Ένα ενδιαφέρον άρθρο στο νέο ThZ / An interesting article in the new issue of ThZ

Στο νέο τεύχος του Theologische Zeitschrift [65:4 (2009)] δημοσιεύεται μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο που αναφέρεται στις τελετές καθαρμού μετά την επαφή με νεκρό, όπως αυτές ορίζονται στο Αρ 19 και προσλαμβάνονται στα κείμενα του Κουμράν:

Angelika Berlejung, "Variabilität und Konstanz eines Reinigungsrituals nach der Berührung eines Toten in Num 19 und Qumran. Überlegungen zur Dynamik der Ritualtransformation", 289–331
Το Αρ 19 ερμηνεύεται διεξοδικά σε πολλά κείμενα του Κουμράν. Μία λεπτομερής σύγκριση των δυο εκδοχών της τελετής, στο κείμενο της Π.Δ. και στο Κουμράν, καταδεικνύει ότι υπάρχουν σταθερές και μεταβλητές στις τελετουργικές οδηγίες, οι οποίες εδώ μελετώνται από την οπτική της μεταμόρφωσης της τελετής. Προκύπτει ότι το παραδοσιακό και κεντρικό τελετουργικό του ραντισμού με το νερό του καθαρμού και τη στάκτη κατά την τρίτη και έβδομη μέρα απαντά σε όλες τις εκδοχές της τελετουργίας, κάτι το οποίο προσδίδει σταθερότητα στο ισχύον σύστημα τελετουργικών κανόνων. Η τελετουργία όμως μεταβάλλεται τόσο σιωπηλά όσο και αποτελεσματικά, καθώς ήδη η σειρά των τελετουργικών πράξεων που απαντούν σε άλλα σημεία επαναλαμβάνεται και πολλαπλασιάζεται. Μέσω αυτής της απλής αρχής αυξάνει η πολυπλοκότητα της τελετουργίας, η οποία τώρα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της πραγματικότητας της τελετουργίας, της επιτέλεσης, της επίδρασης και της τάσης για επαγγελματισμό στη λατρεία. Αυτή η σκόπιμη μεταμόρφωση της τελετουργίας οδηγεί στο συμπέρασμα της ύπαρξης επαγγελματιών "σχεδιαστών της τελετουργίας".

Ένα νέο βιβλίο για το Φιλ 3-4 /A new book on Phil 3-4

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Ecumenica Editrice o τόμος με τα πρακτικά συνεδρίου, το οποίο έλαβε χώρα στην Καβάλα τον Απρίλιο 2007 και είχε ως θέμα του την ίδρυση της κοινότητας στους Φιλίππους και την επιστολή του Παύλου προς τα μέλη της. Μεταξύ των εισηγητών, των οποίων οι μελέτες δημοσιεύονται στον τόμο είναι και εκείνες δύο Ελλήνων καθηγητών της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, του κ. Ι. Καραβιδόπουλου και του κ. Φ. Ιωαννίδη:

Filippi - inizio del dialogo di S. Paolo con l'Occidente : esegesi patristica su Fil 3-4 ; VIII Seminario di esegesi patristica realizzato a Kavala (Grecia), 10-15 aprile 2007
Bari : Ecumenica Editrice
2009
ISBN: 978-88-88758-48-0
15 ευρώ

Περιεχόμενα τόμου

• Angelo DiBerardino, "Il cammino dell'evangelizzazione in Grecia", 19-33
• Giacomo Lorusso, "La fondazione della comunità di Filippi e il battesimo di Lidia (At 16,11-40)", 35-42
• Ioannes D. Karabidopulos, "L'Epistola ai Filippesi a confronto con lettere di prigionieri in epoca ellenistica", 43-50
• Giacomo Lorusso, "Cittadini della polis del cielo (Fil 3,1-4,20)", 51-67
• Francesca Cocchini, "La Lettera ai Filippesi e il tema del "progresso" nel Commento di Origene alla Lettera ai Romani", 69-73
• Rosario Scognamiglio, "'Cittadinanza nei cieli' (Fil 3,20) nel commento al Salmo 37 di Didimo il Cieco", 75-89
• Vittorino Grossi, "Indicazioni di approccio all'utilizzazione agostiniana della 'Lettera ai Filippesi'", 91-104
• Photios S. Ioannides, "L'interpretazione di Giovanni Crisostomo al capitolo terzo della lettera di Paolo Apostolo ai Filippesi", 105-110
• Carlo Dell'Osso, "I cap. 3 e 4 del commentario all'Epistola ai Filippesi dello Pseudo Ecumenio", 111-123
• Benedetto Labate, "Filippesi 4,4 nel "De virginibus" di S. Ambrogio di Milano", 127-136
• Claudiu Porneala, "Filippesi 4,13 nelle 'Regole brevi' di San Basilio di Cesarea", 137-144
• Vincenzo Greco, "Efesini 3-4 nel commento al vangelo di Matteo di Origene", 145-151
• Antonio Gaytán, "Io 14,28 e Phil 2,6 nella patristica prenicena", 153-168

Ένα νέο βιβλίο για τη βιβλική εξήγηση στο Χριστιανισμό και τον Ιουδαϊσμό της Ύστερης Αρχαιότητας / A new book on biblical exegesis in Late Antiquity

Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Brill ένας νέος συλλογικός τόμος με θέμα τη βιβλική εξήγηση σε ιουδαϊκά και χριστιανικά υπομνήματα της Ύστερης Αρχαιότητας:

E. Grypeou & H. Spurling (εκδ.), The Exegetical Encounter between Jews and Christians in Late Antiquity, (Jewish and Christian Perspectives Series 18), Brill 2009
ISBN: 978 90 04 17727 7
104 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Oι μελέτες που δημοσιεύονται στον τόμο επικεντρώνονται στην ανάλυση ερμηνειών στο βιβλίο της Γενέσεως, ένα κείμενο το οποίο καταλαμβάνει σημαντική θέση τόσο στη χριστιανική όσο και στην ιουδαϊκή παράδοση. Οι μελέτες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα της ιουδαϊκής και χριστιανικής γραμματείας συμπεριλαμβανομένων κυρίως ραββινικών και πατερικών πηγών αλλά επίσης και αποκρύφων, ψευδεπιγράφων, κειμένων του Φίλωνα, του Ιωσήπου και γνωστικών.
Με τη συλλογή αυτών των μελετών διαφόρων επιφανών ερευνητών και ειδικών στο θέμα το βιβλίο παρουσιάζει την τελευταία έρευνα στο ζήτημα και διαφωτίζει μία πληθώρα πρωτοποριακών προσεγγίσεων της ανάλυσης των εξηγητικών "επαφών" μεταξύ των δύο θρησκευτικών ομάδων. Αποτελεί επομένως μία σημαντική συμβολή, διότι ρίχνει φως στην ιστορία των σχέσεων μεταξύ των Ιουδαίων και Χριστιανών κατά την Ύστερη Αρχαιότητα.

Περιεχόμενα του τόμου

• Philip S. Alexander, "'In the beginning΄ : rabbinic and patristic exegesis of Genesis 1:1", 1-29
• Dmitrij F Bumaznov, "Adam alone in paradise : a Jewish-Christian exegesis and its implications for the history of asceticism", 31-41
• Burton L. Visotzky, "Will and grace : aspects of judaising in Pelagianism in light of rabbinic and patristic exegesis of Genesis", 43-62
• Hanneke Reuling, "The Christian and the rabbinic Adam : Genesis Rabbah and patristic exegesis of Gen 3:17-19", 63-74
• Gerard P. Luttikhuizen, "Critical Gnostic interpretations of Genesis", 75-86
• Michael E. Stone, "'Be you a lyre of me' : identity or manipulation in Eden", 87-99
• Robert Hayward, "What did Cain do wrong? : Jewish and Christian exegesis of Genesis 4:3-6", 101-123
• Sebastian Brock, "Creating women's voices : Sarah and Tamar in some Syriac narrative poems", 125-141
• Günter Stemberger, "Genesis 15 in rabbinic and patristic interpretation", 143-162
• Judith Frishman, "'And Abraham had faith' : but in what? Ephrem and the rabbis on Abraham and God's blessings", 163-179
• Emmanouela Grypeou - Helen Spurling, "Abraham's angels : Jewish and Christian exegesis of Genesis 18-19", 181-203
• Alison Salvesen, "Keeping it in the family? : Jacob and his Aramean heritage according to Jewish and Christian sources", 205-220
• Stefan C. Reif, "Early Rabbinic exegesis of Genesis 38", 221-244
• Marc G. Hirshman, "Origen's view of 'Jewish fables' in Genesis", 245-254

Το νέο τεύχος του Currents in Biblical Research / The new issue of Currents in Biblical Research

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του Currents in Biblical Research 8:2 (2009), στο οποίο δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Claire E. Carroll , "Another Dodecade: A Dialectic Model of the Decentred Universe of Jeremiah Studies 1996—2008", 162-182

Στα χρόνια, που ακολούθησαν την έκδοση της μελέτης του Robert Carroll ‘Surplus Meaning and the Conflict of Interpretations: A Dodecade of Jeremiah Studies (1984—95)’, στο Currents 4 στα 1996, υπήρξαν αλλαγές στις βιβλικές σπουδές, οι οποίες με τη σειρά τους έφεραν ένα άνευ προηγουμένου επίπεδο ανανέωσης. Στην αυξανόμενη ενασχόληση με το στοιχείο του χάους στο κείμενο και στις πρωτοποριακές προσεγγίσεις αυτού του προβληματικού βιβλικού κειμένου περιλαμβάνονται σημαντικές συμβολές της φιλοσοφίας και των πολιτιστικών και φιλολογικών θεωριών. Στην παρούσα επισκόπηση εξετάζεται η τρέχουσα κατάσταση στο χώρο των σπουδών για τον Ιερεμία κι ανιχνεύεται η επίδραση των μεταδομικών μεθοδολογιών στην αποκέντρωση των τρόπων σκέψης για τον Ιερεμία και της προσέγγισής του. Υποστηρίζεται ότι ως επακόλουθο του πανθομολογούμενου τέλους της ηγεμονίας της ιστορικής κριτικής ως το κυρίαρχο μοντέλο βιβλικής ερμηνείας, το οποίο χαρακτηρίστηκε από τον Perdue ως "η κατάρρευση της ιστορίας", οι σπουδές για τον Ιερεμία απέκτησαν τη μορφή και τη φύση μίας διαλεκτικής μεταξύ των αρχών της τάξης και του χάους.

V. Henry T. Nguyen , "The Quest for the Cinematic Jesus: Scholarly Explorations in Jesus Films", 183-206

Στο άρθρο εξετάζεται μία αναδυόμενη ερευνητική τάση στις βιβλικές σπουδές: ο Ιησούς και ο κινηματογράφος. Kατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες οι ερμηνευτές της Κ.Δ. έδειξαν ενδιαφέρον για μια σειρά από ταινίες σχετικές με τον Ιησού όχι μόνο ως πηγές απεικονίσεων του Ιησού αλλά και ως διόδους ερμηνείας των ευαγγελίων - ή όπως το έθεσε ο Larry Kreitzer ως "aναστροφή του ερμηνευτικού ρου". Με αυξανόμενο το ενδιαφέρον γι' αυτόν το νέο τομέα έρευνας η κινηματογραφική προσέγγιση του Ιησού έχει καταστεί μία αποδεκτή κριτική προσέγγιηση στη μελέτη του Ιησού και των ευαγγελίων. Αυτό το άρθρο διερευνά τους διαφόρους τρόπους με τους οποίους οι ερμηνευτές προσέγγισαν τις ταινίες για τον Ιησού, με σκοπό να εξάγουν χρήσιμα συμπεράσματα για δύσκολα ερμηνευτικά ζητήματα (π.χ. το συνοπτικό πρόβλημα). Επιπλέον στο άρθρο εξετάζεται ο τρόπος με τον οι ερμηνευτές κατά τα τελευταία χρόνια άρχισαν να λειτουργούν ως οι κριτικοί των επίμαχων ταινιών για τον Ιησού καθώς και ως σύμβουλοι σε νέες σχετικές ταινίες.

Michael Naylor , "The Roman Imperial Cult and Revelation", 207-239

Το ζήτημα της σχέσης της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής λατρείας και της Αποκάλυψης έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των ερμηνευτών κατά τα τελευταία εκατό χρόνια. Σε αυτήν την περίοδο έχουν λάβει χώρα σημαντικές μεταβολές τόσο στην αξιολόγηση της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής λατρείας στη συνάφεια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας όσο και στην ερμηνεία του ρόλου της σε σχέση με το βιβλίο της Αποκάλυψης. Στο άρθρο διερευνώνται και αξιολογούνται αυτές οι τάσεις. Στην αρχή ο συγγραφέας συζητά τις μελέτες για τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική λατρεία από την οπτική των κλασικών σπουδών. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα αποσπάσματα εκείνα από την Αποκάλυψη, τα οποία συνήθως θεωρούνται η απάντηση στη λατρεία του αυτοκράτορα. Το τρίτο και τελευταίο μέρος επικεντρώνεται στις μελέτες για την Αποκάλυψη με ιδιαίτερη έμφαση στις ερμηνευτικές προσεγγίσεις, στην χριστολογία και στο ζήτημα του διωγμού επί Δομητιανού.

James B. Rives , "Graeco-Roman Religion in the Roman Empire: Old Assumptions and New Approaches", 240-299

Το άρθρο εξετάζει τις πρόσφατες τάσεις στην έρευνα της ελληνορωμαϊκής θρησκείας και επικεντρώνεται στον 1ο και στο 2ο αι. μ.Χ. Στο πρώτο μέρος ο συγγραφέας αξιολογεί τις τρέχουσες απόψεις για αυτό το οποίο ονομάζεται η παλιά "κυρίαρχη αφήγηση" (master narrative) της ιστορίας της ελληνορωμαϊκής θρησκείας σε αυτήν την περίοδο, δηλ. στην αντίληψη ότι η παρακμή της παραδοσιακής ελληνορωμαϊκής θρησκείας δημιηούργησε ένα κενό, το οποίο καλύφθηκε από τη μία από το καθαρά πολιτικό φαινόμενο της αυτοκρατορικής λατρείας και από την άλλη από τις μυστηριακές / ανατολικές θρησκείες, οι οποίες απαντούσαν στις συναισθηματικές ανάγκες του πληθυσμού. Στο δεύτερο μέρος ο συγγραφέας συζητά δύο περιοχές του ενδιαφέροντος, οι οποίες ήρθαν στο προσκήνιο με την υποχώρηση της παλαιότερης θέσης: μία προσπάθεια ερμηνεία της παραδοσιακής ελληνορωμαϊκής θρησκείας, την οποία κάποιοι ερευνητές ονόμασαν "μοντέλο της θρησκείας της πόλης" και μία μετατόπιση του ενδιαφέροντος στη θρησκευτική ζωή των επαρχιών της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Στο παράρτημα Ι παρουσιάζονται σύντομα οι βασικές μελέτες σε αυτόν τον τομέα έρευνας.

Ένα νέο βιβλίο για τη σχέση του βιβλίου της Γενέσεως, του Πλάτωνα και του Ευριπίδη / A new book on the relation between Genesis, Plato and Euripides

Από τον εκδοτικό οίκο Neukirchener Verlagsgesellschaft και στη σειρά Biblisch-Theologische Studien θα κυκλοφορήσει ένα νέο βιβλίο, της συναδέλφου Ευαγγελίας Δάφνη με θέμα τη σχέση μετάφρασης των Ο΄, Πλάτωνα και Ευριπίδη και μάλιστα στο παράδειγμα του βιβλίου της Γενέσεως:

Evangelia G. Dafni, Genesis, Plato und Euripides. Drei Studien zum Austausch von griechischem und hebräischem Sprach- und Gedankengut in der Klassik und im Hellenismus (Biblisch-theologische Studien 108), Neukirchener Verlag 2010
ISBN: 978-3-7887-2425-2
22,90 ευρώ

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Η μετάφραση των Ο΄ υιοθέτησε εκλεπτισμένους τρόπους έκφρασης των έργων του Πλάτωνα και του Ευριπίδη και τους μετασκεύασε ανάλογα με τις ανάγκες. Αυτές οι μορφές γλώσσας του Πλάτωνα και του Ευριπίδη μέσα στη μετάφραση των Ο΄ μπορούν να θεωρηθούν ως ένα είδος παλαιοδιαθηκικής μεταγλώσσας μεγάλης θεολογικής σημασίας. Αυτή η μεταγλώσσα γεννήθηκε εξαιτίας τoυ φιλοσοφικού στοχασμού για τις παλαιοδιαθηκικές μορφοποιήσεις της γλώσσας και της σκέψης. Έτσι βασικές θέσεις της πίστης της Π.Δ. έγιναν γνωστές στον ελληνιστικό κόσμο.

Για να δείτε τις πληροφορίες που δίνει ο εκδοτικός οίκος για το σχετικό τόμο, πατήστε εδώ.

Άρθρο του G. Vermes για τις μαρτυρίες του Ιωσήπου για τον Ιησού / Vermes' article on Josephus' testimony about Jesus

Από το ιστολόγιο του Jim West έχουμε την πληροφορία για τη δημοσίευση στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Standpoint ενός σύντομου άρθρου του G. Vermes σχετικά με τη μαρτυρία του Ιωσήπου περί Ιησού. Μεταξύ άλλων ο Vermes συζητά και το γνωστό ζήτημα του Testimonium Flavianum για το οποίο υιοθετεί την θέση ότι είναι εν μέρει αυτό το απόσπασμα είναι αυθεντικό έχει όμως δεχθεί την χριστιανική επεξεργασία. Στην αυθεντική του μορφή ο Ιώσηπος πρέπει να παρουσίαζε τον Ιησού ως ένα σοφό άνδρα που έκανε θαύματα και απέκτησε πολλούς οπαδούς, οι οποίοι παρέμειναν πιστοί σε αυτόν ακόμη και μετά το θάνατό του.
Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του Biblica / The new issue of Biblica

Στο νέο τεύχος του Biblica 90:4 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

Gustavo Martin, "Procedural Register in the Olivet Discourse: A Functional Linguistic Approach to Mark 13", 457-483
Σε αυτό το άρθρο ο συγγραφέας στηρίζεται στα συμπεράσματα της κοινωνιογλωσσολογικής θεωρίας του Halliday προκειμένου να εξηγήσει τη χρήση από τον Ιησού στο κατά Μάρκον μίας λειτουργικής γλωσσικής ποικιλίας. Aυτή την πολυμορφία ο συγγραφέας την ονομάζει διαδικαστικό πρωτόκολλο (procedural register). Ο εντοπισμός του στο κύριο μέρος του Μικρού Εσχατολογικού Λόγου (στ. 5β-23) σύμφωνα με το συγγραφέα αποκαλύπτει το ρητορικό σχεδιασμό του λόγου μέσα στον πρώτο χρονικό ορίζοντα, της άμεσης σχέσης του δηλ. με το ακροατήριο και της απάντησης στο ερώτημα των μαθητών (στ. 4). Η απουσία του διαδικαστικού πρωτοκόλλου στους στ. 24-27 δηλώνει το άνοιγμα ενός δεύτερου ορίζοντα του λόγου, ο οποίος δεν έχει σχέση με την άμεση επίδραση στους ακροατές και δεν απαντά πλέον στο ερώτημα των μαθητών.

Gudrun Holtz, "Zur christologischen Relevanz des Furchtmotivs im Lukasevangelium", 484-505
Το θέμα του φόβου απαντά στο ευαγγέλιο του Λουκά όχι μόνο σε σχέση με τις κύριες αποκαλύψεις της δόξας - στην ιστορία της γέννησης και της μεταμόρφωσης καθώς επίσης και στο κεφάλαιο για την ανάσταση - αλλά επίσης σε αρκετές ιστορίες θαυμάτων. Υπό το φως του Λκ 9,43 τα θαυμαστά έργα του Ιησού, τα οποία προκαλούν φόβο σε αυτούς που είναι παρόνες, παρουσιάζονται ως η ορατή πλευρά της ουράνιας δόξας του. Αυτή η κατανόηση της αποκάλυψης απηχεί τη θεολογία της αποκάλυψης του βιβλίου της Εξόδου, το οποίο ερμηνεύει τα σημεία και τα θαύματα τα οποία βιώνει ο Ισραήλ μέσα στη συνάφεια της αναχώρησης από την Αίγυπτο ως τη σωτηριολογική πλευρά της θεϊκής δόξας, η οποία αποκαλύφθηκε στο Σινά. Ο Ιησούς ως ο άγιος του Θεού, ο οποίος, όπως και ο Θεός της Εξόδου, προκαλεί με την αποκάλυψή του φόβο θα πρέπει να κατανοηθεί με βάση αυτό το υπόβαθρο.

Jacqueline Assaël, «Mettre en oeuvre la foi, selon l’Épître de Jacques», Vol. 90 (2009) 506-529
Στην επιστολή του Ιακώβου οι πιστοί καλούνται να γίνουν "ποιηταί του λόγου", δηλαδή να περάσουν από την απλή ακρόαση του θείου λόγου στην εφαρμογή του. Αυτή ωστόσο η έκφραση δεν τονίζει την ανάγκη η πίστη να γίνει πραγματική με συγκεκριμένο τρόπο. Συνδέεται με ένα λεξιλόγιο, το οποίο δημιουργεί συνειρμούς με την ενέργεια, η οποία θα πρέπει να εμπνέει τόσο τα λόγια όσο και τις πράξεις καθώς επίσης και τη σκέψη των ανθρώπων και πρώτιστα αναφέρεται με μεταφορικό τρόπο, με την αναφορά στην ελληνική τέχνη του λόγου, στην αισθητική, στην πραγματικότητα στην πνευματική διάσταση την οποία πρέπει να έχει η χριστιανική συμπεριφορά για να είναι πραγματικά τέτοια.

Wilson de Angelo Cunha, "A Brief Discussion of MT Isaiah 24,14-16", 530-544
Οι σύγχρονοι ερμηνευτές ερμηνεύουν το Ησ 24,14-16 υπό το φως "ενός μοτίβου προφητικής συζήτησης" και θεωρούν τον αίνο στους στ. 14-15 ως μία διαβεβαίωση και την πρόταση με το "εγώ" στο στ. 16β ως μίας αντιδιαβεβαίωση, η οποία διορθώνει τη διαβεβαίωση στους στ. 14-15. Ο συγγραφέας αμφισβητεί αυτήν την ερμηνεία και υποστηρίζει ότι η πρόταση του "εγώ" στο στ. 16β δεν χρειάζεται να λειτουργήσει ως "αντιδιαβεβαίωση" προς τον αίνο στους στ. 14-15, αλλά μάλλον εισάγει την εξαγγελία της κρίστης των αδίκων (στ. 16γ).

Luca Mazzinghi, «The Divine Violence in the Book of Qoheleth», 545-558
Μπροστά στη βία η απάντηση του Εκκλησιαστή: "δεν υπάρχει κανείς να τους παρηγορήσεις (Εκκλ 4, 1) φαίνεται να είναι μία εχθρική αναφορά στο Θεό (πρβλ. Ησ 40,1), ο οποίος θεωρείται υπεύθυνος για αυτήν την βία. Ωστόσο ο Θεός του Εκκλησιαστή δεν είναι μία αφηρημένη και απόμακρη θεότητα. Η κριτική του Εκκλησιαστή στρέφεται μάλλον εναντίον του Θεού της ανταπόδοσης (πρβλ. Εκκλ 9, 1-3). Με το να υπογραμμίζει τη θεϊκή υπερβατικότητα, ο Εκκλησιαστής θεωρεί ότι ο Θεός είναι πέρα από κάθε ανθρώπινη κατανόηση (πρβλ. 8, 16-17). Στο βιβλίο του Εκκλ δεν μπορεί κανείς να κάνει λόγο για θεία βία, αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα με την ανθρώπινη γλώσσα, όταν μιλά για το Θεό. Ο άνθρωπος μπορεί μόνο να "φοβάται τον Θεό" και να δέχεται τη χαρά, την οποία ο Θεός του προσφέρει ως δώρο σε αυτήν την μάταιη ζωή.

Eugene P. McGarry, «An Underappreciated Medical Allusion in Amos 6,6?», Vol. 90 (2009) 559-563
Στο αρχαίο κόσμο της Μεσογείου το λάδι και το κρασί είχαν εφαρμογές στην ιατρική και στη μαγειρική και (στην περίπτωση του λαδιού) και στην αισθητική. Ίσως ο Αμώς παίζει με τις πολλαπλές χρήσεις αυτών των υλικών, όταν καταδικάζει όσους συμμετέχουν στα δείπνα, επειδή πίνουν κραστί και αλείφονται, ενώ αγνούν την "πληγή του Ιωσήφ".

Gary Morrison, «The Composition of II Maccabees: Insights Provided by a Literary topos», Vol. 90 (2009) 564-572
Το Β΄ Μακκ είναι ένα ασυνήθιστο κείμενο, η σύνταξή του και το περιεχόμενό του είναι θέματα μίας μεγάλης συζήτησης. Στο άρθρο ο συγγραφέας εντοπίζει μία φιλολογική δομή και την αποδίδει σε αυτόν που έκανε την επιτομή. Αυτή η ταυτοποίηση μας επιτρέπει να αποδώσουμε διάφορα τμήματα του κειμένου στο ίδιο χέρι, κάτι το οποίο μας επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τόσο τη σύνταξη του κειμένου όσο και την ικανότητα αυτού που έκανε την επιτομή ως ιστορικού και συγγραφέα. Επιπλέον, ο ταυτοποιημένος τόπος επιτρέπει την υπόθεση ότι οι πρόσφατες προσπάθειες που έγιναν να ελαχιστοποιηθεί το μέγεθος, στο οποίο το Β΄ Μακκ παρουσιάζει τη σύγκρουση μεταξύ Ελλήνων και Ιουδαίων, Ιουδαϊσμού και Ελληνισμού, θα πρέπει να επανασυζητηθεί, κάποιες περιπτώσεις, όπου φαίνεται οι σχέσεις μεταξύ Ιουδαίων και άλλων εθνών (και κυρίως των Ελλήνων) ότι είναι καλές, δεν είναι αυτό που φαίνεται.

Το νέο τεύχος του Studia Philonica Annual / The new issue of Studia Philonica Annual

Στο νέο τεύχος του Studia Philonica Annual 21 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

• David T. Runia, "The theme of flight and exile in the allegorical thought-world of Philo of Alexandria", 1-24
• Scott D. Mackie, "Seeing God in Philo of Alexandria : the Logos, the powers, or the existent one?", 25-47
• Tzvi Novick, "Perspective, paideia, and accommodation in Philo", 49-62
• Gregory E. Sterling, "How do you introduce Philo of Alexandria? : the Cambridge companion to Philo", 63-72
• "Philo of Alexandria : an annotated bibliography 2006", 73-107
• "Supplement: a provisional bibliography 2007-2009", 109-123

Ένα ενδιαφέρον αρχαιολογικό εύρημα στην Ιερουσαλήμ / An interesting find in Jerusalem

Από το ιστολόγιο του Jim Davila Paleojudaica έχουμε την πληροφορία για τη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό φύλλο της 16ης Δεκεμβρίου της Mail Online της είδησης ότι βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ ταφική σινδόνη, η οποία χρονολογείται στον 1ο αι. μ.Χ.
Το δημοσίευμα κάνει σύγκριση του συγκεκριμένου ευρήματος με τη λεγόμενη Σινδόνη του Τορίνο, της οποίας η γνησιότητα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αντιπαράθεσης. Αυτό που είναι ενδιαφέρον στο συγκεκριμένο εύρημα κατά τη γνώμη μου είναι ότι επιβεβαιώνει πληροφορίες, που έχουμε από γραπτά κείμενα, για τον τρόπο ταφής. Για παράδειγμα η συγκεκριμένη σινδόνη αποτελείται από διάφορα τμήματα και υπήρχε ξεχωριστό κομμάτι που κάλυπτε το κεφάλι [Α.Τ. : ας θυμηθούμε λίγο τα όσα λέει το κείμενο των ευαγγελίων για την ανάσταση του Ιησού, τα οθόνια και το σουδάριο]. Όπως εξηγεί ο αρχαιολόγος Shimon Gibson, ο οποίος έκανε την ανακάλυψη, η πρακτική του ξεχωριστού καλύμματος για το κεφάλι του νεκρού ήταν συνηθισμένη στον αρχαίο ιουδαϊκό κόσμο και ξεκινά από τον πραγματικό φόβο να έχει κάποιος κατά λάθος θαφτεί ζωντανός. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορούσε εύκολα να πετάξει το κάλυμμα του κεφαλιού και να φωνάξει βοήθεια.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα η σινδόνη κάλυπτε το σώμα ενός άνδρα, ο οποίος από τις αναλύσεις που έγιναν προκύπτει ότι έπασχε από λέπρα και πέθανε από φυματίωση. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος που ο τάφος σφραγίσθηκε, κάτι που με τη σειρά του δικαιολογεί την καλή κατάσταση της σορού. Σύμφωνα με το δημοσίευμα ήταν συνήθεια η οικογένεια να επισκέπτεται τον τάφο 3 μέρες μετά το θάνατο για να διαπιστώσει ότι ο συγγενής τους ήταν πραγματικά νεκρός, κάτι που μπορεί να εξηγήσει την απόφαση των μυροφόρων να επισκεφτούν τον τάφο 3 μέρες μετά την ταφή του Ιησού.

Ο τάφος (φωτ.) βρέθηκε στην κοιλάδα Hinnom, έναν τόπο που συνδεόταν με τον θάνατο. Στο δημοσίευμα διαβάζουμε ότι ταυτίζεται με την Ακελδαμά (αγρός αίματος).
[Α.Τ. Πρόκειται πραγματικά για ένα πολύ ενδιαφέρον εύρημα. Αρκεί -κι εδώ θα συμφωνήσω με τον Jim West που σχολιάζει στο ιστολόγιό του το γεγονός- να μην πέσει "θύμα" της δημοσιογραφικής εκλαΐκευσης που ως στόχο έχει απλά τη δημιουργία εντυπώσεων εις βάρος της επιστημονικής αλήθειας.]
Για να διαβάσετε ολόκληρο το δημοσίευμα, πατήστε εδώ.

Τρίτη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας/ Third Meeting of the Seminar of Orthodox Biblical Exegetical Theology

Η τρίτη συνάντηση του Σεμιναρίου Ορθοδόξου Ερμηνευτικής Θεολογίας του Τομέα Αγ. Γραφής και Πατερικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ. θα πραγματοποιηθεί αύριο Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2009 και ώρα 18:00 στην Αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής.
Κύριος εισηγητής θα είναι ο καθηγητής της Καινής Διαθήκης από το Faculteit der Geesteswetenschappen του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ, Jan Willem van Henten. Το θέμα της εισήγησής του θα είναι:

"The Reception of Daniel 3 and 6 and the Maccabean Martyrdoms in Hebrews 11:33-38"

Το βιογραφικό του ομιλητή θα παρουσιάσει η επίκουρη καθηγήτρια της Κ.Δ. Κυριακούλα Παπαδημητρίου και της εισήγησης θα προηγηθεί επίσης βιβλιογραφική παρουσίαση του βιβλίου του ομιλητή The Maccabean Martyrs as Saviours of the Jewish People. A Study of 2 and 4 Maccabees (JSJ Suppl. 57), Brill 1997 από φοιτήτρια του μεταπτυχιακού προγράμματος.