Στο νέο τεύχος του ThLZ / In the new issue of ThLZ

Στο νέο τεύχος της Theologische Literaturzeitung 134:11 (2009) το κύριο άρθρο είναι αφιερωμένο στην ιστορία της έρευνας σχετικά με τις σχέσεις Ισραήλ και Αιγύπτου:

Bernd U. Schipper, "Israel und Ägypten : Erkenntnisse und Perspektiven", 1153-1164
100 χρόνια μετά τη διατριβή του Albrecht Alt "Ιsrael und Ägypten" (1909) το παρόν άρθρο εξετάζει τις πρόσφατες διαπιστώσεις και τις νέες προοπτικές στο θέμα. Η έρευνα έχει την τάση να επικεντρώνεται κυρίως στα αιγυπτιακά κείμενα της 2ης χιλιετηρίδας π.Χ., ενώ η γραμματεία της ιστορικής περιόδου, όπου ο "Ισραήλ" και η "Αίγυπτος" υπήρχαν ως αυτόνομες ενότητες συνήθως παραβλέπεται. Με τη βοήθειας της πρόσφατης επανανακάλυψης της γραμματείας από τη λεγόμενη "ύστερη περίοδο" της Αιγύπτου (και κυρίως τη δημοτική γραμματεία) στο άρθρο υποστηρίζει την ανάγκη αλλαγής στον τρόπο προσέγγισης.
Ακολουθώντας τον Albrecht Alt, ο οποίος στα 1909 υπογράμμισε τη σημασία του πρώτου μισού της 1ης χιλιετ. π.Χ., η σύγχρονη έρευνα θα έπρεπε να λάβει υπόψη της την αιγυπτιακή γραμματείς από τον 7ο αι. κι εξής. Σε αυτήν την ιστορική περίοδο βρίσκουμε στην Αίγυπτο τόσο έναν αριθμό παλαιότερων κειμένων καθώς και νέα κείμενα, όπως το "Βιβλίο του Ναού" ή το "Βιβλίο του Θωθ", τα οποία όλα ανοίγουν το πεδίο των συγκρητικών σπουδών της σχέσης μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου.

Ένα νέο βιβλίο για τις εορτές και τελετές στη Βίβλο / A new book on feasts and ceremonies in the Bible

Από τον εκδοτικό οίκο Peeters κυκλοφορεί ένα νέο βιβλίο για τις εορτές και τις τελετές στη Βίβλο:

C.M. Tuckett (εκδ.), Feasts and Festivals (Contributions to Biblical Exegesis and Theology 53), Peeters 2009
ISBN: 978-90-429-2262-4
38 ευρώ

Περίληψη εκδοτικού οίκου

Πρόκειται για μία συλλογή εισηγήσεων που διαβάστηκαν σε μία συνάντηση στην Οξφόρδη το 2008. Σε αυτήν συμμετείχαν ειδικοί από τα πανεπιστήμια της Οξφόρδης, Leiden και της Βόννης. Θέμα της συνάντησης ήταν οι εορτές και οι τελετές στις βιβλικές και εξωβιβλικές παραδόσεις. Ta επιμέρους ζητήματα που συζητήθηκαν ήταν οι εορταστικές συνάξεις στο Δευτερονόμιο και οι νεκρικές τελετές για παιδιά στην εβραϊκή Βίβλο, οι γιορτές σε κάποια βιβλία που δεν συμπεριλαμβάνονται στον κανόνα της εβραϊκής Βίβλου (σε αυτά συμπεριλαμβάνονται το 2 και 3 Μακκ) αλλά και θέματα από την Κ.Δ. και ειδικότερα τα ευαγγέλια και τον Παύλο. Ο εστιασμός στο θέμα της "εορτής" αναδεικνύει νέες πλευρές κάποιων πολύ γνωστών κειμένων και ρίχνει φως σε έναν αριθμό θεμάτων στον αρχαίο Ιουδαϊσμό και τον πρώιμο Χριστιανισμό.

Για να διαβάσετε τα περιεχόμενα του τόμου, πατήστε εδώ.

O Jim West για τα βιβλικά ιστολόγια / Jim West on biblioblogs

Ένα σύντομο και πολύ ενδιαφέρον κείμενο του Jim West για την παρουσία των βιβλικών ιστολογίων στο διαδίκτυο και τη σπουδαιότητά τους έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του The Bible and Interpretation. O συγγραφέας ξεκινά από το γεγονός ότι οι λεγόμενοι bibliobloggers έχουν αποκτήσει τη δική τους ομάδα εργασίας στο πλαίσιο της SBL και παρατηρεί ότι αυτή η εξέλιξη αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι τα βιβλικά ιστολόγια έχουν γίνει ένα σημαντικός παράγοντας διάχυσης σε ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό των πορισμάτων της βιβλικής έρευνας.

Παρατηρεί μάλιστα τα εξής, τα οποία παραθέτω αυτούσια από το κείμενο:

"Blogging the Bible is the best way for scholars to get scholarship to the mass of consumers. Scholars can and should write journal articles in peer reviewed journals. They should publish excruciatingly detailed tomes that only a few other experts in the same field will ever read. They should meet at conferences and hear papers and interact and learn and grow professionally and intellectually. Likewise, they should write “popularizing” books targeted for the wider public. And finally they should, and I would suggest must, also attend to their duties as the disseminators of publicly consumable biblical scholarship for people who will not, or cannot, read extensive treatments. This is not to suggest that they dumb down their ideas, scholars should clarify, not reduce. But, scholars should also understand that anything that can't be explained in some clear fashion, so that the majority of people can understand it, may become an exercise in self-importance, not true scholarship.
Scholarship, it seems to me, must always be aware of its audience. And communication of said scholarship means dissemination."

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, πατήστε εδώ.

Ιστορικοκριτική μέθοδος και μεταμοντέρνες ερμηνείες / Historical-critical method and postomodern interpretations

Στο τεύχος του τρέχοντος έτους του Journal of Hebrew Scriptures 9 (2009) έχει δημοσιευθεί ένα νέο άρθρο. Πρόκειται για την απάντηση του John van Seters, ο οποίος, όπως δηλώνει εφαρμόζει στην επιστημονική του έρευνα την ιστορικοκριτική μέθοδο, στην πρόταση που διατύπωσαν οι G. Aichele, P. Miscall και R. Walsh σε πρόσφατο άρθρο τους (“An Elephant in the Room: Historical-Critical and Postmodern Inter-pretations of the Bible” JBL 128 [2009], σσ. 383–404) για ένα διάλογο μεταξύ ιστορικοκριτικής μεθόδου και μεταμοντέρνων ερμηνευτικών προσεγγίσεων. Στο πρώτο μέρος του άρθρου του ο van Seters σημειώνει και σχολιάζει κάποιες παρερμηνείες και γενικεύσεις που θεωρεί ότι διατυπώνονται στο κείμενο των Aichele - Miscall - Walsh. Aνάμεσα στα άλλα σημειώνει το πόσο δύσκολο είναι να ορισθεί με ακρίβεια ο όρος "μεταμοντέρνο", την πολυμορφία που διακρίνει τις μεταμοντέρνες ερμηνευτικές προσεγγίσεις αλλά και το γενικό και αρνητικό τρόπο με τον οποίο ορίζεται η ιστορικοκριτική μέθοδος. Στο δεύτερο μέρος ασχολείται με το θέμα της διακειμενικής προσέγγισης του κειμένου. Παρατηρεί ότι η διακειμενική ανάγνωση χαρακτηρίζει ήδη τον τρόπο που διαβάζεται και ερμηνεύεται η Π.Δ. μέσα στην Κ.Δ.Ο συγγραφέας καταλήγει ότι οι μεταμοντέρνες προσεγγίσεις που προτείνουν οι συνομιλητές του πλησιάζουν περισσότερο στη μυθιστορηματική αφήγηση και λιγότερο την επιστημονική ανάλυση. Γενικά φαίνεται να εκτιμά πως ένας διάλογος μεταξύ ιστορικής κριτικής και μεταμοντέρων ερμηνευτικών προσεγγίσεων είναι αδύνατος, αφού πρόκειται για δύο μη συμβατά μεταξύ τους μεγέθη.

[Α.Τ.: το μεθοδολογικό ζήτημα που θίγουν τα δύο αυτά κείμενα είναι ένα από τα καίρια θέματα της βιβλικής ερμηνευτικής κατά τα τελευταία χρόνια. Παρά την απαισιόδοξη αντιμετώπιση του van Seters το ζήτημα παραμένει ανοικτό. Προσωπικά πιστεύω ότι παρά το γεγονός ότι πρόκειται για δύο σχετικά μη συμβατά μεταξύ τους μεγέθη, είναι δυνατή και απαραίτητη η αξιοποίηση των πορισμάτων της ιστορικοκριτικής μεθόδου από τις μεταμοντέρνες ερμηνευτικές προσεγγίσεις. Η πρώτη μάλιστα μπορεί να συμβάλει θετικά στον περιορισμό των υπερβολών εκ μέρους των δευτέρων, αλλά και οι δεύτερες με τη σειρά τους μπορούν να καταστήσουν το κείμενο επίκαιρο, να φωτίσουν πτυχές και να προσφέρουν διεξόδους σε ερμηνευτικά αδιέξοδα.]

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

(Πηγή: Jim West)

Στο νέο τεύχος του Journal of feminist studies in religion

Στο νέο τεύχος του Journal of feminist studies in religion 25:2 (2009) δημοσιεύεται ένα αφιέρωμα στις φεμινιστικές βιβλικές σπουδές:

• Dora R. Mbuwayesango - Susanne Scholz, "Dialogical beginnings : a conversation on the future of feminist biblical studies", 93-103
• Seung A. Yang, "Challenges and opportunities in current feminist biblical studies", 107-112
• Beth L. Tanner, "The next step : making feminist concerns part of the academic structure", 112-117
• Marie T. Wacker, "Challenges and opportunities in feminist theology and biblical studies in Europe", 117-121
• Gay L. Byron, "Sociogeographical and hermeneutical differences : challenges and opportunities in contemporary feminist biblical studies", 121-125
• Cynthia M. Baker, "Roundtable on the future of feminist biblical studies",125-129
• Amy Kalmanofsky, "Outside insiders and the future of feminist biblical studies", 129-133
• Nancy N. Tan, "Feminist biblical studies : resident alien seeking citizen", 133-137
• Sarojini Nadar, "Changing the world : the task of feminist biblical scholars", 137-143

Ποιοι ήταν οι Μακκαβαίοι; / Who were the Maccabees?

Με αφορμή την ιουδαϊκή "εορτή των Φώτων" (Χανουκά), η οποία εορτάζεtaι αυτές τις μέρες από τον ιουδαϊκό κόσμο, δημοσιεύεται στην ηλεκτρονική σελίδα του JTA ένα άρθρο της Gil Shefler για την ερμηνεία και την αξία που δόθηκε στο κίνημα των Μακκαβαίων κατά τα παλαιότερα αλλά και τα νεότερα χρόνια. Σύμφωνα με αυτό η ερμηνεία του κινήματος ήταν διαφορετική σε διαφορετικές εποχές και από διαφορετικές ομάδες και σε κάθε περίπτωση ήταν στοιχείο της διαδικασίας επαναπροσδιορισμού της ταυτότητας της ιουδαϊκής κοινότητας. Ενώ η εορτή των φώτων για αιώνες επικεντρώθηκε στο θαύμα της λυχναψίας, η σημασία της επανάστασης των Μακκαβαίων τονίσθηκε κυρίως από τους σιωνιστές Ιουδαίους, οι οποίοι είδαν στα πρόσωπα του Ματταθία και των γιων του το παράδειγμα του ισραηλιτικού λαού που αγωνίζεται για την ανεξαρτησία του. Αυτή η υπερβολική εξύψωση των Μακκαβαίων φαίνεται να υποχωρεί στα επόμενα χρόνια.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

(Πηγή: D. Meadows)

Ένα νέο βιβλίο για την προφητεία στο Κουμράν / A new book on prophecy in Qumran

Ένα νέο βιβλίο κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Peeters. Θέμα του είναι η προφητεία κατά την εποχή του Δεύτερου Ναού και τον τρόπο που συμβάλλουν στην κατανοήσή της τα κείμενα της Νεκράς Θαλάσσης:

K. De Troyer / A. Lange / L.L. Schulte (εκδ.),Prophecy after the Prophets? The Contribution of the Dead Sea Scrolls to the Understanding of Biblical and Extra-Biblical Prophecy, (Contributions to Biblical Exegesis and Theology 52), Peeters 2009
ISBN: 978-90-429-2135-1
42 ευρώ

Περίληψη

Γενικά διατυπώνεται η άποψη ότι κατά την πρώιμη εποχή του Δεύτερου Ναού η προφητεία έφτασε στο τέλος της. Σε αυτόν τον τόμο εξετάζεται το πώς τα χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της ισραηλιτικής προφητείας και των ισραηλιτικών προφητικών κειμένων. Δε συμβάλει όμως στη μελέτη της προφητείας και των προφητικών βιβλίων της εβραϊκής Βίβλου μέσα από την ανάλυση της ιστορίας του κειμένου και της ερμηνείας των προφητικών βιβλίων - η πρώτη ενδιαφέρεται για τα χειρόγραφα των προφητικών βιβλίων, τα οποία βρέθηκαν στο Κουμράν και αλλού, η δεύτερη επικεντρώνεται στα παρα-προφητικά κείμενα και υπομνήματα- αλλά διερευνά επίσης το φαινόμενο της ενεργούς προφητείας, δηλ. των συνεχών προφητικών δραστηριοτήτων μετά την πρώιμη εποχή του Δεύτερου Ναού, πολύ μετά την εποχή που η προφητεία έφτασε στο υποτιθέμενο τέλος της.
Στο πρώτο μέρος του τόμου ο Matthias Henze aσχολείται με την παραπροφητική γραμματεία του Κουμράν. Ο Μartti Nissinen συζητά τη σχέση μεταξύ των ερμηνευτικών Pesher το Κουμράν και την οιωνοσκόπηση στην αρχαία Εγγύς Ανατολή. Ο Timothy H. Lim θέτει το ερώτημα αν, γιατί και υπό ποία έννοια οι ψαλμοί θεωρούνταν προφητείες ή προφητικοί.
Στο δεύτερο μέρος ο George J. Brooke θέτει το ερώτημα: "Υπήρχε η εκτίμηση ότι ο Διδάσκαλος της Δικαιοσύνης θα έπρεπε να θεωρηθεί προφήτης;" και η Katell Barthelot καταδεικνύει στη μελέτη της για το 4QTestimonia (4Q175) ότι ο Διδάσκαλος της Δικαιοσύνης δεν ήταν ο μόνος προφήτης εν δράσει κατά το 2ο αι. π.Χ.
Στο τρίτο μέρος του τόμου θέμα είναι η προφητεία με την ευρύτερη σημασία. Η Esther Eshel καταδεικνύει πώς η παράσταση του δένδρου στα συμβολικά όνειρα του Αποκρύφου της Γενέσεως αποτελεί τμήμα μίας ιουδαϊκής παράδοσης που μαρτυρείται σε παλαιότερα και νεότερα κείμενα. Ο Leo G. Perdue καθιστά σαφές ότι η αποκαλυπτική αναπτύχθηκε από την προφητεία και τη μαντική σοφία. Ο Perdue κάνει επίσης μία έρευνα για τους μυθικούς μάντεις στην αρχαία Εγγύς Ανατολή και του μάντεις και τη μαντική σοφία στη βιβλική και αρχαία ιουδαϊκή γραμματεία.

Τέλος στο τέταρτο μέρος του τόμου ο Armin Lange παρέχει ένα παράδειγμα του πώς τα κείμενα της Νεκράς Θαλάσσης μας βοηθούν στηνεπίλυση πολλών δύσκολων χωρίων στα προφητικά βιβλία της εβραϊκής Βίβλου. Γι' αυτόν τον σκοπό μελετά "Το φιλολογικό είδος του βιβλίου του Ιωνά" υπό το φως της παραπροφητικής γραμματείας από το Κουμράν.
Για να δείτε τα περιεχόμενα του βιβλίου, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του Revue Sémiotique et Bible / The new issue of Revue Sémiotique et Bible

Στο νέο τεύχος του Revue Sémiotique et Bible 134 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Serge Wüthrich, "Éli ou Élie ? (Mt 27, 45-50) Quand l’ironie tourne au vinaigre"

Ο συγγραφέας προτείνει μία ανάλυση των τελευταίων λόγων του Ιησού στο σταυρό, όπως αυτοί διασώζονται από τον Ματθαίο (27, 45-46) η οποία στηρίζεται στο θεωρητικό και μεθοδολογικό μοντέλο του J. Geninasca. Αυτή η ανάλυση ρίχνει φως σε δύο βασικά ερωτήματα που συνδέονται με αυτούς τους στίχους: α) γιατί οι παριστάμενοι θεώρησαν ότι ο Ιησούς επικαλείται τον Ηλία και β) ποια είναι η σχέση μεταξύ της παρανόησής τους και της εικόνας του ανθρώπου που τρέχει για να δώσει ξύδι στον Ιησού.

Jean-Pierre Duplantier, "La mort d’Ananie et Saphire (Actes 5, 1-11)"

Το άρθρο είναι η εισήγηση του συγγραφέα σε ένα συμπόριο που έλαβε χώρα στο Cadir τον Απρίλιο του 2007 με θέμα τις Πράξεις των Αποστόλων. Η ιστορία του θανάτου του Ανανία και της Σαπφείρας διαταράσσει την κατά κάποιο τρόπο ειδυλλιακή εικόνα που έχουν οι αναγνώστες των Πράξεων για την αρχαία Εκκλησία κι έτσι η τιμωρία του ζευγαριού φαίνεται σκληρή. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η ιστορία συναπαρτίζεται από τις διαφορετικές οπτικές τριών παρατηρητών των γεγονότων, του Ανανία, της Σαπφείρας και του Πέτρου. Ένας από αυτούς, ο Πέτρος, εισάγει ασυνήθιστους πρωταγωνιστές στην ιστορία: τον Σατανά και το Άγιο Πνεύμα. Δεν είναι ωστόσο το ζευγάρι εκείνο που πλήττεται από την τιμωρία, αλλά η εκκλησία, της οποίας εκείνοι είναι μέλη.

François Genuyt, "Le testament spirituel de Jésus selon Jn 13-17. En écoutant Jean Delorme. 1ère partie : Jean 13-14"

Πρόκειται για το πρώτο άρθρο στη σειρά άρθρων με θέμα τις διαλέξεις του Jean Delorme στο Savoie (1998-1999).

Κριτική έκδοση αγ. Νεοφύτου Εγκλείστου - βράβευση της Ακαδημίας Αθηνών / Critical edition of St. Neophytos' texts - the Academy of Athens award

Η Ακαδημία Αθηνών αποφάσισε να βραβεύσει τους συντελεστές της κριτικής έκδοσης των κειμένων του Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου στην πανηγυρική της συνεδρία στις 29 Δεκεμβρίου 2009. Ο άγιος Νεόφυτος (1134-1215) υπήρξε ένας πολυγραφότατος και εμπνευσμένος συγγραφέας. Το συγγραφικό του έργο καλύπτει όλους τους τομείς της θεολογίας. Μεταξύ των συγγραμμάτων του συγκαταλέγονται και κάποια ερμηνευτικά. Όσα από τα έργα του έχουν σωθεί, δημοσιεύονται στην εξάτομη κριτική έκδοση, που εκπονήθηκε με πρωτοβουλία της Ιεράς Σταυροπηγιακής Μονής Αγίου Νεοφύτου της Πάφου και με την επιμέλεια 50 περίπου πανεπιστημιακών από διάφορες χώρες. Η κριτική αυτή έκδοση αποτελεί πολύτιμο εργαλείο και καθιστά προσιτό το έργο του αγίου στην επιστημονική κοινότητα αλλά και σε κάθε ενδιαφερόμενο. Στην εκδήλωση βράβευσης θα παραβρεθούν εκ μέρους της Μονής Αγ. Νεοφύτου Πάφου ο επίσκοπος Χύτρων και ηγούμενος της Μονής Λεόντιος συνοδευόμενος από τον π. Αλέξιο Εγκλειστριώτη και εκ μέρους της Συντονιστικής Επιτροπής ο καθ. και Πρόεδρος του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ Χρήστος Οικονόμου.

Άρθρο στο νέο EvTh για το ρόλο των γραφέων / An article in the new EvTh on the role of scribes

Στο νέο τεύχος του Evangelische Theologie 6/2009 δημοσιεύεται μεταξύ άλλων ένα άρθρο για το ρόλο των γραφέων και γραμματέων στον αρχαίο Ισραήλ:

Johannes Taschner, "Zusammenhalt trotz inhaltlicher Differenzen. Jer 36 als Selbstvergewisserung der Beamten und Schreiber in frühnachexilischer Zeit ", 366-381

Στο πρώτο μέρος του άρθρου παρουσιάζονται ξεκινώντας από το Ιερ 36 τα παλαιοδιαθηκικά κείμενα στα οποία γίνεται λόγος για τον κοινωνικό ρόλο των υπαλλήλων και των γραφέων. Στη συνέχεια και στο πλαίσιο της ίδιας προβληματικής παρουσιάζονται τα παράλληλα από την αρχαία Ανατολή και τα αρχαιολογικά ευρήματα από τη Μέση Παλαιστίνη. Τέλος το άρθρο απαντά στο ερώτημα σε ποια συμπεράσματα μπορεί να καταλήξει κανείς από τη μορφή της ανάκρισης στο Ιερ 36,14-20 για την αυτοσυνειδησία των υπαλλήλων και γραφέων στην προαιχμαλωσιακήη και πρώιμη μεταιχμαλωσιακή περίοδο.