Το Νεεμ 5 και μια οικονομική κρίση; / Nehem 5 and an economic crisis?

Στην ιστοσελίδα του ηλεκτρονικού περιοδικού Journal of Hebrew Scriptures 10 (2010) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο σχετικά με την πιθανή σύνδεση του Νεεμ 5 με κάποια οικονομική κρίση στο Yehud. Το άρθρο είναι online:

Philippe Guillaume, "Nehemiah 5: No Economic Crisis"

Μία διόρθωση

Ζητούμε συγνώμη από τους αναγνώστες του ιστολογίου και διορθώνουμε τον τίτλο της ομιλίας του Christian Grappe, η οποία θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της 8ης συνάντησης του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής την Πέμπτη 20 Μαΐου 2010:

"Η καινούργια δημιουργία στο σημείο τομής της χριστολογίας, της πνευματολογίας και της ανθρωπολογίας κατά τον Παύλο"

La nouvelle creation a l'intersection de la christologie, de la pneumatologie et de l'anthropologie chez Paul.

Ημερίδα για τη Λυδία τη Φιλιππησία / Conference on Lydia of Philippi

Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. σε συνεργασία με τη Μητρόπολη Φιλίππων διοργανώνει στις 20 Μαΐου 2010 στο Βαπτιστήριο της Αγ. Λυδίας (στους Φιλίππους) ημερίδα με τον τίτλο:

«Και τις γυνή ονόματι Λυδία, πορφυρόπωλις, πόλεως Θυατείρων, σεβομένη τον Θεόν ήκουεν…» (Πρ.16,14)

«Η Αγία Λυδία η Φιλιππησία, οι Φίλιπποι και η προς Φιλιππησίους Επιστολή»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
12.00-13.30 Πρόεδρος Καθ. Δημήτριος Καϊμάκης

-Χαιρετισμοί –Προσφωνήσεις (Σεβ. Μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου κ. Προκόπιος, Τοπικές Αρχές, Πρόεδρος Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. Καθ. Δημήτριος Καϊμάκης)

Ι. Καραβιδόπουλος, « Η Αγία Λυδία η Φιλιππησία και η θέση της γυναίκας στον Χριστιανισμό»

17.00-18.00.Πρόεδρος Ομ. Καθηγητής Ιω. Καραβιδόπουλος

Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, «Εγένετο δε… παιδίσκην τινα έχουσαν πνεύμα πύθωνος απαντήσαι ημίν, ήτις εργασίαν πολλήν παρείχε τοις κυρίοις αυτής μαντευομένη», Πρ.16,16. «Η πρόβλεψη του μέλλοντος και οι δεισιδαιμονίες: βιβλική θεώρηση»

Παναγιώτης Σκαλτσής, «Η Αγία Λυδία στο εορτολόγιο και την υμνογραφία»

18.30- 19.30 (Πρόεδρος Καθηγ. Μιλτιάδης Κωνσταντίνου)

Δήμητρα Κούκουρα, «Η θέση της γυναίκας στην Εκκλησία. Σύγχρονος προβληματισμός»

Ανέστης Κεσελόπουλος, «Η κένωσις στην προς Φιλιππησίους Επιστολή και η σημασία της για το ποιμαντικό έργο της Εκκλησίας»

Σ υ ζ ή τ η σ η

Πηγή: amen.gr

8η συνάντηση Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας / 8th Meeting of The Seminar of Orthodox Biblical Hermneutics

Την Πέμπτη 20 Μαΐου 2010 στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. και ώρα 18.00 πραγματοποιείται η όγδοη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας. Καλεσμένος ομιλητής είναι ο καθηγητής της Κ.Δ. και κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής της Faculté de Théologie Protestante, Université Marc Bloch Strasbourg Christian Grappe.

Θέμα της εισήγησής του είναι:

"Η καινή κτίση θεωρούμενη υπό τό πρίσμα χριστολογίας, πνευματολογίας και ανθρωπολογίας στον απ. Παύλο"

Την παρουσίαση του ομιλητή και του έργου του θα κάνει η επίκ. καθ. της Κ.Δ. του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Κυριακούλα Παπαδημητρίου.

Η Βαβυλώνια Αιχμαλωσία / The Exile

Ένα νέο άρθρο αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation. Πρόκειται για ένα κείμενο του Bob Becking (Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης), ο οποίος ανατρέχοντας στις ιστορικές και αρχαιολογικές πηγές της εποχής της Αιχμαλωσίας και της επιστροφής από αυτήν υποστηρίζει ότι τα γεγονότα, τα οποία σαφώς έχουν ιστορική βάση, δεν είχαν ωστόσο την έκταση και τη δραματικότητα που περιγράφουν τα κείμενα της Π.Δ. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.

Tο νέο τεύχος του JETS/ In the current issue of JETS

Στο νέο τεύχος του Journal of of the Evangelical Theological Society 53:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Bruce A. Ware, "The man Christ Jesus", 5-18
• Justin M. Fuhrmann, "Deuteronomy 6-8 and the history of interpretation : an exposition on the first two commandments", 37-63
• Norris C. Grubbs - Curtis S. Drumm, "What does theology have to do with the Bible? : a call for the expansion of the doctrine of inspiration", 65-79
• Christopher R. Bruno, "'Jesus is our Jubilee' ... but how? : the OT background and Lukan fulfillment of the ethics of Jubilee", 81-101
• Hoon J. Lee, "'Men of Galilee, why stand gazing up into heaven' : revisiting Galileo, astronomy, and the authority of the Bible", 103-116
• Donald A. Carson, "Locating Udo Schnelle's "Theology of the New Testament" in the contemporary discussion", 133-141
• Douglas J. Moo, "'The deliverance of God: an apocalyptic rereading of justification in Paul' by Douglas A. Campbell", 143-150

Ένα νέο βιβλίο για τον Παύλο και τη ρητορική / A new book on Paul and Rhetoric

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο T & T Clark International ένας νέος συλλογικός τόμος με εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο σεμινάριο "Paul and Rhetoric" της SNTS.

J. Paul Sampley / Peter Lampe (εκδ.), Paul and Rhetoric, T & T Clark International, 2010
288 σελίδες
ISBN: 9780567027047
76 ευρώ

Οι μελέτες του παρόντος τόμου παρουσιάζουν τις βασικές ρητορικές κατηγορίες της εποχής του αποστόλου Παύλου (είδη ρητορικής, σχήματα λόγου, τρόπους κτλ) και παρουσιάζουν τη σημερινή κατάσταση της έρευνας σχετικά με αυτές. Επισημαίνουν επίσης τα προβλήματα. Στο δεύτερο μέρος του τόμου οι εισηγητές ασχολούνται με το ερώτημα κατά πόσο η μελέτη της αρχαίας επιστολογραφίας μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του ρόλου που έπαιξαν στις παύλειες κοινότητες οι επιστολές του Παύλου, πώς θεολογία και ρητορική μπορούν να συνδέονται μεταξύ τους και τέλος πώς η αρχαία ρητορική και η αρχαία ψυχολογία μπορούν να συνδέονται επίσης μεταξύ τους.

Περιεχόμενα τόμου

Preface

"Foreword: Ruminations Occasioned by the Publication of These Essays and the End of the Seminar", by J. Paul Sampley

Setting the Stage

Chapter 1 Peter Lampe, "Rhetorical Analysis of Pauline Texts—Quo Vadit? Methodological Reflections"

The State of the Art

Chapter 2 Duane Watson, "The Three Species of Rhetoric and the Study of the Pauline Epistles"

Chapter 3 Troy W. Martin, "Invention and Arrangement in Recent Pauline Rhetorical Studies: A Survey of the Practices and the Problems"

Chapter 4 Duane Watson, "The Role of Style in the Pauline Epistles: From Ornamentation to Argumentative Strategies"

Relation of Rhetoric to other Disciplines

Chapter 5 Christopher Forbes, "Ancient Rhetoric and Ancient Letters: Models for Reading Paul, and Their Limits"

Chapter 6 Johan Vos, "Rhetoric and Theology in the Letters of Paul "

Chapter 7 Peter Lampe, "Quintilian's Psychological Insights in his Institutio Oratoria"

Studies of Specific Pauline texts

Chapter 8 Michael Winger, "Paul as Poet: Death and Life as Metaphors"

Chapter 9 Peter Lampe, "Can Words be Violent or Do They Only Sound That Way? Second Corinthians: Verbal Warfare From Afar as a Complement to a Placid Personal Presence"

Moshe Greenberg (1928- 2010)

Το Σάββατο έφυγε από τη ζωή ο καθηγητής της Βίβλου και της Ιουδαϊκής Ιστορίας Moshe Greenberg. O εκλιπών διετέλεσε καθηγητής αρχικά στο Πανεπιστήμιο της Pennsylvania και στη συνέχεια στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ. Με τις μελέτες του άσκησε επίδραση στις βιβλικές σπουδές της μεταπολεμικής περιόδου. Ασχολήθηκε κυρίως με τη φαινομενολογία της θρησκείας, το νόμο της Βίβλου, τη θεωρία και την πράξη της βιβλικής εξήγησης και το ρόλο της Βίβλου στην ανάπτυξη της ιουδαϊκής σκέψης. Μερικά από τα σημαντικότερα έργα του είναι:

- Understanding Exodus, New York: Behrman House 1969

- Ezekiel 1-20 και Ezekiel 21-37 (Anchor Bible), Garden City: Doubleday 1983 & 1997

- Biblical Prose Prayer, University of California 1983

- Studies in the Biblical and Jewish Thought, Philadelphia: Jewish Publication Society 1995

Ερμηνευτικές προσεγγίσεις των θαυμάτων / Exegetical approaches to the miracle narratives

Όσα ακολουθούν προέρχονται από τις σημειώσεις μου στο επιλεγόμενό μου για τα θαύματα στη συνοπτική παράδοση και στηρίζονται σε ανάλογο πίνακα του B. Kollmann [ " Wunder: laube - Kritik - Deutung" Bibel und Kirche 61:2 (2006), 92-93)]

Πατερική ερμηνεία

Η πατερική ερμηνεία δεν αμφισβητεί την ιστορική ερμηνεία των θαυμάτων, αλλά τα κατανοεί σωτηριολογικά και σε άμεση σχέση με την ιστορία της Θείας Οικονομίας και την εκκλησιαστική κοινότητα. Αποτελούν αποδείξεις της θεότητας του Ιησού και προτυπώσεις της Βασιλείας του Θεού.

Λογοκρατική ερμηνεία (C.F. Bahrdt, H.E.G. Paulus, C.H. Venturini κ.ά.)

Τα θαύματα ερμηνεύονται λογοκρατικά. Πρόκειται για πραγματικά γεγονότα, τα οποία δεν έχουν τίποτε το υπερφυσικό και έχουν σίγουρα μία λογική εξήγηση.

Μυθολογική ερμηνεία (D.F. Strauß)

Tα θαύματα είναι μη ιστορικοί μύθοι, οι οποίοι κατασκευάστηκαν στη βάση ανάλογων παλαιοδιαθηκικών αφηγήσεων από την πρωτοχριστιανική κοινότητα και με σκοπό να αποδείξουν τη θεότητα του Ιησού. Οι εκπρόσωποι αυτής της τάσης αναζήτησαν το βαθύτερο θρησκευτικό περιεχόμενο αυτών των αφηγήσεων.

Θρησκειοϊστορική Σχολή (R. Bultmann, W. Schmidthals, G. Klein)

Τα θαύματα αντλούν το περιεχόμενό τους από διάφορες λαϊκές αφηγήσεις και χρησιμοποιούν μοτίβα του ελληνιστικού κυρίως κόσμου. Κατασκευάστηκαν από τη μεταπασχάλια χριστιανική κοινότητα στον απόηχο της εμπειρίας της Ανάστασης. Δεν είναι επομένως πραγματικά γεγονότα αλλά ομολογίες πίστης. Οι εκπρόσωποι αυτής της τάσης επεδίωξαν να κατανοήσουν τις ευαγγελικές αφηγήσεις των θαυμάτων μέσα από μία διαδικασία απομυθοποίησης ως μηνύματα πίστης, τα οποία μπορούν να δώσουν νέο περιεχόμενο στην ανθρώπινη ύπαρξη.

Ιστορία της Σύνταξης (Redaktionsgeschichte) (D.A. Koch, L. Schenke, U. Busse, J. Becker)

Οι εκπρόσωποι αυτής της τάσης θεωρούν το ερώτημα της ιστορικότητας των θαυμάτων δευτερεύον και στηρίζονται κυρίως στα επιχειρήματα της Θρησκειοϊστορικής Σχολής σχετικά με αυτό. Εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στον τρόπο που κατανοεί ο κάθε ευαγγελιστής τα θαύματα που αφηγείται. Επισημαίνεται κυρίως η κριτική στάση του εκάστοτε ευαγγελιστή απέναντι σε αυτά.

Βιβλική Θεολογία (O. Betz, P. Stuhlmacher)

Ρίζα των θαυμάτων της Κ.Δ. είναι η παλαιοδιαθηκική παράδοση. Πρέπει λοιπόν να κατανοηθούν ως μέρος της ιστορίας της σχέσης του Θεού με τους ανθρώπους, η οποία αποτελεί κεντρικό θέμα της Αγίας Γραφής.

Φεμινιστική ερμηνεία (E. Moltmann-Wendel, L. Schottroff)

Έμφαση βέβαια δίνεται στις ευαγγελικές αφηγήσεις θαυμάτων που αφορούν σε γυναίκες. Οι αφηγήσεις αυτές, οι οποίες αποκαθιστούν τη γυναίκα και καταδεικνύουν την κεντρική της θέση μέσα στη λεγόμενη "κίνηση του Ιησού" έχουν σημασία και για το σημερινό αγώνα της γυναίκας για ισότητα.

Κοινωνικοϊστορική ερμηνεία (G. Theißen)

Οι εξορκισμοί, οι θεραπείες κατά το Σάββατο και γενικότερα οι θεραπείες αναφέρονται σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα, ενώ τα θαύματα σωτηρίας και οι επιφάνειες είναι προϊόντα της μεταπασχάλιας πίστης. Σκοπός είναι να διερευνηθεί το κοινωνικοϊστορικό υπόβαθρο αυτών των αφηγήσεων . Επιπλέον τα θαύματα έχουν διαχρονική αξία, διότι περιέχουν το μήνυμα ελπίδας για έναν καλύτερο κόσμο.

Ψυχολογική ερμηνεία (Μ. Kassel, E. Drewermann)

Τα θαύματα προσεγγίζονται με τη βοήθεια κυρίως της ψυχολογίας του βάθους. Κατανοούνται ως διαχρονικές ιστορίες απελευθέρωσης από το φόβο και την εσωτερική ταραχή και μεταφέρουν το μήνυμα της αρμονίας και της ανάγκης για αυτοσυνειδησία. Ειδικότερα οι αναστάσεις ερμηνεύονται ως περιπτώσεις νεκροφάνειας, ενώ κάποια άλλα συνδέονται με το φαινόμενο του σαμανισμού.

Η ερμηνευτική προσέγγιση της αποστασιοποίησης (Verfremdung) (S. Berg)

[Α.Τ.: πρόκειται για εκείνη την ερμηνευτική προσέγγιση, όπου διατηρείται μία απόσταση μεταξύ της οπτικής του αναγνώστη και εκείνης του κειμένου. Σύμφωνα με τον B. Brecht σκοπός είναι να προκληθεί η έκπληξη και το ενδιαφέρον για το κείμενο και να αναζητηθούν νέες πτυχές του νοήματός του] Για την ερμηνευτική αυτή προσέγγιση το κέντρο βάρους δεν είναι στην απάντηση του ερωτήματος σχετικά με την ιστορικότητα των θαυμάτων. Σκοπός είναι μέσα από την αποστασιοποιημένη ανάγνωση, που προτείνουν οι εκπρόσωποί της, να δοθεί το έναυσμα για μια διαδικασία στοχαστικής προσέγγισης του νοήματός του.

Ιστορία της πρόσληψης (Rezeptionsgeschichte) και της επίδρασης (Wirkungsgeschichte) (H. Frankenmölle, U. Luz, H. Bee-Schroedter)

Οι διηγήσεις προσεγγίζονται συγχρονικά (στην τελική τους δηλαδή μορφή και ως μέρος μίας ευρύτερης συνάφειας κι όχι στα στάδια σύνταξής τους). Το νόημα του κειμένου δίνεται από τον αναγνώστη και ερμηνευτή της κάθε εποχής και αυτή η ιστορία της πρόσληψης και ερμηνείας του λαμβάνεται υπόψη.

Ο "τρίτος δρόμος" μεταξύ ιστορίας και μεταφοράς (K. Berger, S. Alkier, B. Dressler)

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους αυτής της προσέγγισης τα βιβλικά θαύματα στηρίζονται σε μία κατανόηση της πραγματικότητας, η οποία ακολουθεί νόμους διαφορετικούς από τους δικούς μας. Το ζήτημα επομένως της ιστορικότητας των θαυμάτων παραμένει ανοικτό. Οι ευαγγελικές ιστορίες θαυμάτων δεν θα πρέπει να κατανοηθούν με τη σύγχρονη αντίληψη περί πραγματικότητας και ιστορίας.

Πολιτισμική ανθρωπολογία (W. Stegemann, Context Group)

Το ενδιαφέρον των εκπροσώπων αυτής της τάσης επικεντρώνεται στα θαύματα θεραπείας και στους εξορκισμούς. Τονίζεται επίσης ότι αυτές οι ιστορίες δε θα πρέπει να κατανοηθούν μέσα στο πλαίσιο της δικής μας δυτικής κουλτούρας αλλά σε εκείνο της Μεσογείου του 1ου αι. μ.Χ. Ο Ιησούς είναι ένας λαϊκός θεραπευτής, ο οποίος έχει πολλές ίδιες με τους συγχρόνους του αντιλήψεις για την ασθένεια και τον κόσμο.

Ενδιαφέρουσες βιβλιοκρισίες στο BMCR / Some interesting reviews on BMCR

Στην ηλεκτρονική σελίδα του Bryn Mawr Classical Review έχουν αναρτηθεί μεταξύ πολλών άλλων και κάποιες βιβλιοκρισίες βιβλίων που αφορούν στην εποχή της Κ.Δ. και στον αρχέγονο χριστιανισμό:

Ulrike Muss (ed.), Die Archaeologie der ephesischen Artemis: Gestalt und Ritual eines Heiligtums. Wien: Phoibos Verlag, 2008
Reviewed by Frederick G. Naerebout

Benjamin H. Dunning, Aliens and Sojourners: Self as Other in Early Christianity. Divinations: Rereading Late Ancient Religion. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2009 Reviewed by Yii-Jan Lin

M. Cottier, M. H. Crawford, C. V. Crowther, J.-L. Ferrary, B. M., Levick, O. Salomies, M. Woerrle (ed.), The Customs Law of Asia. Oxford Studies in Ancient Documents. Oxford/New York: Oxford University Press, 2008
Reviewed by Giovanna Daniela Merola

Koenraad Verboven, Katelijn Vandorpe, Vandorpe Chankowski (ed.), Πιστοί διά τὴν τέχνην: Bankers, Loans, and Archives in the Ancient World: Studies in Honour of Raymond Bogaert. Studia Hellenistica 44. Leuven: Peeters, 2008
Reviewed by T.E. Rihll