Τρίτη 14 Απριλίου 2009

Η ταυτότητα του συγγραφέα του βιβλίου της Αποκάλυψης

Ο Alan S. Bandy έχει πρόσφατα αναρτήσει στο ιστολόγιό του Café Apocalypsis ένα σύντομο κείμενο σχετικά με τις διάφορες υποθέσεις που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί όσον αφορά στην ταυτότητα του συγγραφέα της Αποκάλυψης. Ο ίδιος καταλήγει ότι η πιθανότερη εκδοχή είναι ο συγγραφέας να είναι ο Ιωάννης ο υιός του Ζεβεδαίου.
Τη θέση του σχολιάζει ο Matthew Burgess (Confessions of a Bible Junkie), ο οποίος σωστά παρατηρεί ότι το θέμα της ταυτότητας του συγγραφέα της Αποκάλυψης παραμένει ακόμη ανοικτό και παραθέτει την άποψη της Adela Yarbro Collins στο The Anchor Bible Dictionary (New York: Anchor Doubleday, 1992).
Για να διαβάσετε το κείμενο του Alan, πατήστε εδώ και για τα σχόλια του Matthew, πατήστε εδώ.

Το νέο τεύχος του JBL

Στο νέο τεύχος του Journal of Biblical Literature 128:1 (2009) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:

  • Jonathan Z. Smith, "Religion and Bible", 5-27
  • Αndré L Cocque, "Whatever happened in the Valley of Shinar? A Response to Theodore Hiebert", 29-41
  • Cynthia Edenburg, "Ideology and Social Context of the Deuteronomic Women's Sex Laws (Deuteronomy 22:13-29)", 43-60
  • Charles Halton, "Samson's Last Laugh: The S/SHQ Pun in Judges 16:25-27", 61-64
  • Erasmus Gass, "Topical Considerations and Redaction Criticism in 2 Kings 3", 65-84
  • Hartmut N. Rösel, "Why 2 Kings 17 Does Not Constitute a Chapter of Reflection in the 'Deuteronomic History'", 85-90
  • Ryan E. Stokes, "'The Devil Made David Do It...Or Did He?' The Nature, Identity, and Literary Origins of the Satan in 1 Chronicles 21:1", 91-106
  • Tzvi Novick, "'She Binds Her Arms': Rereading Proverbs 31:17", 107-113
  • Jona Schellekens, "Accession Days and Holidays: The Origins of the Jewish Festival of Purim", 115-134
  • Benjamin D. Cox - Susan Ackerman, "Rachel's Tomb", 135-148
  • Victor H. Matthews, "Back to Bethel: Geographical Reiteration in Biblical Narrative", 149-165
  • David Toshio Tsumura, "Vertical Grammar of Parallelismin Hebrew Poetry", 167-181
  • R. Steven Notley, "The Sea of Galilee: Developmen of an Early Christian Toponym", 183-188
  • Mary Schmitt, "Restructuring Views on Law in Hebrews 7:12", 189-201

Άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο The Polish journal of biblical research

Στο νέα τεύχη του The Polish journal of biblical research 7:1 και 7:2 (2008) δημοσιεύονται τα εξής άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

7:1 (2008)
  • Callaway, Phillip R., "A Dead Sea Scroll in stone or simply a prophetic text on stone from the first century BCE?", 5-14
  • Miller, Robert D., "Samuel the chief", 15-31
  • Tryfonidou, Marina, "The origins of feasting in the Eastern Mediterranean Basin of the 8th century BC", 33-45
  • MacAdam, Henry I., "'Numquid ego Iudaeus sum?' : Jewish attitudes to Romans and Christians from Jesus to Justinian ; part one of two", 47-70

7:2 (2008)
  • Kapera, Zdzislaw J., "Prof. Józef Wolski (1910-2008) - master of masters' in ancient history : his influence on the progress of biblical scholarship in Poland (personal remarks)", 101-112
  • ZiÈba, Zbigniew, "The meaning of the expression levav hokma 'the heart of wisdom' (Ps 90:12) in the context of the transitory and frail life of human beings in Psalm 90", 113-124
  • Turkiel, Jan, "Israel in the teaching of Ben Sirach and St. Paul", 125-144
  • MacAdam, Henry I.: "'Numquid ego Iudaeus sum?' : Jewish attitudes to Romans and Christians from Jesus to Justinian ; part two of two", 145-189

Δευτέρα 13 Απριλίου 2009

Βιβλική ιστορία και πολιτισμική μνήμη

Ένα ενδιαφέρον άρθρο του ομότιμου καθηγητή του Παν/μίου του Sheffield Philip Davies σχετικά με τη βιβλική ιστορία και την πολιτισμική μνήμη έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα The Bible and Interpretation. O όρος "πολιτισμική μνήμη" (ή αλλιώς "κοινωνική") προέρχεται από την κοινωνιολογία και τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται και στο χώρο των βιβλικών σπουδών. Ο όρος αυτός αναφέρεται στη διαπίστωση ότι α) το "παρελθόν" δεν είναι μία απλή ξερή καταγραφή γεγονότων αλλά μάλλον μία κατασκευή και β) η μνήμη του παρελθόντος σκοπό έχει να δημιουργήσει και να συντηρήσει την ταυτότητα μίας ομάδας. Επομένως, ενώ το αποτέλεσμα της μνήμης είναι η αναπαραγωγή του παρελθόντος, ουσιαστικά η δραστηριότητά της προσανατολίζεται στο παρόν, προς το οποίο προσαρμόζεται το παρελθόν (ή προς το μέλλον, όταν το παρελθόν προσδιορίζει τις μελλοντικές μας πράξεις). Η θεωρία για την πολιτισμική μνήμη έχει εφαρμοσθεί τα τελευταία χρόνια στις βιβλικές σπουδές, αν και οι κίνδυνοι εφαρμογής της σε αυτόν τον τομέα είναι τόσο μεγάλοι όσο και τα οφέλη της.
Ο Davies δίνει στη συνέχεια τον ορισμό της "μνήμης" και παρουσιάζει τη σχέση συλλογικής και ατομικής μνήμης.
Στο δεύτερο μέρος της μελέτης του ο Davies παρουσιάζει τα πλεονεκτήματα της εφαρμογής της θεωρίας της πολιτισμικής μνήμης στη μελέτη της ιστορίας του αρχαίου Ισραήλ.
Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο του Davies, πατήστε εδώ.

Ερμηνευτικά σχόλια στην Α΄ Θεσσαλονικείς

Ο Ken Schenk έχει αναρτήσει στο ιστολόγιό του Quadrilateral Thoughts τα ερμηνευτικά του σχόλια στην Α΄ Θεσσαλονικείς. Για να τα διαβάσετε, πατήστε εδώ.

BMCR: βιβλιοκρισίες βιβλίων σχετικών με λατρείες του αρχαίου κόσμου

Στην ηλεκτρονική σελίδα του BMCR έχουν πρόσφατα αναρτηθεί βιβλιοκρισίες των εξής βιβλίων που αναφέρονται σε θρησκείες του αρχαίου κόσμου (για να βρεθείτε σε αυτές, πατήστε επάνω στον τίτλο του κάθε βιβλίου):

Stephanie Budin, The Myth of Sacred Prostitution in Antiquity, New York: Cambridge University Press, 2008
ISBN 9780521880909
$90.00

R. Drew Griffith, Mummy Wheat, Egyptian Influence on the Homeric View of the Afterlife and the Eleusinian Mysteries, Lanham: University Press of America, 2008
ISBN 9780761842989
$37.00

Holger Kockelmann, Praising the Goddess: A Comparative and Annotated Re-edition of Six Demotic Hymns and Praises Addressed to Isis, Berlin/New York: Walter de Gruyter, 2008. ISBN 9783110212242
$84.00

Δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος στο νέο JAAS

Στο νέο τεύχος του Journal of Asia Adventist Seminary δημοσιεύονται μεταξύ άλλων τα εξής δύο άρθρα βιβλικού ενδιαφέροντος:

  • Hannah K. Harrington, "What is the Purpose of Ritual Ablutions in Ancient Judaism?", 1-17
  • James H. Park, "Overcoming Internal Barriers: The 'Conversion' of Ananias and Peter in Acts 9--10", 19-35

Κυριακή 12 Απριλίου 2009

Η χαναναία "Κυρία των λεαινών"


Στο ενδιαφέρον εύρημα από την Beth Shemesh, το οποίο πιθανόν απεικονίζει μία γυναίκα βασίλισσα της Χαναάν, αναφερθήκαμε σε ανάρτηση της προηγούμενης εβδομάδας. Στο ιστολόγιο Zenobia έχει αναρτηθεί ένα ενδιαφέρον κείμενο για την πιθανή ταυτότητα αυτής της βασίλισσας, τις σχέσεις της με τον Φαραώ της Αιγύπτου και για την πολιτική κατάσταση γενικότερα τη Χαναάν κατά την εποχή που βασίλευσε. Για να διαβάσετε τη σχετική ανάρτηση, πατήστε εδώ.

SPIEGEL online: ένα άρθρο για τη βιβλική αρχαιολογία

Στην ηλεκτρονική έκδοση του SPIEGEL Online δημοσιεύεται σήμερα ένα άρθρο της Angelika Franz για τη λεγόμενη βιβλική αρχαιολογία. Πρόκειται για ένα κλάδο της αρχαιολογίας, που προκαλεί πολλές συζητήσεις και έχει δεχθεί συχνά όχι άδικα αυστηρή κριτική.
Δίνουμε εδώ τα κεντρικά σημεία του γερμανικού άρθρου.


Η πρώτη αρχαιολόγος που συνδέεται με τη χριστιανική αρχαιολογία είναι η Flavia Iulia Helena Augusta, η γνωστή μας αγία Ελένη. Σύμφωνα με την παράδοση σε μεγάλη ηλικία (στα 76 χρόνιά της) οργάνωσε την ανασκαφή στο Γολγοθά κι έφερε στο φως το σταυρό του Ιησού.


Στα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι σήμερα οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ευρήματα που συνδέονται με διάφορα πρόσωπα που συναντούμε στην Καινή Διαθήκη. Για παράδειγμα τον Απρίλιο 2007 ο αρχαιολόγος Ehud Netzer, καθηγητής στο Παν/μιο της Ιερουσαλήμ, έφερε στο φως μία σαρκοφάγο, η οποία εικάζεται ότι ήταν του Ηρώδη του Μεγάλου.


Συχνά τα ευρήματα των αρχαιολόγων δεν μπορούν να ταυτοποιηθούν με μεγάλη βεβαιότητα. Για παράδειγμα ο αρχαιολόγος του Βατικανού Giorgio Filippi υποστήριξε ότι εντόπισε κάτω από τα θεμέλια της βασιλικής San Paolo fuori le Mura τη σαρκοφάγο του αποστόλου Παύλου, μια υπόθεση που αντιμετωπίστηκε με μεγάλο σκεπτικισμό από την επιστημονική κοινότητα. Επιπλέον το Βατικανό απαγόρευσε τις περαιτέρω έρευνες.


Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα αμφιλεγόμενου ευρήματος είναι το περίφημο οστεοφυλάκιο του Ιακώβου, αδελφού του Ιησού. Σύμφωνα με τον ειδικό επιγραφολόγο André Lemaire η επιγραφή που έφερε το οστεοφυλάκιο και ανέφερε τον Ιάκωβο, τον αδελφό του Ιησού, μπορούσε να χρονολογηθεί το 63 μ.Χ. καθιστώντας έτσι την ταύτιση του Ιακώβου της επιγραφής με τον αδελφόθεο Ιάκωβο σχεδόν βέβαιη. Γρήγορα οι ειδικοί έδειξαν ότι η επιγραφή ήταν πλαστή. (Α.Τ.: Η υπόθεση είναι σήμερα στα δικαστήρια και η σύζητηση στους αρχαιολογικούς κύκλους συνεχίζεται με την ίδια ένταση).


Το 2004 ο αρχαιολόγος Shimon Gibson υποστήριξε ότι εντόπισε τη σπηλιά, όπου βάπτιζε ο Ιωάννης Βαπτιστής, μια θέση που γρήγορα απορρίφθηκε από τους επιστήμονες. Σύμφωνα με την Κ.Δ. ο Ιωάννης βάπτιζε στον Ιορδάνη και πουθενά δε γίνεται λόγος για σπηλιά. Επιπλέον κανένα εύρημα από τη σπηλιά δε βεβαιώνει την ανθρώπινη παρουσία σε αυτό μέχρι το 150 μ.Χ.


Ένα εύρημα που προκάλεσε μεγάλη αίσθηση και πολλές συζητήσεις είναι ο λεγόμενος τάφος της οικογένειας του Ιησού, τον οποίο παρουσίασε πριν δύο χρόνια σε ένα ντοκυμαντέρ ο γνωστό σκηνοθέτης James Cameron. Η επιστημονικότητα της προσέγγισης του Cameron και των συνεργατών του γρήγορα αμφισβητήθηκε. Επιπλέον τονίσθηκε ότι τα ονόματα, τα οποία βρέθηκαν χαραγμένα στα οστεοφυλάκια του συγκεκριμένου τάφου, Ιησούς, Μαρία, Ιούδας κτλ., ήταν ιδιαίτερα συνηθισμένα στην Ιερουσαλήμ του 1ου αι. μ.Χ.


Τέλος ένα άλυτο μέχρι σήμερα αίνιγμα παραμένει η σινδόνη του Τορίνου. Οι τελευταίες μετρήσεις την τοποθετούν στον 14ο αι., εποχή κατά την οποία για πρώτη φορά η σινδόνη αναφέρεται στις γραπτές πηγές. Ωστόσο επάνω της απεικονίζονται λεπτομέρειες, οι οποίες ήταν δύσκολο να ήταν γνωστές σε έναν καλλιτέχνη του 14ου αι. Η συζήτηση για τη σινδόνη εξακολουθεί χωρίς η επιστήμη να έχει ακόμη καταλήξει σε ένα οριστικό συμπέρασμα.




Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο, πατήστε εδώ.

Ένα νέο βιβλίο για την ελληνική γλώσσα στην αρχαία Αλεξάνδρεια


Από το ιστολόγιο What's New in Papyrology πληροφορούμαστε για την έκδοση ενός νέου βιβλίου σχετικού με την χρήση της ελληνικής στην Αλεξάνδρεια και τη σχέση αυτής της γλώσσας με την ιστορική και πολιτισμική πραγματικότητα της πόλης κατά την αρχαιότητα:

Jean-Luc Fournet, Alexandrie : une communauté linguistique ? ou la question du grec alexandrin, (collection: Etudes Alexandrines 17), IFAO, Le Caire 2009
ISBN 978-2-7247-0497-6
18 euros

Περιγραφή εκδοτικού οίκου
Μπορεί να υποστηριχθεί ότι ο μοναδικός χαρακτήρας του αλεξανδρινού πολιτισμού επιβεβαιώνεται ακριβώς από τη γλώσσα του, ώστε κάποιος να μπορεί να κάνει λόγο για την "αλεξανδρινή ελληνική"; Αυτό το ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει ο συγγραφέας συγκεντρώνοντας και εξετάζοντας τις γλωσσικές ιδιαιτερότητας (λεξικολογικές κυρίως), τις οποίες επεσήμαναν ήδη οι αρχαίοι συγγραφείς, οι οποίοι είχαν εντοπίσει το θέμα. Η ιδιαίτερη φύση αυτής της πόλης εκφράζεται μέσα από τις ιδιαιτερότητες της γλώσσας της: τα ήθη και ο χαρακτήρας των κατοίκων της, συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της αστικής δομής της και του υλικού πολιτισμού της, η χώρα της και οι οικονομικές δραστηριότητες που συνδέονται με αυτήν. Ένώ κάποια στοιχεία προκύπτουν από τη στερεότυπη εικόνα γι' αυτήν την πόλη και τον πληθυσμό της, όπως αυτή προβλήθηκε από τους αρχαίους συγγραφείς, κάποιες άλλες ιδιαιτερότητες ρίχνουν φως σε πτυχές της πολιτισμικής και υλικής πραγματικότητας της πόλης, οι οποίες διέφυγαν της προσοχής κάποιες φορές των ιστορικών, παπυρολόγων και αρχαιολόγων.