Στο νέο τεύχος του VigChr / In the new issue of VigChr

Στο νέο τεύχος του Vigiliae Christianae 64:1 (2010) δημοσιεύονται κάποιες μελέτες, οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν τον αρχέγονο χριστιανισμό και το γνωστικισμό αλλά και τη σχέση του με το εθνικό περιβάλλον:

Matyáš Havrda, "Some Observations on Clement of Alexandria, Stromata, Book Five", 1-30

Το άρθρο είναι μια συλλογή από σχόλια για διάφορα αποσπάσματα του 5ου βιβλίου του βιβλίου Στρωματείς του Κλήμεντος Αλεξανδρέως (1,1-2; 2,5-6; 3,2; 6,3; 8,6; 18,3; 23,2-24,2; 38,5; 71,2-3; 83,5; 90,2; 98,4; 133,7; 141,3). Σκοπός του συγγραφέα είναι να συμπληρώσει την προηγούμενη έρευνα επανεξετάζοντας τη συντακτική δομή ή τη σημασία των όρων, παρουσιάζοντας νέα παράλληλα ή προτείνοντας νέες ερμηνείες σε δύσκολα σημεία του κειμένου.

Konstantinos Spanoudakis, "Eusebius C. Hier. 6.5 on Man and Fowl: An Instance of Christian-Pagan Dialogue on a Theurgic Ritual", 31-53
Ο Ευσέβιος (Πρὸς τὰ ὑπὸ Φιλοστράτου 6.5), στηριζόμενος στον παγκόσμιο νόμο του locus proprius απορρίπτει την πρακτική εκείνων των ανθρώπων που ενεργούν ως φτερωτά όντα. Πρόκειται για μια έμμεση αναφορά σε μία χαλδαϊκή τελετουργία στην οποία οι μύστες μιμούνται τις κραυγές και άλλους ήχους των πουλιών, τα οποία σηκώνονται για πέταγμα, συμβολίζοντας με αυτόν τον τρόπο την ανύψωση της ψυχής. Ελληνικές και κοπτικές πηγές (Δαμάσκιο, Ερμίας και Shenoute) βοηθούν στην αποκατάσταση της τελετής. Αυτή συνδέεται με τη μορφή του Απολλωνίου του Τυανέα, του θεουργού και μάγου, αλλά μάλλον αρχικά θα πρέπει να ήταν μέρος των αντιπαραθέσεων προς την παύλεια διδασκαλία περί αναστάσεως (1 Θεσ 4,17). Ο Πορφύριος (Κατὰ Χριστιανῶν απόσπ. 35 Harn.) υιοθετεί τα ίδια επιχειρήματα, όπως και ο Ευσέβιος, για να ειρωνευθεί τη θέση του Παύλου ότι οι άνθρωποι θα συναντήσουν επάνω σε νεφέλες τον Θεό. Αντί να θεωρηθεί αυτή η αναφορά απλή σύμπτωση, φαίνεται ότι ο Ευσέβιος, ο οποίος έγραψε μία εκτενή απάντηση, η οποία σήμερα έχει χαθεί, στην πραγματεία του Πορφυρίου, πιθανόν απαντούσε στα ειρωνικά του σχόλια ειρωνευόμενος με τη σειρά του την ειδωλολατρική τελετή της πτήσης.

Iain Gardner / Jay Johnston, "The Liber Bartholomaei on the Ascension: Edition of Bibliothèque Nationale Copte 132 f. 37", 74-88
Το άρθρο αποτελεί την editio princeps (με αγγλική μετάφραση) ενός φύλλου κώδικα που ανήκει στο χειρόγρ. Α του Liber Bartholomaei. Το κείμενο είναι γραμμένο στη σαχιδική κοπτική, προέρχεται από το Λευκό Μοναστήρι (περ. 10ος αι.) και σήμερα φυλάσσεται στη Bibliothèque Nationale στο Παρίσι. Το φύλλο περιέχει την ανάληψη του Ιησού, όπως αυτή περιγράφεται στο απόκρυφο κι όπως την μαρτυρούν οι απόστολοι. Οι συγγραφείς του άρθρου δίνουν μία σύνοψη αυτού του τμήματος του χειρ. Α με τα ανέκδοτα κείμενα των χειρ. B-D και τα παράλληλα από το Ευαγγέλιο του Σωτήρα. Η συζήτηση, που ακολουθεί, ρίχνει φως στην ιστορία σύνταξης του Liber Bartholomaei, στη σχετική αξία των τεσσάρων γνωστών εκδοχών του (A-D) και τη δημιουργία αφηγήσεων για την ανάληψη του Ιησού στην απόκρυφη κοπτική παράδοση.

Το νέο τεύχος του JSHJ / In the recent issue of JSHJ

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of Historical Jesus 7:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Fernando Bermejo Rubio, "The Fiction of the 'Three Quests': An Argument for Dismantling a Dubious Historiographical Paradigm", 211-253

Είναι διαδεδομένος ο χωρισμός της ιστορίας της έρευνας για τον ιστορικό Ιησού σε τρεις περιόδους έρευνας (Quests) ("Παλαιά Έρευνα", "Νέα Έρευνα" και "Τρίτη Έρευνα"). Πολλές φορές μάλιστα θεωρείται δεδομένος μεταξύ των ερμηνευτών. Κατά τα τελευταία χρόνια ωστόσο έχει ασκηθεί πειστική κριτική. Υπάρχουν ωστόσο κι εκείνοι που διατηρούν ζωντανό αυτόν τον τρόπο κατανόησης της μέχρι σήμερα έρευνας. Ο συγγραφέας ξανασυζητά αυτή την τριμερή διαίρεση με σκοπό να αναδείξει την παραδειγματική της αξία. Υποστηρίζει ωστόσο ότι καμιά από τις θέσεις αυτής της τυπολογίας (και οι αξιολογήσεις που κάνει) δεν αντέχει στην κριτική, διότι όλες στηρίζονται σε τεχνητά επιχειρήματα και παρατηρεί τέλος ότι αυτό το ιστοριογραφικό κατασκεύασμα εξυπηρετεί συγκεκριμένες ιδεολογικές (και ειδικότερα θεολογικά) σκοπιμότητες.

Daniel Frayer-Griggs, "'Everyone Will Be Baptized in Fire': Mark 9.49, Q 3.16, and the Baptism of the Coming One", 254-285
Το Mκ 9,49, με την παράδοξη αντιπαράθεση των εικόνων του άλατος και της φωτιάς, είναι ένα γνωστό δύσκολο κείμενο, το οποίο προβλημάτισε πολλούς ερμηνευτές και έδωσε αφορμή για πολλές αντικρουόμενες μεταξύ τους ερμηνείες. Σε ένα άρθρο, στο οποίο δυστυχώς δε δόθηκε η απαραίτητη προσοχή, ο TJ. Baarda πρότεινε ότι η αρχική μορφή του λογίου ήταν "διότι όλοι θα βαπτισθούν στη φωτιά". Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η θέση του Baarda είναι πολύ πιθανή, αν λάβουμε την αντιστοιχία του με το κήρυγμα του Ιωάννη του Βαπτιστή και άλλες πτυχές της παράδοσης του Ιησού. Επίσης στο παρόν άρθρο ο συγγραφέας συζητά τη δυνατότητα που δίνει η αποκατάσταση του Baarda να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα, τα οποία είχαν απασχολήσει για χρόνια τους ερευνητές σχετικά με την εξαγγελία του Βαπτιστή ότι θα έρθει κάποιος ο οποίος θα βαφτίσει εν αγίω Πνεύματι και πυρί (Q 3,16).

Mark Allan Powell, "Was Jesus a Friend of Unrepentant Sinners? A Fresh Appraisal of Sanders's Controversial Proposal", 286-310
H πρόταση του E.P. Sanders ότι ο Ιησούς ήταν φίλος των αμαρτωλών και τους υποσχέθηκε την βασιλεία χωρίς να απαιτεί από εκείνους να μετανοήσουν έχει απορριφθεί εκ προοιμίου από πολλούς ερμηνευτές, αλλά ποτέ δεν έγινε αντικείμενο συστηματικής ανάλυσης. Ο συγγραφέας ασκεί κριτική σε 6 σημεία της θέσης του Sanders και κάνει τη διάκριση μεταξύ σημείων που δεν αντέχουν μία εις βάθος εξέταση, σημεία που απλά συμφωνούν με το γενικό πλαίσιο της θέσης του Sanders χωρίς ωστόσο αναγκαστικά να οδηγούν στα συμπεράσματά του και σημεία, τα οποία πραγματικά αποδεικνύουν τη θέση και στα οποία δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα η δέουσα προσοχή. Καταλήγει με μία επαναδιατύπωση των επιχειρημάτων της αρχικής θέσης του Sanders. Aυτή η επαναδιατύπωση μπορεί να γίνει περισσότερο αποδεκτή από πολλούς ερμηνευτές και σε κάθε περίπτωση καθορίζει τα σημεία, στα οποία εκείνοι που απορρίπτουν τη θέση του Sanders θα πρέπει να στρέψουν την κριτική τους.

Στο νέο τεύχος του HTR / In the recent issue of HTR

Στο νέο τεύχος του Harvard Theological Review 103:1 (2010) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο άρθρα που έχουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με τη μελέτη της Αγίας Γραφής και της αρχαίας Εκκλησίας:

• Caroline Johnson Hodge, "Married to an Unbeliever: Households, Hierarchies, and Holiness in 1 Corinthians 7:12–16", 1-25
• David Frankfurter, "Where the Spirits Dwell: Possession, Christianization, and Saints' Shrines in Late Antiquity", 26-27

Τιμητικός τόμος για τον καθ. Bustenay Oded / Festschrift for Prof. Bustenay Oded

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Brill ένας συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθ. Bustenay Oded:

Gershon Galil, Mark Geller & Alan Millard, Homeland and Exile Biblical and Ancient Near Eastern Studies in Honour of Bustenay Oded, (Vetus Testamentum Suppl. 130), Brill 2009
ISBN: 978 90 04 17889 2
€ 177.00

Πίνακας περιεχομένων

• Bob Becking, "Exile and forced labour in Bêt Har'oš : remarks on a recently discovered Moabite inscription", 3-12


• Mordechai Cogan, "Literary-critical issues in the Hebrew Bible from an Assyriological perspective : literary-ideological alterations", 13-27


• Muchammed A. Dandamaev, "Ardiya, an Eanna temple prebendary", 30-34


• Manfried Dietrich, "Trumpet snails and purple snails as an indication of the transfer of religion and technology in the eastern-Mediterranean region", 35-57


• Betina Faist, "An Elamite deportee", 59-69


• Frederick M. Fales, "The Assyrian words for '(foot) soldier'", 71-94


• Gershon Galil, "Appropriation of land by officials in the Neo-Assyrian period", 95-119


• Victor A. Hurowitz, "A monument to imperial control : literary observations on the Thompson Prism of Esarhaddon (Nineveh A)", 121-165


• André Lemaire, "Tribute or looting in Samaria and Jerusalem : Shoshenq in Jerusalem?", 167-177


• Sarah C. Melville, "A new look at the end of the Assyrian Empire", 179-201


• Alan R. Millard, "Assyria, Aramaeans and Aramaic", 203-214


• Jamie R. Novotny - Greta van Buylaere, "Sîn-Sarru-Iškun and Ezida in Caleh", 215-243


• Nili Shupak, "Positive and negative human types in the Egyptian wisdom literature", 245-260


• David B. Weisberg, "A 'dinner at the palace' during Nebuchadnezzar's reign", 261-268


• Rainer Albertz, "A possible terminus ad quem for the Deuteronomistic legislation : a fresh look at Deut 17:16", 271-296


• Ya'îra Amit, "The book of Judges : dating and meaning", 297-322


• Adele Berlin, "Did the Jews worship idols in Babylonia?", 323-333


• John Day, "Cain and the Kenites", 335-346


• Devorah Dimant, "Tobit in Galilee", 347-359


• Joseph Fleishman, "To stop Nehemiah from building the Jerusalem wall : Jewish aristocrats triggered an economic crisis", 361-390


• Moshe Garsiel, "The Valley of Elah battle and the duel of David with Goliath : between history and artistic theological historiography", 391-426


• Richard S. Hess, "David and Abishag : the purpose of 1 Kings 1:1-4", 427-438


• Dan'el Kahn, "The historical setting of Zephaniah's oracles against the nations (Zeph 2:4-15)", 439-453


• Zecharia Kallai, "Biblical narrative and historical method", 455-467


• Peter Machinist, "The road not taken: Wellhausen and Assyriology", 469-531


• Eugene H. Merrill, "Rameses II and the Exodus : a case of mistaken identity", 533-545


• Eckart Otto, "Anti-Achaemenid propaganda in Deuteronomy", 547-558


• Hartmut N. Rösel, "The book of Joshua and the existence of a Hexateuch", 559-570


• Jack M. Sasson, "Ethically cultured interpretations : the case of Eglon's murder (Judges 3)",


• 571-595


• Semû'el Vargon, "The prayer for the restoration of the Israelite kingdom in the book of Micah : literary analysis and historical background", 597-618

Διεθνής συνάντηση για τα χριστιανικά απόκρυφα και την εβραϊκή Βίβλο / Colloquium on the Christian apocrypha and the Jewish Bible

Στο Στρασβούργο διοργανώνεται κατά τις επόμενες μέρες (13.1 - 16.1)η τρίτη συνάντηση της ομάδας Christian Apocryphal Literature με θέμα τη σχέση των χριστιανικών αποκρύφων και της εβραϊκής Βίβλου:

La littérature apocryphe chrétienne et les Écritures juives
(9 place de l'Université / BP 90020 F-67084 Strasbourg Cedex)

Το πρόγραμμα είναι ιδιαίτερα πλούσιο και καλύπτει διάφορες πτυχές της απόκρυφης χριστιανικής γραμματείας. Για να το διαβάσετε σε μορφή pdf, πατήστε εδώ (στο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνονται και πολλές βιβλιογραφικές πληροφορίες για εκδόσεις αποκρύφων κειμένων κυρίως γαλλικών πανεπιστημίων και εκδοτικών οίκων).

ASP: Πρόσκληση ενδιαφέροντος για συνέδριο σχετικά με την Αίγυπτο / ASP: call of papers for conference on Egypt (ancient, Greco-Roman, Byzantine)

Παραθέτουμε την πρόσκληση ενδιαφέροντος για συνέδριο που θα οργανωθεί το 2011 στο San Antonio από την American Society of Papyrologists:

Call for Papers for the January 2011 Meeting in San Antonio, TX

The American Society of Papyrologists invites proposals for papers for a panel on “Culture and Society in Greek, Roman, and Early Byzantine Egypt” for the 2011 APA January 6-9 in San Antonio, Texas. Submissions for this panel must meet at least one of the following criteria:

(a) they must make use of evidence for ancient cultures and literatures preserved in papyri, ostraca, or wooden tablets (in Greek, Latin, Coptic, Demotic, Arabic, or other appropriate languages);

(b) they must investigate aspects of the history, cultures, textual productions, or material culture of Egypt from the Hellenistic to the early Arab period. Submissions from scholars at both junior and senior levels are welcome. Prospective speakers must be members in good standing of the APA.

Please send abstracts to Raffaella Cribiore, rc119@NYU.edu by February 15, 2009. Abstracts should not exceed 600 words (one single-spaced page) and should not include the author’s name to ensure anonymous referral. If sent by regular mail, abstracts should be postmarked by February 15, 2009 and addressed to: Raffaella Cribiore, New York University, Department of Classics, 100 Washington Square East, Silver Center, room 503L, New York, N.Y. 10003.

Η επιγραφή του Qeiyafa και πάλι / The Qeiyafa inscription again

Ο John Hobbins έχει επίσης αναρτήσει στην ιστοσελίδα του μία περίληψη της συζήτησης για την επιγραφή του Qeiyafa. Επιπλέον στο κείμενό του δίνει βιβλιογραφικά στοιχεία και διευθύνσεις στο διαδίκτυο, που θα μπορούσε ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης για να ενημερωθεί για την επιγραφή και τα ζητήματα που σχετίζονται με το κείμενό της.

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο Feminist Theology / An article of biblical interest in the new issue of Feminist Theology

Στο νέο τεύχος του Feminist Theology 18:2 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Keree Louise Casey , "What part of ‘No’ don’t you understand? —Talking the Tough Stuff of the Bible: A Creative Reading of the Rape of Tamar—2 Sam. 13:1-22", 160-174

Η Βίβλος είναι γεμάτη ιστορίες. Πολλές από αυτές αναγινώσκονται ως λειτουργικά αναγνώσματα. Είναι ιστορίες που εμπνέουν, προκαλούν, ενθαρρύνουν και στηρίζουν τους πιστούς. Υπάρχουν ωστόσο και ιστορίες που κανείς θα προτιμούσε να μη γνωρίζει. Αυτές οι ιστορίες σοκάρουν και προκαλούν τον τρόπο που κατανοούμε το Θεό. Αναρωτιόμαστε πού ήταν ο Θεός μέσα σε αυτήν την ιστορία. Γιατί συμπεριλαμβάνονται στον κανόνα της Αγίας Γραφής; Τι μπορούμε να μάθουμε από την επαναφήγηση αυτής της ιστορίας στη συνάφειά τους; Πρόκειται για τις "δύσκολες ιστορίες" της Βίβλου - τα θέματά τους προκαλούν δυσκολίες στον τρόπο σκέψης και στη θεολογία του 21ου αι. Σύμφωνα με τη συγραφέα η ιστορία της Θάμαρ είναι μία από αυτές τις ιστορίες. Είναι μια ιστορία η οποία ωστόσο, κατά τη γνώμη της, θα πρέπει να διαβάζεται πάντα και να συζητιέται.

To νέο τεύχος του NovT / The recent issue of NovT

Στο νέο τεύχος του Novum Testamentum 52:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Wilhelm Pratscher, "Judas Iskariot im Neuen Testament und im Judasevangelium", 1-23

Το ευαγγέλιο του Ιούδα είναι ένα ενδιαφέρον κείμενο, το οποίο συμπληρώνει τις γνώσεις μας ειδικά του σηθιανού γνωστικισμού. Συμβάλλει επομένως στη γνώση της ιστορίας του Χριστιανισμού κατά το 2ο αι., όπου μαρτυρείται μία εξέλιξη από την εικόνα του Ιούδα στον Ειρηναίο, Κατά αιρέσεων 1.31.1 μέχρι τον Κώδικα Tchacos. Από την άλλη μεριά μπορούμε να κατανοήσουμε λίγο καλύτερα τον ιστορικό Ιούδα και ίσως και τις προϋποθέσεις του θανάτου του Ιησού. Γενικά το ευαγγέλιο του Ιούδα μας επιτρέπει, παρά την αμφισημία του, να αποκτήσουμε μία νέα και πιο σύνθετη αντίληψη για τον Ιούδα σε σύγκριση προς την εικόνα που προκύπτει από τα κανονικά ευαγγέλια.

John A.L.Lee, "Led Astray by Punctuation The Meaning of ἐπιορκῶ in Matt 5:33", 24-36
Η σημασία του ἐπιορκῶ στο Μτ 5, 33 παραμένει ασαφής στο αγγλικό λεξικό της Κ.Δ. του Bauer και σε πολλά υπομνήματα. Ο συγγραφέας θεωρεί ότι το πρόβλημα στο Bauer είναι ότι δε διάβασε σωστά την στίξη. Μία επανεξέταση των μαρτυριών οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η σωστή ερμηνεία είναι το να αθετήσει κάποιος την υπόσχεση που έδωσε με όρκο.

John S. Kloppenborg,"James 1:2-15 and Hellenistic Psychagogy", 37-71
Αναπτύσσοντας την παράδοση για τον Ιησού (Q 11,9-10. 6,22-23) o Ιάκωβος διευρύνει, περιορίζει ή αναπτύσσει τα λόγια της Q με έναν τρόπο, ο οποίος αποκαλύπτει ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων για την ψυχαγωγία και την φροντίδα της ψυχής, τα οποία γνωρίζουμε ότι χαρακτήριζαν διάφορα ρεύματα της ελληνιστικής φιλοσοφίας της πρώιμης ρωμαϊκής εποχής. Ο συγγραφέας της Ιακώβου εκδηλώνει ένα αξιοπρόσεκτο ενδιαφέρον όχι για συγκεκριμένα αποτελέσματα όπως τη διαβίωση, την ανακούφιση από τα χρέη και την ανταμοιβή για την αντοχή που επέδειξε κανείς μέσα στους διωγμούς, αλλά για τις ψυχικές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα μεταξύ της πρόκλησης και της απόφασης καθώς και για το ρόλο τον οποίο διαδραματίζει η επίγνωση στην τελείωση του ατόμου.

Ulrich Victor, "Das Testimonium Flavianum Ein authentischer Text des Josephus", 72-82
Το Testimonium Flavianum είναι ένα αυθεντικό κείμενο του Ιωσήπου. Η αυθεντικότητά του δεν γινόταν εδώ και πολλά χρόνια αποδεκτή, επειδή η γλώσσα και οι ιδέες της εποχής κατά την οποία είχε συνταχθεί παρανοήθηκαν, επειδή δεν εκτιμήθηκε σωστά η πρόθεση του συγγραφέα κι επειδή δεν είχαν κατανοηθεί σωστά οι ιστορικές περιστάσεις της χειρόγραφης παράδοσης.

Claire Claire, "Some Remarks on Thomas A. Wayment, 'A New Transcription of P. Oxy. 2383 (P69)'", 83-87
Το άρθρο του Thomas Wayment βελτιώνει ένα σημαντικό σημείο της ανάγνωσης του Ρ69: την ανάγνωση του Λκ 22, 45 (recto, στ. 4-5). Η γενική του εκτίμηση ωστόσο δε δίνει μια σαφή εικόνα των ιδιαιτεροτήτων αυτού του μικρού αινιγματικού παπύρου. Ο Wayment δεν αντιλαμβάνεται ότι ο Ρ69 μαρτυρεί την τρίτη εκδοχή των μαρτυριών που έχουμε στη διάθεσή μας της προσευχής στο Όρος των Ελαιών έτσι, όπως την παραδίδει ο Λουκάς: δε λαμβάνει υπόψη του την απουσία του Λκ 22, 42 στον Ρ69. Αυτή η ιδιαιτερότητα θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στη συζήτηση των μαρτυριών για το Λκ 22,43-44.

Τα δίστιγμα στον Βατικανό κώδικα / Distigmai in Codex Vaticanus

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism είναι και η επόμενη είδηση. Σε σημερινή ανάρτηση παρατίθεται η απάντηση του Philip Payne στη θέση του Peter Head ότι τα δίστιγμα που βρέθηκαν στον Βατικανό Κώδικα είναι του 16ου αι. Ο Payne, ο οποίος είναι κι ο πρώτος που εντόπισε τα δίστιγμα στο χειρόγραφο, υποστηρίζει ότι κάποια από αυτά (περ. 50) προέρχονται από τον πρώτο αντιγραφέα του κώδικα (4ος αι.).

Για να διαβάσετε τη σχετική ανάρτηση με την απάντηση του Payne και για να βρεθείτε από εκεί και στην περίληψη των θέσεων του Head, πατήστε εδώ.