Πού βρισκόταν ο κήπος της Εδέμ; / What is the location of the Garden of Eden?

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα κείμενο του καθηγ. Eric H. Cline (George Washington University), απόσπασμα του βιβλίου του From Eden to Exile: Unraveling Mysteries of the Bible (2007), με θέμα την πιθανή τοποθεσία του κήπου της Εδέμ. O συγγραφέας παρουσιάζι το παράλληλο φιλολογικό υλικό και αρχαιολογικές μαρτυρίες από την περιοχή της Μεσοποταμίας και συζητά τις διάφορες υποθέσεις σχετικά με την τοποθεσία της Εδέμ, οι οποίες έχουν κατά καιρό διατυπωθεί. Καταλήγοντας και τονίζοντας πάντα ότι όλα ανήκουν στο χώρο της υπόθεσης εκφράζει την άποψη ότι ο Κήπος της Εδέμ θα έπρεπε ίσως να εντοπισθει στη Μεσοποταμία και πιο συγκεκριμένα στην περιοχή της "Ευφόρου Ημισελήνου":

"However, if Zarins is correct that portions of Mesopotamia were flooded at some point, then his proposal that the Garden of Eden lies in this general region but under the headwaters of the Persian Gulf is reasonably plausible. Sauer’s suggestion of the Arabian Peninsula as the location of the Garden of Eden is also conceivable, while Rohl’s suggestion of Iran, Sanders’s suggestion of Turkey, and Greenberg’s suggestion of Egypt follow in descending order of plausibility."

Ακόμη όμως κι έτσι το ζήτημα του εντοπισμού της Εδέμ παραμένει ανοικτό, γιατί όπως σημειώνει κατακλείοντας ο Cline και παραθέτοντας την παρατήρηση του Victor Hurowitz (καθ. στο Παν/μιο Ben-Gurion):"I doubt we’ll ever find Eden outside the pages of the Bible."

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του Biblica

Στο νέο τεύχος του περιοδικού Biblica 90:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα, τα οποία μπορεί κανείς να διαβάσει στο διαδίκτυο (πατώντας στους τίτλους των άρθρων παρακάτω με το ποντίκι θα βρεθείτε στις σχετικές σελίδες). Ας σημειώσουμε επίσης και τη νέα πολύ καλαίσθητη και λειτουργική μορφή της ιστοσελίδας του περιοδικού:

Joel White, «Anti-Imperial Subtexts in Paul: An Attempt at Building a Firmer Foundation», 305-333

Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι, μολονότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στις επιστολές του Παύλου υποφώσκει μία ανατρεπτική τάση, η προσπάθεια να εντοπισθούν αυτά τα ανατρεπτικά υπό-κείμενα απέτυχε εξαιτίας του εκ των προτέρων ορισμού του τι μπορεί να θεωρηθεί λεξιλόγιο της ανατροπής. Μία καλύτερη προσέγγιση της αντι-αυτοκρατορικής ιδεολογίας του Παύλου είναι να θεωρήσουμε ότι υιοθετούσε την ανατρεπτική ιουδαϊκή αποκαλυπτική στάση της εποχής του Δεύτερου Ναού και κυρίως εκείνη του Δανιήλ, η οποία θεωρούσε τη Ρώμη ως το τελευταίο επίγειο βασίλειο το οποίο θα καταστραφεί με την έλευση της βασιλείας του Θεού.

Stephan Witetschek, «Artemis and Asiarchs. Some Remarks on Ephesian Local Colour in Acts 19», 334-355

Η αφήγηση του Λουκά για την παραμονή του Παύλου στην Έφεσο (Πρξ 19) είναι γνωστό ότι χαρακτηρίζεται από έντονο τοπικό χρώμα, δύο στοιχεία του οποίου ο συγγραφέας πραγματεύεται στο άρθρο του: τους ασιάρχες (19,31) και τον τίτλο "νεωκόρος" (φύλακας του ναού) για την Έφεσο (19,35). H εμφάνιση των Ασιαρχών στις Πρξ θέτει υπό αμφισβήτηση την άποψη ότι οι ασιάρχες ήταν οι αρχιερείς της επαρχιακής λατρείας του αυτοκράτορα.Το Πρξ 19,35 συμβάλλει στη συζήτηση σχετικά με τους τίτλους των πόλεων κατά τον 1ο-3ο αι. μ.Χ. Και στις δύο περιπτώσεις οι Πρξ είναι μία πηγή όχι τόσο για την εποχή του Παύλου, η οποία αποτελεί αντικείμενο της αφήγησης, αλλά για την εποχή του Λουκά κι επομένως παρουσιάζουν ενδιαφέρον τόσο για τους ερμηνευτές όσο και για τους ιστορικούς.

Peter H.W. Lau, «Gentile Incorporation into Israel in Ezra - Nehemiah?», 356-373

Σε αντιπαραβολή προς άλλα κείμενα, τα οποία τοποθετούνται στη μεταιχμαλωσιακή περίοδο, το Έσδρας-Νεεμίας είναι γνωστό για τις τάσεις διάκρισης από τους εθνικούς. Δύο εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα φαίνεται να είναι η δυνατότητα συμμετοχής ξένων στην εορταστική τελετή του Πάσχα (Έσδρας 6,19-21) και η δέσμευση της κοινότητας να ακολουθήσει την Τορά (Νεεμ 10,29[28]). Μία εξέταση των προηγούμενων εορτασμών του Πάσχα αποκαλύπτει ότι η συμμετοχή στο Πάσχα ξεχωρίζει αυτούς οι οποίοι είναι μέλη του "αληθινού" Ισραήλ. Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι αυτές οι περιπτώσεις στο Έσδρα-Νεεμίας πραγματικά χαρακτηρίζονται από μία πέρα από το συνηθισμένο τάση για συμπερίληψης των εθνικών. Ο συγγραφέας συζητά επίσης το πώς θα μπορούσαν να κατανοηθούν μέσα στο γενικότερο εθνο-θεολογικό πνεύμα του Έσδρα-Νεεμία.

E.D. Reymond, «The Hebrew Word hmmd and the Root d-m-m I ('To Be Silent')», 374-388

Ο ορισμός της εβραϊκής λέξης hmmd (που απαντά στα εβραϊκά της Βίβλου καθώς και σε εκείνα της Νεκρής Θάλασσας) αποτέλεσε θέμα συζήτησης εδώ και πολλά χρόνια. Πρόσφατα λεξικά και μελέτες για τη λέξη πρότειναν την εξήγηση "αναστεναγμός" ή "ψίθυρος" και υποστήριξαν ότι προέρχεται από τη ρίζα d-m-m II, η οποία συνδέεται με το θρήνο και την οιμωγή. Στη μελέτη εξετάζεται πώς χρησιμοποιείται αυτή η λέξη στη Βίβλο, στα κείμενα της Νεκρής Θάλασσας καθώς επίσης πώς παρόμοιες λέξεις χρησιμοποιούνται στα μεταβιβλικά εβραϊκά και αραμαϊκά κείμενα. Το άρθρο καταλήγει ότι η λέξη hmmd κατά πάσα πιθανότητα σημαίνει "σιωπώ, ηρεμώ κάποιον" ή δηλώνει την απουσία δυνατού ήχου και κίνησης τόσο στα εβραϊκά της Βίβλου όσο και σε εκείνα της Νεκρής Θάλασσας και θα πρέπει να προέρχεται από τη ρίζα d-m-m I (“είμαι ήσυχος”).

Yoo-ki Kim, «The Function of b+yh in Jonah 4 and Its Translation», 389-393

Οι περισσότερες σύγχρονες μεταφράσεις αποδίδουν το b+yh στο Ιωνάς 4,4 ως κατηγόρημα. Ωστόσο οι παραδοσιακές γραμματικές θεωρούν ότι λειτουργεί ως επίρρημα, το οποίο προσδιορίζει τη σημασία του ρήματος και προτείνουν τη μετάφρασή του ως επίρρημα διαβάθμισης. Γλωσσολογικές ενδείξεις υποστηρίζουν αυτή την θέση. Αυτός ο τρόπος κατανόησης ανοίγει μία δυνατότητα ερμηνείας της ερώτησης του Γιαχβέ στο Ιωνάς 4,4 όχι ως μία αντιπαράθεση αλλά ως μία έκφραση παραμυθίας και συμπόνοιας απέναντι στον προφήτη.

Christopher Hays, «What Sort of Friends? A New Proposal Regarding (M)y)pr and (M)ylp+ in Job 13,4», 394-399

Οι περισσότερες μεταφράσεις του Ιώβ 13,4 παρουσιάζουν τον Ιώβ να αποκαλεί τους συντρόφους του κάτι σαν "ψεύτες λασπολόγους" και "άχρηστους ιατρούς". Αντίθετα με βάση τα φιλολογικά και συγκριτικά ευρήματα, ο Ιώβ φαίνεται να συγκρίνει τους φίλους του με τα Ραφαΐμ, τους ψεύτικους θεούς. Με αυτόν τον τρόπο παραπονείται ότι μίλησαν ψευδώς ως πηγές σοφίας και θα μπορούσαν έτσι να παραπλανήσουν τους ακροατές τους - όπως τόσο συχνά λεγόταν ότι έκαναν τα πνεύματα των νεκρών. Ο στίχος θα πρέπει επομένως να μεταφραστεί: "εσείς, ωστόσο, είστε ψεύτες φανφαρόνοι και ψεύτικες αυθεντίες, όλοι σας".

Andrew S. Malone, «Burn or Boast? Keeping the 1 Corinthians 13,3 Debate in Balance», 400-406

Η παραλλαγή του κειμένου στο 1 Κορ 13,3 εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις. Οι πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν ότι μάλλον θα πρέπει να προτιμηθεί το "καυχήσομαι" αντί του "καυθήσομαι". Στο σύντομο αυτό άρθρο υποστηρίζεται ότι ενώ η πλάστιγγα φαίνεται να γέρνει προς το "καυχήσομαι", μία σειρά από πρόσφατες φιλολογικές μελέτες καθιστούν σαφές ότι η γραφή "καυθήσομαι" δεν είναι τόσο γραμματικά απορριπτέα, όπως κάποιες φορές υποστηρίζεται. Επιπλέον σημειώνεται ότι η συζήτηση για το συγκεκριμένο στίχο δεν έχει ακόμη κλείσει.

Ένα νέο βιβλίο για δύο κοπτικά απόκρυφα / A new book on two coptic apocrypha

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο de Gruyter ένα νέο βιβλίο, στο οποίο εκδίδονται, μεταφράζονται και σχολιάζονται τα δύο απόκρυφα κείμενα του κώδικα Kasr el-Wizz (σήμερα στο Μουσείο του Ασσουάν).

Peter Hubai (εκδ.), Koptische Apokryphen aus Nubien (Texte und Untersuchungen zur Geschichte der altchristlichen Literatur 163 ), μετάφρ. Angelika Balok, de Gruyter 2009

ISBN: 978-3-11-020391-2

88 ευρώ

Από την περιγραφή του εκδοτικού οίκου

Ο Kasr el-Wizz Kodex, γράφτηκε περίπου στα μέσα του 9ου αιώνα σε και περιέχει δύο απόκρυφα. Το πρώτο είναι μία μυστική αποκάλυψη του αναστημένου Σωτήρα, το οποίο παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες με το "κείμενο του Σταυρού", το οποίο εκδόθηκε από τον F. Ll. Griffith. Το δεύτερο είναι μία άγνωση μέχρι σήμερα αφήγηση σχετικά με την παραμονή του Σωτήρα μαζί με τους μαθητές του στο Όρος των Ελαιών πριν τη σταύρωση. Το δεύτερο αυτό κείμενο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της συγγένειας του με το σπάραγμα ευαγγελίου του Στρασβούργου και με το Ευαγγέλιο του Σωτήρος. H σημαντική θέση, την οποία καταλαμβάνει ο σταυρός σε αυτό το κείμενο, παραπέμπει σε μία εποχή, όχι πολύ αργότερα από την εποχή της αγίας Ελένης. Ως τόπος συγγραφής θεωρείται η νότια Αίγυπτος.

Ερευνητικό πρόγραμμα για τα βιβλικά παραθέματα σε ιουδαϊκά κείμενα του Δεύτερου Ναού/ Project on biblical allusions in Second Temple Jewish texts

Στο ιστολόγιο PaleoJudaica διαβάζουμε την είδηση ότι έχει δημιουργηθεί μία σελίδα, όπου παρουσιάζονται τα πρώτα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος "The Meaning of Ancient Jewish Quotations and Allusions for the Textual History of the Hebrew Bible", το οποίο εκπονείται από το προσωπικό του Ινστιτούτου Ιουδαϊκών Σπουδών του Παν/μίου της Βιέννης με επικεφαλής τους Armin Lange και Matthias Weigold και επιχορηγείται από το Jubiläumsfond der Österreichischen Nationalbank.

Παραθέτουμε τμήματα της ανακοίνωσης στη σχετική ιστοσελίδα του προγράμματος:

"Ancient Jewish texts often quote or allude to Scriptures. The research project “The Meaning of Ancient Jewish Quotations and Allusions for the Textual History of the Hebrew Bible” tries to study the textual history of the Hebrew Bible before the destruction of the Jerusalem Temple in 70 c.e. in light of quotations of and allusions to passages of the Hebrew Bible in Second Temple Jewish literature. One of the main tasks of the project is to identify and locate the quotations of and allusions to scriptures in ancient Jewish literature. While we continue to search for quotations and allusions, this webpage makes first results of our work available to the scholarly public. Feedback is warmly welcome (please refer to ajqa.judaistik@univie.ac.at)."

Στη σχετική ιστοσελίδα αναρτώνται σε μορφή pdf ορισμένα από τα πορίσματα της έρευνας. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

P. Harland: Μαγνητοφωνημένη διάλεξη για τη λατρεία του αυτοκράτορα / Ph. Harland: Podcast on Imperial Cult

Στο ιστολόγιό του ο Ph. Harland ανάρτησε μία ακόμη διάλεξη στη σειρά διαλέξεων με θέμα τη λατρεία των θεών στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Θέμα της είναι η λατρεία του αυτοκράτορα. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Επίσης σε σημερινή ανάρτησή του ο Harland ενημερώνει τους αναγνώστες του ότι το νέο του βιβλίο, Dynamics of Identity in the World of the Early Christians, μόλις κυκλοφόρησε (στο βιβλίο αναφερθήκαμε σε παλαιότερη ανάρτηση, μόλις μάλιστα φτάσει στα χέριά μας, θα κάνουμε τη σχετική παρουσίαση στο ιστολόγιο). Παραπέμπει μάλιστα στη συνοδευτική ηλεκτρονική σελίδα που κατασκεύασε για όσους αναγνώστες του βιβλίου του ενδιαφέρονται για περαιτέρω πληροφορίες. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Εισήγηση Heemstra για την Εβραίους στην SBL / Heemstra paper on Hebrews

Στην ιστοσελίδα της SBL Hebrews Group έχει αναρτηθεί το πρόγραμμα της ομάδας για τη συνάντηση στη Νέα Ορλεάνη της SBL. Διατίθεται στη μορφή pdf η εισήγηση του M. Heemstra για την προς Εβραίους:

Letter to the Hebrews: Jewish Christians and the fiscus Judaicus

(Πηγή: ιστολόγιο Polumeros kai polutropos)

Άρθρο στους Times για ένα νέο βιβλίο σχετικά με τη βιβλική αρχαιολογία / A UK TIMES article about a new book on biblical archaeology

Στην ηλεκτρονική έκδοση των TIMES του Λονδίνου δημοσιεύεται σήμερα ένα άρθρο σχετικά με το βιβλίο του καθ. Eric Cline, Biblical Archaeology: A Very Short Introduction, Oxford University Press.

Mε αφορμή την παρουσίαση αυτού του βιβλίου ο αρθρογράφος Norman Hammond παραθέτει τα όσα λέει στο βιβλίο του ο Cline σχετικά με τους βασιλείς Δαυίδ και Σολομώντα. Η μοναδική εξωβιβλική μαρτυρία για την ύπαρξη του βασιλικού οίκου του Δαυίδ είναι η στήλη του Tel Dan που ανακαλύφθηκε το 1993-1994.
Ο Cline σημειώνει ότι δεν υπάρχουν αρχαιολογικές μαρτυρίες για το Δαυίδ ούτε επιγραφές σύγχρονες με τον Σολομώντα, οι οποίες να τον μνημονεύουν. Δεν είναι επίσης βέβαιη η δύναμη της Ιερουσαλήμ κατά την περίοδο αυτή κι εκφράζει τις αμφιβολίες του κατά πόσο τα κτίρια που βρέθηκαν εκεί θα πρέπει να ταυτιστούν με το παλάτι του Δαυίδ. Ο Cline ασκεί επίσης κριτική στις θέσεις του αρχαιολόγου Yigael Yadin όσον αφορά στα τείχη της Hazor ή την πύλη της Gezer.
Καταλήγει πως μολονότι οι Δαυίδ και Σολομώντας φαίνεται ότι ήταν πραγματικά πρόσωπα, οι ιστορίες σχετικά με αυτούς είναι μεταγενέστερες.
Το λάθος, το οποίο συχνά έγινε στην περίπτωση της βιβλικής αρχαιολογίας, παρατηρεί ο Cline, είναι ότι οι βιβλικές αναφορές χρησιμοποιήθηκαν για την ταυτοποίηση των αρχαιολογικών τοποθεσιών κι επομένως τα αρχιτεκτονικά μέλη και τα κεραμικά χρονολογήθηκαν όχι με αντικειμενικές μεθόδους αλλά έχοντας ως προϋπόθεση την προηγούμενη ταυτοποίηση των κτιρίων.
Σημειώνει συμπερασματικά για το ποιος πρέπει να είναι ο στόχος της βιβλικής αρχαιολογίας:

“Ultimately, biblical archaeology is not about proving or disproving the Bible: archaeologists are more concerned with reconstructing the culture and history of the Holy Land.”

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο των TIMES, πατήστε εδώ.

Στο νέο τεύχος του JJS /In the new issue of JJS

Στο νέο τεύχος του Journal of Jewish Studies 60:2 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα, τα οποία παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους μελετούν τον Ιουδαϊκό κόσμο στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες:

Martin Goodman, "Religious Variety and the Temple in the Late Second Temple Period and its Aftermath", 202-213

Αυτό το άρθρο αμφισβητεί την κυριαρχούσα άποψη ότι η θρησκευτική πολυφωνία μέσα στον Ιουδαϊσμό πριν το 70 μ.Χ. επικεντρωνόταν στο Ναό και ότι αυτή η ποικιλία αντικαταστάθηκε από ενότητα στα 70, όταν καταστράφηκε ο Ναός. Παρουσιάζονται μαρτυρίες ότι διαφορετικές ομάδες μοιράζονταν τον ίδιο Ναό παρά τις μεταξύ τους διαφωνίες σχετικά με τον τρόπο οργάνωσης της λατρείας και υποστηρίζεται ότι η απώλεια αυτού του κοινού θεσμού δεν οδήγησε στην εξαφάνιση αυτών των ομάδων, μολονότι ίσως τις διευκόλυνε στο να αγνοήσει η μία την άλλη.

Aron Pinker, "Qohelet 6:9—It Looks Better than it Tastes ", 214-225

Το Εκκλ 6,9α δεν είναι ένας λόγος επιδοκιμασίας. Υπογραμμίζει τη διάκριση μεταξύ του φαινόμενου και της πραγματικότητας, η οποία έχει ως αποτέλεσμα η γνώση να είναι αβέβαιη, κάτι το οποίο με τη σειρά του αποτελεί τη βάση της ανθρώπινης άγνοιας και της κριτικής στάσης του Εκκλησιαστή. Η διάσταση μεταξύ του "φαίνεσθαι" και του "είναι" καθιστά τα πάντα ασαφή ως לבה, και η απογοήτευση για τις ανεκπλήρωτες προσδοκίες την καθιστά חור תוער. Το Εκκλ 6,9 θα πρέπει να αποδοθεί: Καλύτερη είναι όραση των ματιών, γιατί ό,τι κατεβαίνει από το λάρυγγα κι αυτό είναι ατμός και κυνήγημα του ανέμου.

Joan E. Taylor, "‘Roots, Remedies and Properties of Stones’: The Essenes, Qumran and Dead Sea Pharmacology ", 226-244

Μελέτες οι οποίες αμφισβήτησαν την υπόθεση σύνδεσης του Κουμράν με τους Εσσαίους χρησιμοποίησαν στοιχεία τοπογραφίας για να υποστηρίξουν ότι το Κουμράν δεν κατοικήθηκε από τους Εσσαίους. Μία παρόμοια όμως προσέγγιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υποστηριχθεί η αντίθετη άποψη. Η σύνδεση των Εσσαίων με τη Νεκρά Θάλασσα σημειώνεται από τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο και το Δίωνα Χρυσόστομος, ενώ ο Ιώσηπος αναφέρει ότι οι Εσσαίοι ενδιαφέρονται για "ρίζες, θεραπείες και ιδιότητες των λίθων" (Ιουδ. Πόλεμος 2,136). Η Νεκρά Θάλασσα ήταν γνωστή για τις θεραπευτικές πρώτες ύλες της. Ήταν γνωστά πολλά θεραπευτικά φυτά από αυτήν την περιοχή -ανάμεσά τους το βάλσαμο, η χουρμαδιά, ο μανδραγόρας, το αλιζάρι. Οι θεραπευτικές ιδιότητες της ασφάλτου, του αλουνίτη, του αλατιού και του θειαφιού ήταν επίσης πολύ γνωστές, όπως γνωστές ήταν και οι ιαματικές πηγές στην Καλλιρρόη. Το ενδιαφέρον για την αξιοποίηση αυτών των πηγών -ιδιαίτερα των χουρμαδιών- στην φαρμακολογία θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι Εσσαίοι επέλεξαν να ζήσουν κοντά στη Νεκρά Θάλασσα. Τα χειρόγραφα του Κουμράν περιέχουν υλικό σχετικό με τις θεραπείες, το οποίο θα μπορούσε να μελετηθεί. Επίσης κάποια αρχαιολογικά στοιχεία από την τοποθεσία του Κουμράν θα μπορούσαν να ερμηνευθούν λαμβάνοντας υπόψη τα φαρμακολογικά ενδιαφέροντα της κοινότητας.

Naftali S. Cohn, "Rabbis as Jurists: On the Representation of Past and Present Legal Institutions in the Mishnah ", 245-263

Υπό το φως της αυξανόμενης συμφωνίας των ερευνητών ότι οι ραββίνοι της Ύστερης Αρχαιότητας δεν απλά μία ισχυρή κυρίαρχη ομάδα με ρίζες στην εποχή του Ναού, ο συγγραφέας επανεξετάζει τον τρόπο παρουσίασης του ραββινικού παρόντος και του ραββινικού παρελθόντος στη Μισνά. Υποστηρίζει ότι η Μισνά παρουσιάζει τους ραββίνους να ενεργούν ως νομικοί - κατά το πρότυπο των Ρωμαίων νομικών- και να εκφέρουν νομικές απόψεις για θέματα του ιουδαϊκού τελετουργικού νόμου. Αυτή η θέση για το νομικό-δικαστικό ρόλο των ραββίνων στην ιουδαϊκή κοινωνία μετά την καταστροφή του Ναού επιπλέον διαμορφώνει τη ραββινική μνήμη για το παρελθόν, όπου το Sanhedrin της εποχής του Ναού είναι ο προάγγελος των ραββίνων και όπου το Sanhedrin έχει την απόλυτη εξουσία στις τελετές του Ναού. Στη διαμόρφωση του παρελθόντος και του παρόντος, οι ραββίνοι διεκδικούν με έμφαση την εξουσία να γνωματεύουν για τον τελετουργικό νόμο και την τελετουργική πρακτική, μία εξουσία, την οποία δε φαίνεται ότι είχαν μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Έκθεση νομισμάτων από την εποχή της καταστροφής του Ναού / Exhibition of coins from the First Jewish Rebellion

Από την ιστοσελίδα The Bible and Interpretation πληροφορούμαστε για την ανάρτηση στην ηλεκτρονική σελίδα του πρακτορείου ειδήσεων The Associated Press της είδησης λειτουργίας έκθεσης νομισμάτων από την εποχή της καταστροφής του Ναού το 70 μ.Χ. Τα νομίσματα αυτά, (περίπου 70), τα οποία βρέθηκαν πρόσφατα σε ανασκαφή ρωμαϊκής οδού κοντά στο Ναό, φέρουν σε πολλές περιπτώσεις τα σημάδια της μεγάλης καταστροφής του 7ο μ.Χ. Πολλά από αυτά έχουν παραμορφωθεί από τις φωτιές που κατέστρεψαν το Ναό και την πόλη. Επίσης κάποια έχουν κοπεί μερικά μόλις χρόνια πριν την καταστροφή. Τα νομίσματα εκτίθενται στο πλαίσιο μίας μεγάλης έκθεσης νομισμάτων στον Αρχαιολογικό Κήπο της Ιερουσαλήμ. Ανάμεσα στα νομίσματα, τα οποία βρέθηκαν στην πόλη της Ιερουσαλήμ είναι εκτός από εκείνα που κόπηκαν εκεί κατά την επανάσταση και νομίσματα από διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας, κάτι που αποτελεί ένδειξη των σχέσεων της πόλης με τον υπόλοιπο κόσμο.
Για να διαβάσετε το σχετικό δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Χαρτογραφώντας τα ίχνη του αποστόλου Παύλου / Mapping the footsteps of the Apostle Paul

Στην περιοδική έκθεση που φιλοξενείται στα Λουτρά Παράδεισος (Θεσσαλονίκη) μέχρι τις 29 Νοεμβρίου 2009 αναφερθήκαμε και παλαιότερα. Σήμερα είχα την ευκαιρία να την επισκεφτώ και να δω από κοντά 50 περίπου θεματικούς χάρτες με θέμα τις περιοδείες του αποστόλου Παύλου και τις πόλεις, για τις οποίες γίνεται λόγος στις Πράξεις των Αποστόλων. Πρόκειται για χάρτες αγγλικούς, ολλανδικούς και γαλλικούς στην πλειοψηφία τους (συν κάποιους αταύτιστους), οι οποίοι χρονολογούνται από το 16ο αι. μέχρι τον 19ο αι.

Την έκθεση συμπληρώνουν επεξηγηματικές αφίσες και διαγράμματα (αν και θα πρέπει να παρατηρήσω ότι για παράδειγμα το τοπογραφικό της αρχαίας Θεσσαλονίκης έχει προβλήματα, όπως για παράδειγμα η ταύτιση της Via regia με την Εγνατία οδό, η ταύτιση της συναγωγής με τοποθεσία στην Παναγία Χαλκέων κτλ.). Ιδιαίτερα ενδιαφέρων είναι ο καλαίσθητος τόμος-οδηγός της έκθεσης (τιμάται 30 ευρώ), όπου ο ενδιαφερόμενος μπορεί να μελετήσει με άνεση τους χάρτες της έκθεσης και να διαβάσει κείμενα σχετικά με την επίσκεψη του αποστόλου Παύλου στην Μακεδονία και τις περιοδείες του γενικότερα. Ανάμεσα στα κείμενα του τόμου ξεχωρίζω το κείμενο των Ν. Πλούτογλου - Μ. Παζαρλή, "Σχόλια σε χάρτες με γεωγραφικές απεικονίσεις των αποστολικών περιοδειών". Με την κ. Παζαρλή είχα την ευκαιρία να συζητήσω στην έκθεση σήμερα και μάλιστα για τη γεωγραφική θέση της Μελίτης. Όπως είναι γνωστό η επικρατούσα σήμερα άποψη είναι ότι η Μελίτη των Πράξεων θα πρέπει να ταυτισθεί με τη γνωστή Μάλτα. Αυτήν την ερμηνεία του κειμένου των Πρξ αντικατοπτρίζει η πλειοψηφία των χαρτών, οι οποίοι προέρχονται από δυτικούς χαρτογράφους. Εκτός όμως από αυτήν την ερμηνεία ως πιθανές τοποθεσίες για τη Μελίτη των Πρξ προτείνονται επίσης η Κεφαλλονιά και η Μέλεδα στην Αδριατική (Mljet). Σύμφωνα με τους συγγραφείς του κειμένου η εκδοχή της Μέλεδας ενισχύεται συστηματικά από την Κων/πολη (βλ. Κων/νου Πορφυρογέννητου, Περὶ βασιλείου τάξεως), κυρίως μετά την κατάκτηση της Μάλτας από τους Άραβες το 869, καθώς η Μάλτα δεν είναι πια ένας τόπος συνδεδεμένος με τη χριστιανοσύνη και η Μελέδα είναι τόπος που υπάγεται στη δικαιοδοσία της Ανατολής. Όταν αργότερα η Μάλτα περνά στα χέρια των Ιωαννιτών ιπποτών, αυτοί ενισχύουν συστηματικά την παράδοση που συνδέει το Παύλο με το νησί. Κάποιοι όμως λόγιοι κύκλοι - και κυρίως οι Βενεδικτίνοι μοναχοί της Ν. Δαλματίας - άργησαν να υιοθετήσουν αυτήν την εκδοχή και ακολουθούν την αρχαία παράδοση που συνέδεε το ναυάγιο του Παύλου με την Μέλεδα.

Ένας χάρτης της έκθεσης, ο αταύτιστος Ε4742 (αρ. 4 της έκθεσης), τ. 16ου - αρχ. 17ου αι., φαίνεται να αντικατοπτρίζει αυτή την αρχαία παράδοση και την ύπαρξη των δύο "ανταγωνιστικών" μεταξύ τους παραδόσεων. Ο χάρτης, στον οποίο σύμφωνα με τη δική του περιγραφή στην πίσω πλευρά του "γίνεται μνεία στο Βιβλίο των Πράξεων από τη δυτική ακτή της Ιταλίας μέχρι την Μηδία και την Περσία στην ανατολή", τοποθετεί στις δαλματικές ακτές της Μελέδα (Meleda). Ένας μεταγενέστερος χρήστης "διόρθωσε" αυτήν την πληροφορία. Με διαφορετικό μελάνη σημείωσε με το χέρι τη λέξη "malta" στον ομώνυμο νησί (το οποίο δεν ταυτοποιείται στον αρχικό χάρτη).

Εκτιμώ ότι οι χάρτες αποτελούν μία ενδιαφέρουσα πλευρά της Rezeptionsgeschichte βιβλικών κειμένων και με το δικό τους τρόπο διασώζουν τοπικές παραδόσεις αλλά και ερμηνείες του περιβάλλοντος που τους παράγει. Ως εκ τούτου θα μπορούσαν να αποτελέσουν μία πολύτιμη πηγή αλλά κι ένα χρηστικό διδακτικό εργαλείο. Οπωσδήποτε αξίζει κανείς να επισκεφτεί αυτή τη μικρή αλλά ενδιαφέρουσα έκθεση.