Τρία νέα βιβλία για τις λατρείες της ελληνορωμαϊκής εποχής / Three new books on Graeco-Roman cults

Ο αγαπητός συνάδελφος αναπληρωτής καθηγητής της Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Παναγιώτης Παχής κυκλοφόρησε στις εκδόσεις Μπαρμπουνάκη τρία πολύ ενδιαφέροντα και χρήσιμα για όποιον μελετά τις λατρείες του ελληνορωμαϊκού κόσμου βιβλία:

Π. Παχής, Η λατρεία της Ίσιδας και του Σάραπι. Από την τοπική στην οικουμενική κοινωνία, εκδ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη 2010

ISBN: 978-960-267-140-5

517 σελίδες

Θέμα της μελέτης αποτελεί η πορεία μεταμόρφωσης της Ίσιδας και του Σαράπι από τοπικές θεότητες σε οικουμενικές.

Π. Παχής, Oι ανατολικές λατρείες της ελληνορωμαϊκής εποχής. Συμβολή στην Ιστορία και τη Μεθοδολογία της Έρευνας, εκδ. Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2010

ISBN: 978-960-267-138-2

Στο πρώτο μέρος της ενδιαφέρουσας αυτής μελέτης ο καθ. Π. Παχής παρουσιάζει την ιστορία της έρευνας των ανατολικών λατρειών των ελληνορωμαϊκών χρόνων, η οποία κινείται μεταξύ του πνεύματος της παράδοσης και της μετανεωτερικότητας, ενώ το δεύτερο μέρος της μελέτης είναι μία συνθετική παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών της ελληνορωμαϊκής περιόδου.

P. Pachis, Religion and Politics in the Graeco-Roman World. Re-Describing the Isis-Sarapis Cult, Barbounakis Publ., Thessaloniki 2010

ISBN: 978-960-267-140-5

Σε αυτήν τη μελέτη του ο συγγραφέας εστιάζει το ενδιαφέρον του στον τρόπο διάδοσης της λατρείας των αιγυπτιακών θεοτήτων κατά την ελληνορωμαϊκή εποχή και την άμεση σχέση τους με την κοινωνική αλλά και πολιτική κατάσταση της περιόδου (όπως αυτή αποτυπώνεται σε κείμενα της εποχής, π.χ. τις αρεταλογίες) ή στις συνδέσεις εικαστικών μοτίβων (π.χ. της felicitas) με τη θεότητα.

Το νέο τεύχος του ThBeitr / The current issue of ThBeitr

Το τρέχον τεύχος του Theologische Beiträge 41:2/3 (2010) είναι αφιερωμένο στον Rainer Riesner, καθηγητή της Κ.Δ. στο Παν/μιο του Dortmund, με αφορμή τα 60ά γενέθλιά του:

• Armin D. Baum, "Rainer Riesner zum 60. Geburtstag", 91-92
  
• Ulrich Mack, "Die Freiheit der Gnade : Predigt über Lukas 18,9-14", 93-96
  
• Thomas Pola, "Ritzzeichnungen : werfen archäologische Funde aus dem Ostjordanland Licht auf Ez 8,10 und 1 Kön 6,29-36?", 97-113
  
• Klaus Haacker, "Die Einladung zur Mitfreude : Bekanntes und Verkanntes zu Lukas 15",
  114-125
• Emmanuel Rehfeld, ""Erbaulichkeit" als Kennzeichen und Ziel paulinischer Theologie", 126-136
• Jochen Wagner, "Mk 16,1-8 - eine Tendenzlegende?", 137-146
• Heinzpeter Hempelmann, "Hat das Kreuz Jesu eine Heils-Bedeutung? : Thesen zu Analyse und Kritik der gegenwärtigen Diskussionslage aus systematisch-theologischer Perspektive", 147-158
• Johannes Triebel, "... gepredigt den Völkern, geglaubt in der Welt ..." (1Tim 3,16) : das Verständnis von Mission im Wandel der Zeiten", 159-169
• Helmut Burkhardt, "Berufen, Schönes zu schaffen : über die Berufung des Künstlers", 170-178
• Reiner Braun, "Lehret sie halten ..." : Anstöße zur Konfirmandenarbeit aus Rainer Riesners Buch "Jesus als Lehrer", 179-186
• Armin D. Baum, "Die Entstehung des Neuen Testaments als literaturgeschichtliches Problem : Gerd Theißens Phasenmodell zur Entstehungsgeschichte des neutestamentlichen Kanons", 187-190

Το νέο τεύχος του OTSSA

Στο νέο τεύχος του Old Testament essays : journal of the Old Testament Society of South Africa 23:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• David T. Adamo, "The Deuteronomist(s)' interpretation of exilic suffering in an African perspective", 9-27
  
• Johann Cook, "The relevance of exegetical commentaries on the Septuagint : LXX Proverbs 1:1-7 as an example", 28-43
  
• Helen Efthimiadis, "Genesis 2:18-25 from a Jungian and feminist-deconstructionist point of view", 44-65
  
• Bernard Gosse, "L'usage des psaumes d'Asaph dans la présentation du retour de l'exil en Isaïe 40-52", 66-81
  
• Bungishabaku Katho, "Faire la theologie de l'Ancien Testament en Afrique aujourd'hui : défis et perspective", 82-102
  
• Barbara M. Lai, "What would Bakhtin say about Isaiah 21:1-12? : a re-reading", 103-115
  
• Leonard P. Maré, "Psalm 137: exile - not the time for singing the Lord's Song", 116-128
  
• Jo M. Schäder, "Understanding (the lack of) space in Psalm 47:6 in light of its neighbouring psalms : a spatial reading of Psalms 46-48", 129-160
  
• Coenie Scheepers, "Ethnicity, cultural diversity and poverty in South Africa : archaeological perspectives from Iron Age Palestine", 161-177
  
• Jordan Scheetz, "Daniel's position in the Tanach, the LXX-Vulgate, and the Protestant Canon", 178-193
  

RBL 27/6/2010

Pasquale Basta, Abramo in Romani 4: L'analogia dell'agire divino nella ricerca esegetica di paolo
Reviewed by Ilaria Ramelli

Delbert Burkett, Rethinking the Gospel Sources, Volume 2: The Unity and Plurality of Q
Reviewed by Christopher W. Skinner

David J. Downs, The Offering of the Gentiles: Paul's Collection for Jerusalem in Its Chronological, Cultural, and Cultic Contexts
Reviewed by Sze-Kar Wan

Jörg Frey, Stefan Krauter, and Hermann Lichtenberger, eds., Heil und Geschichte: Die Geschichtsbezogenheit des Heils und das Problem der Heilsgeschichte in der biblischen Tradition und in der theologischen Deutung
Reviewed by Christoph Stenschke

W. G. Lambert, Babylonian Oracle Questions
Reviewed by Frauke Weiershaeuser

Edgar V. McKnight, Jesus Christ Today: The Historical Shaping of Jesus for the Twenty-First Century
Reviewed by Roy W. Hoover

M. E. J. Richardson, A Comprehensive Grammar to Hammurabi's Stele
Reviewed by Russell Hobson

Anthony C. Thiselton, Hermeneutics: An Introduction
Reviewed by Ruben Zimmermann and Susanne Luther

Stephen H. Travis, Christ and the Judgement of God: The Limits of Divine Retribution in New Testament Thought
Reviewed by Christopher Chandler

Frank Ueberschaer, Weisheit aus der Begegnung: Bildung nach dem Buch Ben Sira
Reviewed by Ibolya Balla

Ευρετήριο του BullEp (1978-1984) / Index of BullEp (1978-1984)

Από το ιστολόγιο What's New in Papyrology πληροφορούμαστε την έκδοση του ευρετηρίου των των επιγραφών που δημοσιεύθηκαν κατά το διάστημα 1978-1984 στο διεθνούς επιστημονικού κύρους περιοδικού Bulletin épigraphique υπό την επιστημονική επιμέλεια των J. και L. Robert. To γνωστό περιοδικό αποτελεί ανεκτίμητο εργαλείο για κάθε μελετητή των ελληνικών επιγραφών από την αρχαϊκή έως και τη βυζαντινή εποχή.

Index du bulletin épigraphique, Les belles Lettres, Paris 2010
ISBN: 978-2-251-44391-1
75 ευρώ

Νέα άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο HTS / New articles of biblical interest in HTS

Στο τρέχον ηλεκτρονικό τεύχος του Hervormde teologiese studies 19:1 (2010) αναρτήθηκαν μεταξύ άλλων και δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

Jeremy Punt , "Empire as material setting and heuristic grid for New Testament interpretation: Comments on the value of postcolonial criticism"
Η αξία της μεταποικιακής ανάλυσης στην εξήγηση της διαβρωτικής παρουσίας της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και της επίδρασής της στους πρώτους ακόλουθους του Ιησού (στους πρώτους χριστιανούς), όπως αυτή παρουσιάζεται μέσα στην Κ.Δ., είναι και σαφής (αν κανείς αναλογισθεί την προσφορά της στην ανάλυση καταστάσεων με άνισες σχέσεις εξουσίας) και περίπλοκη. Οι δυσκολίες οφείλονται τόσο στο υλικό και εννοιολογικό δυναμικό όσο και στους περιορισμούς που είναι εγγενείς στις μεταποικιακές βιβλικές σπουδές, καθώς επίσης και στις δυσκολίες που προκύπτουν κατά την πραγμάτευση ζητημάτων, όπως είναι η αυτοκρατορία και ο ιμπεριαλισμός. Η μελέτη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, όσον αφορά στην επίδραση που άσκησε στον αρχέγονο Χριστιανισμό, απαιτεί να στρέψει ο ερευνητής την προσοχή του στις υλικές εκδηλώσεις της αυτοκρατορίας, στην ιδεολογική στήριξη της αυτοκρατορίας και στις θρησκευτικές πλευρές της. Η αυτοκρατορία ως έννοια μπορεί να κατανοηθεί με ποικίλους τρόπου, αλλά πάντοε οριζόταν επίσης τόσο από τους ισχυρούς όσο και από τους καταπιεσμένου και επομένως είναι αναγκαίο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο που αυτή αξιοποιείται μέσα στα κείμενα της Κ.Δ.

Benno A. Zuiddam, "Die Skrif is aan ons toevertrou: Die implikasie van τὰ λόγια τοῦ θεοῦ in Romeine 3:2"
Στην επιστολή του Παύλου προς Ρωμαίους η φράση "τὰ λόγια τοῦ θεοῦ" αναφέρονται στο λόγο του Θεού τον οποίο εκείνος εμπιστεύθηκε στους Ιουδαίους ως λαό του. Αυτός συμπεριλαμβάνει ό,τι είπε μέσω του Μωυσή και των προφητών. Ο απόστολος το παρουσιάζει αυτό ως ένα ύψιστο προνόμιο, τόσο εξαιτίας του αυθεντικού περιεχομένου αυτού του λόγου όσο και εξαιτίας της προσωπικής εμπλοκής του Θεού στη Διαθήκη που αυτός ο λόγος εκπροσωπεί. Ο Παύλος χρησιμοποιεί αυτά καθαυτά τα λόγια του Θεού ως συλλογική αναφορά (όπως υπονοεί το τὰ) για κάθε θείο λόγο, τον οποίο ο Θεός εμπιστεύθηκε στους Ιουδαίους πριν την αποκάλυψη της δικαιοσύνης του Θεού εν Χριστώ, για την οποία εκ των προτέρων μαρτυρία αποτελούν τα λόγια τοῦ θεοῦ. Ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου υποστηρίζει ότι τα λόγια του Θεού αναφέρονται στη Βίβλο ως φαινόμενο, ως τον λόγο του Θεού που ο Θεός εμπιστεύθηκε στον ιουδαϊκό λαό.

Ένα νέο άρθρο στην ηλεκτρονική έκδοση του HIPHIL / A new article on the e-issue of HIPHIL

Το HIPHIL είναι ένα ηλεκτρονικό περιοδικό με επιστημονική συντακτική επιτροπή (τα αρχικά αναφέρονται στις λέξεις Hebrew Bible Theology, Interpretation, Poetics, History, Interactivity, and Linguistics). Στην ιστοσελίδα του έχει αναρτηθεί το εξής άρθρο:

Aron Pinker, "Anthropomorphic Conception of the Sun in Qohelet 1:5"

Οι αρχαιότερες παραστάσεις τεσσάρων αποστόλων / The oldest-known icons of four apostles

Η είδηση, αν και δεν ανήκει περισσότερο στο χώρο της χριστιανικής αρχαιολογίας, παρουσιάζει και βιβλικό ενδιαφέρον γι' αυτό την αναρτούμε.

Στις κατακόμβες της Αγίας Θέκλας, κοντά στη βασιλική του απ. Παύλου, εντοπίστηκαν οι τοιχογραφίες τεσσάρων αποστόλων: του Πέτρου, του Ιωάννη, του Ανδρέα και του Παύλου (αυτή είχε εντοπισθεί πριν περίπου ένα χρόνο, βλ. και τη σχετική ανάρτηση στο ιστολόγιό μας). Όλες χρονολογούνται στον 4ο αι. μ.Χ. και θεωρούνται οι αρχαιότερες απεικονίσεις των τεσσάρων αυτών κορυφαίων μαθητών του Ιησού. Οι απόστολοι απεικονίζονται με όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά με τα οποία τους συναντούμε στις μεταγενέστερες απεικονίσεις τους. Οι αρχαιολόγοι καθάρισαν τις παραστάσεις, που βρίσκονται μέσα σε κύκλους διαμέτρου 50 εκ. και κοσμούσαν τον τάφο μίας γυναίκας της αριστοκρατικής τάξης, με τη βοήθεια της τεχνολογίας laser.

Για να διαβάσετε το δημοσίευμα του Reuters, πατήστε εδώ. Για να βρεθείτε στο σχετικό δημοσίευμα της Guardian, από όπου προέρχονται και οι εικόνες, που αναρτήσαμε, πατήστε εδώ.

(Φωτό: Επάνω αρ.: Παύλος. Κάτω αριστ.: Ιωάννης. Κάτω δ.: Πέτρος)

Διεθνές Συνέδριο στο πλαίσιο των ΙΣτ Παυλείων / International Conference during the 16th celebration of Pavlia (Beroia)

To Σάββατο 26 Ιουνίου 2010 αρχίζει τις εργασίες του υπό την αιγίδα της Ι.Μ. Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με τον θέμα :

"Θεσμός και χάρισμα κατά τον Απόστολο Παύλο"

Οι εργασίες του συνεδρίου θα διαρκέσουν μέχρι τις 28 Ιουνίου και οι εισηγητές θα παρουσιάσουν πτυχές και τις θεολογικές διαστάσεις του χαρίσματος και του θεσμού μέσα στον χώρο της Εκκλησίας. Σταχυολογούμε από το πρόγραμμα, το οποίο αναρτημένο ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να διαβάσει εδώ, τις εισηγήσεις εκείνες που έχουν βιβλικό περιεχόμενο:

Σάββατο 26/6
11.40-12.00

Ιωάννης Καραβιδόπουλος (ομότιμος καθ. ΑΠΘ), "Θεσμός και χάρισμα κατά τον απόστολο Παύλο"

19.00-19.20

Βασίλειος Τσίγκος (αναπλ. καθ. ΑΠΘ), "Η θεολογική θεμελίωση θεσμού και χαρίσματος στον άγιο Ιωάννη Χρυσόστομο υπό το πρίσμα της Παύλειας Εκκλησιολογίας"

Κυριακή 27/6

11.20-11.40

Μητρ. Γόρτυνος και Μεγαλουπόλεως, Ιερεμίας Φούντας, "Θεσμός και χάρισμα. Σύγκρουση προφητών και ιερέων στο Ισραήλ"

12.00-12.20

Αικατερίνη Τσαλαμπούνη (λέκτορας ΑΠΘ), "Χαρίσματα και ενθουσιαστικές τάσεις στην αρχαία Εκκλησία. Το παράδειγμα της αρχαίας Κορίνθου"

Δευτέρα 28/6

10.00-10.20

Νικόλαος Μαγγιώρος (επίκ. καθ. ΑΠΘ), "Ο απόστολος Παύλος στην ανατολική κανονική παράδοση"

Διάφορα αρχαιολογικά νέα / Some interesting archaeological news

Κατά τις τελευταίες μέρες αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο διάφορες αρχαιολογικές ειδήσεις, οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν το πολιτισμικό περιβάλλον των βιβλικών κειμένων (πατώντας στον τίτλο κάθε είδησης θα βρεθείτε στο σχετικό δημοσίευμα):

Η παρουσία των Φοινίκων στο κυπριακό βασίλειο Ιδάλιον / Phoenician presence in Idalion

Η διονυσιακή λατρεία στην αρχαία Ρώμη / Dionysiac cults in ancient Rome

H θερινή πρωτεύουσα των Υκσώς / The summer capital of Hyksos