Το νέο τεύχος του NTS / The new issue of NTS

Στο νέο τεύχος του New Testament Studies 56:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Hanna Roose, "Umkehr und Ausgleich bei Lukas: Die Gleichnisse vom verlorenen Sohn (Lk 15.11–32) und vom reichen Mann und armen Lazarus (Lk 16.19–31) als Schwestergeschichten", 1-21

H παρατήρηση ότι η παραδειγματική αφήγηση του πλούσιου και του φτωχού Λάζαρου (Λκ 16,19-31) αποτελεί την "αδελφή-ιστορία" στην παραβολή του Ασώτου (Λκ 15,11-32) μας οδηγεί στην καρδιά της θεολογίας του Λουκά. Στο 16,19-31 συγκρούονται δύο μοτίβα, τα οποία καθορίζουν με διαφορετικό τρόπο την εσχατολογική μοίρα του ανθρώπου: η μετάνοια του αμαρτωλού (16,30) και η ανταποδοτική ισορροπία μεταξύ του καλού και του κακού που εισπράττει κανείς σε αυτήν τη ζωή και στην άλλη (16,25). Μέσω της σχέσης που υπάρχει μεταξύ των τριών ιστοριών στο Λκ 15 και την παραβολή του πλούσιου και του φτωχού Λάζαρου αντιπαρατίθενται οι δύο αυτές αντιλήψεις. Το θεολογικό κέντρο του κατά Λουκάν έγκειται στην εσωτερική σχέση μεταξύ των Λκ 15 και 16.

Gonzalo Rojas-Flores, "From John 2.19 to Mark 15.29: The History of a Misunderstanding" , 22-43
Αντίθετα προς τη γενικά αποδεκτή άποψη ότι το Ιω 2,19 αναφέρεται έμμεσα στην καταστροφή του Ναού και εξαρτάται από τη συνοπτική παράδοση, στο παρόν άρθρο υποστηρίζεται ότι: α) υπάρχει κάποια αλληλεξάρτηση μεταξύ των ιωάννειων και των συνοπτικών λογίων για την καταστροφή του Ναού, όχι όμως τέτοια ώστε να υποθέσουμε ιωάννεια χρήση του συνοπτικού υλικού, β) το λόγιο του Ιησού στο Ιω 2,19 δεν αναφέρεται στην καταστροφή του Ναού της Ιερουσαλήμ αλλά στο θάνατό του και στην ανάστασή του (απόδειξη της εξουσίας που έχει να καθαρίσει το Ναό), το οποίο διατυπώνεται χαρακτηριστικά με ιωάννειους όρους, γ) ο Μάρκος παρουσιάζει τον Ιησού να προφητεύει την καταστροφή του Ναού, όμως η ιδέα ότι επίσης προφήτευση την εκ νέου ανέγερσή του (Μκ 15,29) μπορεί να ερμηνευθεί μόνο ως μία παραμορφωμένη εκδοχή του Ιω 2,19, την οποία πληροφορήθηκε ο Μάρκος μέσω μίας εχθρικής προς τον Ιησού πηγής.

Chris Keith, "The Claim of John 7.15 and the Memory of Jesus' Literacy", 44-63
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι το Ιω 7,15 δεν αναφέρεται στον αναφαλβητισμό ή μη του Ιησού, αλλά μάλλον στο ότι ο Ιησούς ήταν σε θέση να προκαλεί σύγχυση στους αντιπάλους του όσον αφορά στη μόρφωσή του. Σύμφωνα με τον αφηγητή του κατά Ιωάννην οι αντίπαλοι του Ιησού υπέθεταν ότι δεν "γνώριζε γράμματα", αλλά επίσης αναγνώριζαν ότι δίδασκε σα να ήξερε γράμματα. Στο άρθρο επίσης προτείνεται ότι η θέση του Ιω 7,15 είναι ιστορικά πιθανή υπό το φως της μνήμης του Χριστιανισμού του 1ου αι. για τον αλφααβητισμό του Ιησού.

Eyal Regev, "Temple Concerns and High-Priestly Prosecutions from Peter to James: Between Narrative and History", 64-89
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων οι βασικές κατηγορίες εναντίον του Πέτρου, του Στεφάνου και του Παύλου -καθώς επίσης σε μεταγενέστερα χριστιανικά κείμενα εναντίον του Ιακώβου- ήταν η βεβήλωση της αγιότητας του Ναού, τόσο με δηλώσεις όσο και με πράξεις μέσα σε αυτόν. Στο αφηγηματικό επίπεδο, στην παρουσίαση των συγκρούσεων και των δοκιμασιών αυτών των πρώτων χριστιανών ηγετών, οι αρχαίες χριστιανικές πηγές υποστήριζαν ότι, επειδή η πρώτη χριστιανική κοινότητα στην Ιερουσαλήμ επιθυμούσε να συμμετάσχει στη λατρεία του Ναού με το δικό της τρόπο, οι οπαδοί του Ιησού εσφαλμένα κατηγορήθηκαν ότι προσέβαλαν την αγιότητα του Ναού. Στο ιστορικό επίπεδο θα μπορούσε να συμπεράνει κανείς ότι αυτά τα γεγονότα ήταν αυθεντικά και ότι επηρεάστηκαν από δύο παράγοντες: α) την υπόθεση, εκ μέρους της ιουδαϊκής κοινότητας, ότι ο Ιησούς εκπροσωπούσε μία στάση αντίθετη προς το Ναό. Αυτή η υπόθεση στηριζόταν στην πράξη "καθαρμού" του Ναού εκ μέρους του Ιησού και το λόγιο που αποδίδεται σε αυτόν, όσον αφορά στην καταστροφή του Ναού και την ανέγερση ενός νέου "αχειροποίητου". Έτσι και οι οπαδοί του Ιησού αντιμετωπίζονταν ως απειλή για το Ναό, β) H σχολαστική προσέγγιση του τελετουργικού του Ναού την οποία είχαν οι Σαδδουκαίοι αρχιερείς, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για τις διώξεις. Σύμφωνα με τη δική τους προσέγγιση κάθε παρέκκλιση από την προδιαγεγραμμένη διαδικασία βεβήλωνε την θυσιαστική λατρεία κι έπρεπε με κάθε τρόπο να αποφευχθεί.

Goodrich, John K., "Erastus, Quaestor of Corinth: The Administrative Rank of οἰκονόμος τῆς πόλεως (Rom 16.23) in an Achaean Colony", 90-115
Ο Έραστος (Ρωμ 16,23) κυριάρχησε στη συζήτηση για την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των πρώτων παύλειων κοινοτήτων, καθώς ο τρόπος, με τον οποίο κανείς μεταφράζει τον τίτλου του "ὁ οἰκονόμος τῆς πόλεως" επηρεάζει με δραματικό τρόπο την κλίμακα της οικονομικής διαστρωμάτωσης της εκκλησίας της Κορίνθου. Στηριζόμενος κυρίως στην επιγραφική και λαμβάνοντας υπόψη μία σημαντική νέα επιγραφή από την αχαϊκή αποικία των Πατρών ο συγγραφέας εξετάζει τη λατινική απόδοση του τίτλου του Εράστου, αντικρούει τα επιχειρήματα υπέρ της απόδοσης με τους όρους arcarius και aedilis και υποστηρίζει ότι ο Έραστος υπηρέτησε ως quaestor, σε μία υψηλόβαθμη θέση της πόλης, την οποία καταλάμβαναν αποκλειστικά μέλη της οικονομικής ελίτ.

Gradl, Hans Georg, "Kaisertum und Kaiserkult: Ein Vergleich zwischen Philos Legatio ad Gaium und der Offenbarung des Johannes", 116-138
Υπό το φως των θρησκευτικών και λατρευτικών αξιώσεων των Ρωμαίων αυτοκρατόρων ο Φίλων (Πρεσβεία προς Γάιον) και η Αποκάλυψη αναπτύσσουν αντιθετικές μεταξύ τους θέσεις για τη θέση των θρησκευτικών τους κοινοτήτων μέσα στην πολιτισμική πραγματικότητα της εποχής τους. Ο αλεξανδρινός Ιουδαίος Φίλων προτιμά την κριτική ενσωμάτωση και την κοινωνική συνοίκηση - μία λύση η οποία συμβατικά αποδόθηκε και τον αρχέγονο Χριστιανισμό. Ο Ιωάννης υπερασπίζεται με ένταση την αυτοαπομόνωση της χριστιανικής μειονότητας στην επαρχία της Ασίας -μία λύση, η οποία συμβατικά συνδέθηκε με τον αυτοπροσδιορισμό των Ιουδαίων κατά την ταναϊτική περίοδο. Στο άρθρο παρουσιάζεται η εκπληκτική ανταλλαγή θρησκευτικών και κοινωνικών αυτο-προσδιορισμών μεταξύ των δύο συγγραφέων. Κοινωνικά παρά θρησκευτικά όρια ορίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο κατανοούνται η ρωμαϊκή αυτοκρατορία και ο άρχοντάς της, αναπτύσσονται λογοτεχνικές αντιδράσεις και διαμορφώνονται εναλλακτικές στρατηγικές.

Downing, Gerald F., "Ambiguity, Ancient Semantics, and Faith", 139-162
Ενώ αποδέχονται την πολυσημία, οι ερευνητές φαίνεται γενικά να αποστρέφονται την αμφισημία, όπως αποκαλύπτει η συζήτηση για τη φράση "πίστις Χριστοῦ῾". Ωστόσο η συζήτηση δε φαίνεται να λαμβάνει υπόψη την θεωρία για την αρχαία σημειολογία. Εκεί κυριαρχεί το μοντέλο της ονοματοδοσίας και της επίκλησης μίας κατά τα άλλα απροσδιόριστης νοητικής εντύπωσης. Το νόημα φαίνεται να βρίσκεται στο νου κι όχι στη λέξη ή στις λέξεις που ελπίζει κανείς ότι θα το φέρουν στο νου, όπως ακριβώς καταδεικνύεται και στις αρχαίες συζητήσεις για τη μεταφορά, την αλληγορία και την παράφραση. Σπάνια διακρίνονται oι εννοιολογικές αποχρώσεις των επιμέρους λέξεων, ακόμη σπανιότερα αποκαθαίρονται. Δεν μπορούμε να περιμένουμε λεκτική ακρίβεια εκεί που οι αρχαίοι συγγραφείς δεν θα την τολμούσαν ούτε οι ακροατές τους την περίμεναν. Ούτε πάλι οι ψυχογλωσσολόγοι φαίνεται να βρίσκουν χώρο γι' αυτήν.

Peterman, G.W., "Δικαιωθῆναι διὰ τῆς ἐκ Χριστοῦ πίστεως: Notes on a Neglected Greek Construction", 163-168

Wachtel: Το Βυζαντινό κείμενο των ευαγγελίων / Wachtel: The Byzantine text of the Gospels

Από το ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism πληροφορούμαστε ότι η εισήγηση, την οποία διάβασε ο Klaus Wachtel (INTF, Münster) στην πρόσφατη συνάντηση της SBL στη Νέα Ορλεάνη, με τον τίτλο "The Byzantine Text of the Gospels: Recension or Process?" είναι προσβάσιμη στο διαδίκτυο στη μορφή pdf στον ιστοχώρο του INTF (πατήστε εδώ).

Περίληψη της εισήγησης
Ο Αλεξανδρινός Κώδικας (Α 02) και οι πορφυροί κώδικες (Ν 022, Ο 023, S 042, F 043) συχνά κατατάσσονται στους αρχαίους μάρτυρες του Βυζαντινού κειμένου και θεωρείται ότι υποστηρίζουν τη θεωρία ότι αυτό είναι αποτέλεσμα μίας αναθεώρησης που έγινε στις αρχές του 4ου αι. H σύγκριση 38 περικοπών από τα συνοπτικά ευαγγέλια σε 156 χειρόγραφα που συγκεντρώθηκαν σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα στο Ινστιτούτο του Münster για Έρευνα του Κειμένου της Κ.Δ. (INTF) μπορεί τώρα να χρησιμοποιηθεί για μια νέα εξέταση του ζητήματος πώς προέκυψε το Βυζαντινό κείμενο των ευαγγελίων. Πραγματικά οι μαρτυρίες, που έχουμε στη διάθεσή μας, δείχνουν προς την κατεύθυνση μίας ανάπτυξης και όχι μίας αναθεώρησης, μολονότι καθίσταται σαφές ότι ένα μεγάλο τμήμα αυτής της ανάπτυξης έλαβε χώρα κατά τον 5ο αι. Ο συγγραφέας του άρθρου περιγράφει τις φάσεις της ανάπτυξης, τις οποίες εκπροσωπούν ο Αλεξανδρινός και οι πορφυροί κώδικες.

Βιβλίο για την ιουδαϊκή στάση απέναντι στους βασιλείς της ελληνιστικής εποχής / An online book on the Jewish attitude towards Hellenistic rulers

Από το ιστολόγιο του Daniel O. McClellan πληροφορούμαστε ότι διατίθεται στο διαδίκτυο σε μορφή pdf το βιβλίο που εξέδωσαν οι T. Rajak, Sarah Pearce, James Aitken, Jennifer Dines με τον τίτλο Jewish Perspectives on Hellenistic Rulers.

Το ιστολόγιό μου μεταξύ των 50 του στερεώματος των βιβλικών ιστολογίων

Με χαρά διάβασα τη νέα κατάταξη των βιβλικών ιστολογίων για τους τελευταίους 6 μήνες μέχρι το Δεκέμβριο 2009 στη γνωστή ιστοσελίδα The Biblioblog Top 50. Τα κριτήρια αυτήν τη φορά είναι λίγο διαφορετικά από τις προηγούμενες αξιολογήσεις (παραθέτω από τη σχετική ανάρτηση): "sexy style, stimulating content, timely dissemination, regularity, discernment, scholarly depth, innovation, and pazang".
Στη νέα αυτή αξιολόγηση το ιστολόγιο καταλαμβάνει την 8η θέση στην παγκόσμια κατάταξη, μία όχι και τόσο ευκαταφρόνητη θέση, αν αναλογισθεί κανείς ότι βρίσκεται ανάμεσα σε βετεράνους του είδους (Jim West, Mark Goodacre, James McGrath κ.ά.), είναι ένα από τα λίγα μη αγγλόφωνα και το μόνο ελληνόφωνο.
Ευχαριστώ, αγαπητοί αναγνώστες, γιατί με τα μηνύματά σας αλλά και με τις συχνές επισκέψεις στο ιστολόγιο, αποτελείτε την καλύτερη ενθάρρυνση και τη μεγαλύτερη επιβράβευση.

Άρθρο του Finkelstein στο JHS / An article of Finkelstein in JHS

Στην ηλεκτρονική σελίδα του Journal of Hebrew Scriptures 9 (2009) δημοσιεύεται ένα άρθρο του Israel Finkelstein με τον τίτλο "Persian Period Jerusalem and Yehud: A Rejoinder"
Όπως δηλώνει και ο συγγραφέας στην περίληψή του, το άρθρο του είναι μία απάντηση σε μία σειρά από άρθρα, που είδαν το φως πρόσφατα, όπου θέμα κριτικής συζήτησης είναι οι θέσεις του Finkelstein για την Ιερουσαλήμ και το Yehud κατά την περσική περίοδο. Ο Finkelstein ασχολείται εδώ με μεθοδολογικά ζητήματα, όπως για παράδειγμα τις ασυμφωνίες που υπάρχουν μεταξύ αρχαιολογικών ευρημάτων και κειμένου και τη σημασία της αρνητικής μαρτυρίας στην αρχαιολογία. Στο επίπεδο των δεδομένων και με βάση τα στοιχεία, που έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας, ο F. υποστηρίζει ότι δεν θεωρεί ότι είναι αναγκασμένος να αλλάξει τις θέσεις που έχει διατυπώσει μέχρι σήμερα σχετικά με το ζήτημα: κατά την περσική περίοδο η Ιερουσαλήμ κάλυπτε περίπου 2 με 2,5 εκτάρια και οι περιγραφές της κατασκευής του τείχους στο Νεεμ 3 και στον κατάλογο όσων επέστρεψαν από την Αιχμαλωσία στα Έσδρα και Νεεμία μάλλον αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα της μεταγενέστερης ελληνιστικής περιόδου (των Ασμοναίων).

Δεύτερη συνάντηση του Biblicum / Second meeting of Biblicum

Στο πλαίσιο των εργασιών του Βiblicum του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής θα πραγματοποιηθεί η δεύτερη συνάντηση τη Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2009 και ώρα 19:30 στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.

Εισηγητής θα είναι ο καθ. Μιλτιάδης Κωνσταντίνου και το θέμα της εισηγήσεώς του θα είναι:

"Προβλήματα απόδοσης των χριστολογικών όρων της Καινής Διαθήκης"

Τo νέο τεύχος του OTSSA / The new issue of OTSSA

Στο νέο τεύχος του Old Testament essays : journal of the Old Testament Society of South Africa 22:2 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Robin G. Branch, "A case of spousal abuse? : a study of the marriage of Jeroboam I (1 Kings 14:1-18)", 253-280
• Johan Coetzee, "Listen to the silent voice of the heavens and taste the sweetness of torah : reading Psalm 19 from a "body phenomenological" and an "embodied understanding" perspective", 281-301
• David G. Firth, "Narrative voice and chronology in the books of Samuel", 302-320
• Jacobus W. Gericke, "'Brave new world' : towards a philosophical theology of the Old Testament", 321-345
• Christo J. Lombaard, "The question of the fathers ('avôt) as patriarchs in Deuteronomy", 346-355
• Lee R. Martin, "Yahweh conflicted : unresolved theological tension in the cycle of Judges", 356-372
• Esias E. Meyer, "The dark side of the imitatio Dei : why imitating the God of the Holiness Code is not always a good thing", 373-383
• Sarojini Nadar, "Beyond the 'ordinary reader' and the 'invisible intellectual': shifting contextual Bible study from liberation discourse to liberation pedagogy", 384-403
• Danie F. O'Kennedy, "The shepherd imagery in Zechariah 9-14", 404-421
• Peet J. van Dyk, "Creation, temple and magic : a magico-mythical reading of Genesis 1", 422-436
• Hendrik Viviers, "Creating science and theology through a cultural lens", 437-455
• Beat Weber, "'Asaf' und 'Jesaja' : eine komparatistische Studie zur These von Tempelsängern als für Jesaja 40-66 verantwortlichem Trägerkreis", 456-487
• Gunther H. Wittenberg, "Knowledge of God : the relevance of Hosea 4:1-3 for a theological response to climate change", 488-509

Ένα νέο άρθρο στο JGChrJ /A new article in JGChrJ

Στην ηλεκτρονική σελίδα του Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 6 (2009) έχει αναρτηθεί ένα νέο άρθρο με θέμα το χωρισμό σε κεφάλαια των ευαγγελίων στον Αλεξανδρινό και τη σημασία τους για τη σημερινή έρευνα αλλά και για την ιστορία της πρόσληψης του κειμένου της Καινής Διαθήκης:

Greg Goswell, "Early Readers of the Gospel: The KEPHALAIA and TITLOI of Codex Alexandrinus"

Συνέδριο για την ταυτότητα των κατοίκων της Μεσογείου / Conference on Mediterranean identity

Στο ιστολόγιο της Konstantina Katsari Love of History Blog διαβάζουμε για ένα συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί στο Παν/μιο του Leicester με θέμα

Mediterranean Identities. Formation and Transformation

26 – 28 Μαρτίου 2010

Παραθέτουμε στη συνέχεια αυτούσια την ανακοίνωση του συνεδρίου:

"Recent studies of the Mediterranean have been dominated by the construction, reinforcement, representation and renegotiation of identities. As a departure point, this conference will address theoretical approaches to the formation and transformation of these identities throughout time and space. Especially, the use of comparative methods in the history of communal identities in the Mediterranean Sea will highlight not only the course of their development but also will explain their extraordinarily long survival, e.g. Greek or Roman or other Identity.
Questions will include: 1) How are identities formed? 2) How are they represented? 3) How do communities and societies organize and express themselves spatially? How does their identity relate to that of surrounding spaces and surrounding communities? How permeable are the boundaries? 4) How is power distilled from heterogeneity? 5) To what extent is the formation of identities governed by economic considerations? 6) How do wars, revolutions and migrations affect collective identities? 7) How do identities develop and evolve over time? To what extent can we identify a ‘Mediterranean identity’? 9) Can we recognize patterns of identity that cut across different Mediterranean communities and cultures? 10) How far did the elite centres of Greece and Rome inform the ways peripheral communities and later societies deployed and understood their populations, geography and environment? 11) How should we approach the archaeology of identity?
This conference is part of a larger project that aims to assess the value of ‘identity’ as a tool of intellectual enquiry in the disciplines of archaeology, classics, history, literature and art history. It sets out to explore identities in the full range of spheres – social, political, cultural, religious and economic – and their value as a tool of historiographical enquiry into ancient and modern societies in the Mediterranean world. Furthermore, it seeks to depart from the ‘traditional’ social constructionist interpretations, who focus only on the impact of culture on the formation of identities.
List of Participants: Nicholas Purcell (Oxford), Almut-Barbara Renger (Berlin), Tamar Hodos (Bristol), David Engels (ULB), Paola Ceccarelli (Durham), Bill Cavanagh (Nottingham), Naoíse Mac Sweeney (Cambridge), Philippa M. Steele (Cambridge), Katerina Zacharia, Jim Roy (Nottingham), Antony Kaldellis (Iowa), Kostas Vlassopoulos (University of Nottingham), Lin Foxhall (University of Leicester), Vadim Vitkovskiy (Berlin), A. Fernández-Götz (Universidad Complutense de Madrid) and Guillermo-Sven Reher-Díez (Consejo Superior de Investigaciones Científicas), Phil Perkins (Open University), Patty Baker (Kent), Hans Joachim Gehrke (Berlin), John Davis (Liverpool), Lynette Mitchell (Exeter), Hyun Jin Kim (Oxford), David Mattingly (Leicester), Anna Boozer (NYU), Youssri Ezzat Hussein (Durham), Janneke de Jong (Utrecht), Norberto Luiz Guarinello (Sao Paolo), Silke Knippschild (Bristol), Dorothea Rohde, Sebastian Brather (Freiburg), Kerstin Hofmann (Berlin), Robin Osborne (Cambridge), Melissa Vetters and Ann Brysbaert (Athens), Nick Ray (Leicester), Justin St. P. Walsh (Louisiana State University).
I would also like to thank the dozens of scholars who sent their proposals in order to be included in the conference. All of them were very interesting and of high scholarly value. However, the places were limited and we had to take some very, very tough choices. I still hope that we will see most of you at the conference. Your contribution to the discussion will be greatly appreciated."

Νέο χειρόγραφο των Πράξεων / A new manuscript of the Acts

Aπό το ιστολόγιο Evangelical Tectual Criticism έχουμε την πληροφορία ότι στον τόμο 74 της σειράς The Oxyrhynchus Papyri, ο οποίος κυκλοφόρησε πρόσφατα, εκδόθηκε κι ο P127, ένας πάπυρος του 5ου αι. που περιέχει τα Πρξ 10-12 και 15-17.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του ITSEE News, στο οποίο στηρίζεται και η ανάρτηση, ο πάπυρος διασώζει κείμενο που παρουσιάζει σημαντικές διαφορές με το Βατικανό Κώδικα και με τον Κώδικα Βέζα.