Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2010

Στο νέο τεύχος του ZAW / In the new issue of ZAW

Στο νέο τεύχος του Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft 121:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Richard Whitekettle, "One if by And: Conjunctions, Taxonomic Development, and the Animals of Leviticus 11,26", 481-497
Ένα σύστημα ζωολογικής ταξινόμησης βάζει τάξη στον κατάλογο ζώων ενός πολιτισμικού συστήματος. Καθώς πτυχές αυτού του καταλόγου αλλάζουν μέσα στο χρόνο (π.χ. με την εισαγωγή νέων ζώων σε μία περιοχή), το σύστημα ταξινόμησης προσαρμόζεται για να λάβει υπόψη του τις νέες συνθήκες. Το Λευιτ 11 περιέχει το εκτενέστερο σύστημα ταξινόμησης στα ισραηλιτικά κείμενα και απαρτίζεται από διάφορα τμήματα, τα οποία περιλαμβάνουν κανόνες διατροφής στο Λευιτ 11,2-23 και τους νόμους για τα κουφάρια ζώων στο Λευιτ 11, 24-40. Ένας από αυτούς τους τελευταίους νόμους, στο Λευιτ 11,26, αναφέρεται στα ζώα ξηράς με οπλές που χρησιμοποιούνται για να σέρνουν τα οχήματα και τα οποία δεν έχουν διπλή οπλή και δεν είναι μηρυκαστικά (π.χ. όνοι, άλογα και μουλάρια), μία ομάδα ζώων η οποία δεν είχε παγιωθεί στην ισραηλιτική ζωολογική σκέψη, όταν οι νόμοι διατρoφής άρχισαν να διαμορφώνονται για πρώτη φορά. Aυτή η ταξινόμηση είχε πιθανόν παγιωθεί κατά τη διάρκεια της πρώιμης περιόδου της μοναρχίας με αποτέλεσμα να προσφέρει μία γνωστική ιεραρχία στη νέα κοινωνιοζωολογική κατάσταση που άρχισε να δημιουργείται στην ισραηλιτική κοινωνία, μία κατάσταση, της οποίας χαρακτηριστικό είναι η ένταξη των αλόγων και μουλαριών στην κοινωνία της εποχής. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κάποια μορφή των νόμων για τα κουφάρια που απαντούν στο Λευιτ 11,26 και ίσως όλοι οι νόμοι για αυτά ήταν σε χρήση ήδη από την πρώιμη εποχή της μοναρχίας.

William A. Tooman, "Ezekiel's Radical Challenge to Inviolability", 498-514
To όραμα του ναού στο Ιεζ 8-11 έχει ερμηνευθεί ως ένα όραμα της αποχώρησης του Γιαχβέ από το Ναό. Yποστηρίζεται ότι η απομάκρυνση της θείας παρουσίας υπήρξε η αιτία της επιδρομής στην πόλη και της καταστροφής της από τους Βαβυλώνιους. Στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται ότι τα Ιεζ 8-11 δεν παρουσιάζουν το όραμα της θείας εγκατάλειψης αλλά την επίσκεψή της με σκοπό την κρίση. Η παραδοσιακή άποψη υποθέτει ότι ο Ιεζεκιήλ επιβεβαιώνει την πεποίθηση για το απόρθητο της Σιών, όταν στην πραγματικότητα απορρίπτει κάθε τέτοια αντίληψη. Η μελέτη ξεκινά με μία προσεκτική εξέταση των σχετικών στοιχείων στα Ιεζ 8-11 και στη συνέχεια εξετάζει τα κίνητρα του Ιεζεκιήλ, όταν αμφισβητεί την παραπάνω πεποίθηση καθώς επίσης την ανάγκη να επαναβεβαιώσει την κυριαρχία του Γιαχβέ λίγο πριν από την εθνική καταστροφή και την αιχμαλωσία.

Tim Bulkeley, "Amos 7, 1–8,3: cohesion and generic dissonance", 515-524
Στο άρθρο εξετάζονται τα στοιχεία εκείνα της γλώσσας του Αμώς 7,1-8,3 που συμβάλλουν στη συνοχή του κειμένου και πώς αυτά συσχετίζονται με τα ρητορικά χαρακτηριστικά του κειμένου με σκοπό να περάσουν ένα ενιαίο μήνυμα. Σε αυτήν την περικοπή η επανάληψη λέξεων είναι ένα ιδιαίτερα δυνατό συνεκτικό στοιχείο. Προάγει την ανάγνωση των περιγραφών των οραμάτων, τόσο των τριών που προηγούνται και του ενός που ακολουθεί, μαζί με τη βιογραφική αφήγηση στο 7,10-17. Έτσι παρά τις διαφορές στο φιλολογικό είδος και στην οπτική γωνία -το πρώτο πρόσωπο στις περιγραφές των οραμάτων και το τρίτο πρόσωπο στην αφήγηση- τα τμήματα αυτής της περικοπής, όπως την έχουμε σήμερα, έχουν μία σχέση μεταξύ τους. Όλα μαζί προάγουν τη θέση ότι ο Αμώς ήταν ένας αληθινός προφήτης κι ότι αυτό το μήνυμα της καταστροφής του βασιλείου του Ισραήλ ήταν πραγματικά ένας λόγος Κυρίου.


Aron Pinker, "Psalm 116,15 – Death of the Saints?", 529-539
Υποστηρίζεται εδώ ότι το Ψα 116,15 θα πρέπει να κατανοηθεί ξεκινώντας από την υπόθεση ότι είτε (α) το πυκνά γραμμένο αρχικό κείμενο (וידיסחלהתומההוהייניעברקי) δε χωρίσθηκε σωστά είτε (β) ότι το μασωριτικό κείμενο είναι μια μεταγενέστερη αναδιάταξη ενός σωστά διαιρεμένου αρχικού κειμένου, הלהת ומה הוהי יניעב רקי וידיסח or וידיסח להת ומה הוהי יניעב רקי, όπου το ה του αρχικού הלהת εξέπεσε εξαιτίας της απλογραφίας, εξαιτίας της ομοιότητας που παρουσιάζουν τα ח/ה στην τετράγωνη γραφή ή ότι το להת είναι μία συντόμευση του הלהת.

Jean-Marie Auwers - Pieter Van Petegem, "Les voix du Cantique des cantiques Qui dit quoi dans le poème?", 540-556
Ένα από τα γοητευτικότερα ζητήματα στην ερμηνεία του Άσματος Ασμάτων είναι η συσχέτιση των στίχων με διαφορετικούς χαρακτήρες της ιστορίας. Στην αρχή του άρθρου οι συγγραφείς παρουσιάζουν τους στίχους που σχετίζονται είτε με την πρωταγωνίστρια είτε με τον αγαπημένο είτε με κάποιον άλλο χαρακτήρα. Στη συνέχεια ακολουθεί μία συζήτηση των κειμένων εκείνων που δεν σχετίζονται με κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο. Τέλος οι συγγραφείς σημειώνουν ότι υπάρχουν πάρα πολλά σημεία του κειμένου που δεν είναι βέβαιο σε ποιον χαρακτήρα αποδίδονται.

Johannes Thon, "Sprache und Identitätskonstuktion. Das literarische Interesse von Neh 13,23–27 und die Funktion dieses Textes im wissenschaftlichen Diskurs", 557-576
Το Νεεμ 13,23-27 προσφέρει ένα σημαντικό στοιχείο (το οποίο βέβαια πρέπει να γίνει αντικείμενο ερμηνείας) για το πολυσυζητημένο ερώτημα από ποια εποχή κι εξής τα εβραϊκά έπαψαν να είναι η πρώτη γλώσσα των Ιουδαίων: ήταν μετά την Αιχμαλωσία ή μόλις το 200 μ.Χ.; Οι Εβραίοι γραμματικοί που υποστήριξαν την πρώτη άποψη ήθελαν έτσι να τονίσουν τη διάκριση μεταξύ των βιβλικών εβραϊκών ως της καθιερωμένης γλώσσας, η οποία καθόριζε και την ταυτότητα του λαού, και των μεταγενέστερων σταδίων της γλώσσας. Ο συγγραφέας του άρθρου ερμηνεύει το παράπονο του Νεεμία σχετικά με την γλωσσική χαλαρότητα στον Ιούδα μέσα από μία σύγκριση: το κείμενο αξιολογεί τη γλωσσική κατάσταση στον Ιούδα από την οπτική μίας λόγιας γλώσσας η οποία είχε αναπτυχθεί στο Golah και θεωρεί τη δεύτερη ως ένα σημάδι ταυτότητας. Από την άλλη η δημοτική (ή δημοτικές) γλώσσα (γλώσσες) ήταν κτήμα τόσο των Ιουδαίων όσο και των γειτόνων τους.

Tzvi Novick, "ןימאה in Jud 11,20 and the Semantics of Assent", 577-583
Η λέξη ןימאה στο Κρ 11,20 δηλώνει την χορήγηση άδειας. Το σημασιολογικό εύρος του ןימאה εύκολα ανοίγει για να συμπεριλάβει την άδεια εξαιτίας του ןימאה καθώς μάλιστα το -ל, συνήθως δηλώνει την συμφωνία με το λόγο κάποιου άλλου, είτε είναι η πίστη στην αλήθειά του (στην περίπτωση του ισχυρισμού) είτε είναι υπακοή (στην περίπτωση της εντολής ή της παράκλησης). Μία εκτίμηση του σημασιολογικού πεδίου του ρήματος συμβάλλει στο να επιλυθεί το ερμηνευτικό πρόβλημα που συνδέεται με την αμαρτία του Μωυσή και του Ααρών στο Αρ 20,12.

Stefan Bojowald, "Bemerkung zum Determinativ »Laufende Beine« nach dem ägyptischen Wort »Ir« »El«", 584-587
Σε αυτό το άρθρο εξετάζεται και πάλι το ανεστραμμένο προσδιοριστικό "πόδια που περπατούν" μετά τα »Ir« »El«. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι αυτό το προσδιοριστικό θα μπορούσε να έχει αιγυπτιακή προέλευση και προτείνει δύο πιθανές λύσεις σχετικά με την προέλευσή του.

Dierk Lange, "Biblical patriarchs from a pre-canonical source mentioned in the Dīwān of Kanem-Bornu (Lake Chad region)", 588-598
Οι ερμηνευτές συνήθως υποθέτουν ότι οι πληροφορίες στους βασιλικούς καταλόγους της Δ. Αφρικής και στα χρονικά που αφορούν στην αρχαία Εγγύς Ανατολή προέρχονται από αραβικά κείμενα. Αυτό όμως δε φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση των καταλόγων των βιβλικών πατριαρχών που συμπεριλαμβάνονται στο Dīwān των βασιλέων του Kanem-Bornu. Κατά πάσα πιθανότητα Ισραηλίτες μετανάστες έφεραν μαζί τους αυτήν τη γνώση, όταν εγκατέλειψαν την Συρία-Παλαιστίνη μαζί με άλλες ομάδες μετά την πτώση της ασσυριακής αυτοκρατορίας κατά το τέλος του 7ου αι. π.Χ.

Κυριακή 7 Φεβρουαρίου 2010

Η σημασία των ονομάτων στo Γέν 1-11 / The meaning of names in Genesis 1-11

Στην ιστοσελίδα Τhe Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα άρθρο του Richard S. Hess, καθηγητή της Π.Δ. και των Σημιτικών Γλωσσών στο Denver Seminary σχετικά με τη σημασία των ονομάτων στο Γεν 1-11. Το άρθρο στηρίζεται στο βιβλίο του R.S. Hess, Studies in the Personal Names in Genesis 1-11, Eisenbrauns 2009.
Για να το διαβάσετε, πατήστε εδώ.

Σάββατο 6 Φεβρουαρίου 2010

Μαγνητοφωνημένη διάλεξη για τον ιστορικό Ιησού

Ο Philip Harland έχει αναρτήσει στο ιστολόγιό του μία μαγνητοφωνημένη διάλεξη σχετικά με τον ιστορικό Ιησού και το ζήτημα των πηγών και τα προβλήματα που συνδέονται με αυτά.
Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.
Επίσης ο Harland σε μία άλλη ανάρτηση ανακοινώνει την έκδοση ενός βιβλίου για το ταξίδι και τη θρησκεία στον αρχαίο κόσμο. Έχει μάλιστα αναρτήσει το πραγματικά καλαίσθητο εξώφυλλο του βιβλίου, το οποίο θα περιέχει εισηγήσεις από μία σειρά συναντήσεων της Canadian Society of Biblical Studies. Η έκδοση του τόμου αναμένεται το φθινόπωρο του 2020.

Donald J. Wiseman (1918-2010)

Κυκλοφόρησε χθες στο διαδίκτυο η είδηση του θανάτου του καθηγητή της Ασσυριολογίας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου Donald J. Wiseman. Σπούδασε τις γλώσσες της αρχαίας Εγγύς Ανατολής και συμμετείχε σε πολλές αρχαιολογικές αποστολές στην Τουρκία και στο Ιράκ, εξέδωσε πολλά ακκαδικά κείμενα και συνέγραψε πολλές μελέτες για την αρχαία Εγγύς Ανατολή. Από το 1962 μέχρι τη συνταξιοδότησή του υπηρέτησε ως καθηγητής της Ασσυριολογίας στο Παν/μιο του Λονδίνου. Διετέλεσε πρόεδρος της Biblical Research Committee και του Tyndale House Council.
Εκτενέστερη παρουσίαση της ζωής του εκλιπόντος στα ιστολόγια BiblicalStudies.org.uk και Zwinglius Redivivus.

Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου 2010

Βιβλιοπαρουσιάσεις στο Review of Biblical Literature 5/2/2010

Οι νέες βιβλικρισίες στο Review of Biblical Literature

Linda M. Day, Esther
Reviewed by Jean-Daniel Macchi

Charles L. Echols, "Tell Me, O Muse": The Song of Deborah (Judges 5) in the Light of Heroic Poetry
Reviewed by Klaas Spronk

John Goldingay, Psalms: Volume 3: Psalms 90-150
Reviewed by Leonard Mare

Jonathan Knight, Christian Origins
Reviewed by Markus Oehler

Kasper Bro Larsen, Recognizing the Stranger: Recognition Scenes in the Gospel of John
Reviewed by Dorothy Lee

Ramsay MacMullen, The Second Church: Popular Christianity A.D. 200-400
Reviewed by Charles Bobertz

John P. Meier, A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus, Volume 4: Law and Love
Reviewed by Susan Graham

Stanley E. Porter and Wendy J. Porter, eds., New Testament Greek Papyri and Parchments: New Editions: Texts and Plates
Reviewed by Thomas Kraus

Paul L. Redditt, Introduction to the Prophets
Reviewed by Timothy Sandoval

Magne Saebo, ed., Hebrew Bible/Old Testament: The History of Its Interpretation, II: From the Renaissance to the Enlightenment
Reviewed by W. Dennis Tucker Jr.

Loren Stuckenbruck, 1 Enoch 91-108
Reviewed by Archie T. Wright

Jerry L. Sumney, Colossians: A Commentary
Reviewed by Angela Standhartinger

Καινή Διαθήκη και ραββινικά κείμενα / New Testament and rabbinic literature

Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Brill ένας συλλογικός τόμος που περιέχει τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο διεθνές συμπόσιο με θέμα την Καινή Διαθήκη και τη ραββινική γραμματεία στο Καθολικό Πανεπιστήμιο του Leuven τον Ιανουάριο του 2006.

Reimund Bieringer, Florentino García Martínez, Didier Pollefeyt & Peter J. Tomson (εκδ.), The New Testament and rabbinic literature (JSJ Suppl. 136), Leiden ; Boston : Brill 2010
ISBN: 978-90-04-17588-4
€ 163.00

Oι εισηγητές, από διάφορες χώρες της Ευρώπης και του Ισραήλ, παρουσιάζουν με λεπτομέρεια την ιστορία της ραββινικής γραμματείας στους χριστιανικούς ακαδημαϊκούς κύκλους και πραγματεύονται βασικά ζητήματα της μελέτης τους ραββινικού υλικού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ζητήματα της halakhah, συζητώνται όμως και ερωτήματα σχετικά με το midrash, targum και τη μυστική γραμματεία. Ο τόμος συμπληρώνεται με εκτενή βιβλιογραφία.

Περιεχόμενα τόμου
  • William Horbury, "The New Testament and rabbinic study : an historical sketch", 1-40
  • Isaiah M. Gafni, "The modern study of rabbinics and historical questions : the tale of the text", 43-61
  • Giuseppe Veltri, "From the best text to the pragmatic edition : in editing rabbinic texts", 63-78
  • Günter Stemberger, "Dating rabbinic traditions", 79-96
  • Catherine Hezser, "Form-criticism of rabbinic literature", 97-110
  • Roland Deines, "The social profile of the Pharisees", 111-132
  • Peter J. Tomson, "Halakhah in the New Testament : a research overview", 135-206
  • Lutz Doering, "Sabbath laws in the New Testament Gospels", 207-253
  • Friedrich Avemarie, "Jesus and impurity", 255-279
  • Thomas Kazen, "Jesus, Scripture and paradosis : response to Friedrich Avemarie", 281-288"
  • Peter J. Tomson, "Divorce halakhah in Paul and the Jesus tradition", 289-332
  • Jan Joosten - Menahem Kister, "The New Testament and rabbinic Hebrew", 335-350
  • Menahem Kister, "'First Adam' and 'second Adam' in 1 Cor 15:45-49 in the light of midrashic exegesis and Hebrew usage", 351-365
  • Miguel Pérez Fernández, "Midrash and the New Testament : a methodology for the study of gospel midrash", 367-384
  • Martin MacNamara, "Targum and the New Testament : a revisit", 387-427
  • Crispin H. Fletcher-Louis, "Jewish mysticism, the New Testament and rabbinic-period mysticism", 429-470

Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2010

Συνάντηση του Biblicum / Biblicum Colloquium

Τη Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 2010 και ώρα 19:30 στην Αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. θα λάβει χώρα η συνάντηση του Biblicum του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Ομιλητής ο λέκτορας της Κ.Δ. του Τμήματος Θεολογίας Χαράλαμπος Ατματζίδης.

Θέμα: Από τον Ιησού της Ιστορίας στο Χριστό της Θεολογίας

Ένα νέο βιβλίο για την προφητεία στον Ιερεμία / A new book on Jeremiah's prophecy


Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter ο τόμος με τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο συμπόσιο με τον τίτλο “Prophecy in the Book of Jeremiah”, το οποίο οργανώθηκε από το Edinburgh Prophecy Network στο School of Divinity του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργο στο διάστημα, 11–12 May 2007.

Hans M. Barstad, / Reinhard G. Kratz (εκδ.), Prophecy in the book of Jeremiah, Berlin ; New York : de Gruyter
2009
ISBN: 978-3-11-020506-0
78 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η μελέτη των προφητικών κειμένων της Π.Δ. γνωρίζει αυτήν τη στιγμή ριζικές αλλαγές ακολουθώντας την κατάρρευση της συμφωνίας που υπήρχε μέχρι τώρα, όσον αφορά στη μεθοδολογία, στις ανθρωπιστικές και στις βιβλικές σπουδές. Μία από τις προκλήσεις σήμερα αφορά στο ερώτημα πώς θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε την ιστορία στη "μεταμοντέρνα" εποχή. Η Γαλλική Σχολή των Annales και η θεωρία της αφήγησης συνέβαλαν στη δραματική αλλαγή του κλίματος στις βιβλικές σπουδές. Ενώ ο "ιστορικός Ιερεμίας" θεωρούνταν παλαιότερα ότι κρυβόταν πίσω από αμέτρητες προσθήκες και ερμηνείες, οι οποίες τον άλλαξαν με έναν τέτοιο τρόπο, ώστε σήμερα να μην μπορεί να τον αναγνωρίσει κανείς, υπήρχε επίσης η πεποίθηση ότι ήταν δυνατό να επαναφέρουμε τον "πραγματικό" προφήτη με τα εργαλεία της ιστοκριτικής μεθόδου. Ωστόσο σύμφωνα με την άποψη των περισσοτέρων ακαδημαϊκών σήμερα, αυτή η επαναφορά του ιστορικού Ιερεμία δεν είναι δυνατό. Γι' αυτό το λόγο πρέπει να αναζητηθούν πολλαπλές μεθοδολογικές προσεγγίσεις για να μελετηθεί η προφητεία, ανάμεσά τους διαχρονικές και συγχρονικές. Στη συνάντηση στο Εδιμβούργου το 2007 συγκεντρώθηκαν ειδικοί στη μελέτη των προφητών από τη Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Ολλανδία, ΗΒ και ΗΠΑ, οι οποίοι εστίασαν τις εισηγήσεις τους σε διαφορετικές πλευρές του προφήτη Ιερεμία. Επίσης λήφθηκαν υπόψη προφητικά κείμενα από όλη την εβραϊκή Βίβλο και την αρχαία εγγύς Ανατολή.

Περιεχόμενα τόμου
  • Alan G. Auld, "Jeremiah-Manasseh-Samuel : significant triangle? Or vicious circle?", 1-9
  • Hans M. Barstad, "What prophets do : reflections on past reality in the book of Jeremiah", 10-32
  • Bob Becking, "Means of revelation in the book of Jeremiah", 33-47
  • Hannes Bezzel, "The suffering of the elect : variations on a theological problem in Jer 15:10-21", 48-73
  • Christoph Bultmann, "Jeremiah epigrammatistes : towards a typology of prophecy in Jeremiah", 74-79
  • Lester L. Grabbe, "Jeremiah among the social anthropologists", 80-88
  • Elizabeth R.: Hayes, "Of branches, pots and figs : Jeremiah's visions from a cognitive perspective", 89-102
  • Martti Nissinen, "The historical dilemma of biblical prophetic studies", 103-120
  • David J. Reimer, "Redeeming politics in Jeremiah", 121-136
  • Joachim L. Schaper, "On writing and reciting in Jeremiah 36",137-147
  • Hermann J. Stipp, "Sprachliche Kennzeichen jeremianischer Autorschaft", 148-186
  • Rannfrid I. Thelle, "Babylon in the book of Jeremiah (MT) : negotiating a power shift", 187-232
  • Lena S. Tiemeyer, "The priests and the temple cult in the book of Jeremiah", 233-264
  • Stuart Weeks, "Jeremiah as a prophetic book", 265-274

Στο νέο τεύχος του Irish Biblical Studies / In the new issue of Irish Biblical Studies

Στο νέο τεύχος του Irish Biblical Studies 27:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Nijay K. Gupta, "'Vessel (skeuos)' in 1 Thessalonians 4.4 and the Epistle of Jeremiah : the strategy of a Pauline metaphor in light of the Apostle's Jewish background, teaching, and theology", 138-155
  • D. Johnston, "Setting the book of Ruth in its literary context with special reference to the epilogue of the book of Judges", 156-162

To νέο τεύχος του BZ / The new issue of BZ

Στη νέα έκδοση του Biblische Zeitschrift 54:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Erich Bosshard-Nepustil, "Der schreibende Gott am Sinai", 1-19
  • Volker Wagner, "Eine antike Notiz zur Geschichte des Pesach (2 Kön 23,21-23)", 20-35
  • Reinhard von Bendemann, "Christus der Arzt : Krankheitskonzepte in den Therapieerzählungen des Markusevangeliums (Teil 1)", 36-53
  • Rodrigo J. Morales,"The Spirit, the righteous sufferer, and the mysteries of God : echoes of Wisdom in 1 Corinthians?", 54-72
  • Carsten Ziegert, ""Mein Auge verschmachtet vor Elend" : zu Kontext und Struktur von Psalm 88", 73-82
  • Bernard Gosse, "Abraham dans les Ps 105 et 47", 83-91
  • Wolfram Herrmann, "Der Modus des Glaubens : zur Frage der Glaubensweise auf der Grundlage des Alten Testaments", 92-102
  • Ingo Broer, "Der Münchener Neutestamentler Friedrich Wilhelm Maier - ein Modernist? : neues Licht aufgrund der Personalakte", 103-113