας του Σισαρα / The residence town of Sisera


Στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Haifa διαβάζουμε για τη διελεύκανση ενός παλιού αρχαιολογικού μυστηρίου. Πρόκειται για μία χάλκινη στρογγυλή πλάκα με παράσταση μίας γυναικείας κεφαλής, η οποία χρονολογείται στο 13ο /12ο αι. π.Χ. και βρέθηκε στην αρχαιολογική τοποθεσία El-ahwat στο κεντρικό Ισραήλ. Μετά από συγκρίσεις με αιγυπτιακές παραστάσεις ο Oren Cohen του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Zinman Institute στο Πανεπιστήμιο της Haifa κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για περόνη τροχού πολεμικού άρματος. Στην τοποθεσία βρέθηκε αρχαία πόλη της οποίας η οχύρωση δεν παραπέμπει σε ανάλογες πόλεις της Xαναάν.
Όσον αφορά στην περόνη, παρόμοιες με ανάλογες παραστάσεις κυρίως εχθρών της Αιγύπτου είναι γνωστές από αιγυπτιακές παραστάσεις βασιλικών αρμάτων. Ο ερευνητής επίσης διατυπώνει την υπόθεση ότι η πόλη που βρέθηκε στο El-ahwat πρέπει να ήταν ο τόπος κατοικίας του Σισερα (Κρ 3-4). Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Η παράχρηση της αρχαιολογίας για απολογητικούς σκοπούς / The misuse of archaeology for apologetic reasons

Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation ένα νέο άρθρο Robert R. Cargill σχετικά με τον τρόπο που διάφορες χριστιανικές ομάδες χρησιμοποιούν με αντιεπιστημονικό τρόπο τα αρχαιολογικά ευρήματα για λόγους απολογητικής και διάδοσης του μηνύματός τους.
Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

Παρασκευή 2 Ιουλίου 2010

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο ITQ / An article of biblical interest in the current issue of ITQ

Στο τρέχον τεύχος του Ιrish Theological Quarterly 75:3 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Ruth Sheridan, "John’s Gospel and Modern Genre Theory: The Farewell Discourse (John 13—17) as a Test Case", 287-299
Πρόσφατα αναπτύχθηκε ένας επιμέρους τομέας έρευνας του κατά Ιωάννην, ο οποίος εξετάζει το "παιχνίδι" των διαφόρων αρχαίων φιλολογικών ειδών μέσα στο τέταρτο ευαγγέλιο. Παλαιότερα οι εκπρόσωποι της μορφοϊστορικής κριτικής ακολουθούσαν μία αυστηρή ταξινόμηση των φιλολογικών ειδών που απαντούν στο συγκεκριμένο κείμενο, έτσι ώστε κάθε φορά που ο Ιωάννης παρέκλινε από μία γνωστή φιλολογική μορφή να θεωρούν ότι έπρεπε να αναζητηθεί ένα άλλο πιο κατάλληλο είδος. Οι πρόσφατες μελέτες που εξετάζουν το "παιχνίδι" του Ιωάννη με τα διάφορα φιλολογικά είδη, εξαγγέλλουν ένα είδος μετατόπισης του τρόπου κατανόησης του φιλολογικού είδους μέσα στο κατά Ιωάννην. Η συγγραφέας επιθυμεί να συμβάλει σε αυτήν τη συζήτηση αποτιμώντας τις θεωρητικές πιθανότητες αυτού του "παιχνιδιού" εκ μέρους του ευαγγελιστή -και της τελικής εκ μέρους του ανατροπής- των υπαρχόντων φιλολογικών ειδών, εστιάζοντας την προσοχή της στο ρόλο του Παρακλήτου (Ιω 14,16—18. 25—26. 15,26. 16,7—11. 13—15). Γι' αυτόν το λόγο η συγγραφέας αξιποιεί τη σύγχρονη θεωρία για το φιλολογικό είδος γενικά και ειδικότερα εκείνη του Bakhtin με σκοπό την κατανόηση του πώς και του γιατί το ευαγγέλιο επιτρέπει στον αναγνώστη του να το διαβάσει σε διαφορετικά επίπεδα.

Ένα νέο βιβλίο για την ιστορία του Στεφάνου / A new book on the story of Stephanus

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο σχετικά με την ιστορία του Στεφάνου στο Πρξ 6, 1 - 8, 3 και τη διαμόρφωση της χριστιανικής ταυτότητας:

Heike Braun, Geschichte des Gottesvolkes und christliche Identität. Eine kanonisch-intertextuelle Auslegung der Stephanusepisode Apg 6,1-8,3, (WUNT II 279), Mohr Siebeck, Tübingen 2010
ISBN 978-3-16-150227-9
515 σελίδες
€ 94.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Για τη διαμόρφωση της χριστιανικής ταυτότητας βάση αποτελεί η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη. Αυτό καθίσταται σαφές από την πρόσληψη των επιμέρους κειμένων, όπως για παράδειγμα συμβαίνει και στην περικοπή του Στεφάνου στο Πρξ 6, 1 - 8, 3. Από αυτήν προκύπτει από τη μία η τιμή του Στεφάνου ως του πρώτου χριστιανού μάρτυρα, από την άλλη λειτουργεί ως παράδειγμα της υπεροχής του Χριστιανισμού έναντι του Ιουδαϊσμού. Πώς όμως αναπτύσσονται αυτά τα σημεία στο κείμενο της ιστορίας του Στεφάνου;

Για να δοθεί μια απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξετάζεται εδώ ο τρόπος που η περικοπή του Στεφάνου συμβάλλει στη δημιουργία ταυτότητας και μάλιστα μέσα στο πλαίσιο της βιβλικής συνάφειας. Κατά συνέπεια τίθεται το ερώτημα: "Πώς λειτουργεί το κείμενο Πρξ 6, 1 - 8, 3 ως αφήγηση μέσα στη χριστιανική Αγία Γραφή που απαρτίζεται από Καινή και Παλαιά Διαθήκη; Το ερώτημα αυτό στη συνέχεια συνδέεται με την παρουσία και τη λειτουργία της μορφής του Στεφάνου καθώς και με τον τρόπο που παρουσιάζεται η ιστορία του Ισραήλ μέσα στη συγκεκριμένη περικοπή.

Μέσα από τη διαδικασία ανάλυσης των παραπάνω ζητημάτων διατυπώνονται σκέψεις για τη σχέση μεταξύ της ιστορίας του Ισραήλ, όπως αυτή παρουσιάζεται στα βιβλικά κείμενα και της χριστιανικής ταυτότητας.