Ψηφιοποιημένα χειρόγραφα της Κ.Δ. στην Biblioteca Medicea Laurenziana / Digitized manuscripts in Biblioteca Medicea Laurenziana

Στο ιστολόγιο Evangelical Textual Criticism ο Tommy Wasserman ανάρτησε δύο ανακοινώσεις σχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο ψηφιοποιημένων χειρογράφων της Κ.Δ. που φυλάσσονται στην Biblioteca Medicea Laurenziana. O Tommy παρέχει αναλυτικό κατάλογο τους σχετικούς δεσμούς (links) των χειρογράφων αυτών. Για να βρεθείτε στις σχετικές αναρτήσεις, πατήστε εδώ και εδώ.

Η επόμενη συνάντηση της EABS / The next international meeting of EABS

Με χαρά ανακοινώνουμε ότι η επόμενη συνάντηση της European Association of Biblical Studies θα λάβει χώρα στην πόλη μας, Θεσσαλονίκη, στο διάστημα 8 έως 11 Αυγούστου 2011.

Θα επανέλθουμε σε επόμενες ανακοινώσεις με περισσότερες λεπτομέρειες. Για όσους δε γνωρίζουν την εταιρία και θα ήθελαν να πληροφορηθούν περισσότερα μπορούν να επισκεφτούν την ιστοσελίδα της: http://www.eabs.net/index.aspx

ΕABS Meeting 2011

Thessaloniki, GR

8/8/2011 - 11/8/2011

Το νέο τεύχος του Rivista Biblica / The current issue of Rivista Biblica

Στο τρέχον τεύχος του Rivista biblica 58:1 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• Erich Zenger, "Dai salmi al Salterio : nuove vie della ricerca", 5-34
  
• Nicoletta Gatti, "Fraternità come ricerca : lettura di Mt 18,15-17 in prospettiva comunicativa", 35-66
  
• Giuseppe DeVirgilio, "La 'debolezza' (astheneia) come categoria teologica in 1-2 Corinzi", 67-99
  
  

Το τρέχον τεύχος του Biblische Notizen / The current issue of Biblische Notizen

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Biblische Notizen 145 (2010) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Raquel Gilboa, On Norms and Essence; A Different Light on “Bad” (Genesis 2-8), 5-12
Στο άρθρο εξετάζεται ο γνωστός στίχος Γεν 8, 21, όπου η ανθρώπινη φύση περιγράφεται κατά βάση άνομη ή κακή. Το κεντρικό σημείο είναι η διάκριση μεταξύ του "κακού" (στα αγγλικά evil) και του "φαύλου" - ra και ro’a. Ο συγγραφέας καταλήγει ότι η ορθή μετάφραση του Γεν 8, 21 θα πρέπει να είναι "φαύλος".

Herbert Migsch, "Ex 26,9; Ri 9,45; Jdt 11,15: noch drei modale pseudokonsekutive Satzgefüge in der Vulgata", 13-23
Σε κάθε ένα από τους τρεις στίχους της Vulgata Έξ 26, 9, Κρ 9, 45 και Ιουδείθ 11, 15, υπάρχει μία σύνθετη πρόταση της οποίας η δευτερεύουσα πρόταση αρχίζει - σύμφωνα με την παραδοσιακή ερμηνεία - με το συμπερασματικό σύνδεσμο ita ut ("έτσι ώστε"). Ωστόσο, οι προτάσεις δεν είναι συμπερασματιτές αλλά δυνητικές-επεξηγηματικές σύνθετες προτάσεις ("με το ..."): η εξαρτώμενη πρόταση αρχίζει με το σύνδεσμο ut, ενώ το επίρρημα ita βρίσκεται στην κύρια πρόταση. Ο Ιερώνυμος μετέφρασε ελεύθερα διατυπώνοντας δυνητικές-επεξηγηματικές σύνθετες προτάσεις.

Shlomo Bahar, "'He erected altars to the Baal' (2Kgs 21,3). The absence of iconic objects in cultic sites for 'Other gods' in the Biblical narrative", 25-36
Η αρχαιολογική έρευνα για την αρχαία Εγγύς Ανατολή της πρώτης χιλιετίας π.Χ. κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εθνικές ομάδες απέφευγαν να αναπαριστούν τους θεούς τους ανθρωπομορφικά, κατά τρόπο ανάλογο όπως έκαναν και οι πιστοί του Γιαχβέ. Αυτή η στάση δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μονοθεϊσμού και μίας αφηρημένης αντίληψης για τη θεότητα. Οι βιβλικές μαρτυρίες για την απουσία ειδώλων στη λατρεία του Βαάλ ταιριάζουν με τις αρχαιολογικές πληροφορίες και είναι τουλάχιστον σε αυτήν την περίπτωση ιστορικά αξιόπιστες.

David Morgan, "Land and Temple as Structural and Thematic Marks of Coherence for the Hebrew Edition of the Book of the Twelve", 37-55
Όλο και συχνότερα στα τελευταία χρόνια οι ερμηνευτές θέτουν το ερώτημα εάν θα έπρεπε το Βιβλίο των Δώδεκα (Δωδεκαπρόφητον) να διαβαστεί ως τέτοιο - ως δηλαδή ένα βιβλίο. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι οι Δώδεκα μπορούν να διαβαστούν ως μία "ενότητα" (με βάση την μαρτυρία των αρχαίων χειρογράφων) και ως μία "συνοχή" (με βάση το σημερινό σώμα των προφητικών κειμένων) με τη βοήθεια ενός προγράμματος ανάγνωσης που αναδεικνύει τα Leitmotifs της "γης" και του "ναού". Από τον Ωσηέ μέχρι τον Μαλαχία, η εβραϊκή έκδοση των Δώδεκα είναι ένα κείμενο που συζητά την ανέγερση του Ναού για τον περσικό Yehud.

Wolfram Herrmann, "Die mystische Komponente in der alttestamentlichen Religion", 57-85
Σκοπός του συγγραφέα είναι να αποδείξει ότι η Π.Δ. διασώζει μαρτυρίες για το μυστικιστικό στοιχείο ως τμήμα της Ισραηλιτικής πίστης. Αυτό διακρίνεται στον τρόπο που παρουσιάζεται η αγάπη και τα άλλα δυνατά αγαπητικά αισθήματα προς τον Θεό. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί εδώ τον όρο "μυστικιστικός" επειδή δεν υπάρχει ένας γενικά αυθεντικός ορισμός του όρου και ο Ισραήλ είχε έναν δικό του μυστικισμό.

Stefan Bojowald, "Ein Beispiel für ein semitisches Hithpael im Ägyptischen?", 87-89
Στο παρόν άρθρο γίνεται η πρώτη επιστημονική ανάλυψη της λ. "itrcg" στον pBoulaq 6, recto IX, 8. Σκοπός του συγγραφέα είναι να καταδείξει ότι η λέξη μπορεί να ερμηνευθεί ως μορφή της σημιτικής Hithpael.

Stefan Schreiber, "Am Rande des Krieges. Gewalt und Gewaltverzicht bei Jesus von Nazaret", 91-112
Στο άρθρο εξετάζεται η στάση του Ιησού από τη Ναζαρέτ απέναντι στον πόλεμο και στη βία σε σχέση προς τις σύγχρονες προς αυτόν πολιτικές καταστάσεις. Λαμβάνονται επίσης υπόψη οι μεσσιανικές αντιλήψεις των Ιουδαίων και τα επαναστατικά κινήματά τους. Θα πρέπει να θεωρηθεί απίθανη η μεσσιανική εμφάνιση του Ιησού, προτού συζητηθύν οι διάφορες δηλώσεις του για τον πόλεμο. Λαμβάνοντας τις πράξεις βίας στους εξορκισμούς του Ιησού οδηγούμαστε στην ένταξη του ζητήματος της βίας μέσα στη συνάφεια της εξαγγελίας εκ μέρους του Ιησού της εσχατολογικής βασιλείας του Θεού, η οποία ήδη άρχισε. Όπως προκύπτει από την σκιγράφηση των πολιτικών θέσεών του, ο Ιησούς δεν ήταν παρά τη μη βίαιη στάση του "α-πολιτικός".

Peter-Ben Smit, "Zur Ein καί, epexegeticum mit Folgen. Eine Notiz zu Matthäus 12,30", 113-118
Η σχέση μεταξύ των δύο μερών του Μτ 12, 30, τα οποία συνδέονται με το καί, προκαλεί εξηγητικές δυσκολίες. Στο σύντομο αυτό άρθρο ο συγγραφέας προτείνει να διαβαστεί το και ως και epexegeticum. Με αυτόν τον τρόπο τα δύο μέρη του στίχου μπορούν να θεωρηθούν στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους: η σύναξη με τον Ιησού φαίνεται να είναι ο τρόπος μέσα από τον οποίο πραγματοποιείται το να είναι κανείς μαζί με τον Ιησού.

Anthony Alcock, "Notes on the Coptic Translations of the Construction έν τῷ + Infinitive in Luke", 119-123
Το σύντομο αυτό άρθρο έχει ως θέμα του τη γραμματική δομή που απαντά στο ευαγγέλιο του Λουκά περισσότερο από ό,τι σε κάθε άλλο ευαγγέλιο: την πρόθ. ἐν ακολουθούμενη από ουσιαστικοποιημένο απαρέμφατο. Οι δύο βασικές διάλεκτοι της κοπτικής (σαχιδικά και βοχαϊρικά) έχουν μια παρόμοια δομή, η οποία όμως δεν χρησιμοποιείται πάντοτε για να αποδώσει την ελληνική έκφραση. Ο συγγρ. συζητά τις παρόμοιες διατυπώσεις σε αρχαιότερες φάσεις της αιγυπτιακής και στη συνέχεια παρουσιάζει και σχολιάζει το κείμενο των σαχιδικών και βοχαϊρικών μεταφράσεων των σχετικών περικοπών του Λουκά.

Η στήλη Merneptah και η αρχαιολογία / Merneptah stele and archaeology

Στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation έχει αναρτηθεί ένα σύντομο άρθρο του Todd Bolen σχετικά με τη στήλη Merneptah και τις πληροφορίες που παρέχει σχετικά με την παρουσία Ισραηλιτών στη χώρα. Ενώ οι αρχαιολογικές μαρτυρίες συνδέουν την παρουσία των Ισραηλιτών με τη δημιουργία μικρών χωριών στην κεντρική ορεινή Παλαιστίνη γύρω στα 1100 π.Χ., η στήλη μαρτυρεί την ύπαρξη των Ισραηλιτών ήδη από το 1209 π.Χ. Για να διαβάσετε το σχετικό άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος στο ThZ / An article of biblical interest in the current issue of ThZ

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Theologische Zeitschrift 66:3 (2010) δημοσιεύεται μεταξύ άλλων και το εξής άρθρο βιβλικού ενδιαφέροντος:

Jan Schäfer, "Zur Funktion der Dionysosmysterien in der Apostelgeschichte. Eine intertextuelle Betrachtung der Berufungs- und Befreiungserzählungen in der Apostelgeschichte und der Bakchen des Euripides", 199–222
Σε αυτό το άρθρο εξετάζονται οι διακειμενικές σχέσεις μεταξύ της τραγωδίας του Ευριπίδη Βάκχαι, στην οποία παρουσιάζονται οι διονυσιακές τελετές και των τριμερών διηγήσεων απελευθέρωσης και κλήσης στο βιβλίο των Πράξεων (9,1–19. 22,1–21. 26,1–23. 5,17–23. 12,4–17. 16,23–40). Αυτό γίνεται λαμβάνοντας υπόψη την έρευνα που έγινε από την Θρησκειοϊστορική Σχολή, σύμφωνα με την οποία θεωρείται πιθανή η εξάρτηση μεταξύ τους , της τραγωδίας και των κειμένων των Πράξεων, καθώς επίσης και η πρόκληση από αυτήν την εξάρτηση. Η σαφής διακειμενική εξάρτηση μεταξύ τους ήταν πολύ γνωστή στον αρχαίο κόσμο και παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη συνάφεια. Έτσι οι αναφορές στα διονυσιακά μυστήρια εξυπηρετούν το συγγραφέα των Πράξεων για να στηρίξει τον τρόπο που παρουσιάζει τη χριστιανική πίστη, όπως αυτή διαμορφώθηκε από τον ελληνιστικό πολιτισμό. Παρέχει τη δυνατότητα στους αναγνώστες να συνδυάσουν, να ακολουθήσουν και να ταυτιστούν με τη νέα πίστη εν Ιησού Χριστώ.

Το νέο τεύχος του Early Christianity / The current issue of Early Christianity

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού Early Christianity 1:2 (2010) με τις εξής μελέτες:

• Reinhard Feldmeier,",,Ein Gott und Vater aller“. Exegetische Beobachtungen zum neutestamentlichen Monotheismus", 195-217
• John S. Kloppenborg - Callie Callon, "The Parable of the Shepherd and the Transformation of Pastoral Discourse", 218-260
• Harold W. Attridge, "Temple, Tabernacle, Time, and Space in John and Hebrews", 261-274
• Ursula Schattner-Rieser, "Garizim versus Ebal. Ein neues Qumranfragment samaritanischer Tradition?", 277-281
• Herbert Krosney - Marvin Meyer - Gregor Wurst, "Preliminary Report on New Fragments of Codex Tchacos", 282-294

Ένα σπάνιο νόμισμα της Αρσινόης Β΄ / A rare coin of Arsinoe II

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ισραηλινής Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων βρέθηκε κατά τις ανασκαφές που πραγματοποιεί ομάδα αρχαιολόγων από το Παν/μιο της Minnesota στο Tell Kedesh χρυσό νόμισμα της εποχής του Πτολεμαίου Ε΄ (το νόμισμα κόπηκε το 191 π.Χ.) και φέρει παράσταση της Αρσινόης Β΄, αδελφής και συζύγου του Πτολεμαίου Β΄. Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον και σπάνιο εύρημα. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους το νόμισμα δεν χρησιμοποιούνταν για τις εμπορικές συναλλαγές, αλλά είχε μάλλον συμβολικό χαρακτήρα και συνδεόταν με κάποια εορτή προς τιμήν της Αρσινόης, η οποία είχε θεοποιηθεί ήδη, όταν ήταν εν ζωή. Το νόμισμα βεβαιώνει τη μεγάλη διάρκεια ζωής της λατρείας της. Σύμφωνα με το δημοσίευμα πολύ πιθανό η παράσταση της Αρσινόης Β΄ να είναι ταυτόχρονα και μία κρυπτογραφική αναφορά στην Κλεοπάτρα Α΄, κόρη του Σελεύκου Γ΄ και σύζυγο του Πτολεμαίου Ε΄ Είναι το πρώτο νόμισμα της βασιλείας του Πτολεμαίου Ε΄ που βρέθηκε στο Ισραήλ. Για να διαβάσετε ολόκληρο το δελτίο τύπου, πατήστε εδώ.

(Πηγή φωτογρ. ΙΑΑ)

Τα οστά του Ιωάννη του Βαπτιστή στη Σωζόπολη; / John the Baptist relics in Sozopol?

Η είδηση κυκλοφόρησε πριν λίγες εβδομάδες και προκάλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο, ποικίλες αντιδράσεις. Στο μικρό ακατοίκητο νησάκι Sveti Ivan (Άγ. Ιωάννης) κοντά στην πόλη Σωζόπολη της Βουλγαρίας, στη Μαύρη Θάλασσα, αρχαιολόγοι εντόπισαν κάτω από τα ερείπια βασιλικής του 6ου αι. μία αρχαιότερη βασιλική, όπου εντοπίστηκε λειψανοθήκη από αλάβαστρο και ένα μικρό κιβώριο από αμμόλιθο, το οποίο έφερε την επιγραφή στα ελληνικά κατεστραμμένη και η οποία σύμφωνα με τις αγγλικές μεταφράσεις που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο έλεγε: "Ο Θεός να σε σώζει, δούλε Θωμά. Στον Άγιο Ιωάννη, 24 Ιουνίου". Ο επικεφαλής της αρχαιολογικής αποστολής Kazimir Popkonstantinov υποστηρίζει ότι πρόκειται για τη λειψανοθήκη με την οποία κάποιος Θωμάς μετέφερε από την Παλαιστίνη στο μικρό νησάκι τα οστά του Ιωάννη του Βαπτιστή. Η ταύτιση έγινε αποδεκτή με ενθουσιασμό από τη Βουλγαρική Εκκλησία και ήδη τα οστά τοποθετήθηκαν στο Ναό του Αγ. Γεωργίου Σωζόπολης.
Ο Christopher Rollston επανέρχεται σήμερα στο θέμα, παρουσιάζει τα αρχαιολογικά δεδομένα σχετικά με το εύρημα και ασκεί κριτική στις θέσεις του Popkonstantinov. Για να διαβάσετε το σχετικό κείμενο, πατήστε εδώ.
[Α.Τ. Οπωσδήποτε το εύρημα είναι ενδιαφέρον. Είναι όμως δύο διαφορετικά πράγματα το αν κάποια οστά αποδόθηκαν στο πρόσωπο του Ιωάννη Βαπτιστή ή εάν πραγματικά είναι δικά του. Όσον αφορά στο πρώτο ο Βούλγαρος αρχαιολόγος φαίνεται να έχει δίκιο. Μπορεί βέβαια ο Rollston να έχει δίκιο παρατηρώντας ότι ο άγιος Ιωάννης της επιγραφής δεν ταυτίζεται στο κείμενο με τον Βαπτιστή, η ημερομηνία όμως 24 Ιουνίου, που ίσως είναι η ημέρα μεταφοράς των οστών, όπως σημειώνει ο Rollston, παραπέμπει κατά πάσα πιθανότητα σε αυτόν, αφού σύμφωνα με την παράδοση της Ανατολικής Εκκλησίας το Γενέθλιο του Ιωάννη του Βαπτιστή εορτάζεται στις 24 Ιουνίου. Το δεύτερο ωστόσο, εάν δηλαδή τα οστά είναι πραγματικά του Ιωάννη Βαπτιστή, είναι μάλλον δύσκολο να αποδειχθεί κι εδώ δεν αρκεί σίγουρα η επιγραφή της οστεοθήκης, αλλά σίγουρα θα πρέπει να γίνουν μετρήσεις και να αναζητηθούν ισχυρότερες ενδείξεις και μαρτυρίες. Οπωσδήποτε ενδιαφέρον θα ήταν να γνωρίζαμε κάτι περισσότερο για την ιστορία του μικρού νησιού και την σύνδεσή του με τον άγιο Ιωάννη (για παράδειγμα πότε έγινε αυτή η σύνδεση, εάν ο άγιος Ιωάννης του νησιού ήταν πάντοτε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής κτλ.) αλλά και για τον Θωμά της επιγραφής.]

Τα πρακτικά του 25ου Διεθνούς Παπυρολογικού Συνεδρίου στο Διαδίκτυο / The Proceedings of the 25th International Congress of Papyrology online

Έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο τα πρακτικά του 25ου Διεθνούς Παπυρολογικού Συνεδρίου που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο του Michigan (Ann Arbor) το 2007 (29/7 - 4/8). Υπάρχει η δυνατότητα ανάγνωσης και καταφόρτωσης των επιμέρους εισηγήσεων ή και ολόκληρου του τόμου σε μορφή pdf.
Μεταξύ των εισηγήσεων υπάρχουν πολλές που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με τα κείμενα της Κ.Δ., τον αρχαίο Ιουδαϊσμό, τον αρχέγονο Χριστιανισμό και το περιβάλλον του. Σταχυολογούμε μερικούς τίτλους:

• Peter Arzt-Grabner, "'Neither a Truant nor a Fugitive': Some Remarks on the Sale of Slaves in Roman Egypt and Other Provinces"
• Andreas Bammer, "An Approach to the Papyrological Understanding of Paul's Labouring “Night and Day” (1Thess 2:9)"
• Livia Capponi, "Aristoboulos and the Hieros Logos of the Egyptian Jews"
• T.V. Evans, "Standard Koine Greek in Third Century BC Papyri"
• Maria Rosaria Falivene, "Greek Anthologies on Papyrus and their Readers in Early Ptolemaic Egypt"
• Alan Mugridge, "Writing and Writers in Antiquity: Two “Spectra” in Greek Handwriting"
• Stanley E. Porter, "Buried Linguistic Treasure in the Babatha Archive"
• Fabian Reiter, "Picknick bei Asklepios? Ein griechisches Ostrakon aus Pergamon in der Berliner Papyrussammlung"

Για να βρεθείτε στην κεντρική σελίδα κι από εκεί να περιηγηθείτε στα περιεχόμενα του τόμου και να διαβάσετε τα σχετικά κείμενα, πατήστε εδώ.