Πρακτικά συνεδρίου για την ημέρα Κυρίου / A volume on the "Day of God" Conference

Από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck κυκλοφόρησε ένας νέος τόμος με τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν στο 5ο Συμπόσιο που διοργάνωσαν οι θεολογικές σχολές των Παν/μίων Strasbourg, Tübingen και Uppsala στην Upssala το Σεπτέμβρη του 2006. Ο όρος "ημέρας Κυρίου" έχει γενικά ένα εσχατολογικό περιεχόμενο, μπορεί όμως να κατανοηθεί και διαφορετικά. Τέτοιες διαφορετικές προσεγγίσεις παρουσιάζονται στον παρόντα τόμο παράλληλα με την εσχατολογική διάσταση. Οι εισηγήσεις καλύπτουν ένα ευρύ χρονικό φάσμα: από την αρχαία αιγυπτιακή περίοδο μέχρι τη σκανδιναβική μεσαιωνική εποχή. Στο επίκεντρο, όπως είναι βέβαια φυσικό, βρίσκονται ο Ιουδαϊσμός και ο Χριστιανισμός, αλλά παράλληλα παρουσιάζονται προβλήματα και παραστάσεις σχετικά με την ιδέα της ημέρας Κυρίου στο Ζωροαστρισμό και στην αιγυπτιακή θρησκεία.

Anders Hultgard & Stig Norin (εκδ.), Le jour de Dieu : 5. Symposium Strasbourg, Tübingen, Uppsala, 11.-13. September 2006 in Uppsala, Tübingen : Mohr Siebeck 2009

ISBN: 978-3-16-150068-8
74 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου

• Erika Meyer-Dietrich, "Herr der Ewigkeit, der die Jahre der Götter aufgehen lässt, und der, in den Re täglich hinabsteigt : zur Frage altägyptischer Theologie und Zeitvorstellungen", 1-18
• Wolfgang Oswald, "Zukunftserwartung und Gerichtsankündigung : zur Pragmatik der prophetischen Rede vom Tag Jhwhs", 19-31
• Stig I. Norin, "Der Tag Gottes im Alten Testament : jenseits der Spekulationen - Was ist übrig?", 33-42
• Anders Hultgård, "Le "jour de Dieu" et les "millénnaires de Dieu" - deux types d'eschatologie iranienne", 43-64
• Madeleine Wieger, "Le "jour du jugement" dans IV Esdras", 65-83
• Jean C. Ingelaere, "Les jours du Seigneur dans l'Évangile selon Matthieu", 85-100
• Marc Philonenko, "'Au jour du Jugement' : origine et diffusion d'une formule eschatologique (contribution à l'étude du sociolecte esséno-quomrânien)", 101-106
• Anna M. Schwemer, "Das Kommen der Königsherrschaft Gottes in Lk 17,20f.", 107-138
• Tord Fornberg, "'And after six days ...' : chronology and biblical exegesis", 139-151
• Matthias Morgenstern, "Der 'Tag des Herrn' in der Literatur des rabbinischen Judentums : von der futurischen Halacha zur präsentischen Eschatologie", 153-167
• Friedmann Eissler, "Die Gebote und das Ende : Der "Tag JHWHs" in der frühen karäischen Bibelauslegung", 169-188
• Christian Grappe, "La réinterprétation du jour du Seigneur dans l'oeuvre double à Théophile : à partir de la relecture effectuée de Joël 3,1-5 (LXX)", 189-211
• Håkan Ulfgard, "Exégèse à la fin des temps dans la Suède médiévale : spiritualité et actualité dans l'Exposicio super Apocalypsim de Mathias de Linköping", 213-230

Το νέο τεύχος του DSD / In the new issue of DSD

Στο νέο τεύχους του Dead Sea Discoveries 16:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Michael A. Knibb, "The Community of the Dead Sea Scrolls: Introduction", 297-308
To άρθρο αποτελεί μία εισαγωγή στα άρθρα του ειδικού αυτού τόμου του περιοδικού με θέμα την κοινότητα των Κειμένων της Νεκράς Θαλάσσης και αποπειράται να παρέχει μια εκτίμηση σχετικά με ορισμένα ζητήματα που αυτά τα κείμενα θέτουν. Παρέχονται τα απαραίτητα επιχειρήματα για να καταδειχθεί ότι η παράδοση S δεν αφορούσε μία μόνο ομάδα κι όδι η yahad δεν περιοριζόταν στον Κουμράν. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η κοινοτική οργάνωση του κινήματος των Κειμένων της Νεκράς Θάλασσας ήταν πιο ευέλικτο και περισσότερο σύνθετο από ό,τι συνήθως υποθέτουμε.

Jutta Jokiranta, "An Experiment on Idem Identity in the Qumran Movement", 309-329
Η συζήτηση για τη σχέση μεταξύ του Κανόνα της Κοινότητας (S) και του κειμένου της Δαμασκού (D) μπορεί να στραφεί προς λάθος κατεύθυνση, εάν επικεντρωθεί στις διαφορές μεταξύ των κειμένων χωρίς να εκτιμήσει με σαφή τρόπο τη σημασία των μεταξύ τους σχέσεων και αλληλεπιδράσεων. Εδώ υιοθετείται η ιδέα της "διαχρονικής ταυτότητας" (idem identity) για να καταστεί σαφές ότι το λιγότερο που θεωρούσε το κίνημα ότι αυτό είναι, είναι τουλάχιστον τόσο σημαντικό όσο το να τεθεί το ερώτημα για το ποιους θεωρούσαν τα ίδια τα μέλη της ομάδας (τους εαυτούς τους) ότι είναι (το ζήτημα της συγχρονικής ταυτότητας [ipse identity]). To κίνημα θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είναι το ίδιο, ότι αντιστέκεται στο χρόνο παρά τις ποικίλες διαφορές. Στο άρθρο η συγγραφέας προσπαθεί να εντοπίσει σημαντικά στοιχεία της διαφοράς τα οποία μπορούσαν να είναι ανεκτά μέσα στο ίδιο κίνημα. Ένα πείραμα για τη διαχρονική ταυτότητα μπορεί να γίνει, αν κοιτάξει κανείς τα κείμενα με τους κανόνες και ειδικότερα εκείνα που αφορούν στην είσοδο στην κοινότητα. Στην κοινή κοινωνική του ταυτότητα το κίνημα φαίνεται να αυτοπαρουσιάζεται με τους όρους των δραστηριοτήτων του, όπως για παράδειγμα τις συμβουλές και τα προσόντα παρά τις ιδιαίτερες μορφές κοινοτήτων και οργάνωσης.

Alison Schofield, "Between Center and Periphery: The Yahad in Context", 330-350
Οι ειδικοί έχουν εδώ και πολλά χρόνια εξισώσει τη yahad με τους κατοίκους του Κουμράν, δημιουργώντας έτσι ένα δύσχρηστο μοντέλο δύο κοινοτήτων, εκείνης που βρίσκεται πίσω από τον Κανονισμό της Κοινότητας (S) κι εκείνη πίσω από το Κείμενο της Δαμασκού (D) ή μέλη του Κουμράν που έχουν δεσμούς με την κοινότητα και κινούνται στην περιφέρειά της έναντι εκείνων που είναι ενσωματωμένοι και "κανονικά" μέλη. Αυτό το διπλό παράδειγμα ωστόσο δεν μπορεί να εξηγήσει τόσο το κοινό όσο και το διαφορετικό μεταξύ των S και D υλικό καθώς και του άλλου υλικού κανονισμών που έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας. Στο άρθρο η συγγραφέας παρέχει ένα κοινωνικοανθρωπολογικό μοντέλο κατανόησης του σχηματισμού της κοινότητας, το οποίο να μπορεί να εξηγήσει τη δυναμική σχέση μεταξύ τόσο του κέντρου κωδικοποίησης στην Ιερουσαλήμ και της σέκτας γενικά, καθώς και σε ένα μικροσκοπικό επίπεδο μέσα στην ίδια την yahad. Γιατί καθώς η yahad δημιούργησε το δικό της νέο κέντρο αυθεντίας στο Κουμράν, παρήγαγε νέες, διαφορετικές παραδόσεις, οι οποίες όμως ποτέ δεν αναπτύχθηκαν στην απομόνωση. Aυτό το "ακτινωτό-διαλογικό" μοντέλο ανάπτυξης προτείνει ως λύση ότι οι κοινότητες - και οι παραδόσεις τους- διαφοροποιούνταν μέσα από το συνεχή διάλογο με τα κέντρα /το κέντρο εξουσίας.

John J. Collins, "Beyond the Qumran Community: Social Organization in the Dead Sea Scrolls", 351-369
Τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης αναφέρονται σε διαφορετικά είδη κοινοτήτων. Το Κείμενο της Δαμασκού κάνει λόγο για ανθρώπου που ζούνε σε "στρατόπεδα" σε όλη τη χώρα, παντρεύονται και έχουν παιδιά. Ο Κανονισμός της Κοινότητας αντίθετα δε μιλά καθόλου για γυναίκες και παιδιά.The Dead Sea Scrolls refer to different kinds of communities. Μιλά όμως για μικρές κοινότητες με απαρτία δέκα άτομα ως μέρος της yahad. Ο Κανονισμός της Κοινότητας κάνει επίσης λόγο με αινιγματικό τρόπο για δώδεκα άνδρες και τρεις ιερείς που υποτίθεται ότι πηγαίνουν στην έρημο για να ετοιμάσουν την οδό Κυρίου. Είναι δυνατό, αν και όχι βέβαιο, αυτοί να είναι οι ιδρυτές της κοινότητας στο Κουμράν. Το Κουμράν ήταν σίγουρα μία κοινότητα-σέκτα των ρωμαϊκών χρόνων. Είναι δυνατό, αν και δεν έχει αποδειχθεί, ότι ήταν ένα οχυρό των Ασμοναίων πριν έρθουν οι Ρωμαίοι. Δεν ήταν ποτέ τίποτε περισσότερο από μία από τις πολλές κοινότητες-σέκτες. Επομένως η yahad δεν πρέπει να ταυτιστεί με "την κοινότητα του Κουμράν".

Charlotte Hempel, "CD Manuscript B and the Rule of the Community",370-387
Στην αρχή στο άρθρο υπογραμμίζεται ο αυξημένος αριθμός κοινών στοιχείων μεταξύ του Κειμένου της Δαμασκού και του Κανονισμού της Κοινότητας. Μερικά παραδείγματα τέτοιας σύμπτωσης, όπως για παράδειγμα ο ποινικός κώδικας, προκάλεσαν το ακαδημαϊκό ενδιαφέρον, όταν δημοσιεύθηκαν τα χειρόγραφα από το Σπήλαιο 4. Σε αυτήν τη μελέτη η συγγραφέας επιστρέφει σε ένα κείμενο από το χειρόγραφο Β του CD (CD 20,1b-8a), το οποίο εδώ και καιρό έχει επισημανθεί ότι είναι στενά συνδεδεμένο με το 1QS 8-9 και δίνει τη δυνατότητα επανεκτίμησης της σχέσης μεταξύ των δύο κειμένων υπό το φως της πλήρους έκδοσης όλων των χειρογράφων του S. H ανάλυση που προσφέρεται εδώ αποκαλύπτει μία σύνθετη σχέση μεταξύ αυτών των κειμένων καθώς επίσης και κάποιες συναρπαστικές ενδείδει προς την κατεύθυνση μίας σύνθετης φιλολογικής ιστορίας μέσα στην παράδοση S.

Sarianna Metso, " Problems in Reconstructing the Organizational Chart of the Essenes", 388-415
Οι προσπάθειες που έγιναν να αναπαρασταθεί η φύση και η δομή οργάνωσης του κινήματος των Εσσαίων στηρίχθηκαν κυρίως στα χειρόγραφα του Κειμένου της Δαμασκού και του Κανονισμού της Κοινότητας. Το άρθρο παραπέμπει σε ένα αριθμό επιπλέον αποσπασματικών κειμένων από το Σπήλαιο 4 και εξετάζει τις προκλήσεις που αυτά θέτουν και πώς αυτά συνδέονται με τις διάφορες θεωρίες σχετικά με τη φύση των κοινοτήτων που κρύβονται πίσω από αυτά. Μία θεμελιώδης ερώτηση είναι μέχρι ποιο βαθμό τα λεγόμενα κείμενα των κανονισμών αντικατοπτρίζουν πραγματικές ιστορικές συνθήκες και αυτό το ερώτημα είναι άρρηκτα δεμένο με το ερώτημα για τη λειτουργία των κειμένων μέσα στις κοινότητες που τα χρησιμοποιούσαν. Μία μελέτη των όρων οργάνωσης που χρησιμοποιούνται στα κείμενα αποκαλύπτει ότι αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνταν με διάφορους τρόπους και ότι ενώ κάποι όροι μπορεί να αντικατοπτρίζουν πραγματικές ιστορικές συνθήκες, κάποιοι άλλοι δεν το κάνουν. Αυτό το συμπέρασμα έχει επιπτώσεις στo ερώτημα κατά πόσο είναι αποτελεσματικό να χρησιμοποιούνται τέτοια κείμενα για την αναπαράσταση της ιστορικής πραγματικότητας.

James C. VanderKam, "The Oath and the Community", 416-432
To κείμενο του Serek και της Δαμασκού περιγράφουν πλευρές των διαδικασίων μέσα από τις οποίες κάποιος μπορούσε να γίνει μέλος της κοινότητας και ο Ιώσηπος εξηγεί τις διαδικασίες ένταξης για όσους ήθελαν να γίνουν Εσσαίοι. Σε όλες αυτές τις περιγραφές περιλαμβάνεται κι ένας όρκος, αλλά έχει υποστηριχθεί ότι είναι σε διαφορετική κάθε φορά συνάφεια. Μία προσεκτική όμως εξέταση των κειμένων καταδεικνύει ότι όλες οι πηγές πιθανόν τοποθετούν τον όρκο στο ίδιο σημείο της διαδικασίας ένταξης στην κοινότητα. Επομένως αυτή η πλευρά της διαδικασίας ένταξης αποτελεί ένα ακόμη κοντινό παράλαληλο μεταξύ των κειμένων που βρέθηκαν στο Κουμράν και της περιγραφής των Εσσαίων από τον Ιώσηπο.

Steven D. Fraade, "Qumran Yahad and Rabbinic Hăbûrâ: A Comparison Reconsidered", 433-453
Ήδη αμέσως μετά τις πρώτες ανακαλύψεις και εκδόσεις των κειμένων της Νεκράς Θαλάσσης οι ειδικοί σύγκριναν την yahad των χειρογράφων με την hăbûrâ της πρώιμης ραββινικής γραμματείας και προσπάθησαν να εδραιώσουν μία ιστορική σχέση και πορεία ανάπτυξης μεταξύ των δύο τύπων οργάνωσης της κοινότητας. Το παρόν άρθρο είναι μια επισκόπηση επιλεγμένων αλλά αντιπροσωπευτικών παραδειγμάτων από αυτήν την έρευνα και προσπαθεί να αποκαλύψει τις προϋποθέσεις που υπάρχουν στη βάση τους καθώς και τις γενικότερες συνέπειές τους, ενώ θέτει και το ερώτημα, εάν τα στοιχεία, που έχουμε στη διάθεσή μας, επιτρέπουν κάθε είδους κοινωνιολογικών συγκρίσεων και αναπαραστάσεων της ιστορικής πραγματικότητας.

Το νέο τεύχος του Horizons in Biblical Theology / The new issue of Horizons in Biblical Theology

Στο νέο τεύχος του Horizons in Biblical Theology 31:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Cullen Story, "Another Look at the Fourth Servant Song of Second Isaiah", 100-110

Ο συγγραφέας εισηγείται μία συναφειακή εξηγητική ανάγνωση των ασμάτων του δούλου του Κυρίου στο Δευτεροησαΐα. Διαβάζοντας αυτά τα άσματα στη φιλολογική συνάφεια της αναφοράς τους στη "δεύτερη έξοδο" και των εορταστικών ύμνων μπορεί κανείς να αντλήσει πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία. Υπάρχουν οι μορφές τριών δούλων στα τέσσερα άσματα του Δούλου: ένας δούλος (ο Ισραήλ) που πρέπει να σωθεί, ένας δούλος (ο Δευτεροησαΐας) που διακηρύσσει τη σωτηρία κι ένας δούλος (ο Μεσσίας) που φέρνει τη σωτηρία. Αυτός ο δούλος του τέταρτου άσματος δεν είναι ο ίδιος ο προφήτης αλλά η μορφή του δούλου, του οποίου η θυσία θα αποτινάξει το ζυγό της Βαβυλώνας.

Michael W. Holmes, "Recovering a 'Lost' Author: Marcion of Smyrna", 111-122

Το Μαρτύριο του Πολυκάρπου κατά παράδοση θεωρείται έργο ενός ανώνυμου συγγραφέα, ο Holmes όμως υποστηρίζει το αντίθετο: κατά τη γνώμη του συντάχθηκε από τον Μαρκίωνα Σμύρνης. Ήταν ένας συγγραφέας με ικανότητες και προέβαλε μία συγκεκριμένη προσέγγιση του μαρτυρίου στη βάση μίας περίπλοκης ερμηνείας των ευαγγελικών κειμένων. Παρουσιάζει τον Πολύκαρπο ως ενσάρκωση τόσο των χριστιανικών όσο και των ελληνορωμαϊκών αρετών και αξιών. Ανατρέπει τις ρωμαϊκές διεκδικήσεις της εξουσάις με το να επιβεβαιώσει τη χριστιανική θέση για τη θεϊκή κυριαρχία. Το συγγραφικό του επίτευγμα του εξασφαλίζει μία θέση στον κατάλογο των χριστιανών συγγραφέων του 2ου αι.

David P. Moessner, "Turning Status 'Upside Down' in Philippi Christ Jesus' 'Emptying Himself' as Forfeiting Any Acknowledgment of His 'Equality with God' (Phil 2:6-11)", 123-143

Αντί να επαινέσει τον Ιησού Χριστό για την υπακοή του μέχρι τον ταπεινωτικό θάνατο, ο ύμνος για τον Χριστό, στο Φιλ 2,6-11, εξυψώνει "το θάνατο στο σταυρό" ως την υπέρτατη αποκάλυψη της θέσης και της δύναμης του Θεού. Η ανύψωση του αυτοθυσιαστικού "χαρακτήρα" του Θεού αντιστρέφει την έννοια της κοινωνικής θέσης. Το ότι ο Χριστός Ιησούς "δεν εκμεταλλεύθηκε την ισότητά του με τον Θεό αλλά στέρησε από τον εαυτό του από κάθε δικαίωση" είναι ένα σαφές μήνυμα προς μία "χορτάτη" από κοινωνικές διακρίσεις και το "κυνηγητό για την απόκτηση τιμής" αποικία, όπως ήταν οι Φίλιπποι των ρωμαϊκών χρόνων.

Andrew J. Dearman, "Daughter Zion and Her Place in God's Household", 144-159

Οι μεταφορικές φράσεις "θυγατέρα Σιών" και "θυγατέρα Ιερουσαλήμ¨ πρέπει να κατανοηθούν ως παραθετικές γενικές που αναφέρονται στην πόλη της Σιών παρά τις διαφορετικές πρόσφατες ερμηνείες. Αποτελούν τμήμα ενός μεγαλύτερου λογοτεχνικού και πολιτισμικού υλικού σχετικού με την προσωποποίηση της πόλης και θα έπρεπε έτσι να ερμηνευθεί. Οι συσχετισμοί από τον κόσμο της οικογένειας της πόλης ως "θυγατέρας" εξετάζονται και τοποθετούνται μέσα στο πλαίσιο της ευρύτερης μεταφοράς για την οικία του Γιαχβέ μαζί με τους άλλους ρόλους της πόλης (π.χ. της συζύγου, της χήρας και της μητέρας).

Gregory R. Perry, "Paul in Acts and the Law in the Prophets", 160-177

Ο Λουκάς παρουσιάζει τον Παύλο στις Πράξεις ως ένα μετανοημένο Φαρισαίο, του οποίου η διδασκαλία και έμπρακτη εφαρμογή του Νόμου "επαναπροσδιορίζει" τη θέση του μέσα στον εκπληρωθέντα λόγο και το εκπληρωθέν σχέδιο του Θεού. Ο Λουκάς προσφέρει μία λεπτομερή παρουσίαση της διδασκαλίας και της εφαρμογής του Νόμου εκ μέρους του Παύλου. Πρώτον η παρουσίαση από τον Λουκά της διδασκαλίας του Παύλου στη συναγωγή δεν εξοστρακίζει και δεν υπερβαίνει το Νόμο, αλλά τον τοποθετεί και τον ερμηνεύει σε σχέση με τους προφήτες. Δεύτερον, με την περιγραφή της Πεντηκοστής και του Πνεύματος της Πεντηκοστής ως το βασικό κίνητρο για το τελικό ταξίδι του Παύλου προς την Ιερουσαλήμ, ο Λουκάς σαφώς αποκρούει την κατηγορία της αποστασίας από το Νόμο κι επιβεβαιώνει την αγιογραφική τεκμηρίωση της αποστολής του Παύλου, η οποία έδωσε στην "Οδό" το στίγμα του εσχατολογικού λαού του Θεού.

J. Lyle Story, "Hope in the Midst of Tragedy: (Isa 5:1-7; 27:2-6; Matt 21:33-46 par.)", 178-195

Παράδειγμα της ενότητας της Βίβλου είναι η αγροτική εικόνα της αμπέλου / του αμπελώνος στα άσματα του Ησ 5,1-7. 27,2-6 και στην παραβολή του Μτ 21,33-46. Η μεταφορά εκφράζει μία ανάπτυξη και επανερμηνεία των θεμάτων της κρίσης και της υπόσχεσης, όπου ο Θεός επιθυμεί να εκπληρώσει τα σχέδιά του για το λαό του, παρά τη συνεχή απογοήτευσή του εξαιτίας της ανθρώπινης αποστασίας. Ο Θεός εκφράζει την αγάπη του για το λαό με έναν εντελώς ευάλωτο τρόπο. Τόσο ο Ησαΐας όσο και ο Ιησούς υπογραμμίζουν την αλήθεια ότι ο Θεός δε θα μπορούσε να κάνει τίποτε περισσότερο από ό,τι έκανε για το λαό του. Ο Θεός δε μπορεί να κατηγορηθεί για τίποτε. Όπου υπάρχει απιστία και απόρριψη του αγαπητού Υιού, εκεί υπάρχει τραγωδία και απώλεια. Όπου υπάρχει αποδοχή, υπάρχει χαρά, επαγγελία και εκπλήρωση.

Το χειρόγραφο του "αρχαϊκού Μάρκου" αποδεικνύεται πλαστό / Archaic Mark turns out to be a fake

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism έχουμε την είδηση ότι σύμφωνα με μετρήσεις και εξετάσεις που έγιναν του χειρογράφου με το όνομα "αρχαϊκό κατά Μάρκον" αποδεικνύεται ότι αυτό είναι πλαστό. Η αρχική είδηση ανακοινώθηκε στον ηλεκτρονικό πίνακα ειδήσεων του Παν/μίου του Chicago. Τις εξετάσεις διεξήγαγε η καθ. Margaret M. Mitchell μαζί με μία ομάδα ειδικών στη μικροχημική ανάλυση και στη μεσαιωνική βιβλιοδεσία.

Για 70 χρόνια οι επιστήμονες προβληματίζονταν για την αυθεντικότητα αυτού του μικρογράμματου κώδικα. Σύμφωνα λοιπόν με τις νέες μετρήσεις το χειρόγραφο κατασκευάστηκε μετά το 1874 με υλικά, τα οποία δεν υπήρχαν πριν το τ. του 19ου αι. Τα φύλλα περγαμηνής επάνω στα οποία γράφηκε ωστόσο κατασκευάστηκαν κάπου στα μ. του 16ου αι. Σύμφωνα με την ανάλυση της Mitchell το κείμενο που χρησιμοποίησε ο πλαστογράφος είναι εκείνο της έκδοσης του κειμένου της Κ.Δ. το έτος 1860 από τον Philipp Buttmann.

Αναλυτική παρουσίαση των ευρημάτων θα γίνει σε άρθρο των Mitchell, Barabe και Quandt που θα δημοσιευθεί στο τεύχος Φεβρουαρίου του Novum Testamentum. [Α.Τ.: με το συγκεκριμένο χειρόγραφο είχαν ασχοληθεί παλαιότερα οι M. Mitchell και P.A. Duncan,"Chicago's 'Archaic Mark' (MS 2427): a Reintroduction to Its Enigmas and a Fresh Collation of Its Readings", NovT 48:1 (2006) 1-35] .

Για να διαβάσετε όλο το κείμενο στη σχετική σελίδα του Παν/μίου του Chicago, πατήστε εδώ.

H ιστορία αυτού του κειμένου έχει παρουσιασθεί σε παλαιότερη ανάρτηση στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism, την οποία μπορείτε να διαβάσετε πατώντας εδώ.

Το συγκεκριμένο χειρόγραφο (972) μαζί με τα υπόλοιπα της συλλογής ψηφιοποιήθηκαν με την ευθύνη της Βιβλιοθήκης του Παν/μίου του Chicago και μπορείτε να το δείτε πατώντας εδώ.

O αρχάγγελος Γαβριήλ στην ιουδαϊκή γραμματεία / Angel Gabriel in Jewish literature

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interperation έχει αναρτηθεί ένα κείμενο του David L. Everson, καθ. του Xavier University (Cincinatti, ΗΠΑ), το οποίο πραγματεύεται τον τρόπο που παρουσιάζεται ο αρχάγγελος Γαβριήλ στην ιουδαϊκή γραμματεία. Στο κείμενό του ο Everson ασχολείται αρχικά με τους αγγέλους γενικότερα στην Π.Δ. και στο δεύτερο μέρος παρουσιάζει τις πληροφορίες που απαντούν στα ιουδαϊκά κείμενα για τον Γαβριήλ. Ο Γαβριήλ (="ο Θεός είναι ο πολεμιστής μου") εμφανίζεται για πρώτη φορά στα Δαν 8-9 (κι ίσως και στα 10-12), όπου ερμηνεύει τα όνειρα του Δανιήλ (angelus interpres). Ο τρόπος παρουσίασής του φαίνεται να είναι εξέλιξη προηγούμενων βιβλικών παραδόσεων. Στη συνέχεια στα ιουδαἱκά κείμενα της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου ο Γαβριήλ αναλαμβάνει και άλλους ρόλους. Είναι αρχάγγελος και συνδέεται με την τελική κρίση και τον Παράδεισο. Στην Κ.Δ. εμφανίζεται 2 φορές στο κατά Λουκάν στα δύο πρώτα κεφάλαια του ευαγγελίου. Στα ραββινικά κείμενα με αυτόν ή τον Μιχαήλ ταυτίζεται ο ανώνυμος άγγελος κάποιας βιβλικής ιστορίας (π.χ. στην πάλη του Ιακώβ, στη σωτηρία των τριών παίδων κτλ.). Στέκεται μαζί με άλλους τρεις αγγέλους γύρω από το θρόνο του Θεού (οι άλλοι είναι οι Μιχαήλ, Ραφαήλ και Ουριήλ) και είναι μαζί με τον Μιχαήλ προστάτης του Ισραήλ.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του NTS ελεύθερο για καταφόρτωση / The new issue of NTS free to download

Χθες παρουσιάσαμε το περιεχόμενο του νέου τεύχους του περιοδικού New Testament Studies. Για όσους ενδιαφέρονται, υπάρχει η δυνατότητα της καταφόρτωσης (σε μορφή pdf) των άρθρων του τρέχοντος τεύχος (για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ).

Στο νέο τεύχος του JECS / In the new issue of JECS

Στο νέο τεύχος του Journal of Early Christian Studies 17:4 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν τον αρχέγονο χριστιανισμό:

Benjamin L. White, "Reclaiming Paul?: Reconfiguration as Reclamation in 3 Corinthians", 497-523
Ο συγγραφέας ακολουθεί μία εναλλακτική προσέγγιση στην προσπάθεια προσδιορισμού των ιστορικών συνθηκών και των ρητορικών στρατηγικών που υιοθέτησε ο συγγραφέας της 3 Κορ. Ενώ οι περισσότεροι ερευνητές προσπάθησαν να εντοπίσουν τους συγκεκριμένουςν αντιπάλους που κρύβονται πίσω από την πολεμική του κειμένου (Σίμων Μάγος, Σατουρνίλος, Μαρκίων, Βαλεντίνος κ.ά.), ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι μια τέτοια προσπάθεια δεν οδηγεί πουθενά κι ότι μια προσεκτική ανάγνωση του "Παύλου" που κατασκευάζεται από τον συγγραφέα του κειμένου παρέχει περισσότερα στοιχεία για την ένταξη του κειμένου μέσα στο ιστορικό του πλαίσιο. Ειδικότερα ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η 3 Κορ είναι μία πρωτο-ορθόδοξη (του ύστερου 2ου αι.) αναφορά στον Παύλο των ποιμαντικών επιστολών, ο οποίος παρουσιάζεται ως ο υπερασπιστής της αποστολικής διδασκαλίας απέναντι στις "αποκλίνουσες απόψεις" μίας γενικά "γνωστικής" παραλλαγής. Το πλησιέστερο ρητορικό ανάλογο απαντά στον Ειρηναίο Λυώνος. Τόσο ο συγγραφέας της 3 Κορ όσο και ο Ειρηναίος συμμετέχουν σε ένα ευρύ κίνημα του ύστερου 2ου αι. που σκοπό έχει να διεκδικήσει και πάλι τον Παύλο από τους "αιρετικούς". Ωστόσο σε καθεμιά από αυτές τις περιπτώσεις η προσπάθεια ανάκτησης του Παύλου συμπεριέχει και μία έμμεση επαναπροσαρμογή του "ιστορικού" Παύλου. Μεταξύ άλλων ο Παύλος κατά ένα ειρωνικό τρόπο γίνεται ο υπερασπιστής της σαρκός.

Nicola Denzey Lewis, "Apolytrosis as Ritual and Sacrament: Determining a Ritual Context for Death in Second-Century Marcosian Valentinianism", 525-561
Ο Ειρηναίος Λυώνος αναφέρει ότι μία βαλεντινιανή ομάδα του 2ου αι. μ.Χ., οι Μαρκωσιανοί, ανάπτυξαν ένα τελετουργικό σύστημα, το οποίο περιλάμβανε μία τελετουργία που επιτελούνταν για ένα άτομο που βρισκόταν προ του θανάτου του. Η τελετή εξυπηρετούσε εξασφάλιζε για αυτό το άτομο μια θέση στις ανώτερες ουράνιες σφαίρες. Χρησιμοποιώντας παράλληλα από διάφορες αρχαίες πηγές ο συγγραφέας εξετάζει τις υπάρχουσες μαρτυρίες για πρώιμες χριστιανικές επιθανάτιες τελετές. Αυτή η σύγκριση επιβεβαιώνει ότι η βαλεντινιανή επιθανάτια τελετή προηγείται της ανάπτυξης μίας παρόμοιας τελετής της καθολικής εκκλησίας κατά χίλια περίπου έτη κι έτσι πιστοποιεί το ιδιαίτερα αναπτυγμένο βαλεντινιακό τελετουργικό σύστημα, το οποίο διακρίνεται από εκείνο της ορθόδοξης εκκλησίας.

David M. Reis, "Thinking with Soul: Psychē and Psychikos in the Construction of Early Christian Identities", 563-603
Οι αρχαίοι χριστιανοί συγγραφείς ανάπτυξαν διάφορες ρητορικές στρατηγικές για να διατυπώσουν με ακρίβεια τον τρόπο που αντιλαμβάνονταν τον Χριστιανισμό και για να διακρίνουν τους οπαδούς του Ιησού από τους διάφορους "άλλους". Ωστόσο όσοι υιοθετούν τη θεωρία της ταυτότητας παρατήρησαν ότι ο εαυτός δεν είναι μία "προκαθορισμένη" ή στατική κατηγορία αλλά μάλλον μία κατηγορία η οποία βρίσκεται συνεχώς υπό διαπραγμάτευση και επαν-εξέταση. Επιπλέον μέσα στα επιχειρήματα που διακρίνουν "εμάς" από "εκείνους" είναι ενσωματωμένες οι αξιώσεις για εξουσία και γνώση. Με βάση αυτές τις σκέψεις ο συγγραφέας εξετάζει πώς η αντίληψη περί ψυχής, η οποία έχει μακρά ιστορία στις φιλοσοφικές συζητήσεις για την ατομικότητα, κατέστη ένα χρήσιμο εργαλείο οριοθέτησης των αρχαίων χριστιανικών ταυτοτήτων και περιθωριοποίησης των αντιπάλων. Είτε κατανοηθεί ως μεταφορά είτε ως μία "πραγματική" ενότητα, η ψυχή και το επίθετο που προκύπτει από αυτήν "ψυχικός" κατέστησαν "σημάδια" μίας πρώιμης χριστιανικής πολεμικής και απολογητικής, η οποία έδωσε τη δυνατότητα στους συγγραφείς να χαράξουν μία έννοια του είναι και να καθορίσουν μία θέση για τους χριστιανούς μέσα στον κοινωνικό χάρτη του ελληνορωμαϊκού κόσμου.

Το νέο τεύχος του NTS / The new issue of NTS

Στο νέο τεύχος του New Testament Studies 56:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Hanna Roose, "Umkehr und Ausgleich bei Lukas: Die Gleichnisse vom verlorenen Sohn (Lk 15.11–32) und vom reichen Mann und armen Lazarus (Lk 16.19–31) als Schwestergeschichten", 1-21

H παρατήρηση ότι η παραδειγματική αφήγηση του πλούσιου και του φτωχού Λάζαρου (Λκ 16,19-31) αποτελεί την "αδελφή-ιστορία" στην παραβολή του Ασώτου (Λκ 15,11-32) μας οδηγεί στην καρδιά της θεολογίας του Λουκά. Στο 16,19-31 συγκρούονται δύο μοτίβα, τα οποία καθορίζουν με διαφορετικό τρόπο την εσχατολογική μοίρα του ανθρώπου: η μετάνοια του αμαρτωλού (16,30) και η ανταποδοτική ισορροπία μεταξύ του καλού και του κακού που εισπράττει κανείς σε αυτήν τη ζωή και στην άλλη (16,25). Μέσω της σχέσης που υπάρχει μεταξύ των τριών ιστοριών στο Λκ 15 και την παραβολή του πλούσιου και του φτωχού Λάζαρου αντιπαρατίθενται οι δύο αυτές αντιλήψεις. Το θεολογικό κέντρο του κατά Λουκάν έγκειται στην εσωτερική σχέση μεταξύ των Λκ 15 και 16.

Gonzalo Rojas-Flores, "From John 2.19 to Mark 15.29: The History of a Misunderstanding" , 22-43
Αντίθετα προς τη γενικά αποδεκτή άποψη ότι το Ιω 2,19 αναφέρεται έμμεσα στην καταστροφή του Ναού και εξαρτάται από τη συνοπτική παράδοση, στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται ότι: α) υπάρχει κάποια αλληλεξάρτηση μεταξύ των ιωάννειων και των συνοπτικών λογίων για την καταστροφή του Ναού, όχι όμως τέτοια ώστε να υποθέσουμε ιωάννεια χρήση του συνοπτικού υλικού, β) το λόγιο του Ιησού στο Ιω 2,19 δεν αναφέρεται στην καταστροφή του Ναού της Ιερουσαλήμ αλλά στο θάνατό του και στην ανάστασή του (απόδειξη της εξουσίας που έχει να καθαρίσει το Ναό), το οποίο διατυπώνεται χαρακτηριστικά με ιωάννειους όρους, γ) ο Μάρκος παρουσιάζει τον Ιησού να προφητεύει την καταστροφή του Ναού, όμως η ιδέα ότι επίσης προφήτευση την εκ νέου ανέγερσή του (Μκ 15,29) μπορεί να ερμηνευθεί μόνο ως μία παραμορφωμένη εκδοχή του Ιω 2,19, την οποία πληροφορήθηκε ο Μάρκος μέσω μίας εχθρικής προς τον Ιησού πηγής.

Chris Keith, "The Claim of John 7.15 and the Memory of Jesus' Literacy", 44-63
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το Ιω 7,15 δεν αναφέρεται στον αναφαλβητισμό ή μη του Ιησού, αλλά μάλλον στο ότι ο Ιησούς ήταν σε θέση να προκαλεί σύγχυση στους αντιπάλους του όσον αφορά στη μόρφωσή του. Σύμφωνα με τον αφηγητή του κατά Ιωάννην οι αντίπαλοι του Ιησού υπέθεταν ότι δεν "γνώριζε γράμματα", αλλά επίσης αναγνώριζαν ότι δίδασκε σα να ήξερε γράμματα. Στο άρθρο επίσης προτείνεται ότι η θέση του Ιω 7,15 είναι ιστορικά πιθανή υπό το φως της μνήμης του Χριστιανισμού του 1ου αι. για τον αλφααβητισμό του Ιησού.

Eyal Regev, "Temple Concerns and High-Priestly Prosecutions from Peter to James: Between Narrative and History", 64-89
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων οι βασικές κατηγορίες εναντίον του Πέτρου, του Στεφάνου και του Παύλου -καθώς επίσης σε μεταγενέστερα χριστιανικά κείμενα εναντίον του Ιακώβου- ήταν η βεβήλωση της αγιότητας του Ναού, τόσο με δηλώσεις όσο και με πράξεις μέσα σε αυτόν. Στο αφηγηματικό επίπεδο, στην παρουσίαση των συγκρούσεων και των δοκιμασιών αυτών των πρώτων χριστιανών ηγετών, οι αρχαίες χριστιανικές πηγές υποστήριζαν ότι, επειδή η πρώτη χριστιανική κοινότητα στην Ιερουσαλήμ επιθυμούσε να συμμετάσχει στη λατρεία του Ναού με το δικό της τρόπο, οι οπαδοί του Ιησού εσφαλμένα κατηγορήθηκαν ότι προσέβαλαν την αγιότητα του Ναού. Στο ιστορικό επίπεδο θα μπορούσε να συμπεράνει κανείς ότι αυτά τα γεγονότα ήταν αυθεντικά και ότι επηρεάστηκαν από δύο παράγοντες: α) την υπόθεση, εκ μέρους της ιουδαϊκής κοινότητας, ότι ο Ιησούς εκπροσωπούσε μία στάση αντίθετη προς το Ναό. Αυτή η υπόθεση στηριζόταν στην πράξη "καθαρμού" του Ναού εκ μέρους του Ιησού και το λόγιο που αποδίδεται σε αυτόν, όσον αφορά στην καταστροφή του Ναού και την ανέγερση ενός νέου "αχειροποίητου". Έτσι και οι οπαδοί του Ιησού αντιμετωπίζονταν ως απειλή για το Ναό, β) H σχολαστική προσέγγιση του τελετουργικού του Ναού την οποία είχαν οι Σαδδουκαίοι αρχιερείς, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για τις διώξεις. Σύμφωνα με τη δική τους προσέγγιση κάθε παρέκκλιση από την προδιαγεγραμμένη διαδικασία βεβήλωνε την θυσιαστική λατρεία κι έπρεπε με κάθε τρόπο να αποφευχθεί.

Goodrich, John K., "Erastus, Quaestor of Corinth: The Administrative Rank of οἰκονόμος τῆς πόλεως (Rom 16.23) in an Achaean Colony", 90-115
Ο Έραστος (Ρωμ 16,23) κυριάρχησε στη συζήτηση για την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των πρώτων παύλειων κοινοτήτων, καθώς ο τρόπος, με τον οποίο κανείς μεταφράζει τον τίτλου του "ὁ οἰκονόμος τῆς πόλεως" επηρεάζει με δραματικό τρόπο την κλίμακα της οικονομικής διαστρωμάτωσης της εκκλησίας της Κορίνθου. Στηριζόμενος κυρίως στην επιγραφική και λαμβάνοντας υπόψη μία σημαντική νέα επιγραφή από την αχαϊκή αποικία των Πατρών ο συγγραφέας εξετάζει τη λατινική απόδοση του τίτλου του Εράστου, αντικρούει τα επιχειρήματα υπέρ της απόδοσης με τους όρους arcarius και aedilis και υποστηρίζει ότι ο Έραστος υπηρέτησε ως quaestor, σε μία υψηλόβαθμη θέση της πόλης, την οποία καταλάμβαναν αποκλειστικά μέλη της οικονομικής ελίτ.

Gradl, Hans Georg, "Kaisertum und Kaiserkult: Ein Vergleich zwischen Philos Legatio ad Gaium und der Offenbarung des Johannes", 116-138
Υπό το φως των θρησκευτικών και λατρευτικών αξιώσεων των Ρωμαίων αυτοκρατόρων ο Φίλων (Πρεσβεία προς Γάιον) και η Αποκάλυψη αναπτύσσουν αντιθετικές μεταξύ τους θέσεις για τη θέση των θρησκευτικών τους κοινοτήτων μέσα στην πολιτισμική πραγματικότητα της εποχής τους. Ο αλεξανδρινός Ιουδαίος Φίλων προτιμά την κριτική ενσωμάτωση και την κοινωνική συνοίκηση - μία λύση η οποία συμβατικά αποδόθηκε και τον αρχέγονο Χριστιανισμό. Ο Ιωάννης υπερασπίζεται με ένταση την αυτοαπομόνωση της χριστιανικής μειονότητας στην επαρχία της Ασίας -μία λύση, η οποία συμβατικά συνδέθηκε με τον αυτοπροσδιορισμό των Ιουδαίων κατά την ταναϊτική περίοδο. Στο άρθρο παρουσιάζεται η εκπληκτική ανταλλαγή θρησκευτικών και κοινωνικών αυτο-προσδιορισμών μεταξύ των δύο συγγραφέων. Κοινωνικά παρά θρησκευτικά όρια ορίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο κατανοούνται η ρωμαϊκή αυτοκρατορία και ο άρχοντάς της, αναπτύσσονται λογοτεχνικές αντιδράσεις και διαμορφώνονται εναλλακτικές στρατηγικές.

Downing, Gerald F., "Ambiguity, Ancient Semantics, and Faith", 139-162
Ενώ αποδέχονται την πολυσημία, οι ερευνητές φαίνεται γενικά να αποστρέφονται την αμφισημία, όπως αποκαλύπτει η συζήτηση για τη φράση "πίστις Χριστοῦ῾". Ωστόσο η συζήτηση δε φαίνεται να λαμβάνει υπόψη την θεωρία για την αρχαία σημειολογία. Εκεί κυριαρχεί το μοντέλο της ονοματοδοσίας και της επίκλησης μίας κατά τα άλλα απροσδιόριστης νοητικής εντύπωσης. Το νόημα φαίνεται να βρίσκεται στο νου κι όχι στη λέξη ή στις λέξεις που ελπίζει κανείς ότι θα το φέρουν στο νου, όπως ακριβώς καταδεικνύεται και στις αρχαίες συζητήσεις για τη μεταφορά, την αλληγορία και την παράφραση. Σπάνια διακρίνονται oι εννοιολογικές αποχρώσεις των επιμέρους λέξεων, ακόμη σπανιότερα αποκαθαίρονται. Δεν μπορούμε να περιμένουμε λεκτική ακρίβεια εκεί που οι αρχαίοι συγγραφείς δεν θα την τολμούσαν ούτε οι ακροατές τους την περίμεναν. Ούτε πάλι οι ψυχογλωσσολόγοι φαίνεται να βρίσκουν χώρο γι' αυτήν.

Peterman, G.W., "Δικαιωθῆναι διὰ τῆς ἐκ Χριστοῦ πίστεως: Notes on a Neglected Greek Construction", 163-168

Wachtel: Το Βυζαντινό κείμενο των ευαγγελίων / Wachtel: The Byzantine text of the Gospels

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε ότι η εισήγηση, την οποία διάβασε ο Klaus Wachtel (INTF, Münster) στην πρόσφατη συνάντηση της SBL στη Νέα Ορλεάνη, με τον τίτλο "The Byzantine Text of the Gospels: Recension or Process?" είναι προσβάσιμη στο διαδίκτυο στη μορφή pdf στον ιστοχώρο του INTF (πατήστε εδώ).

Περίληψη της εισήγησης
Ο Αλεξανδρινός Κώδικας (Α 02) και οι πορφυροί κώδικες (Ν 022, Ο 023, S 042, F 043) συχνά κατατάσσονται στους αρχαίους μάρτυρες του Βυζαντινού κειμένου και θεωρείται ότι υποστηρίζουν τη θεωρία ότι αυτό είναι αποτέλεσμα μίας αναθεώρησης που έγινε στις αρχές του 4ου αι. H σύγκριση 38 περικοπών από τα συνοπτικά ευαγγέλια σε 156 χειρόγραφα που συγκεντρώθηκαν σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα στο Ινστιτούτο του Münster για Έρευνα του Κειμένου της Κ.Δ. (INTF) μπορεί τώρα να χρησιμοποιηθεί για μια νέα εξέταση του ζητήματος πώς προέκυψε το Βυζαντινό κείμενο των ευαγγελίων. Πραγματικά οι μαρτυρίες, που έχουμε στη διάθεσή μας, δείχνουν προς την κατεύθυνση μίας ανάπτυξης και όχι μίας αναθεώρησης, μολονότι καθίσταται σαφές ότι ένα μεγάλο τμήμα αυτής της ανάπτυξης έλαβε χώρα κατά τον 5ο αι. Ο συγγραφέας του άρθρου περιγράφει τις φάσεις της ανάπτυξης, τις οποίες εκπροσωπούν ο Αλεξανδρινός και οι πορφυροί κώδικες.

Βιβλίο για την ιουδαϊκή στάση απέναντι στους βασιλείς της ελληνιστικής εποχής / An online book on the Jewish attitude towards Hellenistic rulers

Από το ιστολόγιο του Daniel O. McClellan πληροφορούμαστε ότι διατίθεται στο διαδίκτυο σε μορφή pdf το βιβλίο που εξέδωσαν οι T. Rajak, Sarah Pearce, James Aitken, Jennifer Dines με τον τίτλο Jewish Perspectives on Hellenistic Rulers.