Journal for the Study of the Historical Jesus 24/1 (2026)

 Journal for the Study of the Historical Jesus 24/1 (2026)

• David A. Fiensy, "Where was Golgotha? The Philological, Biblical, Patristic, and Archaeological Evidence," 1-22 (abstract)
• Stephen H. Smith, "Possible Psychological Explanations for the Post-Resurrection Appearances of Jesus:  A Rejoinder to Andrew Ter Ern Loke and Nick Meader," 23-47 (abstract)
• Tamás Visi, "Sinful Money: Attitudes to Coins in Second Temple Judaism and the Origins of Christianity," 48–98 (abstract)

Κείμενα και πράγματα: γιατί η αρχαιολογία χρειάζεται τη Βίβλο (και το αντίστροφο) / Texts and Things: Why Archaeology Needs the Bible (and Vice Versa)

Το πρόσφατο άρθρο της Lauren K. McCormick στο ιστολόγιο Bible History Daily (23 Φεβρουαρίου 2026) παρουσιάζει τις θέσεις του Aaron A. Burke, όπως αυτές αναπτύσσονται στο άρθρο του με τον τίτλο "Putting the Bible Back in Biblical Archaeology" (Biblical Archaeology Review, Χειμώνας 2025), και αξίζει την προσοχή όσων ασχολούνται με τη διεπιστημονική έρευνα στον χώρο των βιβλικών σπουδών.

Ο Burke θέτει ένα ερώτημα που δεν είναι καινούργιο αλλά παραμένει επίκαιρο: έχει χάσει ο κλάδος της βιβλικής αρχαιολογίας την ταυτότητά του; Η απάντησή του είναι ότι ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι μόνο θεσμικός — μείωση θέσεων, περικοπές χρηματοδότησης — αλλά κυρίως ταυτοτικός. Στο άρθρο τονίζεται κάτι πολύ σημαντικό που συχνά σήμερα υποβαθμίζεται, ότι, δηλαδή, δεν είναι ένα ιδιότυπο παρακλάδι της αρχαιολογίας (κι ειδικότερα της αρχαιολογίας της Εγγύς Ανατολής), αλλά συνδέεται ιστορικά με τη συγκρότηση της ίδιας της αρχαιολογίας ως επιστήμης (μεθοδολογία πεδίου, στρωματογραφία, κεραμική τυπολογία, συστηματική καταγραφή).

Σημαντική είναι επίσης η παρατήρηση του Burke ότι έχει βέβαια παρέλθει η εποχή που ανασκάπταμε για να αποδείξουμε την αλήθεια της Βίβλου, αυτό όμως δε σημαίνει ότι θα πρέπει να αποκόψουμε το κείμενο από την αρχαιολογική συζήτηση. Το ψευτοδίλημμα μεταξύ "επιστημονικής" αρχαιολογίας (εργαστηριακά δεδομένα και μέθοδοι) και κειμενικής/ιστορικής ερμηνείας δε μπορεί να ισχύσει. Όταν χάνεται ο διάλογος μεταξύ του υλικού πολιτισμού και του κειμένου, τότε κι οι δύο πλευρές βγαίνουν χαμένες: ο αρχαιολόγος κινδυνεύει να ερμηνεύσει λανθασμένα, ενώ ο μελετητής των κειμένων κινδυνεύει να αποσπάσει τη Βίβλο από τον πραγματικό κόσμο που τη γέννησε.

Βέβαια εδώ είναι απαραίτητο να γίνει μία διευκρίνιση. Ο τίτλος του άρθρου, «Putting the Bible Back», παραπέμπει σε μια επιστροφή, σαν να επρόκειτο για διόρθωση μιας παρέκκλισης. Αυτή η διατύπωση αξίζει προσοχή: η απομάκρυνση από έναν αφελή βιβλικό θετικισμό δεν ήταν λάθος αλλά αναγκαία ωρίμανση. Το ερώτημα δεν είναι πώς «φέρνουμε πίσω» τη Βίβλο, αλλά πώς την ενσωματώνουμε με μεθοδολογική διαύγεια σε έναν κλάδο που έχει πια πολύ ισχυρότερα ερευνητικά εργαλεία από ό,τι είχε τον 19ο αιώνα.

Το άρθρο κλείνει με δύο σημαντικά ερωτήματα: μπορεί η αρχαιολογία να «ξεχάσει» τα κείμενα που διαμόρφωσαν τους πολιτισμούς που ερευνά; και μπορεί η βιβλική επιστήμη να αγνοήσει τον υλικό κόσμο που έδωσε μορφή στα κείμενα; Αν κάτι θέλουμε να υπηρετεί το ιστολόγιο, είναι ακριβώς αυτή η άρνηση του ψευδοδιλήμματος: ούτε τα ευρήματα χωρίς ερμηνεία, ούτε τα κείμενα χωρίς τον κόσμο μέσα στον οποίο γεννήθηκαν.

Lauren K. McCormick, "Why Biblical Archaeology Still Matters"

-----------------------------------------------------

[ENG] 

A recent article by Lauren K. McCormick on the Bible History Daily blog (February 23, 2026) presents the arguments of Aaron A. Burke as developed in his essay "Putting the Bible Back in Biblical Archaeology" (Biblical Archaeology Review, Winter 2025), and deserves the attention of anyone engaged in interdisciplinary research in biblical studies.

Burke raises a question that is not new but remains pressing: has the field of biblical archaeology lost its identity? His answer is that the real danger is not only institutional — reduced faculty lines, funding cuts — but above all a crisis of identity. The article highlights something very important that tends to be undervalued today: that biblical archaeology is not an eccentric offshoot of archaeology (and specifically of Near Eastern archaeology), but is historically connected to the formation of archaeology itself as a discipline — field methodology, stratigraphy, ceramic typology, systematic recording.

Also significant is Burke's observation that while the era of excavating in order to prove the truth of the Bible has indeed passed, this does not mean that the text should be severed from archaeological discussion. The false dilemma between "scientific" archaeology (laboratory data and methods) and textual/historical interpretation simply cannot hold. When the dialogue between material culture and text is lost, both sides suffer: the archaeologist risks misinterpretation, while the text scholar risks detaching the Bible from the real world that gave it birth.

Here, however, a clarification is necessary. The title "Putting the Bible Back" implies a return, as if correcting a deviation. This formulation deserves careful thought: the move away from a naive biblical positivism was not a mistake but a necessary maturation. The question is not how to "bring the Bible back," but how to integrate it with methodological clarity into a field that now commands far more powerful research tools than it did in the nineteenth century.

The article closes with two important questions: can archaeology "forget" the texts that shaped the cultures it excavates? And can biblical scholarship ignore the material world that gave those texts their form? If there is one thing this blog seeks to serve, it is precisely the refusal of that false dilemma: neither finds without interpretation, nor texts without the world in which they were born.

Lauren K. McCormick, "Why Biblical Archaeology Still Matters"

Το τρέχον τεύχος του Revue Biblique / The current issue of Revue Biblique

 Revue Biblique 129/2 (2022)

• Daniel Pioske, "'And I will make Samaria a ruin in the open country' (Micah 1:6): On Biblical Ruins, Then and Now," 161 - 182 (abstract)
• Stefan Krauter, "Exilliteratur und die Gattung des Zweiten Timotheusbriefs," 183 - 198 (abstract)
• Michel Quesnel, "Identifier les parties pauliniennes de la 2ème lettre à Timothée," 199 - 212 (abstract)
• Raphaël Angevin, "Les racloirs tabulaires gravés de Tell el-Fâr'ah (Samarie)," 213 - 246 (abstract) 
• Dominique-Marie Cabaret, "Les sièges de Jérusalem de Pompée et d'Hérode le Grand," 247 - 260 (abstract)

Notes épigraphiques

• Émile Puech, "La jarre inscrite de Tel Arad et grgr - 'olive'," 261 - 267

Το τρέχον τεύχος του Revue Biblique / The current issue of Revue Biblique

 Revue Biblique 128/3 (2021)

• Emanuel Pfoh, "The Earliest Reference to Israel: A Historiographical Reflection," 321 - 331 (abstract) 
• Émile Puech, "La stèle funéraire araméenne de Ḥayyan, roi de Sam'al, à Ördekburnu," 332 - 353 (abstract) 
• Christa Müller-Kessler, "Unparalleled Variant Readings for Leviticus 26:26b-44 and Numbers 4:15b-5:6a in an Early Christian Palestinian Aramaic Palimpsest from St Catherine's Monastery (Greek NF M 167)," 354 - 370 (abstract)
• Michel Gourgues, "La parabole du grand repas (Lc 14,16-24), ou la résistance à l'allégorisation: Un siècle de piétinements?" 371 - 389 (abstract)
• David Luria, "Why were Moab's Gigantic Iron I Fortifications Necessary? A New Research Approach," 390 - 403 (abstract)
• Dominique-Marie Cabaret, " De Jérusalem à Aelia: Continuité ou rupture, à propos d'un livre récent...," 404 - 421 (abstract)

Notes épigraphiques

• Émile Puech, "Notes sur l'inscription du sarcophage d'Aḥirom, roi de Byblos," 422 - 429 

Notes philologiques

• Christophe Rico, "La conjonction ἕως en grec ancien: À propos de Mt 1,25. I. La situation du grec classique," 430 - 437 (abstract)

Ένα νέο περιοδικό AABNER / A new journal AABNER

 Ένα νέο ηλεκτρονικό, περιοδικό, open access με κριτές κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες. Πρόκειται για το περιοδικό Advances in Ancient Biblical and Near Eastern Research (AABNER) το οποίο σύμφωνα με την περιγραφή στην ιστοσελίδα του καλύπτει θέματα της αρχαιότητας και της πρόσληψής της. Ήδη κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος:

AABNER 1/1 (2021)

• Izaak Jozias de Hulster, Valérie Nicolet, Ronit Nikolsky, Jason M. Silverman, "Inaugural AABNER editorial," 1-12 
• Izaak Jozias de Hulster, Valérie Nicolet, Ronit Nikolsky, Jason M. Silverman, "AABNER Forum Peer Review System," 13-22 
• Izaak Jozias de Hulster, "Conceptualizing the Divine in the Levant and Mesopotamia," 23-27 

Research Articles 

• Sebastian Fink, Mark S. Smith, "The Day Storm in Mesopotamian Literature," 29-63 
• Karen Langton, "Bringing to Birth: Relationship with YHWH," 65-88 
• Joanna Töyräänvuori, "Wings, Weapons, and the Horned Tiara: Iconographic Representation of the Deity of the Mediterranean Sea in the Bronze Age," 89-128 
• Gina Konstantopoulos, "Migrating Demons, Liminal Deities, and Assyria's Western Campaigns," 129-148 
• Martti Nissinen, Raija Mattila, "The Temple of Ištar of Arbela," 149-168 

Hershel Shanks (1930-2021)

Έφυγε από τη ζωή στα 90 του χρόνια, κτυπημένος από τον κορονοϊό, ο Hershel Shanks, ιδρυτής κι εκδότης για πολλά έτη του περιοδικού Biblical Archaeology Review. O εκλιπών αφιέρωσε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του στη βιβλική αρχαιολογία. Το 1974 ίδρυσε την Biblical Archaeology Society και την επόμενη χρονιά το περιοδικό Biblical Archaeology Review,  στο οποίο χρημάτισε εκδότης έως το 2018. Έγραψε μια σειρά βιβλίων για την βιβλική αρχαιολογία που απευθύνονταν στο ευρύτερο κοινό και συμμετείχε σε αρκετές τηλεοπτικές εκπομπές με θέμα τη βιβλική αρχαιολογία.

Η εδαφική επικράτεια του αρχαίου Ισραήλ / The territory of ancient Israel

 Στη σελίδα The Bible and Interpretation ο Israel Finkelstein συζητά τις αρχαιολογικές και κειμενικές πληροφορίες για την έκταση της επικράτειας του αρχαίου βασιλείου του Ισραήλ:

The Earliest Israel: Territorial History in the Highlands of Canaan

Πού ήταν η βιβλική Gilgal; / Gilgal of the Bible

 Ο Zvi Koenigsberg εξετάζει τις βιβλικές πληροφορίες για την αρχαία Gilgal και θέτει το ερώτημα, εάν πρόκειται για μία ή περισσότερες τοποθεσίες που έφεραν αυτό το όνομα. Με τη βοήθεια των αρχαιολογικών δεδομένων παρουσιάζει τις πιθανές τοποθεσίες που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως 'gilgal' (=κύκλος από πέτρες) κι υποστηρίζει ότι μία τέτοια ήταν και το ιερό στο όρος Ebal: 

Gilgal: YHWH’s Footprints in the Land of Israel

 

Οι 10 σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις βιβλικού ενδιαφέροντος το 2020 / Ten most important archaeological discoveries in 2020

Στο ιστολόγιο Bible Archaeology Report διαβάστε την ανασκόπηση των 10 σημαντικότερων αρχαιολογικών ανασκαφών βιβλικού ενδιαφέροντος για το 2020 σύμφωνα με την αξιολόγηση του ιστολογίου:

Top Ten Discoveries in Biblical Archaeology in 2019 

Το τρέχον τεύχος του Archaeology and Text / The current issue of Archaeology and Text

Archaeology and Text 2 (2019)

• Lisa Nevett, "'Least Talked About among Men'? The Verbal and Spatial Rhetoric of Women’s Roles in Classical Athens (ca. 450–350 B.C.E.)," 7-23
• Zachary Thomas, "A Matter of Interpretation: On Methodology and the Archaeology of the United Monarchy," 25-51
• Chris McKinny, "'Shall I Die of Thirst?' The Location of Biblical Lehi, En-hakkore, and Ramath-lehi,"  53-71

Το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και η μελέτη της Εγγύς Ανατολής / The End of WWI and the Near East Research

Διαβάστε το κατατοπιστικό άρθρο του Alex Joffe στο ιστολόγιο ANE Today σχετικά με τις συνθήκες που οδήγησαν στην ανάπτυξη της αρχαιολογίας της Εγγύς Ανατολής μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Επίσης στο ίδιο άρθρο γίνεται μία συνοπτική αλλά σαφής αναδρομή στην εξέλιξη της αρχαιολογίας στην ίδια περιοχή κατά το 19ο αι. Ένα χρήσιμο άρθρο ιδιαίτερα για όσους ασχολούνται με τη βιβλική αρχαιολογία:

The Ancient Near East after 1919

Μία δεξαμενή από την εποχή του Πρώτου Ναού / A Cistern in Jerusalem of the First Temple Period

H ιστοσελίδα του Jerusalem Center for Public Affairs φιλοξενεί το άρθρο του Nadav Shragai σχετικά με την ανακάλυψη μίας υπόγειας δεξαμενή νερού στην περιοχή του δυτικού τείχους του Ναού. Πρόκειται για μία αρχαιολογική ανακάλυψη άγνωστη στο ευρύ κοινό, σημαντική όμως, διότι συμπληρώνει τις πληροφορίες που έχουμε στη διάθεσή μας σχετικά με την υδροδότηση της Ιερουσαλήμ στην εποχή του Πρώτου Ναού. Οι αρχαιολόγοι την συνδέουν με τη σχετική μαρτυρία για δεξαμενές νερού στο Ησα 36. Μέχρι σήμερα η γενική θέση ήταν ότι η πόλη υδροδοτούνταν από τα νερά της Gihon, η ανακάλυψη όμως αυτής της δεξαμενής το 2012 ανατρέπει αυτή την εικόνα.

The Forgotten Discovery: A First Temple Era Water Cistern near the Temple Mount in Jerusalem

Ορθόδοξη βιβλική έρευνα και βιβλική αρχαιολογία / Orthodox biblical scholarship and biblical archaeology

Στη γνωστή ιστοσελίδα Public Orthodoxy o Nicolae Roddy, καθηγητής της Παλαιάς Διαθήκης στο Πανεπιστήμιο Creighton σχολιάζει το γεγονός ότι οι Ορθόδοξοι βιβλικοί απουσιάζουν από τον χώρο της βιβλικής αρχαιολογίας:

Where are the Orthodox Biblical Archaeologists?  

Στο τρέχον τεύχος του PEQ / In the current issue of PEQ

Palestine Exploration Quarterly 150:4 (2018)

• Raz Kletter, "The first Melchizedek bottle? Notes on the Jerusalem iron IIA pithos inscription," 265-270 (abstract)
• Jeffrey A. Blakely, "Tell el-Hesi: A type site for reevaluating so-called ‘Egyptian Governors’ Residencies’ of the south," 271-295 (abstract)
• Robert S. Homsher & Israel Finkelstein, "New light on Schumacher’s Südliches Burgtor at Megiddo," 296-308 (abstract)

Η ιστορία ενός τάφου / The story of a tomb

Στην ιστοσελίδα Phys.org διαβάστε ένα σύντομο αλλά ενδιαφέρον άρθρο για την ιστορία ενός ξεχασμένου μάλλον τάφου της ρωμαϊκής εποχής στην ανατολική Ιερουσαλήμ. Τα ζητήματα που σχετίζονται με το άνοιγμά του και την ελεύθερη πρόσβαση σε αυτό αντικατοπτρίζουν τη γενικότερη προβληματική της αρχαιολογίας στους Αγίους Τόπους:

Underground in Jerusalem, a rare look at an ancient tomb

To τρέχον τεύχος του BABELAO / The current issue of BABELAO

BABELAO 7 (2018)

• L. Parys, "Aux origines du chaos. Analyse du concept d'Isfet dans la Prophétie de Néferty," 1-30
• A. Van de Sande, "Création et alliance. Une mise en regard de Gn 1,14-2,1 et Dt 4,(13)15-19,32," 31-40
• Chr.-B. Amphoux, "Béthanie, de l'autre côté du Jourdain," 41-50
• B. Kindt, J.-Cl. Haelewyck, A. Schmidt et N. Atas, "La concordance bilignue grecque-syriaque des Discours de Grégoire de Naziance," 51-80
• I. Jurasz, "Lettre de Mara bar Sérapion et la paideia hellénistique," 81-135
• A.M. Vileno, R.J. Wilkinson, "La dernière oeuvre de Christian Knorr de Rosenroth : le Messias puer," 137-147

Μία νέα βιβλική αρχαιολογία; / A new biblical archaeology?

Στη σελίδα The Bible and Interpretation δημοσιεύεται ένα κείμενο του πρόσφατα εκλιπόντος Philip Davies για τους τρόπους συνεργασίας και διαλόγου μεταξύ της αρχαιολογίας και της βιβλικής εξήγησης: 

A New ‘Biblical Archaeology’

Κιονόκρανο της διπλής κιονοστοιχίας του Ναού του Ηρώδη / A column capital from the 2nd Temple collonnade

Το κιονόκρανο της διπλής κιονοστοιχίας του Ναού - φωτο: Vladimir
Naychin. Site: Israel Hayom

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Israel Hayom αρχαιολόγοι που εργάζονται στο  Temple Mount Sifting Project έφεραν στο φως κιονόκρανο που προέρχεται από την διπλή κιονοστοιχία του Δεύτερου Ναού. 

Διαβάστε σχετικά στο άρθρο της εφημερίδας:  Section of 2nd Temple-era column found at Temple Mount dig καθώς και τον κριτικό σχολιασμό και διόρθωση του αρχικού δημοσιεύματος στο ιστολόγιο Ritmeyer Archaeological Design: A Capital from Solomon’s Porch on the Temple Mount

Οι σπουδαιότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στο Ισραήλ για το 2016 / The best 2016 archaeological finds in Israel

Διάφορα δημοσιεύματα με την εκπνοή του 2016 απαριθμούν τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα για το έτος 2016 στο Ισραήλ. Σε κάποια σημεία αυτοί οι κατάλογοι συμφωνούν μεταξύ του αν και γενικά έχουν σημαντικές αποκλίσεις. Ο καθένας του παρουσιάζει ένα εξαιρετικό ενδιαφέρον ιδιαίτερα όσον αφορά στα κριτήρια αξιολόγησης των ευρημάτων:

Christianity Today

Biblical Archaeology’s Top 10 Discoveries of 2016 (αν και δεν είμαι σίγουρη πώς το αρ. 6 σχετίζεται με τη γη του Ισραήλ)

Biblical Archaeology Review 

Top 10 Biblical Archaeology Discoveries in 2016

Haaretz

The best archaeological finds in Israel of 2016

Το τρέχον τεύχος του HeBAI / The current issue of HeBAI

Hebrew Bible and Ancient Israel 5:2 (2016)

• Jacqueline E. Lapsley, "Introduction: Gender and Method," 75-77 
• Cynthia Ruth Chapman, "Modern Terms and their Ancient Non-Equivalents. Patrilineality and Gender in the Historical Study of the Bible," 78-93 (abstract)
• Christine Mitchell, "Coming, Going, and Knowing. Reading Sex and Embodiment in Hebrew Narrative," 94-111 (abstract)
• Carol Meyers, "Double Vision: Textual and Archaeological Images of Women," 112-131 (abstract)
• Silvia Schroer, "Genderforschung, altorientalische Kunst und biblische Texte," 135-150 (abstract)
• Dennis T. Olson, "Crossing Boundaries: Moses the Man, Masculinities and Methods," 151-168 (abstract)
• Avraham Faust / Hayah Katz, "Tel 'Eton Cemetery: An Introduction," 171-186 (abstract)