Το ευαγγέλιο του Ιούδα στο νέο τεύχος του GOTR / The Gospel of Judas in GOTR

Το ευαγγέλιο του Ιούδα εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των βιβλικών επιστημόνων, όχι μόνον εξαιτίας της εκμετάλλευσης και προβολής του από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αλλά και διότι αποτελεί ένα ενδιαφέρον κείμενο της εποχής του αρχέγονου χριστιανισμού.

Στο νέο τεύχος του Greek Orthodox Theological Review 50 (2009) δημοσιεύεται το εξής άρθρο σχετικά με αυτό το κείμενο:

Theodore Stylianopoulos, "A gospel in the Gospel of Judas?", 111-118

Σημ.: Καθώς το ιστολόγιο επισκέπτονται όχι μόνο ελληνόφωνοι αναγνώστες, αποφάσισα σε ένα πρώτο στάδιο να παραθέτω τον τίτλο κάθε ανάρτησης στα ελληνικά αλλά και στα αγγλικά. Σε ένα δεύτερο στάδιο ίσως υπάρξει και μια μετάφραση των αναρτήσεων στα αγγλικά, κυρίως αυτών που αφορούν στην ορθόδοξη πραγματικότητα, ώστε να είναι δυνατή η καλύτερη ενημέρωση όλων.

Χάρτης με πληροφορίες για τις ανασκαφές στο Ισραήλ

Η Υπηρεσία Αρχαιοτήτων του Ισραήλ έχει αναρτήσει στην επίσημη ιστοσελίδα της διαδραστικό χάρτη με πληροφορίες για τις περιοχές του Ισραήλ, όπου πραγματοποιούνται αρχαιολογικές ανασκαφές. Επιλέγοντας με το ποντίκι την περιοχή οδηγείται ο ενδιαφερόμενος στις επιμέρους αρχαιολογικές τοποθεσίες. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Το σπήλαιο του αποστόλου Παύλου στην Έφεσο

Στο φετινό σεμινάριο της SNTS με τον τίτλο "The Greco-Roman World of the New Testament: Language, Culture, Ideas" παρουσιάστηκε στην πρώτη συνεδρία το λεγόμενο "σπήλαιο του αποστόλου Παύλου" στην Έφεσο. Εισηγήτρια ήταν η Renate Pillinger, αρχαιολόγος του Ινστιτούτου Κλασικής Αρχαιολογίας του Παν/μίου της Βιέννης. Η ομιλήτρια παρουσίασε τα ευρήματα του συγκεκριμένου σπηλαίου, τα οποία μαρτυρούν τη χρήση του σε όλη τη βυζαντινή περίοδο. Παραστάσεις επίσης που βρέθηκαν σε άλλα σημεία του σπηλαίου παρουσιάζουν ομοιότητες με ανάλογες παραστάσεις σε εκκλησίες της Θεσσαλονίκης και τοποθετούνται περίπου στον 6ο αι. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν διάφορα στρώματα ζωγραφικής με διαφορετικά κάθε φορά θέματα. Τα διάφορα εικονογραφικά θέματα συνδέονται με νέους θεολογικούς προσανατολισμούς που οδήγησαν σε νέες εικονογραφικές επιλογές. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η παράσταση του Παύλου, της Θέκλας και της Θεοκλίας στο μεγάλο χώρο του σπηλαίου (το σπήλαιο έχει δύο χώρους, ένα μεγαλύτερο κι ένα μικρότερο). Στο κέντρο εικονίζεται ο Παύλος καθισμένος να απευθύνεται στην Θέκλα που στέκεται στο παράθυρο, ενώ πίσω από τον Παύλο στέκεται η Θεοκλία, η μητέρα της Θέκλας, η οποία υψώνει το χέρι μάλλον επιτιμητικά (φωτ.). Η αρχαιολόγος υποστήριξε ότι η παράσταση συμφωνεί με την αφήγηση των απόκρυφων Πράξεων του Παύλου και τοποθέτησε την παράσταση στον 5ο αι. και σημείωσε ότι πρόκειται για την αρχαιότερη παράσταση του αποστόλου που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα στη Μ. Ασία.

Το νέο τεύχος του JSJ

Στο νέο τεύχος του Journal for the Study of Judaism in the Persian, Hellenistic and Roman Period 40:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

David B. Levenson - Thomas R. Martin, "Akairos or Eukairos? The Nickname of the Seleucid King Demetrius III in the Transmission of the Texts of Josephus' War and Antiquities", 307-341

Mολονότι οι σύγχρονοι ερευνητές ονομάζουν γενικά τον Δημήτριο Γ΄ Εύκαιρο, όλα τα ελληνικά χειρόγραφα του Ιουδαϊκού Πολέμου και της Ιουδ. Αρχαιολογίας του Ιωσήπου, που συγκεντρώθηκαν από τον Niese, καθώς επίσης και όλοι οι εκδότες μετά από αυτόν, διαβάζουν Άκαιρος στα τρία σημεία που απαντά το προσωνύμιο. Οι μαρτυρίες του ονόματος Άκαιρος (στους ελληνικούς και λατινικούς πίνακες περιεχομένων, στα λατινικά χειρόγραφα της Αρχαιολογίας και σε παλαιές εκδόσεις) μπορούν καλύτερα να ερμηνευθούν ως δευτερογενείς αναπτύξεις κατά την παράδοση του κειμένου. Στην επίδραση της ελληνικής editio princeps, η οποία αδικαιολόγητα διαβάζει το όνομα Εύκαιορος και στα τρία σημεία του κειμένου του Ιωσήπου, μπορεί να εξηγήσει την εμφάνιση του προσωνυμίου σε όλες τις εκδόσεις των έργων του Ιωσήπου μέχρι το 19ο αι. και για τη χρήση του επομένως στη σύγχρονη έρευνα. Αφού ο Ιώσηπος είναι η μόνη μας πηγή για το προσωνύμιο, ο Δημήτριο Γ΄ δεν θα πρέπει να ταυτισθεί με τον Εύκαιρο. Αν θα πρέπει να γίνει αναφορά σε ένα προσωνύμιο, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί είτε το Άκαιρος ή ένα (ή περισσότερα) από τα επίσημα ονόματα που απαντούν στα νομίσματα του άρχοντα.

Vered Noam, "Stringency in Qumran: A Reassessment", 342-355
Γενικά οι σύγχρονοι ερευνητές θεωρούν ότι τα μέλη του Κουμράν ήταν πολύ αυστηρά. Πραγματικά είναι πέρα από κάθε αμφιβολία ότι τα μέλη της ομάδας γενικά υιοθετούν αυστηρές θέσεις σε σύγκριση προς τη ραββινική halakah. Ωστόσο η προσεκτικότερη εξέταση αποδεικνύει ότι ο νόμος του Κουμράν αντικατοπτρίζει απλά, αναγκαία συμπεράσματα, που προκύπτουν από την ίδια τη Γραφή, ενώ η τανναϊτική επιείκεια αντιπροσωπεύει μία απρόσμενη επαναστατική απόκλιση από το καθαυτό νόημα της Γραφής. Στο άρθρο εξετάζονται διάφορες περιπτώσεις, στις οποίες η τολμηρή και μοναδική φύση της τανναϊτικής νομοθεσίας λειτουργεί ως κριτήριο αξιολόγησης της αυστηρότητας του νόμου του Κουμράν. Στη συνέχεια επανεξετάζονται άλλες περιπτώσεις, όπου οι ίδιες παραδόσεις αποτέλεσαν τη βάση της κουμρανικής καθώς και της ραββινικής νομοθεσίας, με τη διαφορά ότι η τελευταία περιόρισε τον ορίζοντά τους. Η τρίτη ομάδα παραδειγμάτων που παρατίθεται καταδεικνύει ότι ακριβώς αυτός ο ακατέργαστος, απλός χαρακτήρας του νόμου του Κουμράν, σε σύγκριση προς την πολυπλοκότητα της τανναϊτικής halakah, ήταν εκείνος που κατά καιρούς οδήγησε στα αντίθετα αποτελέσματα, η τανναϊτική halakah δηλαδή να αποδεικνύεται αυστηρή και ο νόμος του Κουμράν επιεικής. Συμπερασματικά η αυστηρότητα του νόμου του Κουμράν δεν είναι "αντικειμενική" αλλά σχετική. Η αντίληψη ότι η νόμος του Κουμράν αντικατοπτρίζει μία σειρά από συμπεράσματα, τα οποία δεν απομακρύνονται από το απλό νόημα των Γραφών συμβάλλει σε μία ακριβέστερη εκτίμηση του βάθους της πρωτοποριακής επιείκειας της τανναϊτικής halakah.

Jordan D. Rosenblum, "Kosher Olive Oil in Antiquity Reconsidered", 356-365
O Ιώσηπος καταγράφει αρκετές φορές την ιουδαϊκή αποστροφή για τη χρήση του λαδιού των εθνικών. Στο m. 'Abod. Zar. 2:6 αυτή η πρακτική υποστηρίζεται για πρώτη φορά και στη συνέχεια ανατρέπεται στη δικαστήριο από ένα ραββίνο. Ποια είναι η λογική που κρύβεται πίσω από αυτήν τη ξαφνική επιείκεια, όσον αφορά στο εθνικό λάδι; Σε ένα πολύ γνωστό άρθρο με τον τίτλο "Kosher Olive in Antiquity" ο Martin Goodman υποστηρίζει ότι η δήλωση του ραββίνου είναι το αποτέλεσμα της αδυναμίας του να βρει νομική βάση για την απαγόρευση του λαδιού των εθνικών. Ο Goodman ωστόσο δεν αναφέρεται ούτε στους μοναδικούς οικονομικούς παράγοντες και στους παράγοντες διατροφής που συνδέονται με το ελαιόλαδο ούτε στην τανναϊτική νομοθεσία σχετικά με άλλα τρόφιμα, η οποία θα μπορούσε ίσως να διαφωτίσει την περίπτωση. Στο άρθρο ο συγγραφέας επανεξετάζει την ιουδαϊκή στάση απέναντι στο εθνικό λάδι κατά την αρχαιότητα από την εποχή του Ιωσήπου μέχρι την τανναϊτική περίοδο.

Ένα νέο βιβλίο για την ταυτότητα των χριστιανών της Εφέσου

Κυκλοφορεί από το εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο για την ταυτότητα των αρχαίων χριστιανών της Εφέσου:

Mikael Tellbe, Christ-Believers in Ephesus. A Textual Analysis of Early Christian Identity Formation in a Local Perspective, (WUNT I 242). Mohr Siebeck 2009
ISBN: 978-3-16-150048-0
€ 89.00

Περίληψη εκδοτικού οίκου
O συγγραφέας πραγματεύεται τη διαμόρφωση μίας χριστανικής ταυτότητας στην πόλη της Εφέσου, ενός από τα μεγαλύτερα κέντρα του πρώιμου χριστιανικού κινήματος κατά το τέλος του 1ου και τις αρχές του 2ου αι. Επικεντρώνει την προσοχή του στις κοινωνικές και θεολογικές διαφορές μέσα σε αυτό το κίνημα: για παράδειγμα στο λεγόμενο "χωρισμό των οδών" (Parting of the Ways) - επομένως σε ζητήματα εθνικότητας - ή στην επιρροή που ασκ0ύσαν "αποκλίνουσες" ομάδες και στην αναζήτηση αυθεντίας και νομιμοποίησης. Καταπιάνεται επίσης με τα θέματα της θεολογικής ενότητας και θεολογικών ομοιοτήτων μεταξύ των διαφόρων ομάδων. Ο συγγραφέας καταδεικνύει πόσο γόνιμη μπορεί να αποβεί η ανάλυση του κειμένου ως μέθοδος και εντοπίζει τη σημασία των διαφόρων "πρωτοτύπων" κειμένου, με τη βοήθεια των οποίων μπορεί να καταδειχθεί η διαδικασία διαμόρφωσης μίας χριστιανικής ταυτότητας στην Έφεσο.

Ένα νέο βιβλίο για τη στρατηγική ευαγγελισμού του αποστόλου Παύλου

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο για τη στρατηγική ευαγγελισμού του αποστόλου Παύλου και την αντίληψη από μέρους του της γεωγραφικής επικράτειας δραστηριοποίησής του:

Ksenija Magda, Paul's Territoriality and Mission Strategy. Searching for the Geographical Awareness Paradigm Behind Romans, (WUNT II 266), Mohr Siebeck, 2009
ISBN: 978-3-16-149990-6
€ 59.00

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Πώς επηρεάζει ο τόπος το άτομο; Μπορεί κανείς να υποστηρίξει σχετικά με τις αντιλήψεις του Παύλου για την εδαφικότητα και τον ευαγγελισμό ότι έχει ως κέντρο την Ιερουσαλήμ; Και με ποιον τρόπο μπορεί η προς Ρωμαίους επιστολή, η οποία μπορεί να αναγνωσθεί ως μία σύνοψη της ιεραποστολικής στρατηγικής του Παύλου, να προσφέρει πληροφορίες για την παύλεια αντίληψη του γεωγραφικού χώρου και να καταδείξει πώς επηρεάστηκε από αυτήν η θεολογία του Παύλου; Ο συγγραφέας προσπαθεί να απαντήσει αυτά τα ερωτήματα αξιοποιώντας τις θεωρίες του γεωγράφου Robert D. Sack στην κατανόηση της παύλειας θεολογίας.

Μια ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα

Από το ιστολόγιο Evangelican Textual Criticism πληροφορούμαστε την ύπαρξη μίας πολύ ενδιαφέρουσας ρωσικής ιστοσελίδας με εκδόσεις της Βίβλου, πολλά κείμενα πατερικά, ραβινικά κείμενα, κείμενα των αποκρύφων κτλ. Για να βρεθείτε στη σχετική σελίδα, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του Rivista Biblica

Στο νέο τεύχος του Rivista Biblica 57:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Tiziano Lorenzin, "L'ermeneutica analogica del Cronista e la sua Vorlage", 3-28
• Pierre Auffret, "Il se réjouit, le juste, en YHWH : nouvelle étude structurelle du Psaume 64", 29-41
• Francesco Bianchini, "Alla ricerca dell'identità dell'apostolo Paolo", 43-69
• Carlo Bazzi, "La terza visita a Corinto : la Seconda lettera ai Corinzi come narrazione", 71-92
• Gian L. Prato, "L'antico Israele tra storia e memoria : una storia d'Israele "scritta" da Giovanni Garbini", 93-100

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο Laurentianum

Στο νέο τεύχος του Laurentianum 50:1/2 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

• Calogero Cerami, "L'esegesi patristica della trasfigurazione del Signore (I-V secolo)", 3-92
• Roger Manzinga Akonga, "L'annonciation a Joseph : la fonction de la cititation d'Isaie 7,14 dans le contexte de Mt 1,18-25", 93-110

Βρέθηκε αρχαία συναγωγή στην περιοχή της Αττάλειας;

Σε χθεσινή ανάρτηση στο ιστολόγιό του ο Jim Davila παραπέμπει σε δημοσίευμα της τουρκικής Zaman, όπου γίνεται λόγος για την ανεύρεση στην αρχαία Αττάλεια ενός κτιρίου, το οποίο η εφημερίδα ονομάζει ιουδαϊκό ναό (!). Πρόκειται ίσως για συναγωγή; Σύμφωνα με τις πληροφορίες της εφημερίδας στο χώρο βρέθηκαν ιουδαϊκά σύμβολα, ανάμεσά τους και παράσταση επτάφωτης λυχνίας (menorah). Το δημοσίευμα επίσης αναφέρει ότι με μία πρώτη εκτίμηση οι αρχαιολόγοι τοποθετούν το μνημείο στον 3ο αι. μ.Χ. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του αρχαιολόγου Nevzat Çevik, του Παν/μίου της Akdeniz, πρόκειται για "το πρώτο κατάλοιπο του ιουδαϊκού πολιτισμού στη Λυκία". [Α.Τ.: Θα πρέπει ωστόσο να παραπέμψουμε εδώ σε επιγραφές από την περιοχή της Λυκίας, όπου βεβαιώνεται η ιουδαϊκή παρουσία εκεί, έστω και μεμονωμένα. Βλ. για παράδειγμα μία επιγραφή από τα Λίμυρα της αυτοκρατορικής περιόδου, IJudO II 221, μία πολύ ενδιαφέρουσα επιγραφή από την Τλω, 1ος αι. μ.Χ.;, IJudO II, 223, όπου δηλώνεται η ιουδαϊκή παρουσία στην πόλη και η ύπαρξη οργανωμένης κοινότητας. Το εύρημα της Αττάλειας επομένως, αν τελικά αποδειχθεί ότι συνδέεται με τους Ιουδαίους, θα πρέπει να συνδεθεί με τα υπόλοιπα ευρήματα από τη Λυκία που πιστοποιούν την ιουδαϊκή παρουσία εκεί.]

Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.