Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2009

Το περιοδικό CRAI προσβάσιμο ηλεκτρονικά

Από το ιστολόγιο Ketuvim πληροφορούμαστε ότι το περιοδικό Comptes-rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres είναι προσβάσιμο ηλεκτρονικά για τα έτη 1950-1989. Για να δείτε τα άρθρα του, πατήστε εδώ.

Μία διόρθωση

Εκ παραδρομής σε παλαιότερη ανάρτησή μας για άρθρο του J.C. Baker σχετικά με την κοινωνική ταυτότητα η διεύθυνση αναφοράς που δώσαμε ήταν λανθασμένη. Ευχαριστούμε όσους μας υπέδειξαν το λάθος και διορθώνοντας δίνουμε τη σωστή διεύθυνση. Καλή ανάγνωση!

Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2009

Το νέο τεύχος του JOTS

Στο νέο τεύχος του Journal of Old Testament Studies 33:3 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Roland Boer, "The Forgetfulness of Julia Kristeva: Psychoanalysis, Marxism and the Taboo of the Mother", 259-276
Η Julia Kristeva είναι γνωστή τόσο για τις επανερμηνείες της με τη βοήθεια της ψυχοανάλυσης όσο και για τις συχνές ερμηνευτικές προσεγγίσεις της Βίβλου. Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι η παλαιότερη ενασχόλησή της με τη μαρξιστική ανάλυση, μολονότι ακόμη και τώρα καταφεύγει στον Μαρξ, όταν στριμώχνεται στη γωνία. Σε αυτό το άρθρο το ενδιαφέρον του συγγρ. επικεντρώνεται σε μία από τις καλύτερες βιβλικές αναγνώσεις της Kristeva - τα ταμπού στο βιβλίο του Λευιτικού, τα οποία τελικά στηρίζονται στο ταμπού της μητέρας - όπου μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι η κυρίαρχη ψυχοαναλυτική ανάγνωσή της μπορεί να την οδηγήσει μόνο μέχρι εκείνο το σημείο. Για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε πιο πέρα, θα πρέπει να ξεχάσουμε τη μαρξίστρια Κristeva. Αφού ο συγγρ. εντοπίζει τον Μαρξ σε πολλά από τα κείμενά της προτείνει έναν τρόπο, με τον οποία η ανάγνωση του Λευιτικού από την Kristeva μπορεί να συμπληρωθεί από στοιχεία της κοινωνικής και οικονομικής ανάλυσης.

Katie M. Heffelfinger, "'My Father is King': Chiefly Politics and the Rise and Fall of Abimelech", 277-292
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το μοντέλο της "σύνθετης δευτερογενούς αρχηγίας στη φυλή", το οποίο πρόσφατα διατυπώθηκε από τον Robert D. Miller μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση διάφορων ασυμφωνιών στην αφήγηση του Αβιμέλεχ στα Κρ 8 και 9. Αυτό το μοντέλο περιγράφεται εν συντομία και εφαρμόζεται σε τέσσερα λογικά κενά της ιστορίας του Αβιμέλεχ. Αυτά είναι: (1) η αντίφαση μεταξύ της άρνησης του Γεδεών για την κληρονομική βασιλεία και την εικασία από όλους τους χαρακτήρες ότι ένας από τους γιους του Γεδεών θα κυβερνούσε μετά από εκείνον, (2) η έκκληση, που κάνει ο Αβιμέλεχ, για λογαριασμό των αρχόντων της Συχέμ, (3) ο τρόπος που αντιμετωπίζει η ιστορία την επιδρομή εκ μέρους των αρχόντων της Συχέμ ως προσωπική προσβολή ενταντίον του Αβιμέλχ και (4) η αιτία για την χωρίς κίνητρο επίθεση του Αβιμέλεχ εναντίον της Thebez.

Neil Glover, "Your People, My People: An Exploration of Ethnicity in Ruth", 293-313
Στο άρθρο εξετάζονται ανταγωνιστικές μεταξύ τους θεωρίες για την εθνική ταυτότητα με σκοπό να αναδειχθούν διάφορα σημεία στο βιβλίο της Ρουθ, όπου η Ρουθ η Μωαβίτισσα ίσως γίνει Ισραηλίτισσα. Μια προσεχτική ανάγνωση του κειμένου ευνοεί την υπόθεση ότι η Ρουθ εισέρχεται την ισραηλιτική εθνική ομάδα, όταν την αποδέχεται η κοινότητα της Βηθλεέμ στο κεφ. 4. Αυτό συμφωνεί με τη συνθετική αντίληψη για την εθνική ταυτότητα, όπου η βιολογική καταγωγή δε σημαίνει ταυτόχρονα και συμμετοχή σε μία εθνική ομάδα. Μολονότι το εθνικό όραμα του βιβλίου της Ρουθ αντιπαραβάλλεται συχνά με εκείνο του Έσδρα-Νεεμία, οι ιδέες της εθνολογικής θεωρίας οδηγούν στο συμπέρασμα μία μεγαλύτερης σύγκλισης μεταξύ των δύο κειμένων. Στο συμπέρασμα αναφέρονται μερικά προτερήματα και ορισμένοι κίνδυνοι, όταν κανείς χρησιμοποιεί την ανθρωπολογική θεωρία στις βιβλικές σπουδές.

Steven T. Mann, "'You're Fired': An Application of Speech Act Theory to 2 Samuel 15.23—16.14", 315-334
Ενώ η θεωρία για τις πράξεις λόγου στη μελέτη πώς οι λέξεις κάνουν πράγματα στην καθημερινή ζωή συνεχίζει να συμβάλλει στη μελέτη της γλώσσας, αυτή η θεωρία μπορεί επίσης να συμβάλει σε μία κατανόηση της επιτελεστικής φύσης των λέξεων όσον αφορά στη βιβλική αφήγηση. Σε αυτό το άρθρο η θεωρία για τις πράξεις λόγου εφαρμόζεται στο 2 Σαμ 15,23-16,14 με δύο τρόπους. Πρώτον, οι πράξεις λόγου των χαρακτήρων αναλύονται ως πραγματικές πράξεις λόγου χρησιμοποιώντας τις κατηγορίες που παρουσιάζονται από τον John Searle ώστε να ερευνηθεί πώς λειτουργούν μέσα στην ιστορία. Δεύτερον, λαμβάνεται υπόψη η πραγματικότητα ότι αυτές οι πράξεις λόγου είναι στην πραγματικότητα επενθετικές και όλες οι πράξεις λόγους συμπεριλαμβανομένων κι εκείνων του αφηγητή εξετάζονται με σκοπό να διαπιστωθεί ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούν έναν φιλολογικό κόσμο, ο οποίος συνιστά πράξεις πειθούς που σκοπό έχουν να επηρεάσουν ένα υποτιθέμενο ακροατήριο.

Paul S. Evans, "The Hezekiah—Sennacherib Narrative as Polyphonic Text", 335-358
Τα 2 Βασ 18-19 γενικά θεωρούνται ως μία αφήγηση στερούμενη συνοχής, η οποία αποτελείται από πολλές πηγές, κάτι που καθιστά αναγκαία μία διαχρονική προσέγγιση. Ωστόσο αυτή η υπόθεση είναι μόνο ένα ευρετικό μοντέλο που προτείνει να διαβάσουμε το κείμενο με αυτόν τον τρόπο. Στο άρθρο αντίθετα χρησιμοποιείται η θεωρία του Bakhtin, σύμφωνα με την οποία τα 2 Βασ 18-19 αντιμετωπίζονται ως μία πολυφωνική σύνθεση, κάτι το οποίο μπορεί να δικαιολογήσει τόσο τις ασυνέχειες μέσα στο κείμενο όσο και την ενότητά του. Αν γίνει κατανοητό ως ένας διάλογος φιλολογικών ειδών (αφήγηση που ομοιάζει την ιστορία, ευθύς λόγος και προφητικός χρησμός) μέσα σε ένα έμμεσο διάλογο, αυτή η αφήγηση είναι "διαλογική" καθώς διαφορετικές φωνές παρεμβαίνουν στην περικοπή, αποκαλύπτοντας μία πολυφωνία απόψεων. Μια τέτοια προσέγγιση όχι μόνο επιτρέπει μία νέα ερμηνεία της αφήγησης, αλλά επίσης έχει επιπτώσεις όσον αφορά τη σύνθεση της αφήγησης επιτρέποντας στον Δευτερονομιστή μεγαλύτερη δημιουργικότητα από ό,τι συνήθως συμβαίνει.

Kenneth Ngwa, "Did Job Suffer for Nothing? The Ethics of Piety, Presumption and the Reception of Disaster in the Prologue of Job", 359-380
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι η δήλωση πως ο Ιώβ υπέφερε για το τίποτε (92,3. πρβλ. 9,17) δεν είναι περιφερειακή στον Ιώβ. Όταν ο Ιώβ αρχίζει να υποφέρει, η θεωρητική ερώτηση του Σατανά "Μάταια ο Ιώβ φοβάται τον Θεό;" (1,9) τίθεται σε ένα νέο πλαίσιο με την αξιολογική δήλωση του Γιαχβέ: "με παρότρυνες εναντίον του να τον τον καταπιώ για το τίποτε" (2,3). Οι κακουχίες του Ιώβ δεν είναι τυχαίες. Απεναντίας σχεδιάστηκαν, εκτελέστηκαν και αξιολογήθηκαν πολύ καλά. Απαντώντας ο Ιώβ θέτει το ζήτημα για την αποδοχή της καταστροφής και των δεινών (2,10). Ο πρόλογος διερευνά την πραγματικότητα των δεινών /της καταστροφής μέσα από τον τριπλό φακό της αιτιώδους θεωρίας των δεινών, την πραγματικότητα των δεινών, και την θεωρία "πρόσληψης" των δεινών. Επειδή η συστηματική και συστημική δοκιμασία πλήττει τον ηθικό, υπαρξιακό και κοινωνικό πυρήνα της ανθρωπότητας και της θεότητας, καθίσταται συνήθως η ισχυρότερη κριτική των δικών της αιτιολογικών, υπαρξιακών θεωριών και των θεωριών πρόσληψης ανεξάρτητα από το εάν τέτοιες θεωρίες είναι θεϊκής ή ανθρώπινης προέλευσης.

Το νέο τεύχος του Restoration Quarterly

Στο νέο τεύχος του Restoration Quarterly 51 (2009) δημοσιεύονται μεταξύ άλλων και τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:
  • David A. Skelton, "Ben Sira's imaginative theodicy : reflections on the Aaronide priesthood under Gentile rule", 1-12
  • Ira J. Jolivet, "Christ the telos in Romans 10:4 as both fulfillment and termination of the law", 13-30
  • Wayne Walden, "Galatians 3:28 : grammar observations", 45-50

Το νέο τεύχος του Liber Annuus

Στο νέο τεύχος του Liber Annuus 57 (2007) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:
  • David Volgger, "Die "Opfer" in Gen 1-11", 9-27
  • Enzo Cortese, "Una teologia dei salmi storica : storia della fede e della preghiera d'Israele nel salterio", 29-81
  • Alviero Niccacci, "Il libro del profeta Michea : testo, traduzione, composizione, senzo", 83-161
  • Massimo Pazzini - Rosario Pierri, "Il libro di Abacuc secondo la versione siriaca (Peshitto)", 163-170
  • Giorgio Giurisato, "Gv 16,16-33: analisi retorico-letteraria, struttura e messaggio", 171-214
  • Frédéric Manns, "Traditions sacerdotales dans le quatrième Evangile", 215-228
  • Alfio M. Buscemi, "Una rilettura filologica di Colossesi 2,23", 229-252
  • Nello Casalini, "Corpus pastorale - Corpus constitutionale (La costituzione della chiesa nelle Pastorali)", 253-315
  • Christopher Begg, "Samson’s Initial Exploits According to Josephus", 317-341
  • Gregor Geiger, "Schreibung und Vokalisierung des Partizips im Biblischen Hebräisch", 343-376
  • Rosario Pierri, "Esempi di dativo assoluto nei Settanta", 377-380
  • Rosario Pierri, "L’infinito con articolo al genitivo nel Nuovo Testamento", 381-404

Βιβλιοπαρουσιάσεις του Review of Biblical Literature, 11/02/2009

Στη νέα ηλεκτρονική έκδοση του Review of Biblical Literature 11/2/2009 έχουν αναρτηθεί οι ακόλουθες βιβλιοκρισίες / βιβλιοπαρουσιάσεις (πατήστε επάνω στον τίτλο του βιβλίου):

John M. G. Barclay and Simon Gathercole, eds., Divine and Human Agency in Paul and His Cultural Environment
Reviewed by Stephan Joubert

George J. Brooke and Thomas Römer, eds., Ancient and Modern Scriptural Historiography / L'Historiographie Biblique, Ancienne et Moderne
Reviewed by Ernst Axel Knauf

Maurice Casey, The Solution to the 'Son of Man' Problem
Reviewed by Paul Owen

David J. Chalcraft, ed., Sectarianism in Early Judaism: Sociological Advances
Reviewed by Boris Repschinski

Martin Ebner, ed., Herrenmahl und Gruppenidentität
Reviewed by Christoph Stenschke

Mary Ann Getty-Sullivan, Parables of the Kingdom: Jesus and the Use of Parables in the Synoptic Tradition
Reviewed by Dan O. Via

Rowan A. Greer and Margaret M. Mitchell, The "Belly-Myther" of Endor: Interpretations of 1 Kingdoms 28 in the Early Church
Reviewed by Thomas J. Kraus

Stefanie Ulrike Gulde, Der Tod als Herrscher in Ugarit und Israel
Reviewed by Matthew Suriano

Yigal Levin, ed., A Time of Change: Judah and Its Neighbours in the Persian and Early Hellenistic Periods
Reviewed by Oded Lipschits

J. G. McConville and Karl Möller, eds., Reading the Law: Studies in Honour of Gordon J. Wenham
Reviewed by Eckart Otto

Benjamin Edidin Scolnic, Thy Brother's Blood: The Maccabees and Dynastic Morality in the Hellenistic World
Reviewed by Lester L. Grabbe

V. George Shillington, An Introduction to the Study of Luke-Acts
Reviewed by Nils Neumann

Stanley D. Walters, Go Figure! Figuration in Biblical Interpretation
Reviewed by Paul Elbert
Reviewed by Richard S. Briggs

Timothy L. Walton, Experimenting with Qohelet: A Text-Linguistic Approach to Reading Qohelet as Discourse
Reviewed by Andreas Wagner

Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2009

Ελεύθερη πρόσβαση σε περιοδικά βιβλικού ενδιαφέροντος στο SAGE

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα SAGE προσφέρει ελεύθερη πρόσβαση στα περιοδικά θεολογικού και βιβλικού ενδιαφέροντος μέχρι τις 31 Μαρτίου. Όσοι ενδιαφέρονται, θα πρέπει να εγγραφούν (είναι δωρεάν) στην πλατφόρμα (πατήστε εδώ). Τα περιοδικά, τα οποία διατίθενται ελεύθερα γι' αυτό το διάστημα είναι:
  • Biblical Theology Bulletin
  • Currents in Biblical Research
  • Feminist Theology
  • Irish Theological Quarterly
  • Journal for the Study of the New Testament
  • Journal for the Study of the Old Testament
  • Journal for the Study of the Pseudepigrapha
  • Social Compass
  • Studies in Christian Ethics
  • The Expository Times
  • Transformation

Κατάλογος ψηφιοποιημένων χειρογράφων

Από το ιστολόγιο του Roger Pearse πληροφορούμαστε για την ύπαρξη στο διαδίκτυο καταλόγου ψηφιοποιημένων χειρογράφων του Μεσαίωνα (μεταξύ των οποίων και αρκετών της Αγίας Γραφής. Για να βρεθείτε στη βάση δεδομένων, πατήστε εδώ. Για να διαβάσετε τη σχετική ανάρτηση του Roger Pearse, πατήστε εδώ.

Ομιλία με θέμα τον Φώτιο ως ερμηνευτή της Καινής Διαθήκης

Στην επίσημη ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος διαβάζουμε στο Δελτίο Τύπου σχετικά με τις εκδηλώσεις μνήμης του αγίου Φωτίου ότι φετινή εισήγηση είχε θέμα «Ο Μέγας Φώτιος ως Ερμηνευτής της Καινής Διαθήκης». Εισηγητής ήταν ο ο καθηγητής της Κ.Δ. και πρόεδρος του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Χρήστος Οικονόμου. Παραθέτουμε τα όσα αναφέρει από το λόγο του η ιστοσελίδα:
"Από το πλούσιο ερμηνευτικό έργο του ιερού Φωτίου φαίνεται ότι ο ιερός Πατήρ γνωρίζει άριστα την ελληνική γλώσσα και είναι αριστοτέχνης ερμηνευτής της Αγίας Γραφής. Προτάσσει τη γραμματική και συντακτική ανάλυση, επιμένει στην ορθή γραφή και στίξη, επεξηγεί τα διάφορα συντακτικά σχήματα, αναλύει τις διαφορετικές έννοιες πολλών λέξεων, φράσεων και ρημάτων, ανατρέχει σε πολλαπλά παράλληλα ομόηχα ή συνώνυμα χωρία της Αγίας Γραφής και της κλασσικής ελληνικής γραμματείας. Χρησιμοποιεί τις μεταφράσεις της Παλαιάς Διαθήκης (Ακύλα, Συμμάχου και Θεοδωτίωνος) και προκειμένου να επικυρώσει τις απόψεις του παραπέμπει στις ερμηνείες των πατερικών κειμένων, όπως του ιερού Χρυσοστόμου, του Θεοδωρήτου και του Γερμανού Κωνσταντινουπόλεως, γιατί γνωρίζει και προϋποθέτει την ερμηνευτική παράδοση των πατέρων της Εκκλησίας. Αξιοποιεί τόσο τις ερμηνείες τους όσο και τις ερμηνευτικές τους αρχές και θεωρίες. Ο ιερός Φώτιος προτάσσει την ιστορική και γραμματική ερμηνεία, την οποία συμπληρώνει με αναγωγική ή πνευματική θεωρία ή ερμηνεία. Έτσι ο ιερός Πατήρ επιβεβαιώνει την απόλυτη ισχύ των ερμηνευτικών αρχών, που χρησιμοποιούσαν οι Πατέρες της Εκκλησίας και επικύρωσε με τις αποφάσεις της η εν Τρούλλω Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος (691/92) με τον 19ο κανόνα της.Η Αγία Γραφή είναι για τον ιερό Φώτιο η κύρια πηγή της αληθινής πίστης, των ορθών δογμάτων και η οδός προς την αληθινή σωτηρία.
Σε άλλο σημείο υπογράμμισε :«Κομβικό σημείο για την κατανόηση των ερμηνευτικών θέσεων του ιερού Φωτίου είναι η άποψή του για τη σχέση των δύο Διαθηκών. Η Παλαιά και Καινή Διαθήκη αποτελούν τη θεόπνευστη Αγία Γραφή, η οποία περιέχει την θείαν Αποκάλυψη, προς τους ανθρώπους σε διάφορες εποχές και από διαφορετικούς θεόπνευστους ιερούς συγγραφείς. Γι’ αυτό οι δύο Διαθήκες έχουν την ιδίαν αυθεντίαν είναι ισόκυρες, ισάξιες και ισότιμες, γιατί η Παλαιά Διαθήκη περιλαμβάνει τις επαγγελίες του Θεού προς τον Ισραηλιτικό λαό, ενώ η Καινή Διαθήκη αποτελεί την πραγματοποίησή τους στο πρόσωπο του ενανθρωπήσαντος Ιησού Χριστού. Στην περίπτωση της Καινής Διαθήκης, υποστηρίζει ο ιερός Πατήρ, με τον ερχομό του Χριστού εκπληρώνονται οι προφητείες και οι ασάφειες διευκρινίζονται με το ευαγγέλιο της σωτηρίας, προς κάθε άνθρωπο και την οικουμένη ολόκληρη: «Χριστοῦ παραγεγονότος, διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν ἐπιστροφῆς ἀνακαλυφθῆ τὸ θησαυριζόμενον». Για όλους αυτούς τους λόγους ο ιερός Φώτιος διακρίνει μία οργανική ενότητα και μια εσωτερική σχέση και σύνδεση των δύο Διαθηκών. Η μία είναι συνέχεια της άλλης, γι’αυτό η Παλαιά πάντοτε πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα της Καινής Διαθήκης, ως εκπλήρωση των προφητειών.Υπογραμμίζοντας την τυπολογική σημασία της Παλαιάς Διαθήκης ο ιερός Φώτιος την θεωρεί ως παιδαγωγό εις Χριστόν . Γι’ αυτό πολλές φορές ο ιερός Πατήρ χρησιμοποιεί παράλληλα χωρία της Παλαιάς Διαθήκης.
Τέλος ο κ. Οικονόμου, συμπλήρωσε: « Ο ιερός Φώτιος εντάσσεται στην αδιάκοπη παράδοση των μεγάλων ελλήνων ερμηνευτών Πατέρων, την οποία γνωρίζει πολύ καλά και αξιοποιεί κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ο ένατος αιώνας δεν έχει να επιδείξει άλλο μεγαλύτερο πατέρα της Εκκλησίας με βαθειά γνώση της Γραφής και τόση επιμέλεια για την ερμηνεία της."

Σεμινάριο για τη λεγόμενη "Αποκάλυψη του Γαβριήλ"

Η April DeConick ανάρτησε σύντομη περίληψη των εισηγήσεων που διαβάστηκαν στο πλαίσιο σεμιναρίου στο Rice University για τη λεγόμενη "Αποκάλυψη του Γαβριήλ", ένα κείμενο που έχει προκαλέσει αρκετές συζητήσεις εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο μεταξύ των ειδικών. Πρόκειται για μία εβραϊκή επιγραφή 87 στίχων, η οποία χρονολογείται στο τ. του 1ου αι. π.Χ. Σύμφωνα με την αποκατάσταση που προτείνει ο εκδότης της I. Knohl το κείμενο κάνει λόγο για τριήμερη ανάσταση εκ νεκρών, κάτι που οδήγησε στην υπόθεση ότι η ιδέα της τριημέρου αναστάσεως ήταν ήδη γνωστή στον Ιουδαϊσμό πριν από την έλευση του Χριστού και τη σύνταξη των ευαγγελίων. Το σημείο αυτό όμως του κειμένου είναι ιδιαίτερα φθαρμένο κι επομένως κατά την εκτίμηση μίας μεγάλης ομάδας ειδικών δύσκολο να αποκατασταθεί έτσι όπως προτείνει ο Knohl. Από όσο διαβάζω, το περιοδικό National Geographic έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την επιγραφή αυτή (ίσως θα αποτελέσει θέμα ενός από τα ντοκυμαντέρ, που εντελώς τυχαία προβάλλει λίγο πριν το Πάσχα...). Για να διαβάσετε τις ενδιαφέρουσες περιλήψεις της συνάντησης στο Rice University, πατήστε εδώ.