Ένα άρθρο για την κοινωνική γλωσσολογία και την ερμηνεία της Αγίας Γραφής

Στο ιστολόγιο BiblicalStudies.org.uk έχει αναρτηθεί ένα άρθρο του Peter Cotterell για την εφαρμογή της κοινωνικής γλωσσολογίας στην ερμηνεία της Αγίας Γραφής. Ως παράδειγμα χρησιμοποιεί την περικοπή της συνομιλίας του Ιησού με τον Νικόδημο στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο (πατώντας επάνω στον τίτλο θα βρεθείτε στο αρχείο pdf):

Peter Cotterell, "Sociolinguistics and Biblical Interpretation," Vox Evangelica 16 (1986): 61-76.

Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Rüdiger Bartelmus

Από τον εκδοτικό οίκο Ugarit κυκλοφορεί συλλογικός τόμος προς τιμήν του καθηγητή Rüdiger Bartelmus. 24 ειδικοί τιμούν τα 65α γενέθλια του καθηγητή της Π.Δ. R. Bartelmus. Η θεματολογία του τόμου περιλαμβάνει μελέτες αφιερωμένες στον Ιερεμία, τον Ησαΐα και τονΙώβ. Γλωσσολογικές μελέτες επικεντρώνονται στις υπερβολές στα εβραϊκά και στο περίφημο εβραϊκό ρήμα hishtahaweh. Οι πολιτισμικές μελέτες εξετάζουν τη ζωη και το θάνατο των παιδιών στην αρχαία Παλαιστίνη και την Εγγύς Ανατολή και τις βιβλικές αντιλήψεις για τον παράδεισο. Κάποιες μελέτες ασχολούνται με τη μουσική ιστορία της Π.Δ. και τη μουσική της πρόσληψη στη σύγχρονη εποχή.

Sprachen - Bilder - Klänge : Dimensionen der Theologie im Alten Testament und in seinem Umfeld ; Festschrift für Rüdiger Bartelmus zu seinem 65. Geburtstag, (ΑΟΑΤ 359)

Münster : Ugarit-Verlag 2009

ISBN 978-3-86835-017-3

84 ευρώ

Περιεχόμενα βιβλίου

• Klaus Baltzer, "Das Rätsel der Sphinx - eine weibliche Sphinx?", 1-10
• Dietrich Walter, "'Le roi David'" : ein modernes Oratorium und seine biblische Vorlage", 11-21
• Fischer, Georg: "'Der Fels' : Beobachtungen im Umfeld einer theologischen Metapher", 23-33
• Friedhelm Hartenstein, "Orte des Ursprungs und der Erneuerung : altorientalische und biblische Paradiesvorstellungen", 35-48
• Ulrich Hübner, "Sterben, überleben, leben : die Kinder und der Tod im antiken Palästina", 49-73
• Ernst Jenni, "Sprachliche Übertreibungen im Alten Testament", 75-88
• Jörg Jeremias, "JHWH - ein Gott der 'Rache'", 89-104
• Christiane Karrer-Grube, "Von der Rezeption zur Redaktion : eine intertextuelle Analyse von Jeremia 33,14-26", 105-121
• Manfred Krebernik -Uwe Becker, "Beobachtungen zu Jesaja 8,1-8", 123-137
• Jutta Krispenz, "Namen im Jeremiabuch : ein Vergleich zwischen Jer 1-10 und Jer 26-35", 139-153
• Thomas Krüger, "Schöpfung und Sabbat in Genesis 2,1-3", 155-169
• Augustin R. Müller, "Qoh 12,6 - die Ambivalenz des menschlichen Lebens", 171-181
• Wolfgang Orth, "König Antiochos und die energeia des Baalshamin von Baitokaike", 183-192
• Anja Pistor-Hatam, "'Die Wallfahrt nach Karbala' ist kein touristischer Ausflug' : zum richtigen Verhalten beim Besuch der schiitischen heiligen Stätten im Irak", 193-212
• Robert Rollinger - Josef Wiesehöfer, "Königlicher Haushalt, Residenz und Hof : der persische König und sein Palast ; auch ein Beitrag zur Umwelt des Alten Testaments", 213-225
• Christian Rose, "Anfang und Ende des Deuteronomiums", 227-239
• Udo Rüterswörden, "Das Deuteronomium im Lichte epigraphischer Zeugnisse", 241-256
• Aaron Schart, "Totenstille und Endknall : ein Beitrag zur Analyse der Soundscape des Zwölfprophetenbuchs", 257-274
• Annette Schellenberg, "'Esther' : exegetisch-theologische Beobachtungen zur Rezeption des biblischen Stoffs bei Georg Friedrich Händel", 275-293
• Klaus Seybold, "Zum Textprofil des 51. Psalms", 295-304
• Herbert Specht, "Die Gestalt des Ruben in der Josefserzählung", 305-320
• Helmut Utzschneider, "'... jetzt aber hat mein Auge dich gesehen' (Hi 42,5) : das Hiobbuch in ästhetisch-theologischer Perspektive", 321-338
• Hans G. von Mutius, "Einige Pentateuchtextvarianten im Midrasch ha-Gadol des David ben Amram aus Aden (13.Jh.)", 339-349
• Thomas Willi, "Evokation und Bekenntnis : Art und Ort der chronistischen Vokal- und Instrumentalmusik", 351-361
• Ina Willi-Plein, "hištahawa - Ehrenbezeugung oder Proskynese? : pragmatische Zugänge zur Bedeutung eines etymologisch umstrittenen hebräischen Verbs", 363-377
• "Publikationsliste Rüdiger Bartelmus bis 2008", 379-385

Πρόσκληση για συμμετοχή σε συνέδριο με θέμα με την οικογένεια στον αρχαίο κόσμο

Από το ιστολόγιο Research News in Late Antiquity πληροφορούμαστε τη διοργάνωση του 5ου συνεδρίου ARACHNE με τον τίτλο: "Oikos - Familia: The Family in the Ancient Greco-Roman World". Το συνέδριο διοργανώνεται από κοινού από τα πανεπιστήμια του Gothenburg (Σουηδία) και Birmingham (Μεγάλη Βρετανία). Το συνέδριο θα λάβει χώρα στο διάστημα 5-7 Νοεμβρίου 2009.

Η θεματολογία του συνεδρίου θα είναι:

-Δομές της οικογένειας και σχέσεις στην περίοδο 500 π.Χ. έως 500 μ.Χ. (αρραβώνας, γάμος, διαζύγιο, γονείς και παιδιά, θετοί γονείς, δυναστείες, πρόγονοι, ρόλοι των φύλων μέσα στην οικογένεια, οικιακή οικονομία κτλ.)

-Νέες κατευθύνσεις στη μελέτης της οικογένειας κατά την αρχαιότητα

Περιλήψεις των εισηγήσεων (μέχρι 300 λέξεις) θα πρέπει να αποσταλούν μέχρι τις 15 Ιουνίου 2009 στη διεύθυνση: Arachne, University of Gothenburg, Department of Historical Studies, Box 200, SE 405 30 Gothenburg, Sweden

Συμμετοχή στο συνέδριο: 70 ευρώ για τους μη ομιλητές, 60 ευρώ για τους ομιλητές και 30 ευρώ για τους φοιτητές.

Ο Ιησούς ως ευεργέτης

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Mohr Siebeck ένα νέο βιβλίο, το οποίο προσεγγίζει κριτικά το ερώτημα, το οποίο συχνά τίθεται στην έρευνα, εάν ο Ιησούς παρουσίασε τον εαυτό του κατά τη δημόσια δράση του (διδασκαλία, θαύματα) ως ευεργέτη:

Jonathan Marshall, Jesus, Patrons, and Benefactors. Roman Palestine and the Gospel of Luke, (WUNT II 259), Mohr Siebeck, Tübingen: 2009

ISBN 978-3-16-149901-2

74 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου

Χρησιμοποίησε ο Ιησούς την ιδέα της ρωμαϊκής πατρωνείας και παρουσίασε τον εαυτό του ως ευεργέτη; Οι μελέτες για τον ιστορικό Ιησού χρησιμοποιούν συχνά τέτοιους χαρακτηρισμούς, όταν περιγράφουν τον Ιησού. Με τη βοήθεια των ιστορικών μελετών ο συγγραφέας εξετάζει κριτικά αυτές τις απόψεις. Πρώτον παρουσιάζει συνολικά τις σημαντικότερες αρχαιολογικές και ιστορικές μαρτυρίες, που έχουν κάποια σημασία για την Παλαιστίνη του 1ου αι. μ.Χ. Στη συνέχεια εξετάζει τον τρόπο που παρουσιάζει τον Ιησού το κατά Λουκάν ευαγγέλιο και μάλιστα σε τρεις περικοπές (6,17-38. 14,1-24. 22,14-34). Το γεγονός ότι ο Λουκάς δεν ενδιαφέρεται για την ιδέα της πατρωνείας και αποφεύγει να χρησιμοποιήσει τον όρο "ευεργέτης" / "ευεργεσία", όταν περιγράφει τον Ιησού, συμφωνεί με τα ευρήματα από την Παλαιστίνη και με τη μαρτυρία των γραπτών πηγών.

Α.Τ.: Το θέμα που προσεγγίζει η συγκεκριμένη μελέτη είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Δεν έχω ακόμη παραλάβει το βιβλίο, αλλά θεωρώ ότι ίσως θα έπρεπε να γίνει μία διάκριση στον τρόπο που ο ίδιος ο Ιησούς παρουσίαζε τον εαυτό του και στον τρόπο που τα κείμενα των ευαγγελίων (τα οποία έχουν υπόψη τους ένα συγκεκριμένο ακροατήριο) αλλά και το ίδιο το ακροατήριο (το οποίο έχει ένα συγκεκριμένο πολιτισμικό υπόβαθρο) αντιλαμβανόταν τους λόγους και τα έργα του Ιησού που παραδίδονται στα ευαγγελικά κείμενα. Έπειτα το γεγονός ότι δε χρησιμοποιούνται οι συγκεκριμένοι όροι "ευεργέτης"/"ευεργεσία", δε μπορεί από μόνο του να αποτελέσει απόδειξη, διότι την ίδια στιγμή στο κείμενο του Λουκά βρίσκουμε άλλους όρους και παραστάσεις που συνδέονται με την έννοια της ευεργεσίας: π.χ. χάρις, αντικαλώ, ανταπόδωσις, δείπνο κτλ.). Έπειτα θα ήταν καλό να εξετάσει κανείς και την παρουσίαση του Ιησού ως ευεργέτη όχι μόνο στους λόγους του (και τα τρία κείμενα που εξετάζονται στην εργασία είναι διδασκαλίες και λόγοι του Ιησού) αλλά και στα θαύματά του (βλ. για παράδειγμα τον τρόπο που παρουσιάζεται ο Ιησούς στο θαύμα του χορτασμού στο κατά Λουκάν ευαγγέλιο).

Επιστημονικό συμπόσιο για τον θεό Διόνυσο

Στο Βερολίνο και ειδικότερα στο Pergamonmuseum (Theodor-Wiegand-Saal, Pergamonmuseum, Am Kupfergraben 5, 10117 Berlin-Mitte) θα λάβει χώρα κατά το διάστημα 25-28 Μαρτίου 2009 επιστημονικό συμπόσιο με θέμα: "Ein differenter Gott? Dionysos im Kontext des antiken Polytheismus". Ειδικοί επιστήμονες από 8 χώρες θα συζητήσουν την πολυμορφία του θεού κατά την αρχαιότητα αλλά και την διατήρηση κάποιων στοιχείων της λατρείας του μέχρι και σήμερα, την παρουσία του θεού στην καθημερινή ζωή και στη λατρεία από την κλασσική μέχρι και την ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή.

Για να διαβάσετε το πρόγραμμα και για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το συμπόσιο, πατήστε εδώ.

(Φωτο: Ο θεός Διόνυσος κρατώντας κάνθαρο και σταφύλι. Αττικός ερυθρόμορφος αμφορέας, 490-480 π.Χ., από το Vulci της Ιταλίας)

Άρθρο των Boer και Kelso στο νέο The Bible and Critical Theory

Ευχαριστώ τον Jim West (thank you Jim!) για την ευγενική υπόδειξη στο εισαγωγικό άρθρο των Roland Boer και Julie Kelso. Σε αυτό γίνεται αναφορά στο φαινόμενο και τη σημασία των ιστολογίων που ασχολούνται με τις βιβλικές σπουδές (biblioblogs).

Παραθέτουμε την τελευταία παράγραφο με κάποιες σκέψεις για τον καλύτερο τρόπο λειτουργίας ενός τέτοιου ιστολογίου:

"What I like best about blogs is that they carry on discussions with people from anywhere in the world on matters biblical (or anything else for that matter). You don’t have to wait for conferences, or put up with colleagues/friends/significant others whose views you know anyway. But if you are planning a blog, make sure you say what you want to say succinctly and clearly. A few swear words can help, but only if it’s you. And regular posts help."

Για να διαβάσετε όλο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο ενδιαφέρον ανάγλυφο από το Herculaneum

Από το ιστολόγιο Blogging Pompeii πληροφορούμαστε την ανεύρεση ενός ενδιαφέροντος ανάγλυφου με παράσταση διονυσιακής τελετής στην πόλη Herculaneum. Η μαρμάρινη στήλη που παρουσίαστηκε σε συνέντευξη τύπου το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νapoli βρέθηκε στο Herculaneum στις 18 Φεβρουαρίου 2009. Εντοπίσθηκε εντοιχισμένη σε ένα δωμάτιο πολυτελούς οικίας στη λεγόμενη ΒΔ insula. Αυτή η συνήθεια απαντά σε ρωμαϊκές οικίες από τον 1ο αι. π.Χ. κι εξής. Πλούσιοι και καλλιεργημένοι Ρωμαίοι αγόραζαν ελληνικά ανάγλυφα και τα χρησιμοποιούσαν στη διακόσμηση των σπιτιών τους. Αυτή η συνήθεια μαρτυρείται και στην επιστολή του Κικέρωνα ad Atticum 1.10.3.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παράσταση (πατώντας στην εικόνα θα τη δείτε μεγενθυμένη): Δεξιά παράστασης Μαινάδας που χορεύει κι ενός γενειοφόρου άνδρα, ίσως του Διόνυσου. Στα αριστερά υπάρχουν δύο μορφές, τις οποίες η επίσημη ανακοίνωση περιγράφει ως γυναικείες, σύμφωνα όμως με τον David Meadows πρόκειται για άνδρες με γυναικεία ρούχα. (Αυτή η αλλαγή φύλου μέσα στο πλαίσιο των διονυσιακών τελετών είναι γνωστή). Οι δύο αυτές μορφές στέκονται μπροστά από μία αρχαϊκή παράσταση του Διονύσου που κρατά έναν κάνθαρο. Δύσκολο είναι να ταυτοποιηθεί το αντικείμενο που κρατά στο χέρι ο πρώτος άνδρας: εργαλείο ή πυρσός που συνδέονται με κάποια τελετουργία. Το ανάγλυφο προέρχεται από κάποιο νεοαττικό εργαστήρι του 1ου αι. μ.Χ. Δεν είναι σαφές, εάν υπάρχει αφηγηματική σχέση μεταξύ των δύο σκηνών ή αν απλά παρατίθενται διονυσιακά μοτίνα και σκηνές, τα οποία ο πελάτης ήθελε να αποτυπωθούν στο ίδιο μνημείο.

Για να διαβάσετε όλο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Ο David Meadows που σχολιάζει το ανάγλυφο θεωρεί ότι εδώ πρόκειται για παράσταση της εορτής των Ωσχοφορίων, διονυσιακή εορτή της Αττικής (για να πληροφορηθείτε για αυτήν, πατήστε εδώ). Εκτιμά επίσης ότι το κοντό ραβδί που κρατά η πρώτη μορφή δεξιά είναι το ραβδί ενός κήρυκα.

Για να διαβάσετε το δικό του σχόλιο, πατήστε εδώ.

Βιβλιοκρισίες στο νέο τεύχος του The Bible and Critical Theory

Διατίθενται ελεύθερα στο διαδίκτυο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2009 άρθρα και βιβλιοκρισίες του περιοδικού The Bible and Critical Theory 5:1 (2009):

John Jarick
1 Chronicles (2nd ed.) and 2 Chronicles
Reviewed by Peter D. Miscall

Jeffrey L. Staley and Richard Walsh
Jesus, the Gospels, and Cinematic Imagination: A Handbook to Jesus on DVD
Reviewed by Jay Twomey

Maijastina Kahlos
Debate and Dialogue: Christian and Pagan Cultures c. 360-430
Reviewed by Jason Merritt

Kimberly B. Stratton
Naming the Witch. Magic, Ideology, and Stereotype in the Ancient World
Reviewed by Christina Petterson

J. W. Rogerson
According to the Scriptures: The Use of the Bible in Social, Moral, and Political Questions
Reviewed by Craig Martin

Allan Stoekl
Bataille's Peak: Energy, Religion, and Postsustainability
Reviewed by Kathryn Imray

Gale A. Yee, ed.
Judges and Method: New Approaches in Biblical Studies (2nd ed.)
Reviewed by Peter D. Miscall

Joy A. Schroeder
Dinah's Lament: The Biblical Legacy of Sexual Violence in Christian Interpretation
Reviewed by Judith Mckinlay

Terry Rey
Bourdieu on Religion: Imposing Faith and Legitimacy
Reviewed by Craig Martin

Antonio Calcagno
Badiou and Derrida: Politics, Events and Their Time
Reviewed by Darren Jorgenson

Bruce Lincoln
Religion, Empire and Torture: The Case of Achaemenian Persia, with a Postscript on Abu Ghraib
Reviewed by Simon Staffell

Julie Kelso
O Mother, Where Art Thou? An Irigarayan Reading of the Book of Chronicle
Reviewed by Peter D. Miscall

Βιβλιοπαρουσιάσεις του Review of Biblical Literature, 20/03/2009

Στη νέα ηλεκτρονκή έκδοση της Review of Biblical Literature 20/3/2009 έχουν αναρτηθεί οι εξής βιβλιοκρισίες / βιβλιοπαρουσιάσεις:

James Rowe Adams
From Literal to Literary: The Essential Reference Book for Biblical Metaphors
Reviewed by Christine Treu

Moshe Anbar
Prophecy, Treaty-Making and Tribes in the Mari Documents during the Period of the Amorite Kings (From the End of the 19th Century B.C.E. Until 1760 B.C.E.) [Hebrew]
Reviewed by John Engle

Dianne Bergant
Scripture: History and Interpretation
Reviewed by Sean P. Kealy

Charlotte Elisheva Fonrobert and Martin S. Jaffee, eds.
The Cambridge Companion to the Talmud and Rabbinic Literature
Reviewed by Daniel R. Schwartz

Norman C. Habel and Peter Trudinger, eds.
Exploring Ecological Hermeneutics
Reviewed by John Painter

Randall Heskett
Messianism within the Scriptural Scrolls of Isaiah
Reviewed by J. Todd Hibbard

Lynn R. Huber
Like a Bride Adorned: Reading Metaphor in John's Apocalypse
Reviewed by Tobias Nicklas

Bernard S. Jackson
Wisdom-Laws: A Study of the Mishpatim of Exodus 21:1-22:16

Reviewed by Assnat Bartor

Mark Leuchter
The Polemics of Exile in Jeremiah 26-45
Reviewed by Wilhelm J. Wessels

Susan Niditch
Judges: A Commentary
Reviewed by Yairah Amit

Susanne Scholz
Introducing the Women's Hebrew Bible
Reviewed by Amelia Devin Freedman

Joseph B. Soloveitchik; edited by David Shatz, Joel B. Wolowelsky, and Reuven Ziegler Abraham's Journey: Reflections on the Life of the Founding Patriarch
Reviewed by Ralph K. Hawkins

Charles H. Talbert
Ephesians and Colossians
Reviewed by Andrew T. Lincoln

Henry A. Virkler and Karelynne Gerber Ayayo
Hermeneutics: Principles and Processes of Biblical Interpretation
Reviewed by Oda Wischmeyer

Robert L. Webb and John S. Kloppenborg, eds.
Reading James with New Eyes: Methodological Reassessments of the Letter of James
Reviewed by Peter Frick

Tο νέο τεύχος του Rivista Biblica

Στο νέο τεύχος του Rivista Biblica 56:3 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Marco Nobile, "Geroboamo era solo un usurpatore? : il testo biblico tra storia, ideologia e testualità", 257-276
• Maria C. Palmisano, "Il background veterotestamentario nella descrizione del sapiente ideale in Sir 39,6-8", 277-298
• Giorgio Jossa, "Una ipotesi su Mt 7,21-23", 299-306
• Liborio DiMarco, "Le 'propositiones' punti fondamentali di snodo nell'articolazione della Lettera ai Romani : ipotesi di struttura", 307-337